1. Gemeente Meierijstad - Raadsinformatiebrief regioproject Drugs, wat doet het met jou?

Verbruggen, Silvana Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen:

Lieke Vogels | gemeente Meierijstad <lvogels@meierijstad.nl> donderdag 4 februari 2021 14:31 Lieke Vogels | gemeente Meierijstad Raadsinformatiebrief regioproject 'Drugs, wat doet het met jou?' Raadsinformatiebrief regioproject drugs.pdf; Uitvoeringsplan met mijlpalen eerste jaar lage resolutie.pdf

Geachte griffiers, Graag breng ik bijgevoegde raadsinformatiebrief met Uitvoeringsplan van het regionale project ‘Drugs, wat doet het met jou?’ ter kennisname onder de aandacht van uw gemeenteraad. Het uitvoeringsplan (in hoge resolutie) is ook via een link in de nieuwsbrief te bekijken (op de website www.regioprojectdrugs.nl) Ik hoop dat u deze informatie wilt doorgeleiden naar uw raad. Ik breng het college en onze ambtelijk contactpersoon van uw gemeente hiervan op de hoogte. Voor vragen/opmerkingen kunt u natuurlijk contact met mij opnemen. Alvast hartelijk dank! Met vriendelijke groet, Lieke Vogels Projectleider - Aanjager regioproject denormalisering drugsgebruik Email: lvogels@meierijstad.nl – Tel: +31 6 11 08 28 78

www.regioprojectdrugs.nl

1

Raadsinformatiebrief Regioproject ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Februari 2021

Geachte raadsleden, Sinds 1 september 2020 zijn we van start gegaan met de uitvoering van het regioproject ‘Drugs, wat doet het met jou?’. In dit project werken de 38 gemeenten van de politieregio Oost-Brabant, GGD Brabant Zuidoost, GGD Hart voor Brabant en Novadic Kentron samen om drugs(gebruik) minder normaal te maken.

Via deze Raadsinformatiebrief willen we u hierover informeren. Daarnaast bieden wij u als bijlage het uitvoeringsplan met daarin de rode draad van onze plannen voor dit eerste projectjaar.

Een uitdagende maar boeiende opdracht waar de afgelopen periode al mooie eerste stappen in zijn gezet.

Theo Maas Voorzitter stuurgroep Wethouder gemeente Someren

Namens de stuurgroep van het regioproject,

Achtergrond ‘In Brabant klotsen de drugs tegen de plinten’ en ‘Normalisering drugsgebruik tast fundament rechtsstaat aan’. Het zijn zomaar een paar krantenkoppen uit willekeurige dagbladen. We zijn drugs steeds normaler gaan vinden en daardoor lijkt het gebruik ook toe te nemen. Net als de problematiek die hiermee samenhangt, zoals criminaliteit, (verkeers)veiligheid, ondermijning en een toenemende zorgvraag. Om hier verandering in te brengen hebben

de gemeenten in de politieregio Oost-Brabant, de GGD-en en Novadic Kentron hun krachten gebundeld. Alle 38 zijn inmiddels aan boord en hebben het plan van aanpak (november 2019) vastgesteld. En daar is het niet bij gebleven! Inmiddels ondersteunen ook het ministerie van VWS, het ministerie van J&V en de provincie het project (financieel). Ook is het project door het ministerie van VWS aangemerkt als proeftuin voor de rest van Nederland. Van plan van aanpak naar uitvoering Nu de krachten zijn gebundeld en de financiën op orde zijn, is het tijd voor de uitvoering. Sinds 1 september 2020 zijn we hier in volle vaart mee aan de slag gegaan. De belangrijkste mijlpalen van het eerste projectjaar staan uitgewerkt in bijgevoegd uitvoerings-

plan (www.regioprojectdrugs.nl/ downloads). Hierin vindt u: • Het project in notendop: Een overzichtelijke samenvatting van het project en de mijlpalen uit het eerste projectjaar. • Het project nader toegelicht; de kaders, uitgangspunten, kansen en mogelijkheden. • Een beschrijving van de drie deelgebieden van het project met daarbij de belangrijkste doelen en hoofdactiviteiten: - Monitor - Communicatie, bewustwording en educatie - Integrale aanpak Voor ieder projectjaar wordt een uitvoeringsplan opgesteld met daarin de doelstellingen en mijlpalen van dat projectjaar.

Communicatiecampagne Om te komen tot een communicatiecampagne en communicatieacties die aansluiten bij de taal en de belevingswereld van de jongeren en hun omgeving, zijn we de afgelopen periode vooral veel in gesprek gegaan met de verschillende doelgroepen. Hiervoor werd samengewerkt met het jongerenonderzoeksbureau Jong en Je Wil Wat. Dit leverde verrassende inzichten op die zeer waardevol zijn in het betrekken en ‘raken’ van de jongeren.

