Uitgeschreven Inleiding door Frans Pol over het onderwerp Participatie ter gelegenheid van het IBB

Inleiding door Frans Pol over het onderwerp Participatie ter gelegenheid van het IBB (Informatieve Beeldvormende Bijeenkomst) Datum: Maandag 23 januari 2023 1. Dank voor de mogelijkheid om iets te zeggen over Participatie •

• •

Persoonlijk vind ik dit zeer belangrijk. Meegedaan bij de ontwikkeling van de Beleidsnotitie en in dit verhaal krijg ik de mogelijkheid enkele zaken extra aandacht te geven maar dan vooral vanuit het Burgerperspectief met Belangenbehartiging en Burgerparticipatie. Dit onderwerp raakt diep mijn overtuiging omdat dit een zeer belangrijke stap is in de ontwikkeling van een samenleving waarin “SAMEN” weer veel belangrijker wordt gevonden. Een SAMEN-leving waarin de burger wordt gewezen op haar (mede)verantwoordelijkheid. Juist verantwoordelijkheid betekent veel voor mij, opgegroeid in een gezin met 15 kinderen waarin het mede dragen van verantwoordelijkheid van belang was. Het woord SAMEN was veel belangrijker dan IK. Later in mijn werk bij Saxion kreeg dit nog een extra dimensie in mijn ontmoeting met Desmond Tutu die mij uitleg gaf over UBUNTU wat betekent: “Ik ben, omdat wij zijn”. Een universele levensfilosofie uit Zuid Afrika die mij zeer aansprak, temeer omdat ik veel daarvan ook herkende vanuit destijds mijn moeders benadering.

• •

•

•

Vanuit deze onderliggende overtuigingen voel ik me gemotiveerd en gepassioneerd om de mogelijkheden van Participatie echt een steviger plek te geven. Ik probeer dat te doen vanuit een actieve rol als belangenbehartiger vanuit een dorp en als zodanig probeer ik de brug te slaan naar andere belangrijke stakeholders zoals daar zijn de andere dorpen, de Gemeente, het College, de Politiek, Projectontwikkelaars en de Gemeentemedewerkers. Ik zal dus in dit verhaal niet proberen om de prachtige notitie die er inmiddels ligt te herhalen. Zie het als een aanvulling daarop waarin vooral vanuit het Burgerperspectief wordt geredeneerd met als doel een extra dimensie aan te brengen. Ik wil juist ingaan op het belang van participatie vanuit de Burger Bottom Line want ik vind dat dit extra de aandacht moet hebben.

2. Participatie is meer dan een kunstje en vraagt om een breed gedragen Missie en Visie, om daarna samen te werken aan het proces van uitvoer. A. Wat willen we ermee in onze Gemeente Voorst en wat vraagt dit alles? • • • •

Instrumenteel benaderen volgens de Omgevingswet en enkel daaraan koppelen? Of biedt dit een mogelijkheid om dit juist ook te koppelen aan ook de andere beleidsterreinen. Activeren wij de mogelijkheid om dit fundamenteler een plek te geven “In our way of working” in onze Gemeente Voorst. Pakken wij de mogelijkheid om daarmee te bewerkstelligen dat wij ons daarmee onderscheiden als Gemeenschap Voorst. “Participatie in Voorst? Zo Dus”. De Stip op mijn HORIZON is een Gemeenschap Voorst die SAMEN invulling geeft aan haar Leefomgeving en de kwaliteit daarvan.

B. Kiezen we voor de meer fundamentele benadering dan vraagt dit: • • • •

Werken aan een Basis met een breed gedragen “SHARED VALUE” Het Bestuur/College, de Politiek, de medewerkers, de belangenorganisaties, project ontwikkelaars en overige betrokkenen moeten zich verbinden aan dit streven. Participatie als een verdere stap in de Democratie en wat fundamenteel moet worden opgenomen in een Missie en Visie voordat je verder dit uitwerkt in een Plan van uitvoer en Strategie. Dit alles overstijgt in mijn optiek de politieke stromingen en zal dus door het gehele politieke spectrum gedeeld moeten worden. Het is dus geen werkwijze die wispelturig afhankelijk wordt gemaakt van de mogelijk vierjaarlijkse veranderingen onderhevig aan verkiezingen.

1

• •

•

•

Het is daarmee voor de Gemeenschap Voorst een meerjaren groei- en Leerproces waarbinnen we samen ook beloften doen. Ik vind dat wij om meerdere redenen daar nu klaar voor zijn omdat het MOMENTUM daar is: o Let op het College Programma “SAMEN BETER”. Dank dat wij mochten reageren op het Concept en dit was de eerste keer dat dit mogelijk was. o Let op de Communicatievisie waarin nadrukkelijk de visie tot uiting komt “DE GEMEENTE VOORST ZIJN WE SAMEN” o Let op de nu ontwikkelde Concept Beleidsnotitie Participatie Vanuit de Congruentie benadering wordt door Mintzberg het belang beschreven om eenduidig, geïntegreerd en dus ook herkenbaar om te springen met een belangrijk begrip als Participatie. Wil je dit echt succesvol invoeren dan is het beste dat dit dus integraal is verweven in alle Beleidsterreinen. Er liggen al mooie voorbeelden waarin participatie nadrukkelijk is benoemd, dus mijn pleidooi is nu dan ook door te zetten om dit werkelijk onderscheidend tot uit voer te brengen door een Plan van Uitvoer te maken.

