1. Raadsinformatiebrief Eerste reactie Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt

ght

'=a iameaffisa

Raadsinformatiebrief Datum Onderwerp Zaaknummer Documentnr.

28 november 2023 Eerste reactie Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt Z23 - 259137 UIT/23 - 585723

Inleiding

Op 24 juni 2023 is het Burgerakkoord vastgesteld met daarin 35 aangenomen voorstellen voor een Duurzaam Helvoirt (bijlage 1). Het college heeft alle voorstellen serieus bekeken en deelt via deze brief haar eerste reactie (bijlage 2). Voorgeschiedenis

•

• • •

De raad ondertekende de partnerovereenkomst met Stichting G1000.nu op 2 maart 2023. En belooft hiermee binnen redelijke termijn na vaststelling van het Burgerakkoord (onderdelen van) het Burgerakkoord op te nemen in beleid, dan wel publiekelijk te verantwoorden waarom zij (onderdelen van) het Burgerakkoord niet opnemen in beleid. Van 10 mei t/m 24 juni 2023 vond het Burgerberaad G1000He1voirt plaats tijdens vier bijeenkomsten. Inwoners, ondernemers, politici en ambtenaren hebben samengewerkt aan voorstellen met als resultaat het Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt. De initiatievengroep van vrijwilligers, die is gevormd n.a.v. het Burgerberaad, gaat verder onder de naam Schoon Helvoirt. Begin december ontvangen alle inwoners van Helvoirt een uitnodiging om zich aan te sluiten bij Schoon Helvoirt. Om samen met cooperatie HOT en de gemeente het Burgerakkoord op te volgen.

Inhoudelijk

Na een uitgebreide ambtelijke inventarisatie heeft het college alle aangenomen voorstellen besproken. Dit resulteert in de volgende onderverdeling: Categorie A. Oppakken door de gemeente

B. Positief — verder uitwerken

Toelichting Aangenomen voorstellen die de gemeente al uitvoert, op korte termijn kan uitvoeren, deels kan uitvoeren of ondersteunen. Aangenomen voorstellen waar het college in principe positief tegenover staat. Er is verdere uitwerking nodig om te bekijken of een voorstel realiseerbaar is.

Aantal 13

14

Nummers 1.5, 5.6, 5.8, 5.10, 10.1, 10.2 B, 10.3 A, 10.4.1 A, B, en C, 10.4.2 A, B en C 1.1, 1.2 A, 1.3, 2.1, 2.2 en 2.3, 3.1, 5.1, 5.3, 5.9, 6.4, 8.1, 13.1, 13.2

1/3

ught C. Schoon Helvoirt Aangenomen voorstellen waarvoor de gemeente een minimale rol voor verzoeken op te pakken zichzelf ziet. Aangenomen voorstellen die D. Niet oppakken vanwege diverse redenen niet haalbaar of uitvoerbaar zijn.

8

1.2 B, 6.1, 6.2, 6.3, 6.5, 8.3, 9, 10.5

7

1.4, 4.2, 5.4, 8.2, 10.2 A, 10.3 B, 13.3

In het Burgerakkoord staan 35 aangenomen voorstellen. Omdat sommige voorstellen bestaan uit meerdere onderdelen, die elk een andere reactie hebben, kiezen we ervoor deze op te splitsen (A, B en C). In dit overzicht is het totaal aantal aangenomen voorstellen daardoor 42. Zie bijlage 2 voor een toelichting per aangenomen voorstel. Standpunt / Besluit college van B en W Het college heeft ingestemd met: 1. Het uitvoeren van 13 aangenomen voorstellen in categorie A, zoals beschreven in de toelichting in bijlage 2. 2. Het bestuderen van 14 aangenomen voorstellen in categorie B, in samenwerking met Schoon Helvoirt. 3. Schoon Helvoirt verzoeken om acht aangenomen voorstellen op te pakken in categorie C. 4. Het niet uitvoeren van zeven aangenomen voorstellen in categorie D. Financieel

De aangenomen voorstellen binnen categorie A `Oppakken door de gemeente', kunnen binnen de bestaande budgetten, verdeeld over diverse taakvelden, uit de begroting 2024 en huidige capaciteitsplanning worden opgepakt. De aangenomen voorstellen uit categorie B `Positief - verder uitwerken' moeten nog nader onderzocht worden, waarbij het uitgangspunt is om dit binnen de bestaande budgetten te realiseren. Mocht dit toch extra budget of capaciteit vereisen, dan wordt dit bestuurlijk voorgelegd. Tijdsplanning

De gemeente gaat in gesprek met Schoon Helvoirt en cooperatie HOT over deze eerste reactie. In januari organiseren Schoon Helvoirt en HOT een vervolgbijeenkomst voor alle inwoners die zich bij Schoon Helvoirt willen aansluiten. De volgende stap is om in Q2 van 2024 te komen tot afspraken over de taakverdeling en planning.

2/3

Vught k-de secretaris,

en wethouders van Vught, de gemeester,

W. .F. Keijzers

R.J. van de Mortel

Bijlage(n): 1. Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt, 24 juni 2023 2. Eerste reactie op het Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt

3/3

Burgerakkoord Helvoirt 24 juni 2023

Hoe maken wij met elkaar Helvoirt duurzaam?

Scan de QR om de uitgebreide voorstellen te bekijken

Toelichting: Dit document bevat het Burgerakkoord Helvoirt zoals dat op 24 juni 2023 tot stand is gekomen. Je vindt hierin alleen de aangenomen beslispunten terug.

