Uitgaande collegebrief

De leden

van

de Adviesraad Sociaal

Domein

Datum 7 februari 2025

(ASD)

asdsecretariaat@gmail.com Bijlage Inlichtingen Lonja Schürmann 0571-27 99

14

Lschurmann@voorst.nl Uw

Onderwerp

Zaaknummer 669440

Kadernota sociaal domein 2025 t/m 2028

Beste

kenmerk

(geanonimiseerd) en leden van de ASD, MN

Op 20 december 2024 ontvingen wij uw advies op de Kadernota sociaal domein 2025 t/m 2028. Wij danken u hartelijk voor uw snelle en zorgvuldige advisering. In deze brief leest u onze reactie op

uw

adviezen.

Advies 1 Betrek naast Mens en Welzijn zoveel mogelijk verschillende organisaties in de uitvoering van strategie |: het creëren van een sterke sociale basis, zodat er een breed gedragen maatschappelijk veld ontstaat van organisaties die deze strategie samen gestalte geven. Bij de uitvoering van het beleid houden wij er rekening mee dat het aanbod aan initiatieven en voorzieningen voor het versterken van de sociale basis goed aansluit bij de behoefte van een zo breed mogelijke groep inwoners. Het doel is, zoals in de kadernota staat, dat iedereen zich welkom voelt. Wij nemen daarin uw het advies ter harte om in het door de gemeente gefaciliteerde aanbod rekening te houden met de diversiteit en de maatschappelijke organisaties, de initiatieven en de verenigingen te betrekken die raken aan alle aspecten van het dagelijks leven: ontmoeting, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, bewegen, cultuur enzovoort. Advies 2 Promoot Mens en Welzijn onder een grotere diversiteit aan deze organisatie weten te vinden en er gebruik van maken.

doelgroepen,

zodat

meer

inwoners

Toelichting: We hebben

signalen dat op dit moment vooral ouderen en mensen met een beperking op dit gebruik maken van de voorzieningen bij Mens en Welzijn". Ook jonge ouders en jeugdigen hebben een plek nodig waar zij kunnen ontspannen en mensen van hun eigen leeftijd moment

kunnen

ontmoeten.

Wij zijn van plan om ‘ontmoeting’ mogelijk te maken voor álle inwoners. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat ontmoetingsplekken (zowel fysiek als sociaal) moeten aansluiten bij de leefwereld van de inwoners. Voor jeugdigen en jonge ouders kan dat bijvoorbeeld ook bij respectievelijk een sportvereniging of de kinderopvang zijn. Wij vatten uw advies om passende ontmoetingsplekken voor diverse groepen te faciliteren dan ook breed op als oproep om ontmoetingsplekken voor iedereen te maken. Hier kunnen wij ons goed in vinden.

H.W. IBAN

NL14

X

lordensweg BNGH

0285

twitter

17

0089

-

94

7391

| BIC

KA

Twello

BNGHNL2G

com/gemeente_voorst

Postbus

| BTW:

NL

9000

-

7390

0012.99.967.B01

HA

Twello

| KvK:

fl facebook.com/gemeentevoorst

08218153

**°>’* OPE

BO

gemeenteovoorstal voorst.nl

Advies 3 Voorkom dat mantelzorgers overbelast raken door het organiseren van: Inloopspreekuren waar mantelzorgers vragen kunnen stellen en/of hun ervaringen kunnen delen. Een centrale plek/loket waar respijtzorg aangevraagd kan worden. De mantelzorgondersteuning in de gemeente Voorst is belegd bij Mens en Welzijn. Zij organiseren onder andere trainingen thema- en gespreksavonden en ondersteuningsgroepen voor mantelzorgers. De 'dag van de mantelzorg' en de bijdragen in het Voorster Nieuws moeten voor zichtbaarheid zorgen. Mantelzorgers kunnen op een laagdrempelige manier contact opnemen met de mantelzorgondersteuning voor advies ondersteuning begeleiding of een luisterend oor. Wij houden in onze periodieke gesprekken met Mens en Welzijn het huidige aanbod tegen het licht met daarbij bijzondere aandacht voor de vindbaar- en bereikbaarheid van de mantelzorgondersteuning. ,

