Voortgangsbericht 2022 (2022-21042)
Tekst van het document
Voortgangsbericht 2022
Datum gewijzigd: 18-05-2022 Documentversie: Voortgangsbericht 2022 Raad 13/20 juni 2022
2 |
Inhoudsopgave ■ 1 | Inleiding ■ 2 | Overzicht financiële gevolgen exploitatie per programma 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9
| Bouwend Voorst | Mooi Voorst | Bedrijvig Voorst | Gezond Voorst | Sociaal Voorst | Veilig Voorst | Dienstverlenend Voorst | Algemene dekkingsmiddelen | Overhead
■ 3 | Overzicht financiële gevolgen Voortgangsbericht 2022 3.1 | Financiële gevolgen Voortgangsbericht 2022 3.2 | Overzicht ontwikkeling algemene reserve vrij aanwendbaar
■ 4 | Periodieke rapportages 4.1 4.2 4.3 4.4
| Agenda Cleantech regio 2019-2023 | Tussenrapportage grondexploitaties | Voortgang uitvoering handhavings-beleidsplan | Informatie vergunningenbeleid en welstandsadvisering 4.5 | Koerswijziging Mens & Welzijn 4.6 | Transitievisie Warmte 4.7 | Beantwoording moties over bouwen en wonen
8 9 10 11 14 16 17 19 20 22 24 26 27 28 30 32 33 34
| 3
Hoofdstuk 1 Inleiding
4 |
Algemeen Voor u ligt het Voortgangsbericht 2022. Het voortgangsbericht zorgt voor tussentijdse informatie over de actuele ontwikkelingen binnen het lopende begrotingsjaar en eventuele structurele ontwikkelingen uit de jaarrekening van het jaar daarvoor. De rapportage is bedoeld om autonome ontwikkelingen, welke niet bij het opmaken van de jaarrekening (2021) en de begroting (2022) bekend zijn te melden aan de raad. De rapportage geeft een beeld van (te verwachten) afwijkingen en is bedoeld voor bijsturing door de raad. Daarnaast worden de (te verwachten) financiële afwijkingen aangegeven voor zover op dit moment bekend. Op basis van de vastgestelde rapportage worden activiteiten, planningen en de budgetten zo nodig bijgesteld. Het voortgangsbericht wordt met een separaat voorstel aan de raad aangeboden en indien nodig wordt de raad voorgesteld om aanvullende budgetten beschikbaar te stellen. Na het besluit van de raad over het voortgangsbericht, worden de posten verwerkt in de begroting 2022. De posten met een structurele doorwerking worden dan primitief verwerkt in de begroting 2023. In hoofdstuk 2 treft u de financiële en beleidsinhoudelijke ontwikkelingen per programma aan. In hoofdstuk 3 wordt het totaaloverzicht met de financiële gevolgen gepresenteerd. In dit overzicht is inzicht gegeven in de financiële gevolgen over de jaren 2022-2025.
Daarnaast is in dit hoofdstuk een overzicht opgenomen van de ontwikkeling van de algemene reserve met daarin opgenomen de al eerder door u genomen besluiten en de in dit voortgangsbericht opgenomen voorstellen tot aanwending van deze reserve. Conform de afspraken die zijn gemaakt om periodieke rapportages zoveel mogelijk in de reguliere planning- en controlcyclus op te nemen zijn in hoofdstuk 4 een aantal rapportages opgenomen. Context, wat gebeurt er om ons heen Het is een roerige tijd, er gebeurt veel om ons heen, uitdagingen zijn groot en de gevolgen zijn groot. Hoe groot, is nu nog moeilijk te zeggen. Wij schetsen u op hoofdlijnen de context. Coronacrisis De coronacrisis is er nog steeds, maar wel steeds meer op de achtergrond door andere ontwikkelingen. Inval Rusland in Oekraïne Daar bovenop is Rusland Oekraïne binnen gevallen. Dit confronteert ons met maatschappelijke, economische en financiële consequenties. Vluchtelingenstromen zijn op gang gekomen en ook de gemeente Voorst heeft daarvoor opvanglocaties ingericht. Mensen worden opgevangen, krijgen leefgeld, kinderen hebben recht op onderwijs etcetera. Schaarste materialen en personeel en energiekosten We zien krapte en schaarste op de arbeidsmarkt en ook schaarste in materialen. De baby-boomers stromen uit, de volgende generatie is fors kleiner en dit heeft direct gevolgen voor de beroepsbevolking.
Dit bij elkaar heeft financiële gevolgen voor onze projecten en werkzaamheden die nog nadrukkelijker zichtbaar zijn worden. Inmiddels hebben zich meerdere leveranciers, aannemers en verhuurbedrijven bij ons gemeld. De explosief gestegen kosten voor diesel, gas, elektriciteit en vele andere producten die op oliebasis worden geproduceerd zorgen voor forse prijsverhogingen en daardoor extra kosten. Ook is er schaarste van producten of zijn producten niet meer beschikbaar. Dit heeft grote gevolgen bij bijvoorbeeld de herinrichtingen van wegen en het (asfalt)onderhoud. Ook is er schaarste op onderdelen die zijn verwerkt in ipads, computers en telefoons. We zien dit terug in veel aanbestedingen. Partijen schrijven | 5
niet of minder in, omdat materialen niet beschikbaar zijn of omdat ze onvoldoende personeel beschikbaar hebben. Daarnaast kunnen leverantietermijnen niet gestand worden gedaan en er worden op onderdelen dagprijzen aangeboden. De gestegen energiekosten en de schaarste op de grondstoffenmarkt hebben gevolgen voor de reeds lopende als de aankomende projecten en werkzaamheden die binnen de gemeente worden uitgevoerd. De economische vooruitzichten zijn ongewis. Wij dienen er helaas rekening mee te houden dat prijzen nog verder zullen stijgen. De levertijden van materialen lopen op, dit heeft gevolgen voor de uitvoeringsplanning van projecten. Projecten starten later, hebben een langere doorlooptijd en/of zijn duurder dan eerder geraamd. Als voorbeeld kan hiervoor genoemd worden dat rioolleidingen voornamelijk bestaan uit materialen als PVC, PE en beton. De turbulentie op de Europese polymeermarkten treft de Europese kunststofverwerkers sterk. Voldoende hoeveelheden granulaat zijn niet beschikbaar en de prijzen zijn sinds het begin van het jaar aanzienlijk gestegen, waarbij sommige de absolute hoogterecords benaderen. De grondstofprijzen van beton (zand, grind, cement en wapeningsstaal) zijn de afgelopen maanden enorm gestegen. Door deze hoge prijsstijgingen valt de aanleg van nieuwe riolering bij o.a. herinrichtingen hoger uit dan begroot.
Maatschappelijke vraagstukken De hoge energiekosten en de overige prijsstijgingen in levensonderhoud hebben ook consequenties voor de minima in onze gemeente. Begin 2022 heeft het Rijk compensatie toegezegd voor de gestegen energiekosten van huishoudens met lage inkomens en de taak voor uitbetaling van deze compensatie bij gemeentes neergelegd. De exacte voorwaarden om in aanmerking te komen voor deze compensatie zijn daarbij niet voorgeschreven en moeten daarom lokaal worden vastgesteld. Het is de vraag of dit voldoende is voor deze soms toch al kwetsbare groep. Ons beleid is erop gericht kwetsbare mensen vroeg in beeld te hebben en te ondersteunen waar mogelijk. Het college van burgemeester en wethouders.
6 |
Hoofdstuk 2 Overzicht financiële gevolgen exploitatie per programma
| 7
2.1 Bouwend Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld
Omschrijving
Totaal Programma 1 Bouwend Voorst Exploitatielasten + = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: Geen voorstellen.