Monitor Een belangrijk onderdeel van het project is dat we een goed beeld krijgen van het drugsgebruik in de regio. De onderzoeksgegevens die hierover al beschikbaar zijn, geven een versnipperd en epidemiologisch incompleet beeld, vooral over het gebruik van de doelgroep 18 tot 27 jaar. We ontwikkelen daarom een onderzoeksmethode die aansluit bij deze doelgroep en zo een compleet beeld geeft. We richten ons daarbij niet alleen op het gebruik in aantallen maar zijn zeker ook benieuwd naar het ‘waarom’ van het gebruik. Wat zijn argumenten, triggers en wat is nu eigenlijk de huidige norm? Momenteel wordt de opzet van monitor verder uitgewerkt. Afhankelijk van het verdere verloop van het coronavirus wordt de monitor in de tweede helft van dit jaar uitgevoerd.

Online event/webinar Medio maart wordt de campagne gelanceerd tijdens een online event. Hiervoor ontvangt u nog een nadere uitnodiging.

Informatie over het project Gedurende de projectperiode zullen we u nog enkele malen informeren via deze raadsinformatiebrief. Wilt u tussentijds informatie over het project dan kunt u daarvoor natuurlijk ook terecht op de projectenwebsite of contact opnemen met de projectleider. Op de projectenwebsite kunt u alle projectdocumenten vinden en wordt in de toekomst gebouwd aan een online toolkit met communicatiemiddelen en interventies waar de betrokken gemeenten gebruik van kunnen maken naar lokale behoefte. www.regioprojectdrugs.nl

Contact Wilt u graag meer informatie over het project? U kunt dan contact opnemen met de projectleider van het regioproject.

In het nieuws In het begin van dit jaar was het regioproject in het nieuws. Zo besteedden de regionale dagbladen Eindhovens Dagblad, Brabants Dagblad, De Gelderlander aandacht aan het project en stond er ook een groot artikel op de website van Binnenlands Bestuur en in het magazine LEF. Enkele knipsels vindt u hier: https://www.bd.nl/oss-e-o/start-4-jarige-campagne-doodnormaal-gebruikdrugs-krijgt-tegengas-van-38-gemeenten~af76a387/ https://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/38-brabantse-gemeentendrugsgebruik.15764655.lynkx

Lieke Vogels Projectleider / Aanjager lvogels@meierijstad.nl Tel.: 06 - 1108 2878

Uitvoeringsplan regioproject

Inleiding Op 1 september 2020 is het regioproject ‘Drugs, wat doet het met jou?’ in uitvoering gegaan. In dit project werken 38 gemeenten in de regio Oost-Brabant, de beide GGD-en en Novadic Kentron samen om de verdergaande normalisering van drugsgebruik in de regio tegen te gaan.

In november 2019 werd hiervoor een projectplan opgesteld. In dit projectplan staan de ambities, doelstellingen, de opdracht en de globale projectorganisatie omschreven. In dit uitvoeringsplan worden deze genoemde uitgangspunten verder uitgewerkt en aangescherpt. Dit uitvoeringsplan is als volgt opgebouwd: In het kort Een overzichtelijke samenvatting van het project en de mijlpalen uit het eerste projectjaar. Deel A Het project nader toegelicht. Met een SWOT-analyse worden mogelijkheden en uitdagingen in beeld gebracht. Deel B Een beschrijving van de drie deelgebieden van het project, de belangrijkste doelen en hoofdactiviteiten per deelgebied: - Monitor - Communicatie, bewustwording en educatie - Integrale aanpak Een gedetailleerde projectplanning wordt als losse bijlage aan dit uitvoeringsdocument gekoppeld. Dit document is dynamisch en zal de komende projectjaren door de projectleider en de werkgroepen worden aangevuld.

2

Samenwerken om de normalisering van drugsgebruik te doorbreken

IN HET KORT

Looptijd

Projectplan

Fase 1: 1 september 2020 – 31 augustus 2021 Fase 2: 1 september 2021 – 31 augustus 2022

Aanleiding

Fase 3: 1 september 2022 – 31 augustus 2023

• Professionals zien dat norm voor drugsgebruik verschuift • Gemeenten ondervinden gevolgen en risico’s van drugsgebruik, op het gebied van:

Fase 4: 1 september 2023 – 31 augustus 2024

Drie deelgebieden 1. Monitor

Gezondheid

Milieu

Criminaliteit

(Verkeers)veiligheid

Doelstelling

• Betrouwbaar beeld van gebruik doelgroep in regio, feitelijke cijfers en ‘waarom’ van gebruik. • Vaker inzetbaar, jaar 1 en jaar 4

2. Communicatie, educatie, bewustwording

3. Samenwerking beleid, regelgeving, handhaving

• Communicatie over het project • Communicatiecampagne, communicatiemiddelen, interventies, toolkit

• Uniformiteit. Interventies toolkit

Mijlpalen eerste projectjaar

Denormalisering van drugsgebruik in de regio Oost-Brabant door stellen en versterken van de norm dat het gebruik van drugs niet normaal is.

Monitor Bespreken eerste opzet

Kick-off

Samenwerking 38 gemeenten in de politieregio Oost-Brabant, GGD BZO, GGD HvB, Novadic-Kentron.