,

,

Advies 4 Faciliteer en organiseer activiteiten waar vrijwilligers elkaar kunnen ontmoeten zodat ze de erkenning van hun werk ervaren. Er wordt veel gevraagd van vrijwilligers waar al een tekort aan is. Besteed aandacht aan het scholen van vrijwilligers in regelgeving rondom diverse sociale voorzieningen zodat vrijwilligers inwoners kunnen helpen bij het aanvragen van voorzieningen. Toelichting: Als vrijwilligers effectief hulpvragers begeleiden in het aanvragen van voorzieningen wordt direct gewerkt aan de drie pijlers van deze strategie namelijk sociale basis versterken bestaanszekerheid bieden en kansengelijkheid vergroten. Hierdoor kunnen meer inwoners bereikt worden. De vrijwilligerscentrale (Mens en Welzijn) ondersteunt zowel organisaties bij het werven en trainen van vrijwilligers en ook de vrijwilligers zelf met onder andere cursussen. Wij vinden het een goed idee om naast deze actieve vorm van ondersteuning ook ruimte te geven voor initiatieven en wensen vanuit de vrijwilligers zelf. Wij nemen uw advies om ontmoeting mogelijk te maken voor vrijwilligers dan ook graag mee in de uitvoeringsagenda die volgt op de kadernota. ,

,

Advies 5 Besteed ook aandacht aan het vergroten van kansengelijkheid van mensen met een andere etnische achtergrond. Toelichting: De ASD mist deze groep binnen de Kadernota in de uitwerking van deze beleidspijler. We denken hierbij niet alleen aan mensen met een andere etnische achtergrond maar ook aan statushouders ,

en

Oekraïners.

In de kadernota hebben wij gekozen voor algemene kaders voor beleid die gelden voor alle inwoners en dus geen specifiek doelgroepenbeleid. In de uitvoeringsagenda vertalen wij dit naar specifiek (doelgroepen)beleid en nemen uw advies hierin mee. ,

Advies 6 Wees creatief en innovatief met woningbeleid en huisvestingsregels. Het aansluiten van woningbeleid op het sociale beleid zal het sociale fundament verstevigen. Denk aan het mogen bouwen van mantelzorgwoningen op eigen erf het mogen splitsen van een woning zodat kinderen met ouders samen kunnen wonen zonder dat zij financiële gevolgen ondervinden bij b. v. toeslagen of uitkeringen. De gemeente Voorst verkent op dit moment de mogelijkheden rondom mantelzorgwoningen en woningsplitsing. Zoals eerder met de voorzitter en de secretaris van de ASD besproken blijven wij u over deze ontwikkelingen informeren. ,

,

Advies 7 Besteed aandacht aan de bewoners op het platteland. De toekomst van veel agrariërs is onzeker. Organiseer extra hulp voor agrariërs en ontmoetingsplekken. Agrariërs kunnen met vragen terecht bij Jan Wesseldijk onze agrarisch bedrijfscontactfunctionaris. Hij is het gemeentelijk aanspreekpunt voor agrarische ondernemers. Daarnaast weten wij inderdaad zoals in de kadernota staat dat de mentale gezondheid van veel agrariërs onder druk staat onder andere door onzekerheid over het voortbestaan van hun bedrijf. Agrariërs zijn helaas oververtegenwoordigd in de suïcidestatistieken. In samenwerking met de gemeenten Zutphen Lochem en Brummen investeren wij daarom in een programma suïcidepreventie met daarin activiteiten om suïcide te voorkomen: een publiekscampagne voorlichting en trainingen en gerichte aandacht voor mensen met een hoog risico op suïcide (waaronder agrariërs) en het vormgeven van een netwerk en het sluiten van de zorgketen van huisarts en andere zorgprofessionals. ,

,

,

,

,

,

-

2 -

Advies 8 " Gemiddeld ervaart 725% van de volwassenen in de gemeente Voorst een (zeer) goede gezondheid " Licht toe dat er veel gezondheidsproblemen zijn terwijl 725% van de volwassenen een (zeer) goede gezondheid ervaart. Het advies hebben wij overgenomen en de tekst aangepast. ,

,

Advies 9 " Ook bij middelengebruik zien wij een verband in opleidingsniveau: onder inwoners met een mbohavo- of vwo-opleiding wordt het meest gerookt en het minst onder theoretisch opgeleiden en ook het alcoholgebruik is het hoogst onder middelbaar en theoretisch opgeleiden." Beschrijf het opleidingsniveau duidelijker. Eerst worden schoolvormen genoemd (mbo havo vwo en theoretisch daarna middelbaar en theoretisch). Staat onduidelijk beschreven. Wat is middelbaar wat is theoretisch? Het advies hebben wij overgenomen en de tekst aangepast. ,