8 |
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 0
0
0
0
2.2 Mooi Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld Omschrijving 2-1 Verkeer en vervoer Vervallen kapitaallasten randweg Twello
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 20.145 20.125 20.105 22.485
Vervallen bijdrage algemene reserve
-12.800
-12.700
-12.600
-12.500
Bijdrage algemene reserve
333.470
0
0
0
-333.470 -30.000
0 0
0 0
0 0
-22.655
7.425
7.505
9.985
Correctie boekwaarden investeringen 5-7 Openbaar groen Stormschade en recreatie Totaal programma 2 Mooi Voorst Exploitatielasten + = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 2-1 Verkeer en vervoer Randweg Twello Toelichting nog schrijven, met link naar raadsmededeling. Door het niet doorgaan van de Randweg Twello vallen de geraamde kapitaallasten vrij. De daar tegenover staande jaarlijkse bijdrage vanuit de algemene reserve vervalt ook. De boekwaarde van de met de Randweg Twello verband houdende investeringen, inclusief de bestede uren, bedraagt € 333.470. Het is niet toegestaan om de boekwaarde verder af te schrijven; deze moet in één keer afgewaardeerd worden. Voor de verkeersveiligheidsstudies Twello is totaal € 300.000 begroot met de algemene reserve als financiële dekking. Hiervan is nog € 272.352 beschikbaar in de algemene reserve. Samen met een extra bijdrage van € 58.118 uit de algemene reserve is dat voldoende voor de verplichte afwaardering van de boekwaarde. 5-7 Openbaar groen en recreatie Stormschade In februari 2022 is er een zeer zware storm over het land getrokken. Deze storm heeft ook in onze gemeente geleid tot verschillende schades. Het gaat hierbij om omgevallen bomen, omgewaaide hekken en borden met daarbij behorende schade aan wegen, bermen en sportvelden. Dit heeft geleid tot extra kosten. Voor zover nu bekend gaat het om circa € 30.000 aan extra kosten.
| 9
2.3 Bedrijvig Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld
Omschrijving
Totaal Programma 3 Bedrijvig Voorst Exploitatielasten + = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: Geen voorstellen.
10 |
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 0
0
0
0
2.4 Gezond Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 4-3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 5-2 Sportaccommodaties
Omschrijving Technische wijziging tussen programma's: Budget voor licentie software voor leerplicht overhevelen naar overhead Uit voorziening onderhoud gem. gebouwen
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 14.000
14.000
14.000
14.000
483.902
0
0
0
Naar reserve dekking kapitaallasten
-483.902
0
0
0
Niet begrote afschrijvingslasten investeringen 2022
-31.170
-31.170
-31.170
-31.170
31.170
31.170
31.170
31.170
Bijdrage uit reserve dekking kapitaallasten Wet Inburgering (uitgaven)
-173.130
- 12.767
0
0
Wet Inburgering (inkomsten Rijk-Spukuitkering)
151.852
0
0
0
Wet Inburgering (inkomsten Rijk - aanvullende Spuk onderwijsroute, voorlopig voorschot) 6-2 Wijkteams PR4 Versterking ondersteuning wijkteams 6-72 Salarislasten zorgdomein Jeugd (december Maatwerkdienstverlening circulaire 2021) 18PGB Jeugd Maatwerkvoorzieningen 186-82 Geëscaleerde Herverdeling met reguliere zorg 18maatwerkvoorzieningen 7-1 Volksgezondheid Huiselijk geweld en kindermishandeling ( HGKM) DUVO uitkering vanuit centrumgemeente Apeldoorn Totaal Programma 4 Gezond Voorst Exploitatielasten
21.278
12.767
0
0
-45.156 -44.935
-44.714 -44.440
-44.701 -44.286
-45.071 -44.594
-100.000 -550.000 150.000
0 0 0
0 0 0
0 0 0
-60.580
0
0
0
60.580
0
0
0
-576.091
-75.154
-74.987
-75.665
6-1 Samenkracht + burgerparticipatie
+ = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 4-3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Budget licentie voor software leerplicht overhevelen naar ander programma De licentiekosten voor de software die wordt gebruikt voor leerplicht horen thuis onder het programma Overhead. Met deze technische wijziging voldoen we hieraan. 5-2 Sportaccommodaties Onderhoud sportaccommodaties In de ingestelde voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen zijn middelen opgenomen voor zowel groot onderhoud als vervangingsinvesteringen. Op grond van de geldende verslaggevingsvoorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording BBV) moeten vervangingsinvesteringen worden geactiveerd; deze investeringen moeten worden opgenomen op de balans en jaarlijks worden afgeschreven. De middelen voor vervangingsinvesteringen die al opgenomen zijn in deze voorziening worden overgeheveld naar de bestemmingsreserve dekking kapitaallasten. Jaarlijks wordt nu een gedeelte van deze reserve aangewend om de afschrijvingslasten die voortvloeien uit deze vervangingsinvesteringen te kunnen dekken.
| 11
6-1 Samenkracht + burgerparticipatie Wet Inburgering De gemeente ontvangt per 2022 jaarlijks via een specifieke uitkering (SPUK) een budget om te besteden aan de inburgeringsvoorzieningen. Hieronder vallen de leerroutes, de module arbeidsmarkt en participatie (MAP), de maatschappelijke begeleiding, het participatieverklaringstraject (PVT) en de inzet van tolken. Volgens de rekentool SPUK van Divosa kan er uitgegaan worden van een budget van € 12.712 per asielstatushouder verdeeld over drie jaar en een budget van € 589 per gezinsmigrant. Dit zijn de oorspronkelijke bedragen zonder indexering. De middelen fluctueren, ze worden bepaald op basis van het aantal gevestigde asielstatushouders (t, t-1, t-2) en het aantal gezins- en overige migranten (t). De SPUK gaat gepaard met bepaalde verantwoording en voorwaarden. Zo dienen gemeenten zich via de SiSa-bijlage in de gemeentelijke jaarrekening aan het Rijk te verantwoorden over de totale bestedingen en baten. Van belang daarbij is dat uitsluitend de kosten van inburgeringsvoorzieningen die bijdragen aan het voldoen aan de inburgeringsplicht, ten laste kunnen worden gebracht van het inburgeringsbudget.
Indien de gemeente het voor dat jaar toegekende inburgeringsbudget niet volledig heeft besteed, kan de gemeente het niet bestede bedrag tot maximaal 100% van het toegekende budget reserveren voor besteding in het daaropvolgende kalenderjaar. Daarnaast is er vanaf 2026 kans op een gedeeltelijke prestatiebekostiging op basis van het aantal afgeronde inburgeringstrajecten (t-2). Uiterlijk 1 oktober van het voorafgaande jaar ontvangen gemeenten de beschikking van de SPUK op basis van de prognose asielinstroom. Uiterlijk 1 juli na afloop van het betreffende jaar wordt het SPUK budget definitief bekend gemaakt. De gemeente ontvangt in 2022 en 2023 via een aanvullende specifieke uitkering (SPUK) extra budget om te besteden aan de extra kosten van de onderwijsroute (ten opzichte van de andere leerroutes) en aan voorzieningen voor de doelgroep totdat zij kunnen instromen in de onderwijsroute. Gemeenten ontvangen het voorschot op basis van het aantal inwoners. Bij de definitieve afrekening vindt een herverdeling van de middelen plaats. Daarbij wordt gekeken naar het aantal asielstatushouders in de onderwijsroute dat aan het einde van het jaar in elke gemeente woonachtig is. Het verschil zal worden teruggevorderd. Vanaf 2024 komt er wellicht een landelijke oplossing voor de inrichting en financiering van de onderwijsroute.
6-2 Wijkteams PR 4 Versterking ondersteuning wijkteams In de decembercirculaire 2021 zijn er middelen beschikbaar gesteld om de coördinatie tussen de verschillende soorten hulpverlening in het sociaal domein te verbeteren. Ons Centrum voor Jeugd en Gezin speelt hierin een cruciale rol. 6-72 Maatwerkdienstverlening 18Salarislasten zorgdomein Jeugd In de decembercirculaire 2021 zijn extra middelen opgenomen voor gemeenten om de stijging van zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te maken. Omdat wij werken met reële tarieven voor maatwerkvoorzieningen, gebaseerd op kostprijsonderzoeken waarin salaris- en cao-stijgingen worden meegerekend, ligt het voor de hand om deze middelen toe te voegen aan het budget voor maatwerkdienstverlening.
