10. Waterschap Aa en Maas - Waterbeheerplan 2022-2027

Geachte raad, geacht college van B&W van de gemeente Vught, Recent is uw nieuwe gemeente gestart na een herindeling. Wat waterschap Aa en Maas betreft is dit daarom een goed moment om de opgaven in uw gemeente, en het elkaar nodig hebben om deze te realiseren, te benadrukken. Het veranderende klimaat laat zich ook in Oost-Brabant voelen. Jaren met wateroverlast zoals 2016 en 2021, droogte (2018 tot en met 2020) en extreme hoeveelheden water in de Maas (2021) vragen om samen verder te werken aan een inrichting van Oost-Brabant die beter is voorbereid op die extremen. De gevolgen ervan hebben immers grote impact op onze inwoners, bedrijven en natuur. Door de beperkt beschikbare ruimte zijn de gevolgen van extreem weer voelbaar in de bebouwde kom. Bij de keuzes die we samen maken bij het aanpakken van de woningnood, de energietransitie en de transitie van het landelijk gebied moet water daarom nog meer dan voorheen een leidend principe zijn. Water en bodem sturend Onlangs hebben wij ons waterbeheerplan 2022-2027 vastgesteld (zie de link en de bijlage onderaan deze brief). Hierin staan onze doelen voor de komende jaren en de manier waarop wij deze willen bereiken. Dit plan is mede dankzij uw input en betrokkenheid tot stand gekomen. Wij hebben immers beiden een rol bij de maatschappelijke opgaven voor onze leefomgeving.

Dat ook ons kabinet dit belangrijk vindt, blijkt wel uit de vele miljarden die worden uitgetrokken om deze opgaven te realiseren. En ook in het nieuwe regeerakkoord staat dat water en bodem sturend moeten worden bij ruimtelijke planvorming en dat daarbij de watertoets (de toekomstige weging van het waterbelang) een dwingender karakter krijgt. We hebben elkaar dus hard nodig de komende jaren om, o.a. via de Omgevingsvisies, inhoud te geven aan alle noodzakelijke veranderingen! Kansen en opgaven Gekoppeld aan het waterbeheerplan hebben wij samen de kansen en opgaven van uw gemeente verkend. Het lijkt ons goed om hierbij een samenwerkingsagenda op te stellen zodat we deze kansen en opgaven op ons netvlies houden en ermee aan de slag gaan met oog voor de benodigde instrumenten en middelen. Een aantal van deze opgaven vindt u hieronder.

• • •

Gebiedsgerichte Aanpak Aanpak hoogwater ’s-Hertogenbosch e.o. De hoeveelheid afvalwater die vanuit Vught richting de rioolwaterzuivering wordt aangeleverd.

Bestuurlijke bijeenkomst Vóór de zomervakantie organiseren wij een bijeenkomst waarin wij graag met u in gesprek gaan over de manier waarop water en bodem meer sturend kunnen worden. Binnenkort versturen we de uitnodigingen daarvoor. Met u werken aan deze opgaven staat voor ons de komende jaren centraal. Wij zijn benieuwd naar uw ideeën hierover en kijken uit naar een goede samenwerking! Met vriendelijke groet, Namens het dagelijks bestuur van waterschap Aa en Maas,

Pieter Sennema secretaris

Mario Jacobs dijkgraaf

Bijlagen: 1. Samenvatting waterbeheerplan 2022-2027 2. Het waterbeheerplan 2022-2027: https://www.aaenmaas.nl/overons/waterbeheerplan2022-2027/bekijk-wbp/

Waterbeheerplan 2022-2027 in één oogopslag

Elke zes jaar maakt waterschap Aa en Maas een waterbeheerplan. Hierin staan onze doelen voor die zes jaar en hoe we die willen bereiken. Wij maken het plan in overleg met onze inwoners, bedrijven, belangenverenigingen en andere overheden in ons werkgebied. Daarbij maken we ons er hard voor dat water meer nog dan voorheen als leidend principe wordt gebruikt bij de inrichting van Oost-Brabant. Door het waterbeheerplan weten inwoners en partners wat ze van ons kunnen verwachten de komende jaren. En hoe we bijdragen aan de veiligheid en gezondheid van deze en volgende generaties.