23-11

4-12

januari

2020

Kracht van samenwerking ✔ Feiten en cijfers in beeld door ontwikkeling monitor ✔ Samen één boodschap ✔ Samenwerken aan beleid, regelgeving en handhaving

Plan van aanpak gereed

Start uit- Opzet monitor en eerste voering resultaten deskresearch bekend

Uitvoering onderzoek

maart juni

aug.-dec.

2021

Communicatie Betrekken doelgroepen

Kick-off campagne opzet

38

18-11

nov./dec.

Creatieve Lancering vertaling campagne/ centrale kick-off

januari jan./feb. eind feb.

2020

Gemeenten

Advies gereed

Centrale Kick-off

maart

2021

Samenwerking

Uniek en innovatief

Kaders

• Eerste (politie)regio waar op deze schaal en op deze manier wordt samengewerkt. • Regionale strategische aanpak, lokale vormgeving en uitvoering • Focus op Use reduction

✔ We zijn van het gezondheids- en veiligheidsdomein ✔ We richten ons op de doelgroep jongeren en jongvolwassen 16-27 jaar en hun omgeving ✔ Het project gaat over drugs, niet over alcohol

4

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Start kopgroep

nov.

7-12

Benaderen expertgroep

dec./jan.

2020

Tweede Ophalen overleg proefkopgroep tuinen

Centrale Kick-off

januari jan./feb. eind feb.

Start werkgroepen

maart

augustus

2021

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

5

Deel A

Het project Aanleiding Professionals zien dat de norm voor drugsgebruik verschuift. Tevens is er een stijging van de problematiek die hiermee samenhangt zoals criminaliteit, veiligheid, ondermijning en een toenemende zorgvraag.

Doelstellingen De doelstelling op korte termijn: Maatschappelijk draagvlak verkrijgen om met elkaar in gesprek te gaan over de denormalisering van drugs. De doelstelling op lange termijn: Het tegengaan van de normalisering van drugsgebruik onder inwoners in de gehele regio Oost-Brabant door het stellen en versterken van de norm dat het gebruik van drugs niet normaal is.

Kaders

Probleemstelling

•D  omein: We zijn van het gezondheids- én veiligheidsdomein. Ons project biedt geen oplossing voor probleem van ondermijning. Het thema veiligheid/ondermijning biedt wel kans om boodschap te verspreiden en de norm te versterken.

Hoe is de norm omtrent drugs en drugsgebruik de afgelopen jaren veranderd en welke factoren hebben gezorgd voor deze verschuiving van de norm?

Beoogde resultaten • E en goed beeld krijgen van het drugsgebruik in de regio, zowel op het gebied van ‘harde’ feiten en cijfers omtrent gebruik als de ‘zachte’ feiten (norm, argumenten en triggers voor gebruik)

•D  oelgroep: Jongeren en jongvolwassen tussen 16 en 27 jaar die nog niet gebruiken of twijfelen over (hun) gebruik én hun omgeving. Use reduction staat centraal. Supply reduction is ondersteunend. Harm reduction is noodzakelijk maar heeft niet primaire aandacht in dit project.

•A  ls regio één krachtige boodschap uitdragen die is ontstaan vanuit de doelgroep en deze doelgroep bereikt, raakt en aanzet tot een publieke discussie over de norm van drugs en drugsgebruik. • S amenwerken aan regelgeving, beleid en handhaving zodat er regionale duidelijkheid ontstaat en ‘waterbed effect’ wordt voorkomen. In de vertaling van deze eenduidige regionale strategie is er ruimte voor lokaal maatwerk afhankelijk van de lokale situatie.

Deelnemers Partijen die actief participeren • 38 gemeenten in de politieregio Oost-Brabant • GGD Brabant Zuidoost • GGD Hart voor Brabant • Novadic-Kentron

• Onderwerp: Het project gaat over drugs. Het project gaat niet over alcohol. Het project biedt geen antwoord op de discussie met betrekking tot legalisatie van drugs.

Projectperiode Het project heeft een looptijd van vier jaar: • Fase 1: 1 september 2020 – 31 augustus 2021 • Fase 2: 1 september 2021 – 31 augustus 2022 • Fase 3: 1 september 2022 – 31 augustus 2023 • Fase 4: 1 september 2023 – 31 augustus 2024

Met steun: ministerie VWS, ministerie J&V, Provincie Noord-Brabant

6

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Uitgangspunten Samenwerken Het project is een samenwerkingsverband van 38 gemeenten, 2 GGD-en en Novadic-Kentron. Er zijn echter ook meer regionale partijen die zich bezighouden met het thema ‘drugs en jongeren’ bijvoorbeeld vanuit het domein ondermijning, de provincie en het regionaal Veiligheidsbureau. Op landelijk niveau is bijvoorbeeld het Trimbos Instituut een belangrijke (kennis)partner. In het project zoeken we de verbinding met deze partijen, stemmen we onze acties af en delen we kennis zodat we elkaar versterken. Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Aanvullend zijn op bestaande initiatieven We maken gebruik van wat er al is en sluiten hier, waar mogelijk, op aan: Voorbeelden hiervan zijn: • Helder op school (Trimbos Instituut) • Succesvolle interventies gemeenten en GGD-en • Ook voor de monitor: Gebruik maken van cijfers en kengetallen uit andere onderzoeken Bottum up en Top Down benadering Zowel bestuurlijk als publiek draagvlak zijn voor het slagen van project belangrijk. We houden met beide rekening en steken in beide energie. Klein beginnen is groot winnen De regio is groot, de ambities ook. Om de uitvoering realistisch en behapbaar te maken, starten we met kleine voorbeeldprojecten in de regio, de zogenaamde proef­ tuinen. Deze zorgen voor een relatief snel en zichtbaar resultaat wat helpt in het enthousiasme, draagvlak en zichtbaarheid van het project.

