10. Raadsinformatiebrief Transitieplan Omgevingsplan
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Datum Onderwerp Zaaknummer Doeumentnr.
1 april 2025 Transitieplan omgevingsplan Z25 - 286539
Inleiding In het kader van de Omgevingswet moet onze gemeente uiterlijk op 31 december 2031 beschikken over één omgevingsplan voor het hele grondgebied. Op dat moment vervalt namelijk het tijdelijke deel van het omgevingsplan (de huidige bestemmingsplannen, onderdelen van verordeningen en bruidsschat) en daarmee een omvangrijk complex aan regelgeving. Ook (onderdelen van) gemeentelijke verordeningen die gaan over de fysieke leefomgeving moeten we voor 2032 naar het definitieve omgevingsplan verhuizen. Dit is een omvangrijke en meerjarige opgave. Daarom hebben wij in de begroting 2025 aangekondigd te werken aan een transitieplan voor het omgevingsplan. Hierin staan de technische uitgangspunten en een stappenplan voor de komende jaren.
Inhoudelijk Het transitieplan geeft richting en hanteert een vooruitstrevende planning We zijn wettelijk verplicht om voor 1 januari 2032 over een volledig Omgevingsplan te beschikken. In Vught hanteren we een vooruitstrevende planning die uitziet om eind 2025 al een eerste casco omgevingsplan te hebben en in 2029 het definitieve omgevingsplan te hebben afgerond. Daarmee zorgen we voor een versnelde overgang naar het nieuwe stelsel en voorkomen we dat er voor een te lange tijd gewerkt moet worden met 2 stelsels. Dat geeft duidelijkheid voor inwoners, ondernemers, initiatiefnemers en ook de gemeentelijke vergunningverlening. Deze planning is wel afhankelijk van externe factoren, zoals regionale input en afstemming met ketenpartners. Met een inhoudelijke raadsinformatiebrief wordt uw raad aan de voorkant betrokken Het proces van het gebiedsgericht verhuizen van de bestemmingsplannen naar het definitieve deel van het omgevingsplan is beschreven in bijlage 1 van het transitieplan. Uw raad wordt telkens in een vroegtijdig stadium doormiddel van een raadsinformatiebrief betrokken. Nieuwe ontwikkelingen kunnen onder voorwaarden mogelijk worden gemaakt. Voor dit soort gevallen kan een wijziging omgevingsplan worden voorbereid voor een bepaald gebiedsdeel (gebiedsgericht) of een bepaald deel van de regelgeving (thematisch).
Per geval moet vooraf worden gekeken naar de inpasbaarheid van een deel-omgevingsplan binnen de structuur (het casco) van het nieuwe omgevingsplan. Wijzigingen op onderdelen moeten namelijk passen binnen het casco en de regels van het definitieve omgevingsplan. Tot slot, de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) is gelijktijdig met de Omgevingswet in werking getreden. Omdat deze wet een eigen dynamiek en een andere (door het rijk bepaalde) invoeringssnelheid kent, wordt u hierover separaat geïnformeerd.
Financieel
Er zijn voor de invoering van de Omgevingswet interbestuurlijke afspraken gemaakt over de invoeringskosten. Kort gezegd komt dit erop neer dat de transitiekosten en opbrengsten voor rekening van de eigen organisatie/bestuurslagen komen. Het rijk betaalt de ontwikkelkosten van het Digitaal Stelsel Omgevingswet. De ontwikkeling van het omgevingsplan komt voor rekening van gemeenten. Vanwege het feit dat de Omgevingswet een aantal keer is uitgesteld heeft het Rijk gemeenten daarvoor financieel gecompenseerd. De laatste eenmalige bijdrage voor gemeenten is gepland in 2025. In het verleden (2022) is aan de gemeenteraad van Vught meegedeeld dat de implementatie budgetneutraal zou kunnen verlopen. Met de huidige kennis blijkt dit niet juist te zijn. Uit onderzoek van KokxDeVoogd in 2023 blijkt dat de implementatiekosten voor gemeenten door inflatie, uitstel van de Omgevingswet en verbeterde inzicht in de oplopende transitiekosten drastisch zullen stijgen. De te verwachten transitiekosten worden in het onderzoek aan de hand van omvang van een gemeente weergegeven. Kosten De kosten ten behoeve van de uitvoering van het implementatieplan bestaan uit een aantal verschillende onderdelen. De meeste kosten zijn incidenteel.
Dit zijn de plankosten voor het opstellen van het omgevingsplan in fases door een adviesbureau, de personele kosten om dit proces te begeleiden en de kosten van opleiding en training van medewerkers om met het nieuwe omgevingsplan te kunnen werken. De totale incidentele kosten voor de gehele loopperiode van het transitieplan bedragen €1.293.000 Daarnaast vraagt het werken met het omgevingsplan om een aantal nieuwe taken die niet binnen de bestaande formatie opgevangen kunnen worden. Het uitvoeren van de structurele taken ten behoeve van het omgevingsplan komt bovenop de reguliere werkzaamheden. We hebben inzichtelijk gemaakt hoe dit gecombineerd kan worden met de reguliere taken en wat dit betekent voor de formatie. Vanaf 2026 is structureel 0,4 fte extra nodig om alle taken uit te kunnen voeren. Achterliggend idee van de Omgevingswet was dat het werk op andere taakvelden efficiënter zou kunnen. Daarom kijken we eerst of we de extra benodigde fte voor omgevingsplan taken intern kunnen opvangen, door bijvoorbeeld inzet van fte op het taakgebied van VTH structureel te verlagen. Onderzoek naar die optie vindt de komende periode plaats. Dekking: Voor dit vraagstuk zal gebruik worden gemaakt van de verschillende budgetten. Nadere uitwerking hiervan volgt in het kader van de P&C-cyclus. Het betreft de volgende budgetten.
• Budget implementatie Omgevingswet • Eenmalige bijdrage van het Rijk in 2025 Budget implementatie omgevingswet Het budget voor de implementatie van de omgevingswet is gevormd door middelen die we de afgelopen jaren hebben ontvangen vanuit het Rijk via de algemene uitkering. In 2025 is er €238.303,- en 2026 €35.309,- opgenomen in de begroting ten behoeve van de implementatie Omgevingswet. Vanaf 2026 zal er onvoldoende budget zijn voor de implementatie van de Omgevingswet. In de kadernota 2026 zal worden opgenomen dat de meerjarige tekorten die ontstaan, zullen worden afgedekt doormiddel van een vrijval uit het Algemene reserve.