1

Waterveiligheid We moeten grote investeringen doen om Oost-Brabant beter te beschermen tegen overstromingen vanuit de Maas. De afgelopen jaren zijn nieuwe (veiligheids)normen vastgesteld waaraan de Maasdijk in 2050 moet voldoen. Ons streven is dat ons stuk Maasdijk van 100 kilometer al in 2040 aan de nieuwe normen voldoet. Bij onze projecten bekijken we steeds of we ook de opgaven en wensen van anderen kunnen meenemen.

2

­Klimaatbestendig en gezond ­ atersysteem w Het is belangrijk dat ons watersysteem goed werkt in normale én in extreem droge en natte situaties. We willen dat het watersysteem klimaatbestendig en stuurbaar is. Daarbij letten we op de hoeveelheid water en op de kwaliteit van het water. Er zijn veel aanpassingen in het watersysteem nodig om grote problemen bij droogte te voorkomen en de kans op wateroverlast te beperken. En om goede omstandigheden voor planten en dieren in en om het water te creëren.

3

Wat gaan we doen?

Investering

• Dijk op orde houden. • Werken aan de dijken tussen Ravenstein-Lith, Cuijk-Ravenstein en LithBokhoven. • Extra maatregelen treffen om schade door het graven van dieren in de dijk te voorkomen.

In 2022-2027 investeren we met partners ruim € 310 miljoen in waterveiligheid.

Wat gaan we doen?

Investering We investeren samen met de provincie in 2022-2027 circa € 150 miljoen in een klimaatbestendig en gezond watersysteem.

• Zorgen voor goed onderhouden sloten en beken (maaien, baggeren). • Maatregelen treffen waarmee we (samen met grond- en tuineigenaren) water vasthouden in het gebied in plaats van afvoeren. Voorbeelden zijn extra stuwtjes in de kleine sloten en beken en maximaal verhogen van waterpeilen. • Maatregelen treffen om het gebied beter te beschermen tegen wateroverlast. • Inzetten op extra wateraanvoer en beter beleid voor het onttrekken van grondwater. • Samen met provincie en terreinbeherende instanties inzetten op realisatie natuurnetwerk Brabant. • Samen met provincie 116 km beek ontwikkelen, 246 km natuurvriendelijke oevers realiseren, 172 vispassages aanleggen en 95 km ecologische verbindingszones realiseren. • Samen met Rijk, andere waterbeheerders en de agrarische sector de waterkwaliteit verbeteren.

Schoon water

Wat gaan we doen?

De werkzaamheden voor schoon water hebben als doel dat het water in sloten en beken nog schoner en gezonder wordt. Dat doen we door nutriënten (fosfor en stikstof) en medicijnresten beter te verwijderen uit het afval water. Ook halen we waardevolle stoffen uit het water zoals bijvoorbeeld cellulose en struviet en winnen we energie terug.

• Optimaliseren processen op de zuivering. • Verder zuiveren op stikstof en fosfor. • Bij tenminste drie rioolwaterzuiveringen extra zuiveren op medicijnresten en andere opkomende stoffen. • Samen met partners zoals gemeenten inzetten op bronaanpak zodat minder medicijnresten en andere slechte stoffen in het afvalwater terecht komen. • Maatregelen om in 2030 energieneutraal en in 2050 klimaatneutraal te zijn.

Investering In 2022-2027 investeren we circa € 200 miljoen in schoon water.

Samen, duurzaam, slim en effectief

Investering

Samen

Duurzaam

Slim en effectief

De opgaven waar we voor staan, zijn groot en complex. Veel van onze opgaven hangen direct samen met ontwikkelingen zoals de klimaatverandering en opgaven van anderen zoals de landbouw- en energietransitie. We kunnen dus niet alleen aan de slag. Afstemming en samenwerking met onze partners, inwoners en bedrijven is dan ook noodzakelijk.

We verbruiken veel energie, vooral bij het zuiveren van afvalwater. Daarom willen wij in 2030 alle energie die wij verbruiken, zelf duurzaam opwekken. Ook zetten we in op circulair waterbeheer wat inhoudt dat we wat eerst afval is, later als grondstof gebruiken.

We kiezen voor een gebiedsgerichte aanpak waarin we samen met alle partners werken aan wat er in een gebied nodig is. We zorgen voor overzicht en gaan aan de slag met behapbare deelprojecten. Dit voorkomt onnodig wachten. We zorgen met de provincie voor de middelen die nodig zijn om de doelen te realiseren.

In 2022-2027 investeren we circa € 40 miljoen in samen, duurzaam, slim en effectief werken.