Burgerakkoord Helvoirt 24 juni 2023

Wij, Burgers van Helvoirt, in vergadering bijeen op 24 juni 2023 in HelvoirtThuis besluiten als volgt:

1. Biodiversiteit 1.1 Vergroting bewustwording inwoners. De groene zone in de St. Jorisstraat door de gemeente op een bio-diverse wijze te laten herinrichten met inheemse beplanting. Andere groene zones kunnen volgen. Om kennisoverdracht te bevorderen, wordt elke beplantingssoort voorzien van een toelichting te ontsluiten via bijv. een QR-code. 1.2 Gemeentelijke stimuleringsbijdrage voor particuliere tuinen. Om te bevorderen dat burgers het beplantingsconcept ook in de eigen tuin uit kunnen voeren stelt de gemeente een stimuleringsbijdrage in het vooruitzicht. Daarnaast komt er een platform zodat Helvoirtenaren planten en het zaaigoed aan andere Helvoirtenaren kunnen geven. “Voor Helvoirtenaren door Helvoirtenaren”. 1.3 Verbetering evenemententerrein Het evenemententerrein (huidige rolschaatsbaan) wordt op middellange termijn aangepast. De herinrichting houdt rekening met de huidige gebruiksfunctie. Aanpassingen bestaan uit: Verwijderen asfalt en vervangen door ‘half-verharding’· Omzomen van het terrein met een groenstrook· Opvangmogelijkheid hemelwater Versterking verblijfsfunctie/zitgelegenheid 1.4 Omvormen? Vernieuwen? Nieuwe aanleg? Dan Biodivers Jaarlijks worden delen van de openbare ruimte (opnieuw) ingericht. Vanaf 2024 worden deze plekken maximaal vergroend en hanteren we de 80/20 regel: >80% van de gebruikte planten en bomen zijn inheems.

<20% van de gebruikte planten en bomen in het project zijn van dezelfde soort, hiermee maximaliseren we biodiversiteit.

Burgerakkoord Helvoirt

2

1.5 Maaibeheer biodivers Door minder vaak gras te maaien kan biodiversiteit in Helvoirt aanzienlijk toenemen. Gazons langs verharding worden 100-150cm hetzelfde gemaaid als heden Gazondelen met bestemming voetbal/ spelen worden hetzelfde gemaaid als heden Op overige gazon wordt sinus maaibeheer toegepast, waarbij steeds 1/3 van het oppervlak wordt meegenomen in het maaibeheer; iedere maaironde een ander deel. De aanpassing wordt vastgezet in de beheerbestekken; we stappen af van frequentiebestekken en werken meer met beeldbestekken met kwaliteitskenmerken. Aannemers en maaipiloten worden door beheerder opgeleid over deze aanpassing.

2. Leefbaarheid - betrokkenheid 2.1 Stimuleren van dialoog bij maatschappelijke projecten middels een participatiecollectief. Bij projecten met maatschappelijk belang, zoals de ontwikkeling van nieuwe voorzieningen of infrastructuur, willen we dat de gemeente faciliteert dat burgers, zowel voorstanders als tegenstanders, en het bedrijfsleven de dialoog met elkaar aangaan. Dit omvat het opzetten van platforms en bijeenkomsten waarin burgers en het bedrijfsleven actief kunnen deelnemen aan de besluitvorming en kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van deze projecten. 2.2 Oprichting van een participatie collectief voor betaalbaar, (natuur)-inclusief wonen. We willen een participatiecollectief opstarten dat zich richt op het concretiseren van plannen voor betaalbaar wonen voor jong en oud, waarbij ook aandacht moet zijn voor natuur inclusieve woningbouw. Dit omvat het vereenvoudigen van vergunningsprocedures om de ontwikkeling van betaalbare huur-en koopwoningen te stimuleren, evenals het onderzoeken van mogelijkheden voor de ontwikkeling van appartementen die geschikt zijn voor verschillende leeftijdsgroepen en bewoners die slechter ter been zijn. 2.3 Oprichting van een participatiecollectief voor verkeer en veiligheid. We willen een participatiecollectief opstarten dat zich richt op het concretiseren van plannen om de verkeersveiligheid in Helvoirt te verbeteren.

Dit omvat het aanpakken van problemen op de doorgaande wegen zoals parkeren op de stoep, het verbeteren van handhaving en het verkennen van de mogelijkheid om een rondweg aan te leggen om het regionale verkeer door het dorp te verminderen. Daarnaast moeten we een slimme locatie vinden voor een nieuw industrieterrein nabij Helvoirt zodat zwaar verkeer niet meer door het dorp hoeft te rijden.

3. Consuminderen 3.1 Repair café Er moet in Helvoirt een repair café te komen.

Burgerakkoord Helvoirt

4. OV-Station 4.2 Binnen 15 minuten in ’s-Hertogenbosch of Tilburg Er wordt een verbinding gemaakt die ervoor zorgt dat inwoners binnen 15 minuten in ’sHertogenbosch of Tilburg zijn; De manier waarop is aan het OV/de overheid. Dit kan met de trein zijn, maar ook (snel)bus met busbanen en/of andere technologie.

5. Samenwerken, collectiviteit, lokaal en energie 5.1 Dorpsplatform. Er wordt een dorpsplatform met bijvoorbeeld de naam “Duur Saam Hel Voirt” opgericht die de dialoog gaat organiseren met gemeente, bewoners en belangengroepen. Het platform beheert een veilig bestand van namen van G1000 deelnemers die bereid zijn op onderdelen mee te werken aan het realiseren van de goedgekeurde voorstellen. 5.3 Dialoog over zwaar verkeer. We maken een nieuwe start met het zoeken van de beste oplossing voor het vermijden van zwaar verkeer door de kern en gaan vanaf de start in dialoog met alle belangengroepen en alle betrokkenen. 5.4 Vóór 2030 oplossing Torenstraat. Vóór 2030 is er een oplossing voor het probleem van zwaar vrachtverkeer, tractoren en zware loonwerkmachines door de Torenstraat. De oplossing kost natuur. Compensatie van verloren natuur, herstel van ecologische verbindingszones en compensatie van (nieuwe) overlast voor direct aanwonenden vormen integraal deel van de oplossing. 5.6 Aardgasreductie woningbouwvereniging. De woningbouwvereniging Woonveste draagt zorg voor 60% aardgasreductie in 2030 voor de 357 sociale huurwoningen (60 % minder dan in 2020). Particulieren en bedrijven met voldoende eigen financiële mogelijkheden nemen zelf hun verantwoordelijkheid voor het behalen van hun aandeel in het doel 60% aardgasreductie in 2030. 5.8 Samenwerking voor groepen huiseigenaren.