12 |
Persoonsgebonden budget (PGB) jeugd Naast de stijging van maatwerkvoorzieningen jeugd en Wmo, zien we na een daling in de periode 2016 tot en met 2018 de laatste jaren weer een toename in de PGB uitgaven. De raming in onze meerjarenbegroting is echter gebaseerd op gelijkblijvende of zelfs licht dalende kosten. Dit lijkt niet langer reëel, er is sprake van een duidelijk stijgende trend in de hoogte van PGB's. De aanvragen worden steeds specifieker waardoor de gevraagde maatwerkvoorzieningen niet meer in de raamovereenkomst passen. Die voorzieningen zijn in het algemeen duurder dan de zorg in natura via de raamovereenkomst, en dit past binnen de bedoeling van een PGB - namelijk maatwerk kunnen bieden daar waar zorg in natura niet toereikend is. Hoewel de stijging van structurele aard lijkt te zijn, spelen er momenteel rondom de vergoeding die we van het Rijk hiervoor via de algemene uitkering krijgen diverse zaken. Daarmee is het effect van een structurele bijsturing op het financieel meerjarenperspectief (FMP) op dit moment nog lastig in te schatten. Het is daarom raadzaam om eerst de uitkomsten van onder andere de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds af te wachten voordat een structurele bijsturing kan worden gedaan. We komen hier in de bestuursrapportage 2022 op terug. Vooralsnog lijkt er voor 2022 ongeveer € 100.000 aan extra middelen nodig te zijn.
Maatwerkvoorzieningen 18De effecten van de wijziging van het woonplaatsbeginsel zijn inmiddels in beeld. Het overgrote deel van de kosten voor voogdijkinderen vallen met ingang van dit jaar weg. Daar staat tegenover dat de compensatie vanuit het Rijk ook wegvalt.Dit is reeds in onze meerjarenbegroting verwerkt. Deze compensatie was de laatste jaren hoger dan de werkelijke zorgkosten voor deze groep. Het verschil werd ingezet voor de overige jeugdzorgcliënten met maatwerkvoorzieningen jeugd. Nu de compensatie is verdwenen, zal dit deel van de kosten opgevangen moeten worden vanuit de algemene uitkering welke op macro-niveau is aangevuld met de middelen die het Rijk eerder inzette voor de compensatieregeling. Het exacte effect hiervan op de algemene uitkering voor Voorst is nog niet duidelijk. Daarnaast loopt er nog een arbitragezaak vanuit de VNG en zal de zogenaamde maartbrief zijn uitwerking moeten krijgen in de meicirculaire 2022. Om die redenen ligt het voor de hand om op dit moment een incidentele bijsturing te doen van € 550.000. Daarmee sluit het budget voor 2022 aan bij de raming zoals we die op dit moment voor dit jaar verwachten. 6-82 Geëscaleerde zorg 18Herverdeling met maatwerkvoorzieningen 18Vanwege de effecten van het woonplaatsbeginsel zijn er minder kosten te verwachten voor voogdij en de gecertificeerde instellingen (GI's).
De middelen die hiermee beschikbaar komen op dit taakveld worden vervolgens ingezet op het taakveld voor de reguliere maatwerkdienstverlening 18- (6-72). 7-1 Volksgezondheid Veilig Thuis Er is door de bestuurders van de NOG besloten om een overschot van de DUVO (decentralisatie-uitkering vrouwenopvang/thema huiselijk geweld en kindermishandeling) terug te geven aan de gemeenten. Het gaat voor Voorst om ongeveer € 60.000. We stellen voor om deze middelen te besteden aan het thema huiselijk geweld en kindermishandeling. Hiervoor onderzoeken we de mogelijkheden om voorlichting en trainingen op dit gebied te faciliteren.
| 13
2.5 Sociaal Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+
Omschrijving Gebundelde uitkering Voorzieningen voor gehandicapten (hulpmiddelen en woningaanpassingen) Salarislasten zorgdomein Wmo PGB's Wmo
6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Maatschappelijke opvang/ Beschermd Wonen Totaal Programma 5 Sociaal Voorst Exploitatielasten
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 138.765 0 0 0 -300.000 -300.000 -300.000 -300.000 -62.098 -100.000
-61.117 0
-60.775 0
-61.066 0
660.000
0
0
0
336.667
-361.117
-360.775
-361.066
+ = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 6-3 Inkomensregelingen Gebundelde uitkering De voorlopige beschikking van het Rijk voor de gebundelde uitkering 2022 (algemene bijstand, IOAW/IOAZ en bbz) is € 138.765 hoger dan was opgenomen in de meerjarenbegroting. Net als de afgelopen jaren passen we de raming van de baten hierop aan. De lasten worden geraamd door uit te gaan van de verwachte uitgaven en worden nu niet aangepast. De laatste trend is dat er sprake is van een lichte daling in de aantallen uitkeringsgerechtigden, maar dat de bedragen per uitkeringsgerechtigde toenemen. Het is onze verwachting dat daardoor het macro-budget landelijk op een later moment zal worden bijgesteld. Hierdoor ligt het voor de hand om nu geen structurele bijsturing op te nemen. Energietoeslag lage inkomens Begin 2022 heeft het Rijk compensatie toegezegd voor de gestegen energiekosten van huishoudens met lage inkomens en de taak voor uitbetaling van deze compensatie bij gemeenten neergelegd. De exacte voorwaarden om in aanmerking te komen voor deze compensatie zijn daarbij niet voorgeschreven en moeten daarom lokaal worden vastgesteld. Veel gemeenten laten deze afhangen van de vergoeding die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt. In de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds zal hierover meer duidelijk worden, daarom is een bedrag nu nog niet te noemen.
6-6 Maatwerkvoorzieningen (Wmo) Voorzieningen voor gehandicapten De laatste jaren hebben we steeds te maken gehad met incidentele bijramingen op de begrotingspost 'Voorzieningen voor gehandicapten'. Gezien het feit dat we ook de komende jaren te maken blijven houden met vergrijzing en 'langer thuis wonen' en een lage eigen bijdrage is het waarschijnlijk dat uitgaven voor hulpmiddelen en woningaanpassingen blijven toenemen. Alhoewel dit jaar nadrukkelijk wordt bekeken of de verordening en de beleidsregels kunnen worden geactualiseerd, is een bijraming onvermijdelijk. Kijkend naar de uitgaven van 2020 en 2021 en de eerste 3 maanden van 2022 is een structurele bijraming van € 300.000 noodzakelijk.
14 |
6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ Salarislasten zorgdomein Wmo In de decembercirculaire 2021 zijn er extra middelen beschikbaar gekomen voor gemeenten om de stijging van zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te maken. Omdat wij werken met reële tarieven voor maatwerkvoorzieningen, gebaseerd op kostprijsonderzoeken waarin salaris- en cao-stijgingen worden meegerekend, ligt het voor de hand om deze middelen toe te voegen aan het budget voor maatwerkdienstverlening. Persoonsgebonden budget (PGB) Wmo We zien, na een daling in de periode 2016 tot en met 2018, de laatste jaren weer een toename in de PGB uitgaven. De raming in onze meerjarenbegroting is echter gebaseerd op gelijkblijvende of zelfs licht dalende kosten. Dit lijkt niet langer reëel, er is sprake van een duidelijk stijgende trend in zowel het aantal als de hoogte van PGB's. Hoewel de stijging van structurele aard lijkt te zijn, spelen er momenteel rondom de vergoeding die we van het Rijk hiervoor via de algemene uitkering krijgen diverse zaken. Daarmee is het effect van een structurele bijsturing op het financieel meerjarenperspectief (FMP) op dit moment nog lastig in te schatten. Het is daarom raadzaam om eerst de uitkomsten van o.a. de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds af te wachten voordat een structurele bijsturing kan worden gedaan. We komen hierop in de bestuursrapportage 2022 terug.