Bijdrage Rijk In 2025 ontvangt de gemeente een eenmalige bijdrage van het Rijk als financiële compensatie voor bestuurslagen naar aanleiding van het uitstellen van de Omgevingswet. Voor de gemeente Vught is dit een eenmalige bijdrage van circa €150.000 Op dit moment ziet het er naar uit dat enkel in 2025 er voldoende budget beschikbaar zal zijn voor de implementatie van de Omgevingswet. In de daaropvolgende jaren ontstaan er jaarlijkse tekorten. In de kadernota 2026 zal hier verder over worden gecommuniceerd. Wanneer hier meer duidelijkheid over beschikbaar is zullen de budgetten, met bijbehorende dekking binnen toekomstige P&C-documenten hierop worden aangepast Burgemeester en weth ders van Vught, de loco-burgemeester, de secretaris, 611
W.F f
eijzers
Bijlage: - Transitieplan omgevingsplan
Transitieplan Vught De weg naar een permanent & dekkend omgevingsplan van de gemeente Vught
Versie: 1.5 – 10 december 2024 Jaap Groeneweg & Marcus Veenker
Inhoudsopgave
Interbestuurlijke afspraken ........................................... 16
INLEIDING ....................................................................... 3
Europese aanbesteding stedenbouwkundig bureau ........ 16
Doel ............................................................................. 3
Gemeentelijke kosten transitieperiode........................... 17
Toepasbaarheid ............................................................ 4
Capaciteit opstellen omgevingsplan .............................. 18
Het omgevingsplan en de beleidscyclus.............................. 4
Delegatie wijzigen omgevingsplan ................................. 19
Omvang van de opgave .................................................. 4
Bijlage 1: Fases wijzigen deelgebied/thema omgevingsplan ...... 1
STAND VAN ZAKEN 2024 .................................................. 5
Bijlage 2: Benodigde rollen & capaciteit transitiefase omgevingsplan ..................................................................... 1
Inwerkingtreding Omgevingswet januari 2024 ................... 5 VTH-Taken en het DSO ................................................... 5 Actualiteit bestemmingsplannen .................................... 5 De bruidsschat & milieu onderwerpen ............................. 6 Participatie ................................................................... 7 Omgevingsvisie & programma’s ...................................... 7 UITGANGSPUNTEN OMGEVINGSPLAN ............................. 8 DE AANPAK ....................................................................10 Processtappen van de transitieperiode. ..........................10 Milieu effect rapportage (Mer) ........................................13 Ruimtelijke initiatieven tijdens de transitieperiode ...........14 Voorwaarden ruimtelijke regels nieuwe deel....................15 Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)..............................15 FINANCIËN & DE ORGANISATIE .......................................16
2
INLEIDING Voor u ligt een transitieplan om tot een door de gemeenteraad vast te stellen omgevingsplan op grond van de Omgevingswet te komen. Na vele jaren van voorbereiding en uitstel is de inwerkingtreding van de Omgevingswet sinds 1 januari 2024 een feit. Vanaf deze datum wordt met deze nieuwe wet gewerkt. In de periode tot december 2023 lag de focus bij een goede overgang van het oude rechtsstelsel naar de Omgevingswet (de zogeheten minimale acties). De komende periode staat in het teken van de omslag naar de Omgevingswet. Op 31 december 2031 moet onze gemeente over één omgevingsplan voor het hele grondgebied beschikken (zie de website van het IPLO voor meer informatie over het omgevingsplan). Op dat moment vervalt namelijk het tijdelijke deel van het omgevingsplan (de huidige bestemmingsplannen, onderdelen van verordeningen en bruidsschat) en daarmee een omvangrijk complex aan regelgeving. We hebben tot 2032 de tijd om de regels uit het tijdelijke deel van het omgevingsplan over te hevelen naar het nieuwe (permanente) deel van het omgevingsplan. Ook (onderdelen van) gemeentelijke verordeningen die gaan over de fysieke leefomgeving moeten we voor 2032 naar het permanente omgevingsplan verhuizen. Hoewel dat nog erg ver weg lijkt, vinden we het belangrijk om nu al een visie op de lange termijn te hebben. In dit transitieplan gaan we hier nader op in.
De transitiefase betreft de periode tot het moment waarop het tijdelijke deel van het omgevingsplan vervalt. De maximale wettelijk vastgestelde datum is 1 januari 2032 Doel Er bestaat geen standaard omgevingsplan. Het plan moet grotendeels naar eigen inzicht en behoeften van de gemeente worden vormgegeven. Als tussenstap is eerst dit transitieplan opgesteld met daarin de belangrijkste elementen en richtingen voor het definitieve omgevingsplan dat bij onze gemeente past. Dit transitieplan vormt het strategisch startpunt en neemt organisatie, bestuur en andere belanghebbenden aan de voorkant mee in het proces. We geven een toelichting op zaken die wijzigen en leggen daarmee in feite de eerste basis voor de regels in het omgevingsplan. Het gaat hierbij om de ambities en hoe deze op plan- en regelniveau vertaald kunnen worden. Het college stelt dit transitieplan vast. Daarmee worden de uitgangspunten, de structuur en de stappen om tot een definitief omgevingsplan te komen vastgesteld. De gemeenteraad besluit over de vaststelling van het nieuwe omgevingsplan. Pas op dat moment heeft dit (rechts)gevolgen voor burgers en bedrijven.
3
Toepasbaarheid Dit transitieplan is een dynamisch document. Tijdens de transitieperiode die de komende jaren gaat lopen is er sprake van veel dynamiek en is nog niet alles landelijk uitgewerkt of inzichtelijk. Zo is de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog volop in ontwikkeling. De opgave waar we voor staan is complex en het tijdspad is lang. Dit maakt dat we op dit moment nog niet alles kunnen voorzien, waarbij het college op basis van voortschrijdend inzicht moet handelen. Bijsturingen worden via de reguliere planning en control cyclus gemeld. Zo houden we grip op de opgave (en planning) en kunnen we bijsturen waar dat nodig is.
Het omgevingsplan en de beleidscyclus
maakt het omgevingsplan tot een dynamisch plan. In tegenstelling tot een bestemmingsplan, dat één keer in de tien jaar moest worden geactualiseerd en door de gemeenteraad vastgesteld, houden we het omgevingsplan continu actueel. Ook daar zijn inspanningen mee gemoeid.
Omvang van de opgave Het tijdelijk omgevingsplan dat we 1 januari 2024 van rechtswege kregen bestaat uit 2 onderdelen: 1. Álle ruimtelijke regels binnen de gemeente (bestemmingsplannen) 2. De bruidsschat (bestaande uit voormalige Rijksregels, waaronder het Activiteitenbesluit); Naast het tijdelijk omgevingsplan staan ook de lokale gemeentelijke verordeningen over de fysieke leefomgeving die nog steeds rechtsgeldig zijn.
Het omgevingsplan is onderdeel van de beleidscyclus op gemeentelijk niveau. De Het permanente omgevingsplan wordt dan Figuur 1: beleidscyclus Omgevingswet (Nb. Algemene regels Omgevingswet gaat uit van een continu ook opgebouwd uit drie bouwstenen: is het Omgevingsplan) proces van beleidsontwikkeling (visie), 1. Het tijdelijke omgevingsplan. beleidsdoorwerking (programma) en beleidsuitwerking (plan), 2. De gemeentelijke verordeningen over de fysieke leefomgeving. waarbij beleid via monitoring en evaluatie voortdurend kan 3. Regels die volgen uit nieuw beleid en ruimtelijke worden gevolgd en aangepast. Dit heeft zijn doorwerking naar de ontwikkelingen. regels in het omgevingsplan en naar vergunningverlening. Het
4
in combinatie met het DSO en volgens Omgevingswet. Medewerkers hebben de benodigde kennis opgedaan rondom werken met de Omgevingswet en hier wordt de komende jaren nog verder in geïnvesteerd.