SamenPlatform, gemeente en HOT werken samen aan een pakket maatregelen voor 60% aardgasreductie voor de groepen huiseigenaren die zelf onvoldoende financiële of andere mogelijkheden hebben. 5.9 Het platform start een dialoog Het platform start initiatief om in dialoog met alle betrokken partijen de flexibiliteit op de woningmarkt te vergroten. Voorbeeld: Inbreiding met prioriteit voor 200 woningen voor starters en ouderen. Burgerakkoord Helvoirt

5.10 Benodigde elektriciteit komt uit zonnepanelen op daken. De nodige extra elektriciteit komt met prioriteit uit zonnepanelen op daken van huizen, bedrijven en stallen. En het platform start ’n brede dialoog voor 1 grote dorpswindturbine en 1 buurtbatterij.

6. Bewustwording 6.1 Interactief platform duurzame initiatieven. Er komt een interactief online platform waar alle duurzame initiatieven in Helvoirt en omgeving zijn verzameld, en die als wegwijzer dient. 6.2 Bekendheid geven aan duurzame initiatieven. Er wordt meer bekendheid gegeven aan de duurzame initiatieven, de succesverhalen en de leerpunten, via bestaande communicatiekanalen maar ook door de organisatie van ludieke acties. 6.3 Coalitie ten behoeve van kruisbestuiving. Er wordt een coalitie opgericht waar initiatiefnemers en wijk ambassadeurs bij elkaar kunnen komen met als doel versterking en kruisbestuiving van duurzame initiatieven in Helvoirt. 6.4 Klimaatadaptief schoolplein. In plaats van het huidige, grijzige, schoolplein komt er een groen, klimaatadaptief schoolplein in Helvoirt waar leerlingen kunnen ontdekken, leren over en contact maken met de natuur. 6.5 Lesstof voor basisschool uitbreiden. De lesstof van de basisschool wordt op alle niveaus uitgebreid met duurzame onderwerpen, zodat de kinderen al vroeg met duurzaamheid in aanraking komen. Hierbij komen ook duurzaamheidsexperts op de basisschool vertellen over hun vakgebied.

8. Circulair 8.1 De circulaire menukaart voor Helvoirtenaren. De gemeente Vught stelt integraal een menukaart op met keuzemogelijkheden voor (lokale) circulaire initiatieven en verspreidt de menukaart huis aan huis in Helvoirt. 8.2 Een circulair ambitiedocument voor de openbare ruimte met uitvoeringsprogramma. De gemeente initieert een integraal ambitiedocument met uitvoeringsprogramma om biobased materiaalgebruik in de openbare ruimte als standaard te gebruiken. 8.3 De G1000 als verbinder van lokale circulaire initiatieven. De gemeente en HOT faciliteert, inventariseert en communiceert over (lokale) circulaire initiatieven en stimuleert uitbreiding en samenwerking tussen deze initiatieven en/of partijen. Burgerakkoord Helvoirt

9. Haalbaarheid 9.1 Opstellen haalbaarheidscommissie Er wordt een haalbaarheidscommissie opgesteld. Verschillende stakeholders zitten in deze commissie; bewoners, bedrijven en gemeente.

10. Natuurbehoud 10.1.1 Langetermijn visie/plan (groene gemeente) We willen een lange termijn visie voor de komende 50 jaar voor de Gemeente Helvoirt waarin met een groene ecologische bril naar Helvoirt wordt gekeken, en welke wordt uitgewerkt in beleidskeuzes met een uitvoeringsplan. 10.2 Bermen Het maaien en aanplanten van de bermen moet zo worden gedaan dat alle natuur (ook bodemleven/regenwormen) een kans krijgt. De gemeente gebruikt voor onkruid en ongedierte verdelging middelen die geen of zo weinig mogelijk schade aan natuur en milieu toebrengen en geeft hierover ook voorlichting aan inwoners. 10.3 Houtwallen, zandpaden Breng alle zandpaden in kaart en richt het beheer van de paden en de bermen specifiek in voor deze paden zodat de biodiversiteit behouden blijft of wordt vergroot. Breng voormalige houtwallen en zandpaden in kaart, en herstel ze in de oude staat en stimuleer grondbezitters om dat te doen. 10.4.1 Gemeentelijke – gronden – bossen en overige beheer Voor gronden van de gemeente en omliggende gronden wordt een plan gemaakt om deze gronden zo in te zetten dat de biodiversiteit wordt vergroot. Bomen en bosjes blijven staan / bestaan, eventueel via herplant, en bij nieuwe aanplant wordt meerwaarde voor de natuur bereikt. Alert zijn en ontraden (verbieden) van vestigen en uitbreiding van bedrijven die alleen maar monocultuur bedrijven.

Burgerakkoord Helvoirt

10.4 .2 Afstemming Regelmatig overleg en afstemming met de verschillende natuurbeschermingsorganisaties, waterschap, Natuur en Milieugroep Vught en duinboeren om de volgende landschappen of gebieden te beschermen en te verbeteren: - het open beekdal het Helvoirts Broek - het Brokkenbroekbos - het Brokkenbroek landbouwgebied - het Hengstven - de Distelberg - LDD - de Guldenberg Afstemmen met boeren en een verdien model voor boeren in de verschillende gebieden proberen te creëren op het gebied van beheer. De natuurbeschermingsorganisaties stimuleren hen bij het beheer te betrkken. Houdt het buitengebied in stand als rustgebied en geef boeren hierbij een rol. Beslispunt 10.5 Waterlopen, sloten en Poelen Waterbeheer optimaliseren en waterpoelen ontwikkelen ten gunste van vernatting en het voorkomen van bestrijdingsmiddelen in het water.