Vooralsnog lijkt er voor 2022 ongeveer € 100.000 aan extra middelen nodig te zijn. 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Maatschappelijke opvang en beschermd wonen De verwachting is dat we uit het regionale budget voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen over het jaar 2021 ca. € 660.000 terugkrijgen. Als gevolg van een gunstiger verdeelsleutel en de overgang van een deel van de doelgroep naar de Wet langdurige zorg valt dit bedrag hoger uit dan in voorgaande jaren. Over 2022 en 2023 zal er ook nog sprake zijn van teruggaves, maar in welke grootte is nog niet bekend. In 2024 gaat het nieuwe verdeelmodel in.
| 15
2.6 Veilig Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld Omschrijving 1-2 Openbare orde en Naleving controle coronatoegangsbewijzen veiligheid Specifieke uitkering Totaal Programma 6 Veilig Voorst Exploitatielasten
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 -94.726 0 0 0 94.726 0 0 0 0 0 0 0
+ = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 1-1 Crisisbeheersing en brandweer Crisisorganisatie; opvang vluchtelingen uit Oekraine Door de oorlog in Oekraine moeten veel vluchtelingen worden opgevangen in ons land. Ook in onze gemeente hebben we hiervoor voorbereidingen getroffen. Er zijn 2 locaties gereed gemaakt voor kortdurende opvang, het gaat om de voormalige gemeentewerf en een voormalige bedrijfswoning aan de Rijksstraatweg in Twello. Daarnaast wordt het voormalige Veluws College (nu het tijdelijke gemeentehuis) gereed gemaakt voor opvang van vluchtelingen voor de langere termijn. Tevens wordt onderzocht welke locaties nog meer geschikt zijn (te maken) voor eventuele extra opvang van vluchtelingen. Deze opgave leidt tot forse kosten voor onder andere gebouwaanpassingen, leefgeld, onderwijs, beveiliging etc. De omvang van het totale bedrag is nog niet duidelijk. We gaan er vanuit dat het Rijk de kosten volledig vergoed. Wij informeren u hierover in de bestuursrapportage. 1-2 Openbare orde en veiligheid Naleving controle coronatoegangsbewijzen De gemeente Voorst heeft, evenals in 2021,een specifieke uitkering gekregen voor naleving controle toegangsbewijzen.
16 |
2.7 Dienstverlenend Voorst Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 0-1 Bestuur
Omschrijving APPA kapitaalstorting pensioenen wethouders Dotatie voorziening APPA 0-2 Burgerzaken Notubizz overheveling budget 0-3 Beheer overige Bijdrage uit reserve Dekking kapitaallasten gebouwen i.v.m. grondverkoop De Oase en De Kruimelkring Totaal programma 7 Dienstverlenend Voorst Exploitatielasten
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 1.244.664 0 0 0 -1.244.664 4.548 4.548 4.548 4.548 27.272 27.272 27.272 27.272
31.820
31.820
31.820
31.820
+ = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 0-1 Bestuur Kapitaalstorting APPA voorziening Per 1 januari 2022 stopt ASR pensioenen met het beheer van de pensioenen voor de wethouders op grond van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (APPA). Het opgebouwde kapitaal is aan de gemeente Voorst uitgekeerd en wordt toegevoegd aan de APPA-voorziening. Wij nemen de uitvoering van deze pensioenen nu in eigen beheer. Wethouders bouwen op grond van de APPA pensioenaanspraken op tijdens de functievervulling maar ook tijdens de uitkeringsperiode na het aftreden. Deze pensioenaanspraken komen ten laste van de begroting van de gemeente. In tegenstelling tot deelnemers aan een pensioenfonds zoals het ABP vindt voor de APPA dus geen premieafdracht plaats door de gemeente aan een pensioenfonds. De APPApensioenen worden rechtstreeks gefinancierd uit de middelen van de gemeente. Die aanspraken moeten wettelijk verplicht tot uitbetaling komen als betrokken ambtsdrager kiest voor waardeoverdracht van de opgebouwde aanspraken na het aftreden, of de pensioengerechtigde leeftijd bereikt waarna het ouderdomspensioen moet worden uitgekeerd, of komt te overlijden waarna de nabestaande recht heeft op een nabestaandenpensioen. Gemeenten zijn verplicht op grond van artikel 44, vierde lid, van het Besluit begroting en verantwoording (Bbv) een voorziening in te stellen voor pensioenen van wethouders.
De reden voor deze voorziening is dat deze pensioenverplichtingen onvoorspelbaar zijn. Zij kunnen namelijk sterk fluctueren als gevolg van de mogelijkheid voor gewezen ambtsdragers om de gevormde pensioenrechten tussentijds op te eisen via waardeoverdracht. Een onzekere factor is ook het nabestaandenpensioen voor de pensioengerechtigde leeftijd. Komt de (uitkeringsgerechtigde) ambtsdrager te overlijden, dan ontstaat gelijk een levenslang recht op een nabestaandenpensioen voor de partner en een tijdelijk recht voor eventuele kinderen. Er zijn dus redenen om voor dergelijke onvoorspelbare effecten van de APPA-pensioenregeling een voorziening te treffen. De voorziening moet van een dergelijke omvang zijn dat in de toekomst te kunnen voldoen aan de pensioenverplichtingen van onze (ex-)wethouders.
| 17
De berekening van de hoogte van de voorziening is complex en gebaseerd op algemeen gebruikelijke actuariële formules met marktconforme rekenrentes. In maart van dit jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen geweest. Wat dit betekent voor het aantal wethouders en eventueel de deeltijdfactor daarbij is op dit moment nog niet bekend. Bij het opstellen van de jaarrekening over 2022 wordt een actuariële berekening gemaakt om de hoogte van de benodigde voorziening te bepalen. Er wordt dan een dotatie aan de voorziening gedaan. Om welk bedrag dit gaat is nog onbekend, maar de ervaring leert dat dit om forse bedragen kan gaan. 0-2 Burgerzaken Notubizz budget overheveling Dit betreft een technische wijziging om het budget dat betrekking heeft op Notubizz verslaglegging raadsvergaderingen over te hevelen naar het budget van automatisering. Dit om de totale kosten overzichtelijk te houden en goed te kunnen monitoren. 0-3 Beheer Overige gebouwen Bijdrage uit reserve dekking kapitaallasten In 2021 zijn de gronden van De 4 Erven in Twello verkocht voor de realisatie van woningbouw. De opbrengst van de gronden De Oase en De Kruimelkring van € 900.000 is toegevoegd aan de reserve Dekking Kapitaallasten en wordt over de resterende afschrijftermijn van 33 jaar jaarlijks ten gunste gebracht van de exploitatie. Dit ter compensatie van de kapitaallasten van Brede school De Fliert in Twello.
18 |
2.8 Algemene dekkingsmiddelen Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 0-5Treasury 0-7Alg. en Ov. uitkering gem.fonds Totaal Algemene dekkingsmiddelen
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 98.201 0 0 0 242.811 189.778 186.050 187.367
Omschrijving Dividend Algemene uitkering Algemene dekkingsmiddelen Exploitatielasten
341.012
189.778
186.050
187.367
+ = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: 0-5 Treasury De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten heeft in de Algemene Vergadering 2022 besloten dividend uit te keren van € 2,28 per aandeel voor 2021. Op basis van 112.983 aandelen van de gemeente Voorst bedraagt de dividenduitkering € 257.601. Dit is € 98.201 hoger dan geraamd en wordt voorlopig als eenmalig beschouwd. 0-7 Algemene en overige uitkeringen gemeentefonds De Decembercirculaire 2021van het gemeentefonds is eind december 2021 uitgekomen en bevat de volgende onderdelen: Decembercirculaire 2021 Taakmutaties Salarislasten zorgdomein Wmo Salarislasten Zorgdomein Jeugd Versterking ondersteuning wijkteams Impuls integraal werken Robuust Rechtsbeschermingssysteem Systeemleren Sub-totaal Taakmutaties Corona Steunpakket Gemeenteraadsverkiezingen (pr. 7) Sub-totaal Corona Steunpakket Totaal Taakmutaties-Corona steunpakket
2022
2023
2024
2025
62.098 44.935 45.156 34.262 25.180 7.160 191.681
61.117 44.440 44.714 3.228 26.161 7.605 189.778
60.775 44.286 44.701 0 28.738 7.538 186.050
61.066 44.594 45.071 0 28.996 7.639 187.367
51.130 51.130 242.811
0 0 189.778
0 0 186.050
0 0 187.367
Bovenstaande taakmutaties en bijdrage uit het corona steunpakket worden, indien van toepassing, geraamd op de diverse taakvelden in de programma's.