VTH-Taken en het DSO
Figuur 2: Omvang van de opgave om te komen tot een permanent omgevingsplan
Het tijdelijk omgevingsplan en de gemeentelijke verordeningen zullen we (stapsgewijs) moeten verhuizen naar het permanente omgevingsplan terwijl ontwikkelingen en initiatieven in het fysieke domein door blijven gaan.
STAND VAN ZAKEN 2024 Inwerkingtreding Omgevingswet januari 2024 Gemeente Vught heeft voor januari 2024 ervoor gezorgd dat het werken onder de Omgevingswet binnen de gemeente mogelijk is. Open eindjes hiervan zijn opgepakt en zaten met name in procesinrichting en operationele reguliere taken. De gemeente Vught is aangesloten op het DSO en de interne systemen werken
Het afhandelen van meldingen en vergunningen onder de Omgevingswet is binnen de gemeente Vught mogelijk. Ook de processen rondom BOPA’s (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) en uitgebreide procedures zijn ingericht. Al deze BOPA’s worden geregistreerd zodat ze binnen vijf jaar opgenomen kunnen worden in het omgevingsplan. De gemeente werkt al langere tijd met een intern omgevingsberaad voor afstemming tussen verschillende medewerkers van ruimtelijke ordening, medewerkers vergunningverlening en handhavingsjuristen. Ook de aansluiting op het DSO is ingeregeld en elke landelijk aanpassing op het DSO wordt door functioneel beheerder meegenomen in de ontwikkeling richting een nieuw omgevingsplan.
Actualiteit bestemmingsplannen Binnen de gemeente Vught gaat het over een ca. honderd twintig bestemmingsplannen die omgezet moeten worden naar een omgevingsplan waarvan enkele bestemmingsplannen nog wachten op een uitspraak van de Raad van State. Alle bestemmingsplannen zijn niet data-waardig geformuleerd. Een regel binnen een bestemmingsplan kan uit meerdere juridische
5
eisen bestaan waardoor ze niet direct als toepasbare regels kunnen worden opgenomen in de systemen onder de Omgevingswet zoals het DSO. Regels in het omgevingsplan moeten worden geannoteerd. Annoteren: Een computer kan goed een tekst weergeven, maar kan vaak niet zonder hulp zelf die tekst begrijpen en er dan meer mee doen dan alleen tekst weergeven. Dat kan alleen als er informatie aan die tekst is toegevoegd die de inhoud en de bedoeling van de tekst voor de computer leesbaar maakt. Voor de omgevingsdocumenten van de Omgevingswet doen we dat door te annoteren. Annoteren zou je kunnen omschrijven als het vertalen van de inhoud en de bedoeling van de onderdelen van een omgevingsdocument voor de computer. Door het annoteren kan de computer -in dit geval een viewer met de achterliggende systemen- locaties en andere gegevens op een kaart en bij een tekst weergeven en de regeling gestructureerd doorzoekbaar maken.
De bestemmingsplannen binnen Vught zijn niet uniform opgebouwd. Definities van bepaalde begripsbepalingen zijn per bestemmingsplan anders geformuleerd en moeten worden geharmoniseerd. Ook heeft de kern Helvoirt van de voormalig gemeente Haaren een andere vernieuwde opzet van bestemmingsplannen dan enkele andere delen binnen de gemeente Vught. Harmonisatie is noodzakelijk, omdat – in tegenstelling tot bestemmingsplannen – er maar een
omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Vught mag worden vastgesteld. Bovenstaande aspecten zorgen ervoor dat het overzetten van ruimtelijke regels uit veel verschillende bestemmingsplannen naar een passend omgevingsplan een gecompliceerd en tijdrovend proces wordt waarbij ook rekening moet worden gehouden met nadeelcompensaties. Nadeelcompensaties: Harmonisatie van bestemmingsplannen naar een omgevingsplan kan leiden tot het inperken van mogelijkheden om activiteiten te ontplooien. Dit is de reden dat bij het vaststellen van de nieuwe regeling altijd rekening gehouden moet worden met de huidige situatie En dat we bij elke regeling die wordt geharmoniseerd de effecten beoordelen op inperken van mogelijkheden. Het onderdeel nadeelcompensatie moet hier dan ook goed in ogenschouw worden genomen.
De bruidsschat & milieu onderwerpen Verschillende milieuonderwerpen die nu in de bruidsschat staan moeten een plek krijgen binnen het omgevingsplan. Voor deze onderwerpen werkt de gemeente Vught op dit moment regionaal aan een basis-set aan regels. Deze basis-set regels moeten getoetst worden aan het gebied van Vught om vervolgens opgenomen te worden in het omgevingsplan. De overige regels die te vinden zijn in de bruidsschat - zoals
6
regels met betrekking tot bouwactiviteiten - hebben tot nu toe geen specifieke aandacht gehad. Uiteraard wordt hier al mee gewerkt maar er moet nog meer onderzoek gedaan worden naar de verdere kansen en (on)mogelijkheden voor het omgevingsplan.De verdieping van deze regels nemen we op de uitwerking van de verschillende deelgebieden
Participatie Onder de Omgevingswet krijgt participatie een nadrukkelijke rol. De gemeente Vught heeft in 2024 een nieuw participatiebeleid vastgesteld. Vanuit dit beleidsdocument is verder gewerkt naar een participatieverordening en een participatie leidraad voor initiatiefnemers. Het onderwerp participatie onder de Omgevingswet is nog niet op alle plekken ingebed in de interne processen rondom ruimtelijke ordening of VTH-taken. Zo wordt er bij een aanvraag van een vergunning voor een activiteit wel gewezen op een participatieplan richting initiatiefnemer maar hebben we nog niet gekeken naar een uniforme werkwijze of een checklist van minimale eisen rondom participatie. De komende jaren zal hieraan worden gewerkt in samenwerking met de medewerker participatie van de gemeente.
toekomstig beleid en plannen die Vught nog moet maken. In de omgevingsvisie van Vught zijn geen specifieke programma’s vastgesteld die zorgen voor een meer concrete vertaalslag naar de vormgeving van Vught in het fysieke of wel sociale domein. Wel is benoemd dat Vught van de mogelijkheid van programma’s gebruik gaat maken door toe te werken naar integrale gebiedsgerichte programma’s in het buitengebied. Ook is aangegeven dat de gemeente een Milieu- en gezondheidsplan opstelt. Dit zijn de eerste duidelijke stappen naar vastgestelde en bruikbare programma in de toekomst. Het in de visie benoemen van deze twee onderwerpen in relatie tot het instrument programma betekent niet dat ‘het beleidshuis’ in de zin van de omgevingswet is ingericht of dat de eerder benoemde beleidscyclus is ingebed binnen de organisatie. Het inrichten van het beleidshuis met bijhorende cyclus zal met de komst van een beleidscoördinator een hoge prioriteit moeten hebben en onderdeel moeten zijn van zijn of haar takenpakket.