13. Wonen en bouwen 13.1 100flex-woningen Steunt de zaal ons voorstel om 100flex-woningen te realiseren in Helvoirt? 13.2 ‘Uitleg’-gebieden en of andere locatie(s)beschikbaar stellen. Steunt de zaal onze wens dat de gemeente meewerkt aan de realisatie van 100 flexwoningen door ‘uitleg’-gebieden en of andere locatie(s)beschikbaar te stellen voor zover dit in haar macht ligt? 13.3 Bestemmingsplanwijzigingen op vrijkomende agrarische gebieden. Steunt de zaal onze wens dat de gemeente medewerking verleent aan het realiseren van 100 flex- woningen door bestemmingsplanwijzigingen op vrijkomende agrarische gebieden te bewerkstelligen?

Aldus vastgesteld en besloten te Helvoirt, d.d. 24 juni 2023 de leden: de ondertekende versie is op verzoek in te zien.

Burgerakkoord Helvoirt

Bijlage 1. Eerste reactie op het Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt Het college heeft alle aangenomen voorstellen in het Burgerakkoord zorgvuldig bekeken en daar een eerste reactie op gegeven. Die reactie staat per voorstel in deze notitie beschreven. Op basis van de reactie zijn de voorstellen in te delen in vier categorieën (zie tabel 1.). In het Burgerakkoord staan 35 aangenomen voorstellen. Omdat sommige voorstellen bestaan uit meerdere onderdelen die elk een andere reactie hebben, kiezen we ervoor deze op te splitsen in A, B en C. In dit overzicht is het aantal aangenomen voorstellen daardoor 42. De aangenomen voorstellen in het Burgerakkoord hebben allemaal nog een toelichting. Omwille van de omvang en leesbaarheid staan in deze bijlage alleen de titels. Zie bijlage 2 voor het originele Burgerakkoord. Tabel 1. Indeling aangenomen voorstellen Burgerakkoord naar 4 categorieën Categorie Toelichting A. Oppakken door de gemeente

Aantal

Aangenomen voorstellen die de gemeente al uitvoert, op korte termijn kan uitvoeren, deels kan

Aangenomen voorstellen 1.5, 5.6, 5.8, 5.10, 10.1, 10.2 B,

13

uitvoeren of ondersteunen.

10.3 A, 10.4.1 A, B, en C, 10.4.2 A, B en C

Aangenomen voorstellen waar het college in principe positief tegenover staat. Er is verdere B. Positief – verder uitwerken

uitwerking nodig om te bekijken of een voorstel

1.1, 1.2 A, 1.3, 2.1, 2.2 en 2.3, 14

realiseerbaar is, door Schoon Helvoirt, HOT of in

3.1, 5.1, 5.3, 5.9, 6.4, 8.1, 13.1, 13.2

samenwerking met de gemeente. C. Schoon Helvoirt verzoeken

Aangenomen voorstellen waarvoor de gemeente

op te pakken

een minimale rol voor zichzelf ziet.

D. Niet oppakken

Aangenomen voorstellen die vanwege diverse redenen niet haalbaar of uitvoerbaar zijn.

8 7

1.2 B, 6.1, 6.2, 6.3, 6.5, 8.3, 9, 10.5 1.4, 4.2, 5.4, 8.2, 10.2 A, 10.3 B, 13.3

1

Categorie A. Oppakken door de gemeente 13 aangenomen voorstellen die de gemeente op korte termijn kan oppakken, deels kan oppakken of kan ondersteunen.

Aangenomen voorstel

Standpunt

Toelichting

1.5 Maaibeheer biodivers

Oppakken

5.6 60% aardgasreductie in 2030 voor Woonveste en woningeigenaren met voldoende middelen.

Oppakken

In de nieuwe Groenvisie 2023-2033 is aangepast maaibeheer ten behoeve van biodiversiteit opgenomen als beleidspunt voor gebieden waar dit kan. Dit wordt momenteel in een werkgroep met de uitvoerende organisatie Eschdoorn uitgewerkt. Schoon Helvoirt is welkom om een keer bij deze werkgroep aan te sluiten. In samenwerking met HOT wordt in 2024 een uitvoeringsplan aardgasvrij Helvoirt opgesteld. Deze doelstellingen krijgen hierin een plek en het plan wordt samen met de betrokken partijen en Schoon Helvoirt uitgewerkt. Het sluit aan bij de ambitie om in 2030 voor elke wijk en elk dorp in de gemeente Vught een uitvoeringsplan aardgasvrij te hebben. Schoon Helvoirt is in oktober 2023 uitgenodigd om aan te sluiten bij de werkgroep die dit aangenomen voorstel momenteel oppakt.

5.8 60% aardgasreductie voor huiseigenaren met onvoldoende middelen of mogelijkheden.

Kanttekening

Planning

N.v.t.

Planvorming in 2024 Uitvoering in 2025

Deze doelstelling gaat verder dan de gemeentelijk ambitie (11% in 2030 t.o.v. 2017) en geldt enkel voor Helvoirt, niet voor de hele gemeente.

2023 - 2030

Voor budget voor de uitvoeringsfase van het uitvoeringsplan zijn we in afwachting van rijksmiddelen. Omvang en timing hiervan zijn nog onduidelijk en is afhankelijk van wat er volgens de uitvoeringsplannen nodig is.

2

5.10 Benodigde elektriciteit komt uit zonnepanelen op daken en het platform start een brede dialoog voor 1 grote dorpswindturbine en een buurtbatterij. 10.1 Biodiversiteitsvisie voor komende 50 jaar. 10.2 B Onkruid en ongedierte verdelging + voorlichting.

Beleid uitwerken

De gemeente achter de prioriteit voor zon op dak. De buurtbatterij kan wellicht meegenomen worden in het uitvoeringsplan aardgasvrij. Als er vanuit het platform een initiatief ontstaat om als gemeenschap van Helvoirt windenergie op te wekken kan dit een plek krijgen binnen het beleid voor 100% lokaal eigendom van grootschalige opwek van zon en/of windenergie. Dit beleid wordt momenteel uitgewerkt.