| 19
2.9 Overhead Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 0verhead
Omschrijving Gevolgen CAO verhoging - procentuele verhoging 1,5% en 2,4% Technische wijzigingen tussen programma's: Notubizz budget overheveling
Totaal Overhead
Budget voor licentie software voor leerplicht overhelen naar overhead Aanschaf financieel pakket Dekking algemene reserve Overhead Exploitatielasten
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 412.523 -412.523 -412.523 -412.523 -4.548
-4.548
-4.548
-4.548
-14.000
-14.000
-14.000
-14.000
-152.920 152.920 -435.619
-33.782 0 -464.853
-15.782 0 -446.853
-15.782 0 -446.853
+ = voordeel - = nadeel
Nadere toelichting op bovenstaande cijfers: Overhead CAO Gemeenten 2021-2022 In januari 2022 is de CAO Gemeenten 2021-2022 vastgesteld. Dit resulteert in een aantal financiële wijzigingen. In de CAO is onder andere een procentuele verhoging van de bruto salarissen als volgt verwerkt: ▪ per 1 december 2021 een procentuele verhoging van 1,5% ▪ per 1 april 2022 een procentuele verhoging van 2,4% Omdat hier nog niets over bekend was tijdens het opmaken van de begroting 2022 sturen we deze verhoging bij in het Voortgangsbericht 2022. De financiële gevolgen hiervan zijn opgenomen in bovenstaande tabel voor het jaar 2022 en verder. Notubizz budget overheveling Dit betreft een technische wijziging om het budget dat betrekking heeft op Notubizz verslaglegging raadsvergaderingen over te hevelen naar het budget van automatisering. Dit om de totale kosten overzichtelijk te houden en goed te kunnen monitoren. Budget licentie voor software leerplicht overhevelen naar ander programma De licentiekosten voor de software die wordt gebruikt voor leerplicht horen thuis onder het programma Overhead. Met deze technische wijziging voldoen we hieraan. Financieel pakket Key2financiën Met ingang van 1 januari 2024 ondersteunt onze huidige leverancier, Unit4, ons financieel pakket niet meer.
Dit dwingt de gemeente Voorst zich te oriënteren naar een alternatief financieel pakket, dat aan de normen en wensen van de gemeente Voorst voldoet. We hebben een aanbesteding gedaan en hierop heeft slechts één partij ingeschreven. Het ontvangen aanbod is marktconform, maar de prijs is hoger dan het huidige pakket. De afgelopen jaren hebben wij een voordeel gehad in de licentiekosten voor ons financieel pakket, dat in de huidige tijd niet realistisch en marktconform is. In 2022 is een eenmalig budget nodig voor de implementatie van de applicatie. Volgens planning moet de applicatie op 1 januari 2023 operationeel zijn. In 2023 is het noodzakelijk ons huidige financiële pakket voor een periode te houden, voor de overgang naar ons nieuwe financiële pakket. Dit maakt dat we in 2023 hogere kosten hebben dan in de jaren erna.
20 |
Hoofdstuk 3 Overzicht financiële gevolgen Voortgangsbericht 2022
| 21
3.1 Financiële gevolgen Voortgangsbericht 2022 Begroting 2022 -
Begroting 2023 -
Begroting 2024 -
Begroting 2025 -
-22.655 20.145 -12.800 -333.470 333.470 -30.000
7.425 20.125 -12.700 -
7.505 20.105 -12.600 -
9.985 22.485 -12.500 -
-
-
-
-
-
-
-
Programma Gezond Voorst Eljakim budget overhevelen naar Overhead Vrijval voorziening Onderhoud gemeentelijke gebouwen Dotatie aan reserve Dekking kapitaallasten Afschrijvingslasten investeringen Bijdrage reserve Dekking kapitaallasten Wet Inburgering (uitgaven) Wet Inburgering (inkomsten Rijk-spukuitkering) Wet inburgering (inkomsten Rijk - aanvullende Spuk onderwijsroute) Versterking ondersteuning wijkteams Salarislasten zorgdomein Jeugd (dec circ 2021) PGB Jeugd Maatwerkvoorzieningen 18Herverdeling met reguliere maatwerkvoorzieningen Huiselijk geweld en kindermishandeling ( HGKM) DUVO uitkering vanuit centrumgemeente Apeldoorn
-576.091 14.000 483.902 -483.902 -31.170 31.170 -173.130 151.852 21.278
-75.154 14.000 -31.170 31.170 -12.767 12.767
-74.987 14.000 -31.170 31.170 -
-75.665 14.000 -31.170 31.170 -
-45.156 -44.935 -100.000 -550.000 150.000 -60.580 60.580
-44.714 -44.440 -
-44.701 -44.286 -
-45.071 -44.594 -
Programma Sociaal Voorst Gebundelde uitkering Voorzieningen voor gehandicapten Salarislasten zorgdomein Wmo PGB's Wmo Maatschappelijke opvang/Beschermd Wonen
336.667 138.765 -300.000 -62.098 -100.000 660.000
-361.117 -300.000 -61.117 -
-360.775 -300.000 -60.775 -
-361.066 -300.000 -61.066 -
Programma Veilig Voorst Naleving controle toegangsbewijzen Specifieke uitkering
-94.726 94.726
-
-
-
31.820 1.244.664 -1.244.664 4.548 27.272
31.820 4.548 27.272
31.820 4.548 27.272
31.820 4.548 27.272
Algemene dekkingsmiddelen Dividend BNG Algemene uitkering
341.012 98.201 242.811
189.778 189.778
186.050 186.050
187.367 187.367
Overhead Personeelskosten CAO verhoging Notubiz overheveling budget Eljakim budget overhevelen naar Overhead Vervanging financiële applicatie Dekking algemene reserve
-431.071 -412.523 -4.548 -14.000 -152.920 152.920
-464.853 -412.523 -4.548 -14.000 -33.782 -
-446.853 -412.523 -4.548 -14.000 -15.782 -
-446.853 -412.523 -4.548 -14.000 -15.782 -
Programma Programma Bouwend Voorst Programma Mooi Voorst Vervallen kapitaallasten randweg Twello Vervallen bijdrage algemene reserve Correctie boekwaarden investeringen Bijdrage algemene reserve Stormschade Programma Bedrijvig Voorst
Programma Dienstverlenend Voorst APPA kapitaalstorting pensioenen wethouders Dotatie voorziening pensioenen wethouders Notubiz overheveling budget Bijdr res dekking kapitaallasten grondverkoop OaseKruimelkring.
22 |
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Totaal Voortgangsbericht 2022
-320.318
-672.101
-657.240
-654.412
Saldi Meerjarenbegroting 2022-2025
2.405.184
888.320
1.226.938
1.294.385
Saldo Meerjarenbegroting 2022-2025 na verwerking Voortgangsbericht 2022
2.084.866
216.219
569.698
639.973
Programma
| 23
3.2 Overzicht ontwikkeling algemene reserve vrij aanwendbaar Algemene reserve vrij aanwendbaar Stand 1-1 op basis van Jaarrekening 2021 / prognose 2022 t/m 2026
2022 6.903.989
2023 7.002.093
2024 6.847.093
2025 6.822.093
2026 6.797.093
871.694
-167.700
-37.600
-37.500
-37.400
-25.000 -12.800 -79.756
-25.000 -12.700 -
-25.000 -12.600 -
-25.000 -12.500 -
-25.000 -12.400 -
-175.000 -130.000 1.294.250
-100.000 -30.000 -
-
-
-
-300.000 -300.000
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Voortgangsbericht 2022 Vervallen bijdrage t.b.v. kapitaallasten Randweg Twello Bijdrage correctie boekwaarden investeringen Randweg Twello Aanschaf financieel pakket
-473.590 12.800
12.700 12.700
12.600 12.600
12.500 12.500
12.400 12.400
-333.470
-
-
-
-
-
-
-
Saldo Algemene reserve vrij aanwendbaar na verwerking Voortgangsbericht 2022
7.002.093
6.822.093
6.797.093
6.772.093
Mutaties o.b.v. genomen raadsbesluiten (onttrekkingen en toevoegingen) Eenmalig onvoorzien Randweg Twello Transitieoperatie fysiek domein (Omgevingswet) Programma mobiliteit Zaaksysteem Opbrengst precariobelasting Prioriteitennota 2022-2025 Prioriteit 2022: implementatie omgevingswet, opstellen omgevingsplan Jaarrekening 2021 Rekeningresultaat 2021
-152.920 6.847.093
In dit overzicht is de ontwikkeling opgenomen van de algemene reserve vrij aanwendbaar. Onder de mutaties o.b.v. genomen raadsbesluiten zijn de onttrekkingen en toevoegingen opgenomen waar de gemeenteraad reeds eerder een besluit over heeft genomen via een prioriteitennota, tussentijdse rapportage of separaat raadsvoorstel.