Omgevingsvisie & programma’s In december 2023 is de omgevingsvisie Vught vastgesteld. De omgevingsvisie is deels gebaseerd op vastgesteld beleid, en is tegelijkertijdook een stip op de horizon. De visie geeft antwoord op de vraag wat de leidende principes en doelstellingen zijn voor
7
UITGANGSPUNTEN OMGEVINGSPLAN 1. Wij kiezen voor een vooruitstrevende planning Daarmee benutten we niet de gehele transitieperiode en heeft Vught in 2029 al een gebiedsdekkend omgevingsplan. Dat is ongeveer 2 jaar eerder dan de wettelijke termijn, waarbij gemeenten voor 1-1-2032 klaar moeten zijn. Daarmee is er binnen Vught eerder duidelijkheid over de ruimtelijke regels in het definitieve omgevingsplan. Er hoeft vanaf dat moment niet meer gewerkt te worden met twee stelsel naast elkaar. Dat geeft duidelijkheid voor inwoners, ondernemers, initiatiefnemers en ook de gemeentelijke vergunningverlening. Dit is een ambitieuze planning en is met de juiste randvoorwaarden (capaciteit, geld, prioritering en focus) haalbaar. Daarbij moet worden opgemerkt dat we voor het behalen van de planning ook afhankelijk zijn van externe factoren, zoals de doorontwikkeling van het DSO, software en regionale afstemming.
2. We bouwen het definitieve omgevingsplan modulair op Het nieuwe omgevingsplan hoeft niet in een keer vastgesteld te worden. Verschillende onderdelen mogen tijdens de transitieperiode los van elkaar vastgesteld worden en zo een plek krijgen in het nieuwe
omgevingsplan. Enkele onderdelen zoals de milieuthema’s vanuit de bruidsschat en gemeentelijke verordeningen kunnen thematisch worden overgezet. Voor de ruimtelijke regels vanuit de bestemmingsplannen kiezen we ervoor om deze gebiedsgewijs over te zetten. 3. Het maken van het omgevingsplan doen we niet alleen Het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan vraagt de nodige expertise. Niet alleen op het gebied van de inhoud, maar ook op het technische vlak. Er wordt dan ook gekozen voor een samenwerking met een stedenbouwkundig bureau. Dit sluit aan bij de huidige werkwijze. Ook onder de Wro stelde de gemeente niet zelf de bestemmingsplannen op. Daarnaast kost het maken van een omgevingsplan ook veel tijd en capaciteit. Gezien de arbeidsmarkt en de bezetting van RO-medewerkers binnen de gemeente Vught komt ook op de vlak de samenwerking met een stedenbouwkundig bureau de transitie ten goede 4. We werken zoveel mogelijk met gesloten normen maar bieden ruimte voor innovatieve initiatieven. De gemeente Vught is gewend om te werken met specifieke en gesloten normen. Dit zorgt voor duidelijkheid en rechtsgelijkheid naar iedere inwoner. Ook onder de omgevingswet willen we deze vorm van normen behouden en willen tegelijkertijd de
8
mogelijkheid bieden om, daar waar mogelijk is, af te wijken van de norm mits voldoende onderbouwd. Dit doen we door daar waar het mogelijk is meer ruimte te bieden aan afwijken van de norm, mits dit ook in overeenstemming is met een passende werkwijze van de gemeente Vught 5. We werken daar waar het past met algemene regelsets in grotere werkingsgebieden. Dat maakt het werken met het omgevingsplan bij de vergunningverlening een stuk eenvoudiger. Ook het beheren van het omgevingsplan wordt daarmee eenvoudiger. Dit vraagt echter bij het opstellen van het omgevingsplan een grotere investering. Dat heeft te maken met de harmonisatieopgave zoals vermeld bij de stand van zaken. 6. De huidige sturingsfilosofie blijft. De Omgevingswet heeft een open karakter. Veel activiteiten zijn mogelijk mits je voldoet aan de zorgplicht of enkele algemene regels. Met deze gedachtegang ligt de nadruk van verantwoordelijk in principe voor een groot deel bij de initiatiefnemer en is de sturing op activiteiten vanuit de gemeente gering. Binnen het omgevingsplan kunnen gemeenten echter zelf bepalen welke karakter van sturing ze willen terug laten komen in de opgestelde regels. Een zogenaamde sturingsfilosofie. De gemeente Vught kiest ervoor om gebruik te maken
van de bestaande sturingsfilosofie. Dit betekent dat met het opstellen van het omgevingsplan zoveel mogelijk wordt gestuurd op de huidige manier van toetsing en dus gewerkt wordt met verplichtingen rondom bepaalde activiteiten. In gebieden en thema’s waar het mogelijk is, kunnen eventueel algemene regels worden opgenomen en nadrukkelijk verwezen worden naar de zorgplicht. 7. We sluiten aan bij het casco en staalkaarten van VNG Als gemeente hoeven we op sommige onderdelen het wiel niet zelf uit te vinden. Vanuit andere gemeenten en vanuit de VNG zijn veel voorbeelden en worden mogelijkheden geboden voor het inrichten van het omgevingsplan. Als gemeente Vught willen we gebruik maken van deze mogelijkheden om zo efficiënt mogelijk te werken. Het casco omgevingsplan dat is opgesteld door de VNG vormt voor Vught in principe dan ook de basis indeling van het omgevingsplan. 8. We hebben oog voor het beleidshuis Tijdens de transitieperiode staat de wereld niet stil. Nieuwe maatschappelijke opgaves zullen zich voordoen en verschillende beleidsdocumenten krijgen vorm. Om ervoor te zorgen dat er na de transitieperiode een gedegen omgevingsplan voor de gemeente Vught ligt, zullen we in deze periode oog hebben voor deze opgaves en beleidsdocumenten en zullen we - daar waar het kan dit zo goed mogelijk inbedden in het omgevingsplan.
9
Ondanks dat dit mogelijk meer tijd gaat kosten, zorgen we er hiermee wel voor dat we komen tot een omgevingsplan dat actueel en werkend is voor de gemeente Vught. 9. We stellen voor de meest voorkomende aanvragen toepasbare regels op Dit gaat veelal over activiteiten die in en rondom het huis plaatsvinden. Het opstellen van toepasbare regels zorgt ervoor dat initiatiefnemers gemakkelijk en in begrijpelijke taal door de juridische regels heen komen zodat de gemeente de juiste procedures kan starten. Onder de Omgevingswet en de bijhorende systemen wordt hiervoor steeds meer gebruik gemaakt van digitale systemen. De gemeente Vught wil de toepasbare regels in ieder geval voor de meest voorkomende aanvragen zoveel mogelijk inbedden in deze digitale systemen. Hierbij wordt wel de kanttekening gemaakt dat er altijd de mogelijkheid moet zijn voor een persoonlijk gesprek met een medewerker van de gemeente. Hierdoor maken we het onze inwoners gemakkelijk en houden we oog voor de menselijke maat.