Voor de locatie van eventuele windturbines volgen we de huidige PlanMER procedure. Het kan dus zijn dat de windturbine van Helvoirt op een andere plek in de gemeente komt te staan.

2024

Gedeeltelijk oppakken

De gemeente maakt in 2024 een start met een nieuwe notitie biodiversiteit voor de komende 10 jaar. We onderschrijven het belang van een langetermijnvisie.

2024

Huidig beleid doorzetten en communiceren

De gemeente pakt de communicatie op over de aanpak van onkruid en ongedierte verdelging. We gebruiken op dit moment geen onkruid en ongedierte-verdelgingsmiddelen die schade aan natuur en milieu toebrengen. Zo rijden er bijvoorbeeld tankwagens met kokendheet water om het onkruid te bestrijden. Ons beleid is om zo veel mogelijk biologisch te bestrijden. We gebruiken daar waar nodig biologische bestrijdingsmiddelen tegen de processierups.

Een periode van 50 jaar is voor een beleidsnotitie een te lange termijn, omdat we niet weten hoe de wereld er dan uitziet. Waar echt nodig en het niet op een andere manier kan, houden we wel middelen achter de hand om ervoor te zorgen dat een plaag niet de overhand krijgt.

2024

3

10.3 A Zandpaden behouden en biodivers onderhouden

Oppakken

10.4.1 A Biodiversiteit vergroten op gemeentelijke grond 10.4.1 B Bomen en bosjes behouden

Oppakken

10.4.1 C Monocultuur ontraden

Oppakken

Oppakken

Momenteel wordt een nieuw beleidsplan zandpaden opgesteld waar N.v.t. biodiversiteit een onderdeel van uitmaakt. Met dit nieuwe beleid wordt er straks bij het onderhoud van de gemeentelijke zandpaden breder gekeken dan alleen het functionele onderhoud. Zo wordt er ook gelet op de biodiversiteit. Onlangs zijn de Antwerpse Baan (in Helvoirt) en Goenwouddreef aangewezen als gemeentelijk monument. In 2024 wordt een nieuwe gemeente dekkende Cultuurhistorische Waardenkaart opgesteld, waarin we n.a.v. dit aangenomen voorstel en het bovengenoemde beleidsstuk een inventarisatie en eerste waardering van de zandpaden in meenemen. De nieuwe notitie biodiversiteit neemt dit mee voor de gemeentelijke N.v.t. gronden in de kernen en het buitengebied. Deze ambitie sluit aan op de nieuwe Groenvisie 2023-2033 en de binnenkort vast te stellen Omgevingsvisie.

2024

We implementeren de plannen uit de Groenvisie 2023-2033 om belangrijke natuurlijke landschapselementen vast te leggen in een duurzame (groen) structuur die wordt beschermd. Daarnaast werken we aan een duurzaam bomenbestand en wanneer structuurbepalend en beeldbepalend groen niet behouden kan worden, moet gelijkwaardig groen worden teruggebracht. Huidige bomen en bosjes op gemeentelijk grond zijn binnen het bestemmingsplan beschermd. We stellen kaders in het de nieuwe pachtvoorwaarden en in de binnenkort vast te stellen Omgevingsvisie. Hierin staan voorwaarden voor de ontwikkelingsruimte voor grondgebonden agrarische bedrijven en nevenactiviteiten. Deze voorwaarden zijn gericht op: duurzaamheid, landschappelijke kwaliteit, bodemkwaliteit, natuurinclusiviteit, biologische of kringlooplandbouw. Daarnaast biedt het beleid voor de boomteeltsector minder ruimte aan uitbreiding t.o.v. de voormalige situatie onder de gemeente Haaren. We gaan

N.v.t.

2024

N.v.t.

2024

2024

4

binnen het programma buitengebied met boeren in gesprek over deze (nieuwe) beperkingen en de mogelijkheden voor natuurinclusieve- en kringlooplandbouw. De gemeente zet de samenwerking voort binnen de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpakken (GGA), welke voorzien in afstemming tussen deze organisaties. Daarnaast vindt er regulier overleg plaats met IVN/NMV.

10.4.2 A Afstemming natuurbeschermingsorganisaties 10.4.2 B Boeren betrekken bij natuurbehoud en proberen verdienmodel te creëren

Voortzetten

Gesprek faciliteren en aanpak uitwerken

De gemeente gaat een gesprek faciliteren tussen boeren en terreinbeheerorganisaties. Daarnaast denken we aan een nieuwe aanpak naar voorbeeld van de gemeente Oss. De gemeente geeft daarin het beleidskader voor de doelen en ambities. Boeren vertalen deze naar de uitvoering en nemen zelf het eigenaarschap over hoe de doelen worden bereikt, waarin o.a. natuurbehoud een onderdeel is.

10.4.2 C Buitengebied als rustgebied

Gedeeltelijk oppakken

Voor het toewijzen van activiteiten in het buitengebied kennen we het VAB-beleid (vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing), wat geactualiseerd is en binnenkort aan de raad ter vaststelling wordt voorgelegd. Bij het opstellen van dit beleid is met verschillende partijen gesproken om de diverse belangen mee te nemen. De nieuwe Omgevingsvisie (binnenkort vast te stellen) heeft een gebiedsgerichte aanpak met zones voor natuur, agrarische activiteiten etc. Natura 2000 gebieden (zoals de Loonse en Drunense duinen) zijn bij uitstek beschermde gebieden die in stand worden gehouden. Helvoirts Broek en Gement worden behouden als weidevogelgebied.

N.v.t.

Doorlopend

De invloed als gemeente is klein, want vaak is het niet onze grond en er geldt voor de terreinbeheerorganisaties vaak centraal beleid. De invloed van de gemeente is groter op onze eigenpachtgronden. N.v.t.