24 |
Hoofdstuk 4 Periodieke rapportages
| 25
4.1 Agenda Cleantech regio 2019-2023 Naar een nieuwe strategische Agenda voor de Cleantech regio De huidige Agenda Cleantech Regio 2019-2023 is op een aantal punten niet meer actueel. Als regio hebben we de komende jaren te maken met complexe opgaven die op ons afkomen op het gebied van wonen, werken, bereikbaarheid, energietransitie, circulariteit, arbeidsmarkt en landbouwtransitie. Om als regio slagvaardig te kunnen opereren en als gesprekspartner van het Rijk op te kunnen treden, is een goede inhoudelijke agenda nodig. In 2021 is daarom gestart met de voorbereidingen van een hernieuwde Regionale Agenda. Een agenda waarin staat aangegeven wat we gezamenlijk willen bereiken tot 2030 en hoe we dat gaan doen, samen met de verschillende partijen. Naast de acht gemeenten, de Regio Stedendriehoek en de Strategische Board zijn de provincies Gelderland en Overijssel en de waterschappen aangehaakt. De Regionale Agenda 1.0 is halverwege februari 2022 opgeleverd, met als centraal uitgangspunt ‘duurzaam wonen en werken in een goed bereikbare regio, met versterking van ons gevarieerde landschap’. De inhoud van de Regionale Agenda voor de periode 2022-2030 is een uitwerking van een aantal concrete ambities en afspraken die de 8 gemeenten onderling hebben afgestemd en die de colleges in de periode 2020 en 2021 hebben vastgesteld.
Dan gaat het om de groeiambitie voor wonen (20.000 woningen tot 2030 en tot 40.000 woningen in 2040) en werken (160 ha bedrijventerreinen (nieuw en herinrichting)) en de thema’s uit de Regiodeal (Groene groei en arbeidsmarkt). Samengevat zet de regio in op: ▪ Duurzaam wonen. We werken toe naar een gevarieerde, klimaatbestendige en duurzaam gebouwde woningvoorraad in de regio, die past binnen ons landschap. ▪ Duurzaam werken. We versterken de (inclusiviteit op de) arbeidsmarkt, ondersteunen het MKB bij transitievraagstukken en verduurzamen van bestaande bedrijventerreinen. Daarnaast zetten we in op het verstevigen van kansrijke clusters, ecosystemen en netwerken om de regionale economie innovatiever te maken. ▪ Duurzaam bereikbaar. We zetten in op een goede bereikbaarheid en duurzame mobiliteit mede om onze opgaven op wonen en werken te faciliteren. Wij hebben in februari 2022 ingestemd om de voorgestelde koers van de Regionale Agenda 1.0 te onderschrijven. In 2022 wordt deze agenda verder uitgewerkt tot een 2.0 versie met een concrete investeringsagenda met concrete projecten, businesscases en initiatieven met een maatschappelijk belang. Wij hebben daarbij aandacht gevraagd om de raden in een vroeg stadium te betrekken bij dit proces. Formele besluitvorming hierover vindt eind 2022 plaats door de nieuwe colleges en gemeenteraden.
De uitvoering van de opgaven die in de Regionale Agenda komen te staan, vragen om een gebiedsgerichte financiering. Dit jaar worden voorbereidingen getroffen om in oktober 2022 het investeringsplatform te lanceren in een light variant en de eerste meervoudige business cases met een maatschappelijke meerwaarde te kunnen financieren. In 2022 wordt een besluit genomen over het doorzetten van het investeringsplatform. Via de kwartaalupdates wordt u door de regiosecretaris op de hoogte gehouden over de actuele ontwikkelingen in de Regio Stedendriehoek/ Cleantech Regio. Daarnaast werken we in diverse ambtelijke werkgroepen en bestuurlijke overleggen samen in de regio. Onlangs is het werkprogramma van de Regio Stedendriehoek voor 2022 opgesteld. Link opnemen naar document: op weg naar een nieuwe strategische agenda voor de CTR (corsa nr 2022-07920) 26 |
4.2 Tussenrapportage grondexploitaties De ontwikkelingen binnen de verschillende grondcomplexen verlopen in algehele zin conform de actuele prognoses. Hieronder staat per complex de stand van zaken weergegeven. Complex 11 Uitbreidingsplan Nijbroek Alle bouwkavels zijn inmiddels verkocht en de laatste woningen worden in de eerste helft van 2022 afgebouwd, waarna dit complex in 2022 wordt afgesloten. Complex 14 Teuge Oost In 2021 zijn de laatste bouwkavels in dit complex verkocht. De laatste woningen binnen dit complex worden in de loop van 2022 opgeleverd. Het projectgebied wordt gefaseerd woonrijp gemaakt, waarna het complex naar verwachting in 2023 kan worden afgesloten. Complex 15 Uitbreidingsplan De Vecht In 2021 zijn ook de laatste bouwkavels in dit complex verkocht. In 2022 wordt de tweede fase (rondom de molenstomp) woonrijp gemaakt. Complex 16 De Schaker In 2021 is de Fliertbuurt (het tweede deelplan van De Schaker) bebouwd en is de inrichting van het openbaar gebied opgeleverd. Deelplan Oost II (het derde en laatste deelplan van De Schaker) is in 2021 ontwikkeld, waarbij het merendeel van de woningen is opgeleverd. De laatste woningen worden in 2022 afgebouwd, waaronder het appartementencomplex aan de Stobbenakker. Dit complex sluiten we in 2022 af. Complex 20 Dorpszicht Terwolde In 2021 zijn ook de laatste bouwkavels in fase 1 van dit complex verkocht.
Wij verwachten fase 2 van dit project in 2022 uit te geven.
| 27
4.3 Voortgang uitvoering handhavingsbeleidsplan Voortgang uitvoeringsprogramma handhaving Voor de jaren 2019-2022 is door het college (en de burgemeester als bevoegd bestuursorgaan) het handhavingsbeleid vastgesteld. Daarnaast stellen we per jaar een uitvoeringsprogramma vast. De gemeenteraad stellen we op de hoogte via dit jaarlijkse Voortgangsbericht. Preventie Onze handhavende rol willen we laten aansluiten op outreachend werken. Feitelijk gebeurt dat al bij handhaving, maar die trend zet zich verder voort. Ook sluiten we aan op de doelen en visie van het project Voorst onder de Loep. Kern van dit innovatief en interactief werken is dat preventie een betere plek krijgt, naast de repressieve rol die inherent aan handhaving is. Preventief werken is niet iets extra’s bovenop het bestaande werk, maar onderdeel van het reguliere werk dat zich daaraan aanpast. Met preventie willen we proberen overtredingen meer te voorkomen. Uitgangspunten De uitgangspunten die we hanteren voor dit handhavingsbeleid zijn: ▪ We willen meer inzetten op verbinding, zowel tussen inwoners onderling als tussen inwoners en de gemeentelijke overheid. ▪ We willen meer uitgaan van vertrouwen. Vertrouwen in het individu dat misschien een overtreding begaat, met als doel dat we vertrouwen krijgen van de rest van de samenleving. Want afspraak is afspraak.