DE AANPAK Processtappen van de transitieperiode. Stap 1: Europese aanbesteding stedenbouwkundig bureau Zoals eerder benoemd, is het komen tot een permanent omgevingsplan een complexe en tijdrovende transitie. Door middel van een aanbesteding wil de gemeente Vught een partij contracteren die de komende jaren de gemeente begeleidt en ondersteunt bij het samenstellen van het definitieve omgevingsplan. Gezien de financiële omvang en de marktsituatie wordt gekozen voor een Europees openbare procedure. Gemeente Vught doorloopt de aanbestedingsfases en de daar bijhorende wettelijke regels zoals verderop in dit document beschreven staat bij de paragraaf Europese aanbesteding stedenbouwkundig bureau. Stap 2: Opstellen handboek en casco omgevingsplan In tegenstelling tot de hoeveelheid aan bestemmingsplannen is er onder de Omgevingswet slechts sprake van een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente. Alle wijzigingen voor nieuwe initiatieven vinden dus plaats in dat ene omgevingsplan. Hier is gerichte sturing op nodig, omdat initiatiefnemers hun beoogde wijziging moeten indienen langs de opzet van het omgevingsplan van Vught. Daarbij wordt voorgesorteerd op de vormgeving en indeling van het definitieve
10
omgevingsplan. Daardoor kunnen wij coherent werken aan het nieuwe omgevingsplan en tegelijkertijd werken aan het wijzigen van het tijdelijke omgevingsplan. Als het omgevingsplan moet worden gewijzigd omwille van een initiatief dat door een derde bij de gemeente wordt ingediend, zal de gemeente de initiatiefnemer vragen om de wijziging van het omgevingsplan voor te bereiden en daarbij aan vooraf gestelde eisen te voldoen. Komt het initiatief bij de gemeente vandaan, dan zal zij de voorbereiding van deze wijziging uitbesteden aan een adviesbureau. In beide gevallen blijft de gemeente eindverantwoordelijk voor het zorgen voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Stap 3: Verwerken bruidsschat milieubelastende activiteiten De bruidsschat van het rijk omvat twee belangrijke regelsets: één voor vergunningsvrij bouwen en één voor milieubelastende activiteiten. Voordat deze regels in het nieuwe deel van het omgevingsplan mogen worden opgenomen, moet toetsing plaatsvinden aan de Omgevingswet, het Besluit kwaliteit leefomgeving, de omgevingsverordening van de provincie en aan de omgevingsvisie van de gemeente. In de regio zijn standaard regelsets uitgewerkt die lokaal op maat moeten worden gemaakt. Er moet namelijk rekening worden gehouden met plaatselijke feiten, vragen en omstandigheden. Bij de transitie
van milieubelastende activiteiten maken we zoveel als mogelijk gebruik van deze regelsets. Voor wat betreft vergunningsvrij bouwen is in de bruidsschat ook het nodige veranderd aan Bijlage II van het voormalige Besluit omgevingsrecht (vergunningsvrij bouwen). De transitie van dit onderdeel naar het nieuwe omgevingsplan is complexer en wordt meegenomen bij de verhuizing van de ruimtelijke regels uit het bestemmingsplan naar het definitieve omgevingsplan. Stap 4: Verwerken deelgebied kernen en bouwregels bruidsschat De ruimtelijke regels uit de bestemmingsplannen moeten worden verhuisd naar het definitieve omgevingsplan. Wij kiezen ervoor om de verhuizing in twee stappen te doen, namelijk de verhuizing van het deelgebied kernen en het deelgebied buitengebied. De ruimtelijke regels in het buitengebied en de kernen zijn verschillend van aard. Daarom kiezen wij voor deze twee deelgebieden. Het proces voor het verhuizen van deze twee deelgebieden is uitgewerkt in bijlage 1 van dit transitieplan. Stap 5: Verwerken deelgebied buitengebied en overige regels bruidsschat Deels parallel aan de verhuizing van het deelgebied kernen starten we met het verhuizen van de ruimtelijke regels voor het deelgebied buitengebied. Het is goed te melden dat er in het definitieve omgevingsplan geen sprake meer is van
11
deelgebieden. Aan het einde van de transitieperiode is er een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Vught. Het is denkbaar dat de volgorde van stap 4 en stap 5 wordt gewijzigd als ontwikkelingen daarom vragen. Stap 6: Verwerken verordeningen Het overbrengen van regels uit de gemeentelijke verordeningen naar het omgevingsplan, wordt beperkt tot regels over "activiteiten die onderdelen van de fysieke leefomgeving wijzigen" en die op grond van artikel 2.2, eerste lid Omgevingsbesluit verplicht in het omgevingsplan thuishoren. De regels uit de gemeentelijke verordeningen verhuizen wij in beginsel themagewijs naar het nieuwe deel van het omgevingsplan. Deze regels gelden over het algemeen voor het hele grondgebied van de gemeente en lenen zich daarom voor een themagewijze verhuizing. Denk hierbij aan de ruimtelijke regels uit de APV, zoals uitritten en handelsreclame. Het kan zijn dat zich eerder een natuurlijk moment aandient (bijvoorbeeld omdat een verordening moet worden geactualiseerd) of dat er een concrete aanleiding bestaat om regels vanuit een gemeentelijke verordening al eerder naar het definitieve deel te verhuizen. Met het inpasbaar maken van de regels in het casco van het omgevingsplan en het herschrijven van de regels in de omgevingsplansoftware is naar verwachting veel tijd gemoeid.
Het werken in de omgevingsplansoftware is bovendien hoogst specialistisch werk waarvoor waarschijnlijk een bureau moet worden ingeschakeld. Het is belangrijk om tijdig met dit werk te beginnen. Het verwerken van overgebleven verordeningen richting het omgevingsplan is de laatste stap die we moeten maken om te komen tot een volledig en op de gemeente afgestemd omgevingsplan.
De gemeente Vught heeft in 2029 een permanent en gebiedsdekkend omgevingsplan op maat. Stap 7: Veegronde Het omgevingsplan binnen de gemeente Vught is in 2029 opgebouwd, maar dat betekent niet dat de medewerkers van de gemeente er klaar mee zijn. Ook nu zal het omgevingsplan constant aanpassingen ondervinden.Dit komt doordat er nieuw beleid wordt gemaakt binnen de gemeente, initiatiefnemers met activiteiten behoefte hebben aan het wijzigen van het omgevingsplan, en er overige aanpassingen zijn, zoals afgeronde BOPA-trajecten die nog niet zijn opgenomen in het omgevingsplan. .
12
Onderdeel Onderdeel
2025
2026
2027
2028
2029
Stap1: Europese aanbesteding Stap 2: Opstellen handboek + casco omgevingsplan Stap 3: Verwerken bruidsschat milieubelastende activiteiten Verwerken bruidsschat overige activiteiten Stap 4: Verwerken deelgebied kernen Stap 5: Verwerken deelgebied buitengebied Stap 6: Verwerken verordeningen Stap 7: Veegronden
Tabel 1: Processtappen uitgezet in de jaren voor een permanent omgevingsplan
Planning besluitvorming gemeenteraad: Zoals in bovenstaande planning zichtbaar is, worden er jaarlijks onderdelen van het omgevingsplan opgeleverd. Bij het opleveren van deze deelproducten hoort bij sommige producten ook de vaststelling van de gemeenteraad. Deze vaststelling kan zijn rondom een thema, zoals bij de milieubelastende activiteiten vanuit de bruidsschat en de verordeningen, of bij een deelgebied van de kernen of het buitengebied. De planning rondom vaststelling ziet er als volgt uit.