7

SWOT-analyse

Mogelijkheden

Uitdagingen

Ieder project heeft sterke en zwakke punten en kent kansen en bedreigingen. Door onderstaande analyse wordt in beeld gebracht van welke mogelijkheden en kansen we gebruik maken en met welke uitdagingen we rekening moeten houden bij het uitvoeren van de acties.

De kracht van de regio Door de regionale samenwerking hebben we veel kennis en ervaring in huis. Daarnaast hebben we door de samenwerking een sterk netwerk gecreëerd waarmee we op regionaal niveau zaken kunnen afspreken. Zo kunnen we gezamenlijk een krachtige vuist maken. Bij het inrichten van de werkgroepen wordt gezorgd voor een evenwichtige vertegenwoordiging zodat we de aanwezige expertise vanuit de verschillende invalshoeken optimaal kunnen gebruiken. We maken hierbij ook gebruik van de bestaande structuren zoals de lokale werkgroepen (veelal ontstaan vanuit de alcoholprojecten).

Het onderwerp In het project gaan we uit van een verdergaande normalisering van drugs en het gebruik van drugs in onze samenleving. Toch is het hierdoor niet vanzelfsprekend een makkelijk bespreekbaar onderwerp dat aan de ene kant nog vaak in de taboesfeer is en van de andere kant soms ook onnodig ‘cool’ wordt gemaakt. In de verslavingskunde bestaan verschillende inzichten over het bespreekbaar maken van het thema, voornamelijk bij jonge kinderen. Het is bij het ontwikkelen van interventies en communicatiemiddelen van belang om de professionals uit de verslavingskunde en een gedragswetenschapper te betrekken.

S

W Sterkten

Zwakten

Waar zijn we goed in? • Betrokkenheid en passie stuurgroep • Breed draagvlak in de regio • Financiële basis door bijdragen gemeenten en subsidiegelden • Groeiend netwerk • Vaste projectleider die het project continue kan aanjagen • Monitor als sturingsinstrument

Waar zijn we minder goed in? • Werkdruk in het werkveld • Door lange aanlooptijd, informatieachterstand in regio • Bekendheid project • Samenwerking met andere partijen die zich bezighouden met ‘jeugd irt drugs’ • Denormalisering en preventie drugs niet altijd in lokale preventieakkoorden • Bereiken doelgroep jongeren als overheid • Financiën richting toekomst

De kracht van de samenwerking Het project staat niet op zich. Enerzijds is het een ‘paraplu’ voor veel lokale initiatieven, anderzijds een schakel in het geheel van vergelijkbare regionale en landelijke ontwikkelingen. Andere initiatieven met raakvlakken worden in beeld. Er wordt geïnvesteerd in dit netwerk zodat we vanuit ieders domein, kennis en kunde samenwerken en elkaar versterken in ons gezamenlijke doel.

Kansen

Bedreigingen

Welke kansen zijn er door externe ontwikkelingen? • Denormalisering op regionale en landelijke politieke agenda • Partijen in de regio (vanuit preventie en ondermijning) richten zich ook op het thema ‘jongeren irt drugs’ • Hoge Scholen en universiteit (studenten) op zoek naar projecten • Drugs en drugsgebruik ‘hot item’ in actualiteit • Kennis en informatie die al beschikbaar is • Coronavirus zorgt voor ‘nieuwe’ start evenementen en horeca

Welke externe bedreigingen zijn er? • Coronavirus • Ontbreken van duidelijke norm m.b.t. drugsgebruik • Risico van bespreekbaar maken van het onderwerp, vooral bij jongere kinderen • Taboe onderwerp bij ouders • Discussie rondom legalisering • Drugs niet in landelijk preventie akkoord • ‘Discussie’ over verschil soft- en harddrugs

Jonge mensen betrekken Niemand begrijpt de doelgroep jongeren en jongvolwassenen beter dan de jongeren en jongvolwassenen zelf. Onderwijsinstellingen (zoals hogescholen en universiteiten) zijn regelmatig op zoek naar opdrachten of stageplekken voor hun studenten. Hier gaan we zeker gebruik van maken.

Aandacht voor het onderwerp Drugs en drugsgebruik zijn ‘hot item’ in media. Daarnaast staat ‘denormalisering’ op de politieke agenda. Dit biedt mooie kansen om het regioproject te positioneren. Ook zijn er ook volop mogelijkheden om met het project aan te haken bij de dagelijkse actualiteit zoals het gebruik van lachgas in relatie tot verkeers­ veiligheid, de drugs­criminaliteit onder jeugd en het drugsgebruik in relatie tot de coronatijd.