,

,

,

,

Advies 10 Voeg bij middelengebruik het gebruik van de e-sigaret toe. Het vapen is erg verslavend. RIVM beschrijft: " Mensen gebruiken e-sigaretten met nicotine vaak als hulpmiddel om te stoppen met roken. Naar alle waarschijnlijkheid is een e-sigaret minder ongezond dan een gewone sigaret. De meeste gebruikers van een e-sigaret blijven echter ook tabak roken. Het risico bestaat dan dat zij aan esigaretten verslaafd blijven nadat ze met roken zijn gestopt. " Wij kiezen er niet voor om de e-sigaret expliciet op te nemen in de kadernota. Met ingang van het in 2018 gesloten Nationaal Preventieakkoord is onder andere het realiseren van een rookvrije generatie in 2040 een uitgesproken doel van de landelijke overheid in samenwerking met tientallen maatschappelijke partners. Ook gemeenten spelen een rol in het ontmoedigen van het roken van tabak en andere vormen van roken waaronder vapen. Daarom zijn wij vanaf 2019 bezig met het zichtbaar rookvrij maken van scholen (vanaf 2020 wettelijk verplicht) speel- en sportplekken (uitgevoerd in 2021) sportverenigingen (loopt via lokaal Sport- en Beweegakkoord) en rookvrije zones rondom gemeentelijke gebouwen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de prijs en de beschikbaarheid van rookwaren de belangrijkste factoren zijn in het gedrag van rokers: hoe duurder het tabak wordt des te vaker doen mensen een stoppoging.

Hetzelfde geldt voor de beschikbaarheid: hoe minder gemakkelijk verkrijgbaar hoe hoger het percentage stoppers. Voor de beide factoren is het Rijk aan zet door bijvoorbeeld de accijnzen op tabak te verhogen en het aantal verkooppunten terug te dringen. ,

,

,

,

,

,

Advies 11 De visie onder het kopje 'Door een versterkte focus op preventie' komt niet duidelijk naar voren. Start met het krachtig benoemen van de visie en licht het dan toe. Volgens ons is onze visie voldoende duidelijk. Advies 12 Bij de ketenaanpak staat " 5. Kind naar gezonder gewicht Dit wordt " hieronder " verder niet beschreven. Wij hebben de tekst aangepast.

,

zie hieronder."

Advies 13 Laat het gebruik van de e-sigaret bij 'We ontwikkelen pragmatisch en evidence-based alcohol- en drugsgebruik' terugkomen. Wij nemen het advies niet over. Zie de toelichting bij advies 10. Advies 14 " We stimuleren sporten en bewegen gedurende de gehele levensloop. De basis voor een leven lang sporten wordt op jonge leeftijd gelegd. Daarom faciliteren we de inzet van vakleerkrachten bewegingsonderwijs waardoor we de kwaliteit van het bewegingsonderwijs borgen en we meer zicht op de motorische ontwikkeling en het beweeggedrag van onze jonge inwoners krijgen. " Opmerking: Worden de vakleerkrachten bewegingsonderwijs nu al gefaciliteerd en betaalt de gemeente dat? Voorst Actief faciliteert nu al vakdocenten (in dienst van De Koepel). Het gaat hier om een uitleenconstructie. De school betaalt de inhuur van de docent aan De Koepel. In de personele inzet zit geen gemeentelijke bijdrage of een bijdrage vanuit de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen. Dit laatste is ook niet toegestaan. ,

-

3 -

Vakdocenten maken gebruik van programma's en lesmethoden die de gemeente of de provincie financiert. Denk bijvoorbeeld aan de naschoolse sportactiviteiten van Voorst Actief on Tour de BLOC-test (met vier testen de bewegingsvaardigheden meten) en de koppeling met Kind naar ,

Gezonder Gewicht. Advies 15 Besteed extra aandacht aan de bezuinigingen van het kabinet waarbij het aantal lessen bewegingsonderwijs verminderd gaat worden. Het aantal lessen bewegingsonderwijs vermindert niet. Dit is wettelijk vastgelegd op twee lesuren per week en hier moet de school aan voldoen. Qua 'bezuiniging' ging het vooral over de btw-verhoging op sport waarvan de exploitanten de verenigingen en de andere sportaanbieders last konden krijgen. Maar deze btw-verhoging gaat niet door. ,

Advies 16 " Daarnaast zorgen we ervoor dat sporten en bewegen voor iedereen financieel toegankelijk is." Opmerking: Geeft de gemeente een tegemoetkoming op contributie van sportverenigingen? De ASD hoort geluiden dat sommige mensen sporten/sportschool te duur vinden en daarom geen lid worden van een sportvereniging. Het Jeugdfonds Sport & Cultuur biedt alle kinderen en jongeren uit gezinnen waar niet genoeg geld is de kans om structureel te sporten. Het fonds betaalt de contributie en/of het lesgeld en de benodigde attributen. Volwassenen met een laag inkomen kunnen gebruikmaken van de bijzondere bijstand als zij anders de contributie niet kunnen opbrengen. ,

Advies 17 Bij meervoudig niet medische vragen kan de huisarts voor verdere verdieping van het probleem doorverwijzen naar het Sociaal Domein zodat het goed uitgevraagd kan worden. De huisarts hoeft dan niet samen met anderen te beoordelen of de problematiek geadresseerd kan worden met een niet-medische aanpak. Dit met oog op de beperkte inzetbaarheid van huisartsen. Huisartsen in onze gemeente kunnen patiënten inderdaad sinds 1 januari gemakkelijk naar het sociaal domein doorverwijzen via een voor de huisartsen eenvoudige en logische route namelijk het verwijssysteem ZorgDomein. Daarop zijn alle huisartsen aangesloten. ,

,

,

Advies 18

Informeer welke ervaringen er zijn met " Welzijn op recept " voordat dit uitgerold wordt.

