Stedenbouwkundig plan

Bosgoed Beeldkwaliteitplan Wilp-Achterhoek 19 februari 2026

Colofon

Inhoudsopgave Inleiding5 Stedenbouwkundig plan

7

De locatie 8 Opgave10 Landschappelijk raamwerk 12

Adres

In samenwerking met:

SVP architectuur en stedenbouw

Adviesbureau Haver Droeze

‘T Zand 17, 3811 GB Amersfoort

The Missing Link

E-mail

In opdracht van

info@svp-svp.nl

Gemeente Voorst

Datum

Voor het geheel of gedeeltelijk

19 februari 2026

overnemen of bewerken van artikelen dient men toestemming van de redactie te vragen. In de meeste gevallen zal die graag worden gegeven.

Voorbehoud Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.

2

Intermezzo - Dorpshart

16

Highlights Profielen

22 24

Beeldkwaliteitplan26 Het Dorpshart Toetsingscriteria het Dorpshart Openbare ruimte het Dorpshart Het Lint Toetsingscriteria het Lint Openbare ruimte het Lint Special Rug-aan-Rug (RAR) De Erven Toetsingscriteria de Erven Openbare ruimte de Erven Natuur

28 30 34 36 38 42 44 46 48 52 54

Algemene principes

56

Bosgoed Wilp-Achterhoek

3

Inleiding Aan de noordzijde van Wilp-Achterhoek heeft gemeente Voorst de locatie van Bosgoed Diervoeders aangekocht. Samen met de aangrenzende gronden, die ook in het bezit zijn van de gemeente, vormt dit de woningbouwlocatie ‘Bosgoed’. Dit beeldkwaliteitplan dient samen met het stedenbouwkundig plan als basis voor de ontwikkeling.

Borging beeldkwaliteit De raad stelt het beeldkwaliteitplan vast als onderdeel van de welstandsnota. Het beeldkwaliteitplan is onderdeel van de welstandsnota. Daarom worden aanvragen van een omgevingsvergunning getoetst aan de kaders van het beeldkwaliteitplan. Het beeldkwaliteitplan is ook de basis voor de uitwerking van het inrichtingsplan voor het openbare gebied.

Leeswijzer In het hoofdstuk Stedenbouwkundig plan worden de Het beeldkwaliteitplan geeft toetsingskaders voor de

ruimtelijke, landschappelijke en historische context

bebouwing en de openbare ruimte in het plangebied

van het gebied beschreven. Hieruit volgt een aantal

zodat de ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd kan

uitgangspunten en ambities die dienen als input voor

worden. Voor de gemeente (welstand), ontwikkelaars

het stedenbouwkundig plan. Hierin leggen we de

en ontwerpers zijn de toetsingskaders het frame

ruimtelijke en programmatische kaders voor het

waarbinnen het plan verder uitgewerkt kan worden.

gebied vast. Aan de hand van een aantal thema-kaar-

Deze kaders garanderen dat de samenhang, ambities

ten wordt het ruimtelijk concept verder toegelicht.

en uitgangspunten van het stedenbouwkundig plan

Bij het hoofdstuk Beeldkwaliteitplan wordt verder

overeind blijven in de verdere uitwerking.

ingezoomd op de verschillende woonsferen, de openbare ruimte en natuurontwikkeling. Tekstueel en

De toetsingskaders zijn niet altijd even concreet

met schema’s en referenties worden de algemene

opgesteld. Zo blijft flexibiliteit in de planvorming

principes toegelicht en de principes per deelgebied.

mogelijk en wordt creativiteit gestimuleerd. Zoals het

Binnen de gegeven kaders zijn verschillende plannen

woord al zegt moeten de toetsingskaders een ‘kader’

mogelijk om de ambities (en haalbaarheid) waar te

zijn, binnen dit kader zijn verschillende oplossingen

maken.

mogelijk. Daarnaast kunnen ze op inhoudelijke gronden gediscussieerd worden, zolang de ruimtelijke kwaliteit niet in het geding is. Bovenal moet dit beeldkwaliteitplan betrokkenen inspireren en enthousiasmeren voor deze ontwikkeling.