SWOT

O

8

In gesprek Er is volop maatschappelijke betrokkenheid bij het thema. Dit biedt mogelijkheden om het publieke gesprek aan te gaan. In ons netwerk hebben we enthousiaste jongerenwerkers, andere professionals en instellingen als scholen en verenigingen die goede toegang hebben tot de doelgroepen, het belang van het project onderschrijven en hierbij graag een faciliterende rol willen spelen.

T

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Meten is weten Door de toegekende subsidie vanuit het VWS kunnen we een betrouwbare monitor opzetten die de feiten, cijfers, argumenten en normen rondom drugs en drugsgebruik in de regio in beeld brengt. Het is een mooie aanvulling op de al bestaande cijfers. Door de monitor kunnen interventies en communicatieacties worden ontwikkeld die aansluiten op de doelgroepen.

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

In de maatschappij bestaan ook verschillende inzichten over de term drugs als containerbegrip. Het is belangrijk dat we ons (vanuit de professionals en de doelgroep) goed verdiepen in termen, gebruikte taal en het kennisniveau. De doelgroep De doelgroep jongeren en jongvolwassenen is, zeker voor de overheid, een moeilijk te bereiken en te beïnvloeden doelgroep. Voorlichtingscampagnes verzanden al snel in een belerend toontje en dat is nu net iets waar de jeugd niet ontvankelijk voor is. Er moet daardoor veel aandacht zijn voor een aansprekende boodschap en ‘tone of voice’ die aansluit op de taal van de doelgroep. Hierbij moet de doelgroep intensief worden betrokken. Meenemen en betrekken van het werkveld Mede door corona is er in het werkveld sprake van een werklast. (Volop) participeren in werkgroepen is hierdoor niet voor iedereen een mogelijkheid. Ook heeft nog niet iedereen voldoende inzicht in wat het project kan bijdragen voor de individuele gemeente. In het project moeten we aandacht blijven houden voor het meenemen van collega’s uit de regio en de bestuurders voor het vasthouden van bestuurlijk draagvlak. Duiding Het project gaat over denormaliseren maar er bestaat geen duidelijke norm. De Opiumwet zegt iets anders dan het gedoogbeleid toelaat. Dit zorgt voor onduidelijkheid en geeft ruimte voor eigen interpretatie.

In het project moet daarom aandacht zijn voor het bespreekbaar maken van de norm, met bestuurders maar ook met de doelgroep zelf.

9

Deel B

De aanpak Om de doelgroep te kunnen bereiken moeten we eerst luisteren en de taal begrijpen’

De aanpak van het project bestaat grofweg uit drie deelgebieden, ieder met eigen doelstellingen, acties en resultaten. 1. De monitor Met een grootschalige monitor willen we het huidige gebruik, feiten, argumenten en de norm rondom drugs en drugsgebruik in de regio in beeld brengen. Dit levert waardevolle informatie op voor het ontwikkelen van de communicatiemiddelen en interventies. De monitor wordt zo opgezet dat deze vaker te gebruiken is zodat we de ontwikkelingen kunnen volgen en kunnen toetsen welke doelgroepen aandacht nodig hebben en welke interventies nodig zullen zijn. 2. Communicatie, educatie en bewustwording Deze pijler heeft enerzijds betrekking op de ‘communicatie over het project’ waarbij het genereren van bekendheid en het verkrijgen en behouden van draagvlak/steun voor het project een van de belangrijkste doelstellingen is. Anderzijds heeft deze pijler betrekking op het ontwikkelen van interventies en communicatiemiddelen waarbij het beïnvloeden van de houding ten opzichte van drugs en drugsgebruik de belangrijkste doelstelling is. Ter ondersteuning hieraan wordt een kernboodschap en herkenbare huisstijl ontwikkeld. Het beïnvloeden van houding en gedrag zijn hierbij belangrijke doelstellingen.

Regelgeving

Preventie

Educatie

Handhaving

3. Regionale en integrale samenwerking De betrokken partijen (en netwerkrelaties) werken samen aan bovenregionale aanpak waarbij wordt gestreefd naar een consistent regionaal beleid op gebieden waarbij duidelijkheid voor inwoners gewenst is en een ‘waterbed effect’ kan worden voorkomen. Hierbij valt te denken aan evenementenbeleid en horecabeleid. Tevens wordt er in het project gekeken hoe er gezamenlijk kan worden opgetrokken op het gebied van handhaving. Het preventiemodel van Reynolds (2003, zie afbeelding) is uitgangspunt waarbij er op het snijvlak Communicatie/ Educatie, Beleid en Regelgeving en Handhaving sprake is van een effectieve preventieaanpak.

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

11

DEELGEBIED 1

De monitor

Aandachtspunten • Het coronavirus zorgt voor een andere vrijetijdsbesteding bij de doelgroep. Evenementen gaan niet door en de horeca is gesloten. Het is aannemelijk dat deze situatie van invloed is op het gebruik en op de manier waarop jongeren over drugs praten of handelen. Een advies hierover maakt onderdeel uit van de onderzoeksopzet.