2024

2024

5

Categorie B. Positief - verder uitwerken 14 aangenomen voorstellen waar de gemeente in principe positief tegenover staat, mits er een haalbaar en betaalbaar voorstel voor wordt uitgewerkt.

Aangenomen voorstel 1.1 Vergroting bewustwording inwoners via biodiverse beplanting in de St. Jorisstraat

1.2 A Gemeentelijke stimuleringsbijdrage biodiverse planten voor particulieren tuinen

Standpunt

Toelichting

Nog niet in deze vorm, andere vorm onderzoeken

Het onderhoud van de groenstrook in de St. Jorisstraat staat op de korte of middellange termijn niet op de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP). Wel willen we samen met Schoon Helvoirt onderzoeken of er een locatie in Helvoirt is waar de strekking van dit idee (biodiverse beplanting met QR-code bordjes) binnen de bestaande planning en werkwijze uitgevoerd kan worden. We verkennen graag of dit in samenwerking met KANT op te pakken is. Zij zetten zich via diverse activiteiten in voor het vergroten van de bewustwording en vergroening van particulieren tuinen. De gemeente werkt voor dit soort initiatieven samen met KANT als vaste partner voor het vergroenen van particuliere tuinen. We verzoeken Schoon Helvoirt om in samenwerking met KANT dit aangenomen voorstel uit te werken. Mogelijk is dit initiatief te bundelen met voorstel 8.1 Circulaire menukaart zoals de regenton.

Schoon Helvoirt verzoeken uit te werken

Kanttekening

Budget

We houden in principe Nader te de geldende bepalen onderhoudsplanning aan en kunnen het initiatief voor de St. Jorisstraat over 5 jaar nog eens bekijken.

Planning Middellange termijn

Er zitten hoge kosten aan een complete herinrichting. De bomenactie die plaatsvond in oktober 2023 was een pilot met een soortgelijke stimuleringsbijdrage en zullen we eerst evalueren.

Nader te bepalen

Dit is aan Schoon Helvoirt en KANT.

6

1.3 Klimaatadaptieve herinrichting evenemententerrein

Gebruiksfuncties bekijken

2.1, 2.2 en 2.3 Participatiecollectief voor wonen, verkeer en andere projecten van openbaar belang 5.1 Oprichting dorpsplatform 5.9 Dialoog woningmarkt

Schoon Helvoirt verzoeken uit te werken

In 2024 wordt het evenementenbeleid voor de gemeente Vught vastgesteld. Hierin nemen we de gebruiksfuncties van het evenemententerrein in Helvoirt op. Volgend op het evenementenbeleid nemen we op een later moment een besluit over de haalbaarheid van dit aangenomen voorstel. Het uitgangspunt is om de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) te volgen. Bij nieuwe ontwikkelingen in de openbare ruimte nemen we de voorgestelde aanpassingen (zoals half verharding, opvang hemelwater en groen) al mee, waar dit mogelijk is. De gemeente staat achter de oprichting van een platform waar geluiden uit het dorp worden verzameld en waaruit initiatieven kunnen ontstaan. Als Schoon Helvoirt ondersteuning van de gemeente nodig heeft, verzoeken we hen met een voorstel te komen. De gemeente is in principe bereid Schoon Helvoirt op dezelfde wijze te ondersteunen als de huidige werkgroepen die uit het iDOP Cromvoirt zijn voortgekomen. Dit houdt in: - Een projectondersteuner als centraal aanspreekpunt, die eventuele vragen en signalen uitzet binnen de gemeentelijke organisatie - Indien gewenst, begeleiding van Welzijn Vught.

Herinrichting kan complex zijn vanwege de vele gebruikers met verschillende gebruiksdoelen. Voor zowel het groen als de bestrating is binnen nu en 5 jaar geen groot onderhoud gepland volgens de MJOP.

Het opstellen van het evenementenbeleid valt binnen begroot budget voor 2024.

2024

We ondersteunen nadrukkelijk geen dorpsraad, want voor een volksvertegenwoordiging hebben we al een gemeenteraad.

Binnen het projectplan van HOT voor het uitvoeringsplan aardgasvrij is een eerste startbudget opgenomen voor ondersteuning van Schoon Helvoirt.

Aan Schoon Helvoirt

Het iDOP was destijds een omvangrijk en intensief project, met middelen en ondersteuning vanuit de provincie.

iDOP Cromvoirt is een platform uit het verleden met een vergelijkbare functie en waaruit succesvolle initiatieven zijn gerealiseerd. 7

3.1 Repair café Helvoirt

Schoon Helvoirt verzoeken uit te werken

Wanneer het Repair Café Helvoirt ondersteuning van de gemeente vraagt, willen we dezelfde ondersteuning bieden als het Repair Café Vught. Het Repair Café Vught heeft tot nu nog geen structurele budget-basis subsidie of projectsubsidie ontvangen. Wel zijn zij ondersteund door Welzijn Vught en is er samenwerking met Reinier van Arkel.

N.v.t.

5.3 Dialoog zwaar verkeer

Integraal plan van aanpak uitwerken

Het is een uitdagend proces met veel verschillende belangen en ruimtelijke uitdagingen.

6.4 Klimaatadaptief schoolplein

Schoon Helvoirt verzoeken uit te werken

We werken momenteel aan een integraal plan van aanpak om samen met alle stakeholders toe te werken naar een oplossing voor het zwaar verkeer in Helvoirt en Cromvoirt. Dit sluit aan op een raadsinformatiebrief van juli 2023 en de ambitie in de binnenkort vast te stellen Omgevingsvisie. Het openbare speelterrein heeft al een aantal klimaatadaptieve elementen. Zoals hoge bomen voor schaduw, kratten voor waterberging onder de grond en gescheiden riolering. We verzoeken Schoon Helvoirt een voorstel uit te werken in samenspraak met de school, directe omwonenden en de gemeente. We gaan graag in gesprek met de initiatiefnemers over de mogelijkheden, kaders en verwachtingen. Zo houdt de gemeente bijvoorbeeld het beheer en onderhoud in handen i.v.m. de aansprakelijkheid.