2025 2026 2027 2028 2029
Stap 3: Verwerken bruidsschat milieubelastende activiteiten Stap 4: Verwerken deelgebied kernen Stap 5: Verwerken deelgebied buitengebied Stap 6: Verwerken verordeningen Stap 7: Veegronden
Tabel 2: Besluitvorming de gemeenteraad door de jaren heen.
Milieu effect rapportage (Mer) Een Mer kan verplicht zijn bij het opstellen van een omgevingsplan. Dit is afhankelijk van hetgeen mogelijk wordt gemaakt in het omgevingsplan. Daarom is het verstandig om tijdens de inventarisatiefase (zie bijlage 1) hierbij stil te staan en mogelijk een Mer-beoordeling te doen. Daaruit wordt duidelijk of vervolgstappen in het kader van een Mer noodzakelijk zijn. Onder de Omgevingswet is bij het opstellen van een omgevingsvisie is het opstellen van een plan-mer tegenwoordig verplicht. Deze verplichting komt doordat de omgevingsvisie kaderstellend is voor mer-(beoordelings)plichtige besluiten. Bij het opstellen van de omgevingsvisie voor Vught in 2023 is hier nog geen invulling aan gegeven aangezien de verplichting er nog niet was. Hier moet bij het opstellen van het omgevingsplan rekening mee worden gehouden.
13
Ruimtelijke initiatieven tijdens de transitieperiode Nieuwe ontwikkelingen kunnen door de gemeenteraad los van de transitie van het gehele omgevingsplan mogelijk worden gemaakt. Voor dit soort gevallen kan een wijziging omgevingsplan worden voorbereid voor een bepaald gebiedsdeel (gebiedsgericht) of een bepaald deel van de regelgeving (thematisch). Vanwege een haperend Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) kan er tot en met 31 december 2025 gewerkt worden met de Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM’s). Hiermee kunnen omgevingsplanwijzigingen via oude bestemmingsplansystematiek worden gepubliceerd. Inhoudelijk moet de omgevingsplanwijziging wel volledig voldoen aan de vereisten van de Omgevingswet. Ook kunnen initiatieven mogelijk worden gemaakt via een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplan activiteit (BOPA). Voor de motivering van een wijziging van het omgevingsplan wordt aansluiting gezocht bij de omgevingsvisie. De omgevingsvisie is zoals eerder gezegd in december 2023 door de gemeente vastgesteld. Ook moet worden gelet op de inpasbaarheid van een deel-omgevingsplan binnen de structuur (het casco) van het nieuwe omgevingsplan. Het casco van het omgevingsplan kan het beste worden omschreven als de digitale inhoudsopgave. Voor het wijzigen van het omgevingsplan zal door het college een handboek worden vastgesteld waaraan nieuwe initiatieven moeten voldoen.
Hiermee creëert de
gemeente een toepasbaar kader en voorkomt het herzieningen of herstelwerkzaamheden aan het omgevingsplan Parallel aan de transitie van het tijdelijke omgevingsplan naar het nieuwe omgevingsplan kunnen ook initiatieven in de vorm van projecten worden aangevraagd. Het merendeel van deze projecten zullen in de eerste jaren van de transitieperiode met een BOPA afgehandeld worden. Echter geld dit niet voor ieder project en zal de procedure rondom het wijzigen van het omgevingsplan steeds meer een passend alternatief voor de BOPA moeten worden. Ook na de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1-1-2024 zijn er nog altijd veel praktische onzekerheden over het wijzigen van het omgevingsplan, met name als er verschillende wijzigingen parallel aan elkaar in procedure zijn. Met de komst van een omgevingsplan in plaats van op zichzelf staande bestemmingsplannen betekent het wijzigen van het omgevingsplan automatisch doorwerkt in het gehele omgevingsplan en dus ook in andere gelijktijdige wijzigingen. Verschillende onderdelen van het omgevingsplan worden dus parallel gewijzigd. Om overzicht te bewaren bij de transitie van het omgevingsplan en bij tussentijdse wijzigingen van het omgevingsplan, is coördinatie nodig. Wijzigingen op onderdelen moeten probleemloos passen binnen het casco en de regels van het definitieve omgevingsplan.
Vanuit het DSO en andere softwareleveranciers is er nog geen technische oplossing voorhanden om parallel wijzigen
14
zorgvuldig te coördineren. Het is daarom van belang om een regisseur omgevingsplan binnen de gemeente aan te stellen die deze onderlinge afstemming coördineert.
Voorwaarden ruimtelijke regels nieuwe deel Als een ruimtelijke regel uit het tijdelijk omgevingsplan voor een gebied moet worden gewijzigd, dan is het verplicht om alle ruimtelijke regels voor het betreffende gebied mee te nemen. Dit heeft te maken met het overgangsrecht en met de IToverbruggingsfunctie tussen ruimtelijkeplannen.nl en het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Het gedeelte van het bestaande deel van het omgevingsplan op ruimtelijkeplannen.nl, dat niet meer mag worden getoond, wordt daarbij de Pons genoemd (vertaling: een nauwkeurig gat). De Pons moet daarbij alle ruimtelijke regels omvatten, omdat het digitale systeem het schrappen van een deel van deze regels niet toelaat. Als voorbeeld: je mag niet één regel uit het tijdelijke deel aanpassen om twee woningen mogelijk te maken. Alle ruimtelijke regels die binnen het plangebied vallen, moeten dan worden omgezet naar het nieuwe deel van het omgevingsplan. Dit geldt niet voor de ruimtelijke regels in de bruidsschat, die mag namelijk in delen worden aangepast of geschrapt. Daarnaast moeten de nieuwe regels in het omgevingsplan leiden tot een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’
(ETFAL) en moet de gemeente verplicht voldoen aan de instructieregels van het Rijk en de provincie.
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) De invoering van de Omgevingswet is niet alleen een juridische omzetting en een mentaliteitsverandering. De rijksoverheid heeft hier ook een hoge digitaliseringsambitie aan gehangen. Met het Digitale Stelsel Omgevingswet, oftewel het DSO, wil men de dienstverlening naar een niveau tillen dat past bij de verbeterdoelen van de wet. (TAM/IMRO) (STOP/TPOD) Het TAM-IMRO omgevingsplan is een tijdelijke alternatieve maatregel (TAM) voor gemeenten die in de beginperiode van de Omgevingswet om enige reden nog niet in staat zijn om een omgevingsplan in STOP/TPOD op te stellen of te wijzigen. Dit heeft veelal te maken met de ontwikkeling van het DSO in relatie tot de software-ontwikkeling van leveranciers. De TAM is primair bedoeld om gebiedsontwikkeling te kunnen blijven faciliteren. Kort gezegd houdt TAM-IMRO omgevingsplan in dat de oude IMRO-standaard voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet (nieuw juridisch kader, oude techniek). Het is hierbij belangrijk dat de TAM-IMRO plan wordt vormgegeven langs de opbouw van het definitieve omgevingsplan. Het handboek (zie stap 2) biedt hiervoor handvatten. Op een later moment moeten deze plannen namelijk alsnog in het definitieve omgevingsplan worden
15
opgenomen en worden gepubliceerd via de nieuwe omgevingswetstandaarden (STOP/TPOD).