Dat betekent dat we ons daar allemaal aan moeten houden. Handhaving is er om erop toe te zien dat afspraken worden nagekomen. Uitgaan van vertrouwen wordt ook door de komst van de Omgevingswet meer mogelijk gemaakt. Daarbij blijft staan dat handhaving juist extra nodig zal zijn als meer flexibiliteit geboden wordt. ▪ We denken goed na voordat we handhavend optreden, in het besef dat elke vorm van handhaving een ‘druk op de knop’ is die allerlei neveneffecten kan opleveren. ▪ We willen maatschappelijke problemen meer voorkomen, ook vanuit onze handhavende rol. Dit vergt kennis en herkenning bij handhaving zodat zij signalen effectief kan doorgeven. ▪ We richten ons meer dan voorheen op (intensieve) samenwerking met andere overheidspartners, met name op het gebied van veiligheid. ▪ We richten ons meer op samenwerking met inwoners en (maatschappelijke) instellingen. We hoeven onze handhavende rol niet alleen te doen. We gaan daarmee uit van gedeelde verantwoordelijkheid van samenleving en overheid. Samenwerken werkt beter. ▪ We willen met ons handhavingsbeleid faciliteren dat de bedoeling van de Omgevingswet qua handhaving gerealiseerd kan worden. Daarmee wordt het ook mogelijk om het Voorster kwaliteitsniveau van de ruimtelijke omgeving te behouden. Deze uitgangspunten zijn terug te vinden in de doelen van het handhavingsbeleid. De doelen zijn in een schema weergegeven.
Daaraan is te zien dat begrip van elkaars gedrag en elkaars wens de voorwaarde vormt om inhoudelijke doelen en resultaten te kunnen halen.
28 |
Voortgang In 2021 heeft het handhavingsteam geconstateerd dat het uitvoeringsprogramma onder druk is komen te staan en niet alle acties zijn uitgevoerd. De grootste oorzaak daarvoor is COVID-19. De capaciteit van de vakgroep is (met name in het tweede deel van 2021) vooral ingezet om de uit de corona-crisis voortvloeiende maatregelen te handhaven. Door de maatregelen (sluiting van de horeca en winkels, en het thuiswerkadvies) zijn de publiek-private samenwerkingen niet (verder) opgezet in 2021. Begin 2022 zijn alle coronamaatregelen afgeschaft. Hierdoor komt het handhavingsteam weer volledig toe aan regulier werk. Een deel van de acties die in 2020 en 2021 niet zijn uitgevoerd, zijn daarom verplaatst naar 2022. Dit is aangepast in het uitvoeringsprogramma.
| 29
4.4 Informatie vergunningenbeleid en welstandsadvisering Inleiding Ook in 2021 is de toets van bouwplannen voor wat betreft het onderdeel “redelijke eisen van welstand” op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en Woningwet uitgevoerd in onze gemeente. In de gemeente Voorst zijn in 2021 deze adviezen opnieuw gedeeltelijk verzorgd door de welstandscommissie “het Gelders Genootschap”. Dit vanwege personele omstandigheden en vereiste procedurele voortgang van de processen. Vanaf 2019 wordt de welstandstoets ook ambtelijk uitgevoerd. Er is dus in 2021 een gedeeltelijke toepassing gegeven aan de 'KAN' bepaling uit de wet. Op grond van de Woningwet doen burgemeester en wethouders een verslag over hun handelswijze en beoordeling van de bouwplannen van het afgelopen jaar. In dit verslag wordt uiteengezet op welke wijze zij haar werkzaamheden heeft verricht. Ook worden overzichten gegeven van aantallen bouwplannen die zijn voorgelegd. Daarnaast bestaat er voor het college van burgemeester en wethouders de verplichting om op grond van artikel 12c van de Woningwet aan de gemeenteraad kenbaar te maken op welke wijze zij met welstandsadviezen zijn omgegaan. Graag informeren wij u over de uitvoering van het vergunningenbeleid.
Globaal overzicht In 2021 is er een afname van 28% aan bouwplannen geweest ten opzichte van 2020, waarbij we ongeveer weer op het niveau van 2019 zitten. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat er nog steeds een sterke stijging te zien is in het aantal vooroverleggen (waaronder balievragen en informatieverzoeken). De reden hiervoor is inmiddels duidelijk aan het worden. De woningmarkt zit op slot en daardoor zoeken inwoners naar mogelijkheden op hun eigen woonlocatie. Dit wordt veelvuldig ‘afgetast’ middels vooroverleggen. Dit resulteert echter niet altijd in aanvragen om een omgevingsvergunning. Een terugloop in aantallen bouwplannen komt ook voort uit de beëindiging van de woningbouwprojecten in 2021. Uitgangspunten De werkzaamheden binnen het werkveld ‘vergunningen’ wordt voornamelijk gestuurd door wetgeving. Dus binnen wettelijke kaders en verordeningen worden de aanvragen getoetst en doorlopen ze het proces. Op dit moment zijn dit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de Woningwet (Ww), en de door u vastgestelde Bouwverordening (Bv), de Welstandsnota en beeldkwaliteitsplannen. Al meerdere jaren hanteert de gemeente Voorst de ‘omgevingswetgedachte’. Vooruitlopend en los van de Omgevingswet wordt deze visie toegepast. Dat komt tot uitingen in: ▪ ▪ ▪ ▪
30 |
Het Platform Ruimte (binnen de Omgevingswet de ‘omgevingstafel’); Verbinden van partijen binnen de bouwketen; Waar mogelijk begeleiden in plaats van toetsen; Waar mogelijk adviseren en richting geven.
Doelen ▪ ▪ ▪
Juridisch houdbare besluiten nemen; Binnen de gestelde termijnen aanvragen afhandelen; Aanvragers begeleiden door de regelgeving.
| 31
4.5 Koerswijziging Mens & Welzijn Mens en Welzijn (M&W) heeft voor 2021 subsidie ontvangen voor het realiseren van een inloopvoorziening in Twello, met een uitrol naar de dorpen. Dit laatste in samenwerking met de bestaande initiatieven en ter ondersteuning daarvan. Uit de in de afgelopen maanden opgehaalde monitoringsgegevens blijkt dat het aantal deelnemers aan de inloopvoorzieningen sterk is gestegen. In oktober 2021 waren er 52 deelnemers, in december 94 deelnemers en in maart 221 deelnemers waarvan de St. Mens en Welzijn aangeeft dat ze anders voor maatwerk in aanmerking zouden zijn gekomen. Totaal waren er in maart 259 deelnemers. Het gaat derhalve om ruim driekwart van het aantal deelnemers dat voor maatwerk in aanmerking zou zijn gekomen. Dit kunnen we niet exact bepalen want het zijn niet onze klanten. Maar ook wanneer het een kwart van de klanten zou betreffen, dan is dat een behoorlijk aantal. Tevens hebben we inzicht gekregen in de frequentie van de bezoeken, het aantal uren per bezoek en de aard van de activiteiten per inloopvoorziening. In de casuïstiekoverleggen worden cases besproken waarbij mogelijke opschaling naar maatwerk aan de orde is. De pilot loopt op 1 juli 2022 precies een jaar. Op dat moment willen we een eindevaluatie uitvoeren. Deze zal bestaan uit een kwantitatieve evaluatie en een kwalitatieve evaluatie.
In de kwantitatieve evaluatie nemen we de laatste monitoringsgegevens mee en de ontwikkelingen in de maatwerkcijfers. In de kwalitatieve evaluatie analyseren we onder andere de kwaliteit en dienstverlening en de samenwerking met partijen in het voorliggend veld. De evaluatie moet input opleveren voor de kaders voor de inloopvoorziening. Vervolgens wordt dit onderdeel van de subsidieaanvraag 2023.