Voor de uitvoering van de monitor wordt door de onderzoekscommissie een plan van aanpak uitgewerkt. Daarom beschrijven we in dit uitvoeringsplan alleen de doelstelling, hoofdactiviteiten en mijlpalen van dit deelgebied. Doel: In beeld brengen van •D  rugsgebruik in de regio (‘harde’ en ‘zachte’ feiten en cijfers), terug te vertalen naar lokale informatie. • Inzicht in houding en gedrag van doelgroep en omgeving. • Beeld van factoren die houding en gedrag beïnvloeden.

• Eén van de uitgangspunten uit het projectplan is dat we niet wachten op de resultaten van de monitor voordat we met het uitrollen van een campagne en het ontwikkelen van interventies aan de slag gaan. In de monitor wordt rekening gehouden met een eventuele invloed hiervan op de onderzoeksresultaten.

Hoofdactiviteit De ontwikkeling van een onderzoeksmonitor waardoor we een goed en betrouwbaar beeld krijgen van het gebruik van drugs onder jongeren en jongvolwassenen in de regio. We richten ons daarbij niet alleen op het gebruik in aantallen maar zijn zeker ook benieuwd naar het ‘waarom’ van het gebruik. Wat zijn argumenten, triggers en wat is nu eigenlijk de huidige norm? De monitor moet zo worden opgesteld dat deze vaker in te zetten is. De monitor wordt uitgevoerd in projectjaar 1 en zal een vervolg krijgen in projectjaar 4.

• In de aanloop naar het opstellen van een communicatie­ strategie en het uitwerken van een creatief concept hiervoor, wordt door een jongerencommunicatiebureau onderzoek gedaan. Deze resultaten hebben geen wetenschappelijke basis maar gebruiken we wel bij bijvoorbeeld het opstellen van de vragenlijsten voor de monitor. • Ook voor de monitor hebben we de medewerking nodig van de jongeren en jongvolwassen. Een creatieve benadering van deze doelgroep zal onderdeel uitmaken van het plan van aanpak voor de monitor. Ook zal er aandacht zijn voor een aanpak waarbij de doelgroep zich veilig voelt om betrouwbare informatie te geven.

Projectorganisatie Onderzoekscommissie Senior onderzoeker

Financiën Voor de uitvoering van de monitor is een subsidie toegekend door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Deze subsidie wordt in delen uitgekeerd waarbij het zwaartepunt van de beschikking ligt in de jaren dat de monitor daadwerkelijk wordt uitgevoerd, projectjaar 1 en 4. De uitvoering van de monitor maakt onderdeel uit van de totaalbegroting van het project. Onderzoekscommissie De onderzoekscommissie bestaat uit: • Senior onderzoeker - Verantwoordelijk voor het opstellen van het onderzoeksplan - Aansturen onderzoeksteam • Procesbegeleider - Verantwoordelijk voor het sturen op proces - Verbinding met stuurgroep • Onderzoeksteam - Verantwoordelijk voor uitvoering onderzoek onder aansturing van senior onderzoek • Expertgroep - Kritisch klankbord en sparringpartner voor innovatieve onderzoeksmethoden

Mijlpalen

Procesbegeleider Expertgroep Trimbos Instituut Radboud Universiteit

Onderzoeksteam

De monitor wordt uitgevoerd in projectjaar 1 en in projectjaar 4 Voor projectjaar 1 wordt een uitgebreide projectplanning onderdeel van het plan van aanpak. Onderstaande mijlpalen vormen hierbij de leidraad.

Mijlpalen monitor Kick-off

23-11

Bespreken eerste opzet

4-12

januari

2020 12

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Plan van aanpak gereed

Start uit- Opzet monitor en eerste voering resultaten deskresearch bekend

Uitvoering onderzoek

maart juni

aug.-dec.

2021

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

13

• Positieve en effectieve framing van de boodschap waarbij het niet draait om ongewenst gedrag maar om positieve alternatieven. • Maatschappelijk draagvlak verkrijgen om met elkaar in gesprek te gaan over denormalisering van drugsgebruik. Hoofdactiviteiten • Komen tot een krachtige kernboodschap die is ontstaan uit en aansluit bij de belevingswereld van de doelgroep • Een regionale communicatiestrategie met maatwerk in de vertaling naar lokale tactiek en uitvoering

DEELGEBIED 2

Communicatie en educatie Voor de communicatie over het project en de communicatiecampagne van het project worden een communicatiestrategie uitgewerkt. Hieronder worden de hoofdlijnen beschreven: Het deelgebied Communicatie bestaat uit twee onderdelen: a. Communicatie over het project b. Communicatiecampagne: De communicatie die bijdraagt aan het realiseren van de projectdoelstellingen te bereiken. Bewustwording en educatie.

a. Communicatie over het project: Doelen: Intern: •P  artners in het project (ambtelijk en bestuurlijk) informeren over het project en enthousiast maken voor deelname aan het project (financiën en ambtelijke slagkracht). Hierbij aandacht voor verwachtingsmanagement; wat kost deelname aan tijd en energie, waarom is het belangrijk en wat levert het op. •H  et in beeld brengen van de toegevoegde waarde van het project door kennis en mooie voorbeelden alvast met elkaar te delen en door duidelijk in beeld te brengen welke resultaten mogen worden verwacht.