FINANCIËN & DE ORGANISATIE Interbestuurlijke afspraken Over de kosten en baten van de Omgevingswet zijn interbestuurlijk afspraken gemaakt tussen Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten. Ze zijn vastgelegd in het Bestuursakkoord (2015) en het Financieel akkoord (2016). In 2018 is aanvullend hierop het beheerakkoord voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet vastgesteld. De hoofdlijnen van het financieel akkoord zijn: 1. Transitiekosten worden gedragen door de eigen organisatie. 2. Alle bevoegd gezagen dragen via een verdeelsleutel bij aan de beheerkosten van de centrale systemen (DSO-LV). 3. Besparingen die samenhangen met de invoering van de Omgevingswet komen ten gunste van de betrokken partijen ter dekking van de transitiekosten. Als er ten gevolge van het nieuwe stelsel een opbrengst is, dan komt deze ten goede aan de gemeente. Uit het volgende punt blijkt dat voor de gemeente van een financieel voordeel waarschijnlijk geen sprake zal zijn.
Integraal Financieel Beeld Omgevingswet (2023) Uit de meting van het Rijk in 2023 blijkt dat de stelselwijziging gunstige effecten zal hebben voor de maatschappij. Er kan volgens het ministerie bespaard worden op de ruimtelijke processen als geheel. De voordelen van de besparingen zitten daarbij vooral bij burgers en bedrijven. Het financiële plaatje voor gemeenten is minder positief. Dit komt doordat er eerst is geïnvesteerd in de stelselwijziging en de gemeenten daarnaast te maken hebben met structurele kostenstijgingen. Het rapport laat verder zien dat er in het meest gunstige geval een terugverdientijd is van veertien jaar en in het slechtste scenario zal er geen sprake zijn van terugverdienen. De koepels zijn met de Minister in overleg over de consequenties van de uitkomsten van het onderzoek.
Europese aanbesteding stedenbouwkundig bureau Door middel van een aanbesteding wil de gemeente Vught een partij contracteren die de komende jaren de gemeente begeleidt en ondersteunt bij het samenstellen van het definitieve omgevingsplan. Het betreft een dienst die hoofdzakelijk bestaat uit: a. Het ondersteunen van het proces voor het toewerken naar het definitieve omgevingsplan. Dit in lijn en in uitwerking van het transitieplan omgevingsplan. b. Het opstellen van het definitieve omgevingsplan, inclusief eventuele onderliggende onderzoeken en het verwerken van GEO-informatie.
16
c. Het adviseren over en uitvoeren van werkzaamheden rondom het Digitaal Stelsel Omgevingswet. d. Het adviseren over juridische vraagstukken en procedures op het gebied van het omgevingsrecht tijdens de transitieperiode. e. Het opstellen van een kostenraming voor de uitwerking van de deelfases zoals opgenomen in het transitieplan omgevingsplan. f. Het opstellen en laten accorderen door een ambtelijke begeleidingsgroep van deelproducten, geschikt voor bestuurlijke besluitvorming. Gezien de financiële omvang van de opdracht is een Europese aanbesteding noodzakelijk. Door in het vierde kwartaal van 2024 te starten met de aanbestedingsprocedure verwacht de gemeente Vught het aanbestedingstraject af te ronden in het tweede kwartaal van 2025. Fases
Doorlooptijd
Voorbereidingsfase Aanbestedingsfase Beoordelingsfase Gunningsfase Afrondingsfase
15 weken 10 weken 3 weken 3 weken 3 weken
Gemeentelijke kosten transitieperiode De transitie van het omgevingsplan komt voor rekening van gemeenten. Op dit moment is het nog lastig om de daadwerkelijke kosten te ramen. Dat heeft enerzijds te maken met de lange doorlooptijd van de transitie en anderzijds met onbekendheid met de werkzaamheden: • •
• •
Het instrument omgevingsplan is nieuw en kennis en ervaring met inhoud, techniek en proces moet worden opgebouwd; Naast de bestemmingsplannen van onder de Wet ruimtelijke ordening moeten ook de verordeningen en de omvangrijke bruidsschat definitief worden verhuisd naar het nieuwe omgevingsplan; De digitale standaarden voor het omgevingsplan zijn arbeidsintensiever; De Omgevingswet kent naast de wettelijke voorbereidingsprocedure (ter inzagelegging van een ontwerp) een participatieplicht voor de voorontwerpfase en dus niet alleen de mogelijkheid van zienswijzen tegen het ontwerp en beroep tegen het vastgestelde plan.
Onderstaande raming is mede tot stand gekomen op basis van een benchmark bij vergelijkbare gemeenten.
Totaal 34 weken Tabel 3: Verschillende fases Europese aanbesteding
17
Onderdeel •
(Verwachtte) Kosten
• • •
Opstellen handboek & Opstellen casco omgevingsplan Verwerken bruidsschat milieubelastende activiteiten Verwerken bruidsschat overige activiteiten Verwerken deelgebied kernen Opstellen toepasbare regels
• •
Verwerken deelgebied buitengebied Opstellen toepasbare regels
•
Verwerken verordeningen
•
Veegronde (verwerken vergunningen + overige regels)
•
€ 30.000, € 45.000, € 20.000, € 170.000, € 7.500, € 260.000, € 7.500, € 50.000, € 25.000, -
TOTAAL € 615.000, Tabel 4: De verwachtte kosten van de processtappen om te komen een permanent omgevingsplan
Capaciteit opstellen omgevingsplan De transitieperiode vraagt veel inzet van medewerkers van de gemeente Vught. Niet alleen drukt de transitie op de uren die medewerkers ervoor moeten reserveren, ook het maken van doordachte keuzes rondom het inrichten van ruimtelijke regels, het werken vanuit een ander projectmatig perspectief, met nieuwe systemen, termen en permanente rollen en verantwoordelijkheden vraagt veel van de medewerkers. Niet alleen vanuit het fysiek domein is inzet nodig. Voor het opstellen van een volledig omgevingsplan zullen ook andere
disciplines moeten aansluiten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan duurzaamheid, sport, toerisme, onderwijs, cultuur, evenementen en erfgoed. Om een duidelijk beeld te krijgen wat deze inzet inhoudt, is in bijlage 2 van dit document inzichtelijk gemaakt welke rollen er binnen de gemeente nodig zijn om de transitie naar een permanent omgevingsplan te doorlopen. Met deze rollen sorteren we tegelijkertijd voor om ook na de transitieperiode op de juiste manier het omgevingsplan te beheren. Doordat de transitieperiode van het omgevingsplan voor iedere gemeente in Nederland nieuw is, werken we met voortschrijdend inzicht. Door de transitieperiode heen zullen werkzaamheden wijzigingen, rollen niet meer noodzakelijk zijn en het zwaartepunt van taken verschuiven. Zo zal mogelijk op het moment dat het wijzigen van het omgevingsplan op de juiste wijze is ingebed binnen de organisatie de nadruk op het afhandelen van initiatieven doormiddel van een BOPA-procedure kunnen afnemen. Dit zal vervolgens betekenden dat meer initiatieven opgepakt worden door RO-medewerkers in plaats van VTHmedewerkers. Met enkel de stappen die beschreven worden in dit transitieplan doet de gemeente Vught er verstandig aan rekening te houden met een formatiebegroting van ongeveer +2,35 FTE door de verplichte transitie naar een permanent omgevingsplan. Binnen deze formatiebegroting is nog geen rekening gehouden met de 18
formatie die nodig is om ruimtelijke initiatieven tijdens de transitieperiode mogelijk te maken. Op een gegeven moment zal er opnieuw gekeken moeten worden naar de inzet van medewerkers en de omvang van de verschillende rollen en hoe zich dit verhoudt met het capaciteitsvraagstuk. Aanpassingen hierop zullen volgens de reguliere procedures gemaakt worden en zullen meegenomen worden in de bestaande P&C-cyclus.