Afhankelijk van het voorstel van het Repair Café Helvoirt en mate waarop dit aansluit bij bestaande subsidieregelingen. Nader te bepalen

Aan Schoon Helvoirt

2024

Vanwege de grote bomen zijn de aanplantmogelijkheden beperkt (zoals gras). Daarnaast is het een openbaar terrein (hufterproof) en moet er voldoende ruimte voor spelen blijven.

Fondsen vanuit Aan de provincie en Schoon IVN zijn Helvoirt mogelijk beschikbaar. Aanvullend budget vanuit de gemeente Het huidige schoolplein beoordelen we en de speeltoestellen zijn op basis van het uitgewerkte voorlopig nog niet aan voorstel. In onderhoud toe volgens principe houden de meerjarenwe de huidige onderhoudsplanning onderhouds(MJOP). planning aan. 8

8.1 Circulaire menukaart

Schoon Helvoirt verzoeken uit te werken

Voor stimuleringsacties, zoals bijvoorbeeld een regenton, werken we momenteel samen met onze vaste partner KANT. We willen Schoon Helvoirt vragen dit initiatief ook samen met hen op te pakken en een voorstel uit te werken.

Er is geen bereidheid om gratis maatregelen weg te geven. Korting of een voucher mogelijk wel.

13.1 en 13.2 Realiseren van 100 flexwoningen

In gesprek gaan met Schoon Helvoirt, deels al in uitvoering

De gemeente gaat graag het gesprek aan met de werkgroep binnen Schoon Helvoirt die zich met dit voorstel bezighoudt. Binnen het project tijdelijke woningen zijn in juli 2023 drie potentiële locaties in Helvoirt geselecteerd voor nader onderzoek: - Anton van Duinkerkenstraat - Raamse Loop (oude gemeentewerf) - Poirtersstraat. Mocht de werkgroep zelf met een kansrijk initiatief komen dan bekijken we dit serieus. De gemeente verwacht dat 30 flexwoningen een voorstelbaar aantal is, maar de realisatie is erg afhankelijk van het draagvlak binnen de gemeente. Hier ligt mogelijk een kans voor samenwerking met Schoon Helvoirt.

De ambitie van 100 woningen achten wij op dit moment onrealistisch gezien het vooronderzoek naar potentiële locaties. Daarnaast werkt provinciaal beleid belemmerend, want bouwen op VABlocaties mag alleen in de kern of grenzend aan bebouwd gebied.

Budget voor een regentonactie is bespreekbaar naar aanleiding van een voorstel. Nader te bepalen

Aan Schoon Helvoirt

2024

9

Categorie C. Schoon Helvoirt 8 aangenomen voorstellen waar de gemeente een minimale rol voor zichzelf ziet en zij verzoekt Schoon Helvoirt om deze op te pakken.

Aangenomen voorstel

Standpunt

1.2 B Platform voor zaaigoed en planten 6.1 Online platform duurzame initiatieven 6.2 Communiceren over duurzame initiatieven 8.3 G1000 als verbinder van circulaire initiatieven

Geen rol gemeente Versterken

6.3 Coalitie voor initiatieven en wijkambassadeurs

Gedeeltelijk in uitvoering

Toelichting

Kanttekening

Dit is een initiatief ‘Voor Helvoirtenaren door Helvoirtenaren’ zoals ook in het N.v.t. voorstel staat. In het uitvoeringsplan Energie en Klimaat Vught 2024 is de actie opgenomen N.v.t. om elk kwartaal te communiceren over duurzaamheid volgens een communicatiekalender. Als er vanuit Schoon Helvoirt een initiatief ontstaat om bestaande duurzame activiteiten in kaart te brengen binnen een platform en te communiceren over duurzame en circulaire activiteiten dan kan de gemeente haar bestaande kanalen inzetten om berichten of activiteiten te delen. Denk aan de website Wijinvught.nl, sociale media, het Energie + Klimaat loket Vught, ‘t Pomphuiske en het Klaverblad. Daarnaast pakken we een actieve rol in het gezamenlijk (met Schoon Helvoirt en HOT) communiceren over de voortgang van het Burgerakkoord. De gemeente faciliteert momenteel het platform Duurzaam Vught waar een N.v.t. aantal bewonersorganisaties op het gebied van Energie en Klimaat samenwerken en er kruisbestuiving plaatsvindt. Dit zijn VET, HOT, KANT, Podium C en IVN/NMV. We denken dat Schoon Helvoirt in de positie is om in contact te komen met wijkambassadeurs of koplopers in Helvoirt.

10

6.5 Duurzaamheid in het schoolcurriculum

In contact brengen met en samenwerken met maatschappelijke partners

9. Haalbaarheidscommissie

In gesprek met Schoon Helvoirt

10.5 Waterbeheer optimaliseren

In contact brengen met

De school gaat zelf over de inhoud van de lespakketten. Hier hebben wij als gemeente geen invloed op. Wel hebben we samen met scholen een Lokale Educatieve Agenda (LEA) opgesteld. Hierin staat de ambitie opgenomen dat scholen zelf zichtbaar duurzaam werken. Ook kunnen we Schoon Helvoirt in contact brengen met de schooldirecteur om hierover in gesprek te gaan. In het Uitvoeringsplan Energie & Klimaat 2024 is opgenomen dat de gemeente met de maatschappelijke partners werkt aan ludieke manieren om jongeren te betrekken bij, en bewust te maken van energie en klimaat. Wanneer een dergelijke commissie vanuit het platform Schoon Helvoirt ontstaat gaan we graag, op basis van een uitgewerkt voorstel, in gesprek over de rol van de gemeente hierin. We zijn voorstander van heldere afspraken over de uitvoering van het Burgerakkoord (zoals de taakverdeling). En we streven naar korte lijntjes tussen Schoon Helvoirt en de gemeente over de uitvoering van het Burgerakkoord. We kunnen als gemeente een gesprek faciliteren tussen het Waterschap en Schoon Helvoirt. Het waterbeheer is in handen van het Waterschap en hier hebben we als gemeente beperkte invloed op.