32 |
4.6 Transitievisie Warmte Op de termijnagenda is aangegeven dat de raad via de P&C-cyclus geinformeerd wordt over ontwikkelingen omtrent de warmtevisie. Dit voortgangsbericht is hiervoor een eerste moment. Na vaststelling van de Transitievisie Warmte in november 2021, hebben wij voor het Wijkuitvoeringsplan (WUP) Wilp, samen met IJsseldal Wonen en Zozijn een subsidieaanvraag ingediend bij het ministerie van Binnenlandse Zaken in het kader van de 3e ronde proeftuinen Aardgasvrije wijken. Helaas is deze aanvraag niet gehonoreerd, als reden hiervoor werd aangegeven dat het WUP Wilp nog in de fase zit van een voorverkenning en er nog niet direct gestart kan worden met de feitelijke uitvoering. We verwachten extra uitkeringen van het Rijk voor de uitvoering van de warmtetransitie, hierover komt in de loop van 2022 meer duidelijkheid. Inmiddels zijn wij gestart met de werving van een procesbelegeleider voor de wijkuitvoeringsplannen om een volgende stap te kunnen zetten richting uitvoering van de warmtetransitie.
| 33
4.7 Beantwoording moties over bouwen en wonen Motie – Sneller, schoner en goedkoper. Op 8 november 2021 heeft u de motie Sneller, schoner en goedkoper aangenomen. Daarin vraagt u ons om bij toekomstige nieuwbouw hoog in te zetten op het gebruik van duurzame en circulaire bouwmaterialen en constructiewijzen. Zoals gevraagd informeren wij u via deze weg jaarlijks over hoe wij hiermee omgaan en de tot dan toe genomen en/of gerealiseerde initiatieven. Dit is een doorlopende actie en een terugkerend onderdeel in het voortgangsbericht, wij beschouwen de motie hiermee als afgedaan. Wij onderschrijven het belang van duurzaam en circulair bouwen. Dit is een belangrijk onderwerp voor de gemeente Voorst en ook op het gebied van woningbouwontwikkeling is hier aandacht voor. Enerzijds omdat vernieuwende bouwmethoden mogelijk minder milieubelastend en duurzamer zijn. Anderzijds omdat nieuwe bouwtechnieken goedkoper, sneller en circulair (kunnen) zijn. Wel vragen wij ons af, gelet op de tijd waarin we leven, of dit daadwerkelijk leidt tot goedkopere bouwoplossingen en woningen (neem bijvoorbeeld de prijsstijging van hout). De betaalbaarheid van woningen staat mede door de gestegen bouw- en materiaalkosten nog verder onder druk. Circulaire bouw heeft veel potentie, maar is nog volop in ontwikkeling. Ontwikkelingen op dit gebied volgen wij met belangstelling.
Zo wordt de komende jaren gekeken hoe de bouweisen aangescherpt kunnen worden om circulair bouwen te stimuleren. Wij houden in onze plannen rekening met dit aspect. Duurzaamheid en circulariteit zijn thema’s die wij meenemen in de planvorming en wat wij meegeven aan ontwikkelaars. Als wij eigenaar zijn of een grondpositie hebben kunnen we op het gebied van circulariteit meer afdwingen (bijvoorbeeld in Twello-Noord of bij de herontwikkeling van het voormalige Veluws College, gemeentewerf en brandweer). Wij willen bij projectbouw of een marktuitvraag dit aspect als beoordelingscriterium meenemen. Zo kan er een gunningvoordeel worden behaald door inschrijvers die een ontwerp met een lagere milieubelasting indienen. Voorbeelden ▪
▪
Een goed voorbeeld van het toepassen van een vernieuwende bouwmethode is het project ‘blokje om’ van IJsseldal Wonen. In dit project werden vier rijwoningen gesloopt waarbij op dezelfde fundering in korte tijd nieuwe, duurzame woningen zijn gerealiseerd. Met de ontwikkeling van Twello-Noord willen wij een duurzaam en toekomstbestendig woongebied realiseren en is er aandacht voor het verkleinen van de ecologische voetafdruk. We stimuleren hier het gebruik van biobased materialen. Ook is in de stedenbouwkundige opzet rekening gehouden met klimaatadaptatie en hittebestendigheid en worden er in het plan eisen gesteld aan natuurinclusiviteit. Dit geldt zowel voor projectmatige bouw als kaveluitgfite.
Samengevat: circulaire bouw en duurzaamheid zijn enkele van de onderwerpen die wij meegeven aan ontwikkelaars als onderdeel van de planvorming. Ontwikkelingen op dit gebied volgen wij met belangstelling en bij nieuwbouwprojecten hebben wij hier (in toenemende mate) aandacht voor.
34 |
Motie – Woonvizier op de kernen Op 8 november 2021 heeft u de motie Woonvizier op de kernen aangenomen. In deze motie draagt u het college op om bij de vaststelling van woningbouwprogramma’s de behoefte vanuit de kernen, die in samenspraak met de kernen wordt bepaald, leidend te laten zijn en om wooninitiatieven vanuit de kernen welwillend in behandeling te nemen. Via deze weg informeren wij u hier jaarlijks over. Dit is een doorlopende actie en een terugkerend onderdeel in het voortgangsbericht. Wij beschouwen de motie hiermee als afgedaan. Zoals tijdens de raadsvergadering op 8 november 2021 toegelicht onderschrijven wij de gedachte achter deze motie en is dat al een belangrijk onderdeel van onze werkwijze. Eén van de speerpunten uit onze Woonvisie is nieuwbouw door een kwalitatieve benadering. Dat wil zeggen niet alleen het aantal woningen, maar ook het type woningen in relatie tot een locatie of kern. We zetten in op een gedifferentieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen dat aansluit bij de lokale behoefte. Ons gemeentelijk woningmarktonderzoek laat zien waar op de langere termijn de grootste tekorten ontstaan qua type woningen. Voor de kleinere kernen gaat het om relatief kleine aantallen. Om woningbouwplannen in de (kleinere) kernen specifiek te maken wordt hiervoor een behoefteonderzoek voor de kern als voorwaarde gesteld.
Dergelijke behoefteonderzoeken kennen een kwalitatieve (welke woningen) en kwantitatieve (aantallen) component. De uitkomsten van deze behoefteonderzoeken worden naast het gemeentelijk woningmarktonderzoek gelegd en op basis daarvan wordt in samenspraak met de kernen het woningbouwprogramma bepaald. Zoals in de Woonvisie en de tussenevaluatie van de Woonvisie staat beschreven staan wij open voor kleinschalige initiatieven en experimentele woonvormen in onze kernen. Vooral als deze vanuit de gemeenschap zelf komen. Voor de kleinere kernen biedt dit bijvoorbeeld mogelijkheden om de leefbaarheid op peil te houden. Dit betekent overigens niet dat elk initiatief vanuit de samenleving (direct) gehonoreerd kan of zou moeten worden. Een goede afweging blijft essentieel. Zo hebben we bijvoorbeeld te maken met diverse geldende kaders (zoals de Ladder voor duurzame verstedelijking), is fasering in planontwikkeling verstandig om in te blijven spelen op de toekomstige lokale behoefte en is niet elke locatie geschikt voor woningbouw. Voorbeelden In de afgelopen periode is hard gewerkt aan verschillende woningbouwplannen, waarbij het woningprogramma samen met de kernen is bepaald. Voorbeelden hiervan zijn: ▪
▪ ▪ ▪ ▪
Nijbroek: in Nijbroek heeft de gebiedscoöperatie een plan ingediend om een voormalig agrarisch perceel te herontwikkelen naar kleinschalige woningbouw. Dit plan is een goed voorbeeld van een lokaal initiatief dat door goede samenwerking tot stand is gekomen; Posterenk: woningbouwplan van maximaal 28 woningen. Qua type en aantallen tot stand gekomen in samenspraak met het dorp. Het plan is in procedure gebracht en wordt binnenkort aan uw raad ter vaststelling voorgelegd; Terwolde: in het dorp Terwolde wordt gewerkt aan de uitvoering van de 2e fase van het plan Dorpszicht en de voorbereiding van het plan aan de Ieuwland. Ook worden er momenteel gesprekken gevoerd voor enkele andere locaties. Voorst: het proces in dorp Voorst is in volle gang en woningbouw is één van de onderdelen. Ook hier is samen met (een afvaardiging van) het dorp het woningbouwprogramma bepaald; Wilp: het woningbouwplan voor maximaal 44 woningen is samen met het dorp tot stand gekomen en door uw raad vastgesteld op 7 maart 2022. | 35
Ook in de andere kernen vinden gesprekken plaats over woningbouwinitiatieven. Deze ontwikkelingen komen gezamenlijk tot stand waarbij er oog is voor de lokale behoefte. We staan hiervoor in nauw contact met de dorpsbelangenverenigingen. We merken dat zij ons weten te vinden als er in hun dorp knelpunten worden ervaren, zorgen zijn of vragen wat betreft woningbouw. De informatie van de dorpsbelangenverenigingen nemen wij mee en wegen wij af bij eventuele toekomstige ontwikkelingen.
36 |