Extern: • ‘ Sense of urgency’ en bekendheid vergroten met oog op subsidiegelden en regionale en landelijke samenwerking met relevante partners. Hoofdactiviteiten • Informeren en ‘meenemen’ van betrokken partners en het netwerk (uitvoering, beleid en bestuur), olievlekwerking 14

• Media-aandacht, agenda setting, het project ‘op de kaart zetten’ • Netwerken • Ontwikkelen communicatiekalender • Projectenwebsite en nieuwsbrief Uitgangspunten Om het project goed te kunnen ‘verkopen’ aan interne en externe doelgroepen en ons netwerk is het belangrijk dat het project op korte termijn ‘een gezicht krijgt’. Het ontwikkelen van een kapstok in de vorm van een kernboodschap en huisstijl is een van de eerste acties. Media-aandacht kunnen we het best organiseren op momenten dat we ook echt iets nieuws te vertellen hebben. Dit kan zijn de lancering van de boodschap zijn maar zeker ook de successen die we bereiken in de proeftuinen zijn hiervoor erg geschikt. Daarnaast is het van belang alert te zijn op natuurlijke momenten die ontstaan van uit de media-aandacht voor drugs of een aan drugsgerelateerd onderwerp.

b. Bewustwording en educatie: Doelen: • Informeren over en bewustmaken van (drugs)gebruik en de effecten hiervan op je gezondheid, je maatschappelijk en sociaal leven en de criminaliteit met een boodschap die past bij de betreffende doelgroep en deze doelgroep bereikt en raakt. Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Hieruit volgt: A. Communicatie: - Een communicatiecampagne met een sterke kernboodschap en een aansprekende huisstijl. - Deze campagne wordt opgesteld in samenwerking met de doelgroep, de jongeren en hun omgeving en professionals. - Een communicatiekalender zodat de communicatie op strategische momenten wordt ingezet. - We sluiten waar het kan ook aan bij landelijke campagnes of de landelijke actualiteit. B. Interventies: Enerzijds vormt het project een inspiratiebron en voedingsbodem voor lokale ideeën en interventies. Deze lokale interventies worden vanuit het project gestimuleerd en ondersteund en daarna via de toolkit als voorbeeld beschikbaar gesteld aan de regio. Op deze manier maken we gebruik van de lokale energie en kunnen we relatief snel successen vieren en delen. Anderzijds worden ook vanuit de centrale coördinatie van het project interventies ontwikkeld. De resultaten van de monitor en/of de signalen vanuit het werkveld (kopgroep/ werkgroepen) vormen de aanleiding en de input voor het ontwikkelen van deze interventies. Deze interventies worden ontwikkeld in samenwerking met kopgroep en werkgroepen en worden afgestemd met de expertgroep en voorgelegd aan de stuurgroep.

Uitgangspunt uitwerking communicatiecampagne Het bereiken van de doelgroep jongeren en jongvolwassen begint met het eerst goed begrijpen van deze doelgroep. Door jongeren te betrekken weet je welke ideeën, gevoelens en behoeftes zij hebben omtrent een vraagstuk. Doordat je weet wat jongeren denken, voelen en willen sluit een concept of communicatiestrategie echt aan bij jongeren en bereik je ze ook werkelijk. Hierin volgen we de volgende stappen (methode communicatiebureau Jong en Je Wil Wat) 1. Betrekken 2. Begrijpen 3. Bereiken

De organisatie van de communicatie Communicatie vormt het kloppende hart van het project. Het is niet alleen een van de benoemde deelgebieden in het project maar ook een smeermiddel in het bereiken van de projectdoelstellingen in de breedste zin van het woord. Communicatie is daarom niet een aparte werkgroep maar integraal onderdeel van de kopgroep en de werkgroepen. Daarnaast wordt er ook communicatiecapaciteit ingezet in de uitvoering van de monitor. Voor het opzetten van de communicatiestrategie, de kernboodschap en huisstijl wordt daarnaast samengewerkt met een communicatiebureau dat is gespecialiseerd in jongerencommunicatie en een creatief bureau dat in vormgeving en stijl de doelgroep weet de raken. Gedurende de looptijd van het project worden ad hoc brainstormsessies georganiseerd met communicatie­ professionals uit de regio. Deze sessies worden vooral gebruikt bij communicatie acties als het organiseren van kick-off evenement of een webinar.

Mijlpalen communicatie Kick-off campagne opzet

18-11

Betrekken doelgroepen

nov./dec.

Advies gereed

Creatieve Lancering Centrale vertaling campagne/ Kick-off centrale kick-off

januari jan./feb. eind feb.