N.v.t.

We zijn terughoudend als het gaat om een commissie waar alle aangenomen voorstellen uit het Burgerakkoord langs moeten gaan. N.v.t.

11

Categorie D. Niet oppakken 7 aangenomen voorstellen die we op dit moment onhaalbaar achten, niet oppakken of geen standpunt over innemen.

Aangenomen voorstel

Standpunt

Toelichting

1.4 Omvormen, vernieuwen, nieuwe aanleg: dan biodivers

80/20 regel niet haalbaar, wel meer focus op biodiverse beplanting

Vanuit de nieuwe Groenvisie 2023-2033 is er bij aanplant meer aandacht voor biodiverse en inheems beplanting, daar waar dat mogelijk is. Echter is de 80/20 regel niet zonder meer op elke locatie toe te passen. Om ervoor te zorgen dat planten ook lang leven en gezond blijven, hanteren we het uitgangspunt: de juiste plant op de juiste plek.

4.2 Binnen 15 minuten in Den Bosch of Tilburg

Inzetten op OVverbetering en loslaten 15 minuten eis

We kaarten de wens voor OV-verbetering in Helvoirt aan bij de provincie (bijvoorbeeld door de inzet van Mobility as a service (MAAS)). De provincie gaat over de inzet van het OV en we leggen als gemeente onze wensen bij de provincie neer. De gemeente acht de doelstelling van 15 minuten niet haalbaar omdat het snelle vrij liggende voorzieningen voor bussen vereist of de inzet van een treinverbinding. Dat vraagt grote investeringen voor een te kleine doelgroep. Een eerdere quickscan heeft uitgewezen dat een station of aansluiting op het spoornetwerk niet tot de realistische mogelijkheden behoort. In de Mobiliteitsvisie 2035 staat dat we deelmobiliteit willen faciliteren. Dit wordt op langere termijn concreter uitgewerkt.

Kanttekening

Planning

In het voorstel wordt N.v.t aangenomen dat jaarlijks delen van de openbare ruimte (opnieuw) worden ingericht. In de praktijk wordt beplanting vervangen op het moment dat het afgeschreven is en niet meer haar functie volbrengt. N.v.t N.v.t

12

5.4 Oplossing Torenstraat in 2030

Nog geen standpunt

8.2 Circulair ambitie-document

Nog geen ambitie, wel stimuleren en leren

10.2 A Maaien en aanplanten bermen

Maaibeheer wel oppakken, aanplanten bermen niet oppakken

We stellen voor om eerst de dialoog op te starten en niet vooruit te lopen op mogelijke oplossingen. Daarom nemen we nog geen standpunt in over de haalbaarheid van de 2030 doelstelling. De wens voor een oplossing sluit aan op de Mobiliteitsvisie 2035 en de binnenkort vast te stellen Omgevingsvisie. In de groenvisie is de compensatie van natuur als beleidspunt opgenomen. In het uitvoeringsplan Energie en Klimaat voor 2024 nemen we de actie op dat projectontwikkelaars worden gestimuleerd om ENG, circulaire en klimaatadaptieve normen in projecten toe te passen. In 2023 concludeerde een onderzoek naar klimaatadaptief bouwen dat het toepassen van biobased en circulaire materialen in veel gevallen duurder uitvalt. Gezien onze ambitie om betaalbare woningen te realiseren vinden we het op dit moment niet altijd wenselijk om normen op te leggen of een ambitie vast te stellen. Wel houden we de ontwikkelingen in de gaten en leren we van praktijkervaringen voor biobased en circulaire toepassingen in de openbare ruimte. Zie voor maaibeheer voorstel 1.5. Wat betreft de aanplant van bermen kiest de gemeente bewust voor een aanpak om niet (of zo min mogelijk) aan te planten en de bermen te verschralen. Door te verschralen krijgen natuurlijke planten juist een kans. Daarnaast speelt de veiligheid op sommige plekken een rol.

Het is een ruimtelijk zeer complexe uitdaging, met verschillende stakeholders

N.v.t.

N.v.t.

2024

N.v.t.

N.v.t.

13

10.3 B Oude zandpaden en houtwallen herstellen

Niet herstellen, wel biodiversiteit stimuleren

13.3 Bestemmings- Belemmerend planwijzigingen op beleid provincie vrijkomende agrarische gebieden

We kiezen ervoor om te focussen op het behoud van de huidige waardevolle zandpaden in plaats van op het herstellen van de reeds verdwenen of reeds (half)verharde paden. Het actief omvormen van half verharde wegen naar zandwegen is een complexe en kostbare aangelegenheid. Onduidelijk is wat we in de ondergrond tegengekomen. Daarnaast is onduidelijk wat de impact op de directe omgeving is van deze ingrepen kijkende naar flora en fauna. Wel willen we in de nieuwe biodiversiteitsnotitie bekijken of we een stimuleringsregeling kunnen opzetten voor grondbezitters ter bevordering van de biodiversiteit rondom zandpaden en houtwallen. Provinciaal beleid werkt hierin belemmerend. Het bouwen op vrijkomende agrarische locaties mag alleen in de kern of grenzend aan bebouwd gebied. De haalbaarheid van dit aangenomen voorstel schatten we daarom laag in. Toch proberen we hier met maatwerk invulling aan te geven, daar waar het een kwaliteitsverbetering voor de omgeving betreft.

N.v.t.

2024

Als Schoon Helvoirt een N.v.t. nieuwe kans ziet voor een locatie die nog niet is meegenomen in het project tijdelijk wonen dan kan de gemeente dit bekijken. Dit betreft dan maatwerk.

14