Delegatie wijzigen omgevingsplan Op 01-01-2024 is de delegatie onder de Omgevingswet in werking getreden. Het vaststellen van het omgevingsplan wordt in de volgende gevallen gedelegeerd aan het college van burgemeester en wethouders: •
1. het in overeenstemming brengen van het omgevingsplan met een verleende omgevingsvergunning;
•
2. het in het omgevingsplan verwerken van door de Rijksoverheid of provincie vastgestelde instructieregels;
•
3. het in het omgevingsplan opnemen van door de gemeenteraad of het college van burgemeester en wethouders vastgesteld beleid;
•
4. het nemen van een voorbereidingsbesluit en als gevolg daarvan het in het omgevingsplan opnemen van voorbeschermingsregels; en
•
5. gevallen waarvoor in het tijdelijk deel van het omgevingsplan een wijzigings- of uitwerkingsbevoegdheid is opgenomen, zoals bedoeld in artikel 3.6, eerste lid, onder a. en b., van de Wet ruimtelijke ordening
Verder wordt de gemeenteraad binnen de transitieperiode op verschillende manieren en tijdens verschillende momenten meegenomen. In bijlage 1 ziet u de besluitvormingsmomenten van de gemeenteraad per wijziging van een deelgebied of thema. Naast deze besluitvormingsmomenten zal er - daar waar passend - gebruik worden gemaakt van voorstellen, raadinformatiebrieven en eventuele raadsdialoogavonden.
19
Bijlage 1: Fases wijzigen deelgebied/thema omgevingsplan Fase
Tijdsverloop van fases
Onderwerp
(in maanden)
Beleid: Omgevingsvisie – Programma – Beleidsnota – Toelichtingen bestemmingsplannen Regels: Huidige regels in bestemmingsplannen Regels uit verordeningen Instructieregels: Instructieregels vanuit het rijk Instructieregels vanuit de provincie Mogelijkheid tot MER-beoordeling 1. Welke regels sluiten nog aan en welke regels moeten worden vervangen? Analyse 2. Voor welke beleid zijn nog geen specifieke regels? 3. Willen we als gemeente nieuwe regels en hoe zien we dat? 4. In welke vorm moeten instructieregels in het plan komen? Uitgangspunten deelgebied of thema Nota van Afkadering van gebied of thema uitgangspunten Participatieplan + afweging voorontwerp Toelichting van procedure/ besluitvorming BESLUITVORMING COLLEGE VAN B&W: Vastellen Nota van uitgangspunten en raad informeren met raadsinformatiebrief Regels opstellen en werkingsgebied specifieker bepalen Opstellen regels Betrekken van ketenpartners Bestuurlijke keuzes; Waar wil je als bestuur van zijn? Participatie (in gesprek met belanghebbende) BESLUITVORMING COLLEGE VAN B&W: Ontwerp deelgebied of thema omgevingsplan ter inzage leggen door het college Opstellen concept beantwoording zienswijzen Vaststelling Indien nodig wijzigingen in omgevingsplan voorstellen BESLUITVORMING GEMEENTERAAD: Beantwoording zienswijzen en vaststelling deelgebied/thema omgevingsplan door gemeenteraad
2
Inventarisatie
3
2
3 12
2 3 3 TOTAAL
30
Bijlage 2: Benodigde rollen & capaciteit transitiefase omgevingsplan
Rollen
Inhoud rol
(Onderstaande rollen zijn noodzakelijk voor de gehele transitieperiode)
Procesleider (Team DL)
Interne regievoerder (Team DL)
RO-Medewerkers (Team DL)
Regelanalist (Team DL) Regisseur omgevingsplan (Team DL)
Juridisch adviseur (Team JZ)
Functioneel beheerder (Team DL)
GEO-specialist (Team DL)
Uren Personen
FTE
p. week
Verantwoordelijk voor de juiste inrichting en voortgang rondom transitiefase omgevingsplan. Overzien van de totale transitie zowel binnen team duurzame leefomgeving en bij andere teams/domeinen Eerste aanspreekpunt inhoudelijke zaken die betrekking hebben met omgevingsplan/ eerste aanspreekpunt stedenbouwkundig bureau Medewerking verlenen aan het overzetten van verschillende deelgebieden + reguliere taken uitvoering rondom aanvragen/initiatieven tijdens transitieperiode Vertalen van juridische regels naar toepasbare regels Coördineert wijzigingen en besluiten parallel aan elkaar. Behoud overzicht. Werkt samen met beleidscoördinator Kwaliteitsborging (nieuwe) regels aan algemene juridische haalbaarheid t.o.v. verordeningen en overige regels. GEO-applicaties inrichten en beheren i.s.m. stedenbouwkundig bureau. Beheren en inrichten van data rondom omgevingsplan. I.s.m. stedenbouwkundig bureau
24
1
0,6
8
1
0,2
6
--
0,15
8
1
0,2
8
1
0,2
6
1
0,15
6
1
Binnen huidige takenpakket
8
1
0,2
2
Beleidscoördinator (Team DL) Milieuspecialist (Team DL) Specialist bruidsschat (Team DL)
Participatiemedewerker (Team communicatie)
Interne vakspecialisten (Teams sociaal/fysiek domein) VTH-specialist (Team VTH)
Strategisch medewerker. Opzetten en beheer beleidshuis Overzetten van milieu thema’s bruidsschat naar omgevingsplan. Overige thema’s bruidsschat toevoegen aan deelgebieden + omgevingsplan Opstellen participatieplannen, opzetten participatietrajecten, inrichten van participatie binnen de interne processen. Beheer onderhoud participatiebeleid. Specifieke expertise aanleveren bij verschillende thema’s Medewerking verlenen rondom toepasbare regels. Planketen processen afstemmen met VTHprocessen. Samenwerking met omgevingsdienst coördineren. Zaken APV betrokken bij de transitie
6
1
0,15
6
1
6
1
Binnen huidige takenpakket 0,15
6
1
0,15
--
--
8
1
Binnen huidige takenpakket 0,2
TOTAAL
2,35
Totaal Team DL Totaal Team JZ Totaal Team communicatie Totaal Team VTH
1,85 0,15 0,15 0,2
3