2020

maart

2021

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

15

DEELGEBIED 3 Projectorganisatie

Integrale aanpak De betrokken partijen (en netwerkrelaties) werken samen aan bovenregionale aanpak waarbij wordt gestreefd naar een consistent regionaal beleid op gebieden waarbij duidelijkheid voor inwoners gewenst is en een ‘waterbed effect’ kan worden voorkomen. Hierbij valt te denken aan evenementenbeleid en horecabeleid. Daarnaast wordt bekeken hoe er regionaal kan worden samengewerkt op het gebied van veiligheid en handhaving. Doelen: • In samenwerking met de gemeentelijke partners in de regio te komen tot een brede, regionale aanpak waarin ruimte is voor lokale vormgeving. Hierbij waar nodig ook de samenwerking te zoeken met gemeente-overstijgende partners zoals het Integraal Veiligheidsbureau, politie en OM. - Intergemeentelijk beleid en regelgeving (bijv. evenementen, horeca en verenigingsleven) - Effectief en doelmatig handhavingsbeleid

Alle betrokken partijen hebben afvaardiging in de stuurgroep.

Uitgangspunten • Anders dan in het oorspronkelijke plan van aanpak staat beschreven wordt in de projectorganisatie gestart met een kopgroep. Deze kopgroep is een klankbord voor de projectleider en gaat aan de slag met het formuleren en specifieker maken van de uitgangspunten en het slaan van de piketpaaltjes. Hiermee gaan de werkgroepen vervolgens uitvoering aan geven. De kopgroep loopt voorop in het project en heeft in de deze rol ook een belangrijke taak als ambassadeur voor het werven van werkgroepleden. • Vele handen, maken licht werk. Op iedere gemeente wordt een appèl gedaan om mee te doen in de werkgroepen en/of een voorbeeld project aan te dragen. • We gaan pas echt van start met deelgebied 3 als het project een duidelijke boodschap en aansprekend gezicht heeft als kapstok.

Hoofdactiviteiten • Binnen de projectstructuur een kopgroep en werkgroepen opstarten die aan de hand van praktijkcasussen naar mogelijkheden voor consistentie in beleid, regelgeving en handhaving. • Het is hierbij van belang dat zowel de kopgroep als de werkgroepen een brede afspiegeling bevatten van het betrokken werkveld zodat vanuit de verschillende invalshoeken naar het beleid, de regels en de handhaving kan worden gekeken. • Toolkit met interventies. We werken enerzijds met lokale praktijkcasussen waarbij we in ‘een proeftuin’ de interventies uit kunnen proberen voordat deze regionaal beschikbaar worden uitgerold. We volgen hierin de werkwijze van het eerder doorlopen alcoholproject ‘Laat je niet flessen’. Anderzijds zullen ook thema’s vragen om centrale (regionale) ontwikkelingen van interventies bijvoorbeeld op het gebied van evenementenbeleid.

nov.

7-12

Benaderen expertgroep

dec./jan.

2020 16

Tweede Ophalen overleg proefkopgroep tuinen

GGD-en • Participeren in werkgroepen • Input leveren op basis van ervaring preventie • Netwerkfunctie • Klankbord voor projectleider Novadic Kentron • Uitwerken visie ism de projectleider • Participatie in werkgroepen en in de activiteiten die nodig zijn om de doelen in het project te realiseren Expertgroep Klankbord en kritische sparringpartner • Gedragswetenschapper • Professionals uit vakgebied/verslavingskunde (o.a. Pieter Tops) • Jongeren en hun ouders/jongerenpanel • Trimbos Instituut

In onderstaand organogram staat de structuur van de projectorganisatie weergegeven. • De partners die betrokken zijn bij het project participeren allemaal in de stuurgroep. De gemeenten worden hierin vertegenwoordigd door bestuurders uit beide GGD-regio’s. • De projectadviseurs zijn externe deskundigen en fungeren als klankbord en kritische spiegel op de te ontwikkelen interventies, campagne, regelgeving en beleid. Dit kunnen wisselende professionals zijn die we naar behoefte, en op onderdelen, bij het project betrekken. • Onderzoekscommissie bestaat deels uit onderzoeksspecialisten van de partners GGD BZO en GGD HVB en Novadic Kentron. Ook aan deze onderzoeksgroep wordt een extern klankbord toegevoegd. • De exacte rolverdeling staat verder uitgewerkt in de bijlagen van het plan van aanpak van het project.

Onderzoekscommissie Stuurgroep Projectleider

Kopgroep

Mijlpalen samenwerking Start kopgroep

Gemeenten • Participeren in werkgroepen • Zorgdragen voor verankering in lokaal beleid • Betrekken inwoners bij het project

Centrale Kick-off

januari jan./feb. eind feb.

Werkgroep

Start werkgroepen

maart

Werkgroep

Projectadviseurs • Verslavingsdeskundige • Gedragswetenschap • Doelgroep

Onderzoekscommissie

Werkgroep

augustus

2021 Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

Uitvoeringsplan regioproject - ‘Drugs, wat doet het met jou?’

17

Contact Lieke Vogels Projectleider / Aanjager lvogels@meierijstad.nl Tel.: 06 - 1108 2878