Vergeleken met andere gemeenten in de regio lopen wij met de invoering van de ketenaanpak 'Welzijn op recept' goed op schema. De verwijsstructuren in ZorgDomein zijn uitgevoerd waardoor de huisartsen in staat zijn patiënten met psychosociale problemen door te verwijzen naar het sociaal domein. Sinds 1 januari (de datum waarop de verwijsroute naar het sociaal domein in ZorgDomein in werking trad) hebben vier huisartsen naar het sociaal domein doorverwezen. Binnen vijf werkdagen neemt de frontoffice maatschappelijke ondersteuning contact op met de inwoner om een intakegesprek voor een brede vraagverheldering in te plannen. Denk hierbij aan (lichte) ondersteuningsvragen op psychosociaal gebied (relatie- identiteitsproblemen omgaan met stress lichte depressieve klachten voortkomend uit bijvoorbeeld een licht verstandelijke beperking niet aangeboren hersenletsel autisme dementie of psychische problemen) of op materieel gebied (problemen met instanties financiële problemen of problemen rondom huisvesting) huiselijk geweld ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld. Een extern bureau begeleidt de invoering van de ketenaanpak in onze regio. Daardoor kunnen gemeenten van elkaar leren. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

Advies 19 Breng naast de inzet van ervaringsdeskundigen ook doelgroepen samen door lotgenotencontact. De inzet van ervaringsdeskundigen gebeurt over het algemeen in groepsverband waarbij dus sprake is van lotgenotencontact (in dit geval dus begeleid door ervaringsdeskundigen). Maar ook 'normale' behandelingen (dus verzorgd door een (zorg)professional en niet door een ervaringsdeskundige) bijvoorbeeld in de GGZ worden in toenemende mate in groepsverband georganiseerd. Ten eerste omdat het bewustzijn groeit dat lotgenotencontact het herstel kan bevorderen. En ten tweede uit (financiële) noodzaak zodat kostbare individuele trajecten toegankelijk blijven voor de meest kwetsbaren in de maatschappij. ,

,

,

,

-

4 -

,

Advies 20 Zet specialistische ervaringsdeskundigen in op onderwerp zodat er een goede match is tussen hulpverlener en mensen die uit balans zijn. Bijvoorbeeld een ervaringsdeskundige op het gebied van autisme zal mogelijk niet passend zijn bij verslavingsproblematiek. Generalisten zullen niet voor iedereen geschikt zijn. Ervaringsdeskundigen werken vanuit hun ervaringskennis onder andere op basis van hun eigen ervaringen met crisis ontwrichting beperking en herstel. Door het aanleren van vaardigheden voor professionele inzet zijn ervaringsdeskundigen in staat om die kennis over hoe het is om te leven met een ontwrichtende situatie en de gevolgen daarvan om te gaan over te dragen aan anderen. Daardoor maken zij op grond van eigen herstelervaringen ruimte voor herstel voor anderen. Dit onder andere door hun eigen ervaringen van stigmatisering en empowerment in te zetten om te zorgen voor maatschappelijke kansen en om de herstelondersteunende zorg te bevorderen. Zij werken daarbij vanuit een breed perspectief en een open houding en motiveren anderen om de regie te pakken en kansen te grijpen. Zij bieden hoop en perspectief.

Wij vertrouwen hierin op de professionaliteit van onze samenwerkingspartners om zelf een inschatting te maken welke begeleiding passend is voor een inwoner en of er bijvoorbeeld voldoende raakvlakken zijn voor begeleiding in een traject waarin wordt gewerkt met ervaringsdeskundigen. ,

,

,

,

Reageren? Dan vragen wij u vriendelijk om zaaknummer 669440 te gebruiken. Vragen

Heeft u vragen? Neem dan gerust contact op met Lonja Schürmann expert beleidsadviseur sociaal domein. Zijn telefoonnummer is 0571-27 99 14. Hij is op maandag dinsdag woensdag en ,

,

donderdag te bereiken.

Met vriendelijke groet burgemeester en wethouders ,

Lisette Wolbers-Cents secretaris

Paula Jorritsma-Verkade burgemeester

-

5 -

,