3. Burgers, Dorpsbelangenverenigingen en DCP explicieter benutten •

•

•

• •

In het College Programma worden de burger, de dorpen en de DCP als belangrijk benoemd en deze kunnen nog nadrukkelijker worden benoemd en gebruikt bij de Communicatievisie en Beleidsnotitie Participatie. Belangenverenigingen en DCP’s denken samen nu al na over hun Taak- en Rolopvatting, ook in relatie tot Communicatie en Participatie. Op dit moment zijn de verschillen sterk. Mijn pleidooi is tot meer afstemming te komen zowel horizontaal alsook verticaal richting Gemeentelijke overheid en omgekeerd. Participeren is niet vrijblijvend en moet je organiseren en leren en dat behoeft veel meer aandacht bij alle aparte stakeholders maar ook samen. Erg goed dat in de Beleidsnotitie sprake is van een GROEI EN LEERPROCES. Participatie lukt niet als AFVINKLIJST maar enkel bij GEDRAGSVERANDERING bij alle stakeholders, dus van Bestuur tot Burger. We kennen al meerdere goede voorbeelden uit de dorpen en ik wil een paar voorbeelden noemen: o Allereerst onze DOPP ontwikkeling in Posterenk. Daarbij hebben we de ABCD methode gebruikt wat staat voor Asset Bases Community Development. Een bottom Up methode waarin de burgers aan het woord zijn en samen de kaders bespreken voor de toekomst van hun dorp. Uit eigen ervaring weet ik dat het best wel wat vraagt om Bottom Up een DOPP te maken. De DOPP is een meerjarenvisie wat voor ons als TOETSKADER fungeert voor de diverse ontwikkelingen.

Het dorp bepaalt haar eigen toekomst. In dit soort processen ervaren we vele verschillen hoe daar naar gekeken wordt ook vanuit de Gemeente. Van zeer complimenteus naar bedreigend. Het lijkt nu nog wat vrijblijvend hoe de dorpen daar mee omgaan en dit alles mag m.i. wel wat meer verplichtend en professioneler. o Een tweede voorbeeld is de ontwikkeling van het bouwproject “DE HOGE ENK”. Dit alles heeft 17 jaar geduurd (!?) en ik durf te stellen dat juist de participatie dit project heeft gered. Bij de procedure Bestemmingsplan waren er nul Zienswijzen; dat is zeer uitzonderlijk en in mijn optiek de verdienste van participatie en goede communicatie tussen Gemeente, Projectontwikkelaar Bouwbedrijf Bessels/Nikkels en PBO. o Een ander goed voorbeeld is de oriëntatie op de mogelijke bouw van een Crematorium aan de Fliertweg te Posterenk. Prima dat de initiatiefnemer, samen met de Gemeente vanaf de start de buren, omliggende bedrijven, landgoederen en PBO hebben betrokken middels participatie. o Een voorbeeld waarin het minder goed verliep was de Gebiedsontwikkeling Recreatiegebied Bussloo.

Een oproep luidt dan ook om lering te trekken uit dit soort Cases.

2

4. Samengevat wat vraag ik van of stel ik voor aan het College en van de RAAD? 4.1.1.

4.1.2. 4.1.3. 4.1.4.

4.1.5.

Maak een keus om toe te werken naar een breed geïntegreerde VISIE op Participatie; dus niet enkel gekoppeld aan de Omgevingswet, maar ook op de andere beleidsterreinen en werk zo mee aan een onderscheidende wijze van werken waarvoor de Gemeenschap Voorst kiest. Omarm het voorstel in de Beleidsnotitie Participatie dat sprake is van een Groei- en Leerproces dat regelmatig geëvalueerd en verbeterd kan worden. Let er vooral op dat congruentie wordt nagestreefd tussen het College Akkoord “Samen Beter”, de Communicatievisie en het Participatiebeleid, plus overige beleidsterreinen. Benadruk dat Dorpen met Belangenverenigingen en DCP’s een veel prominenter plaats kunnen innemen in o.a. de bovengenoemde beleidsterreinen en facilitair dat ook zodat dit nog professioneler wordt ingevuld. Dit alles vraagt een werkwijze waar meerjaren aan gewerkt moet worden en dus niet onderhevig mag zijn aan vierjarige politieke ‘wispelturigheid’. Ondersteun dit als Raad.

Gemeente Voorst/Posterenk 23 Januari 2023 Frans Pol

3