4

Bosgoed Wilp-Achterhoek

5

Stedenbouwkundig plan

De locatie De locatie Bosgoed ligt ten noorden van de bestaan-

Voor de nieuwe woningen is het belangrijk om een

de bebouwing van Wilp-Achterhoek. Het gebied

gevarieerd programma te maken waarbij de focus

bestaat uit agrarische gronden en het voormalige

met name ligt op betaalbare woningen voor starters

terrein van Bosgoed Diervoeders. Het wordt geken-

en senioren.

merkt door een halfopen structuur met erfbeplanting en bomensingels, typerend voor de heide- en broek-

Het landelijk karakter moet behouden blijven in de

ontginningen in de regio.

nieuwe ontwikkeling. Hoewel er nieuwe woningen worden toegevoegd, moet ook ruimte gereserveerd

Aan de zuidzijde sluit de ontwikkeling aan op de

worden voor natuurontwikkeling. De grootte van de

bestaande bebouwing van Wilp-Achterhoek. Het

ontwikkeling vraagt om een stapsgewijze ontwikke-

gebied grenst hier grotendeels aan achterzijdes van

ling, zeker als je kijkt naar de verhouding tot het

woningen aan de Zwarte Kolkstraat, maar in de

bestaande dorp.

zuid-westhoek, op de plek van de oude molen, ligt een kans om aansluiting te vinden bij het bestaande dorp. Hier wordt een nieuw dorpshart ontwikkeld met mogelijk een aantal voorzieningen. Ook is dit een logische plek om met de ontsluiting op aan te haken.

Projectlocatie 8

Voormalig Diervoeder Bosgoed Bosgoed Wilp-Achterhoek

9

Opgaves 1. NIEUW HART VAN HET DORP Bosgoedlocatie als nieuw hart bij het kruispunt, een scharnier tussen oud en nieuw. 2. MOLEN BOSGOED Er zijn verschillende opties voor de functie van de oude molen; een bijzonder accent bij het dorpshart. 3. VERBINDING VIA DE SCHOOL Langzaamverkeersroute vanwege veiligheid, maar ook om verbinding te zoeken tussen nieuw en oud. 4. BASIS-ONTSLUITINGSSTRUCTUUR AANLEGGEN Een hoofdstructuur aanleggen, zowel voor auto als voor langzaamverkeer, die de doorontwikkeling van de bouwvelden faciliteert. 5. NATUURONTWIKKELING Natuur ontwikkelen aan de rand van het dorp op de driehoek aan de oostkant van het gebied. 6. LANGE LIJNEN VOORTZETTEN De historische lange lijnen die karakteristiek zijn in dit gebied voortzetten. Ambitie voor nieuwe wandelverbinding richting de Koestraat. 7. GEVARIEERD PROGRAMMA BINNEN WETTELIJKE KADERS Meer woningtypes toevoegen aan het dorp en doorstroming mogelijk maken. Van het totale aantal woningen moet 30% sociaal zijn en tweederde moet binnen het bereikbare segment vallen. 8. STAPSGEWIJS ONTWIKKELEN Faseerbaarheid is belangrijk om de groei van de kern op een dorps tempo te laten verlopen, sociaal maatschappelijk verantwoord.

10

Bosgoed Wilp-Achterhoek

11

Landschappelijk raamwerk Om het landelijk karakter van het gebied te waarbor-

De enkelzijdige laanbeplanting aan de Zwarte Kolk-

gen, is ervoor gekozen het landschappelijk raamwerk

straat met open zicht naar het zuiden dient als

van het gebied als basis te nemen voor de verdere

voorbeeld voor de hoofdontsluitingsweg (die noemen

ontwikkeling. Om tot dit raamwerk te komen, is een

we ‘het Lint’) door het gebied. Om een zachte over-

grondige analyse gemaakt van de plek, historie, de

gang tussen de informele achterzijdes van de wonin-

omliggende bebouwing en beplanting en de gemeen-

gen aan de Zwarte Kolkstraat en de nieuwe ontwikke-

telijke uitgangspunten.

ling te maken, introduceren we hier een groene

Schoolplein

openbare ruimte als ruggegraat van het plan (groene De bestaande en voormalige bomensingels in en

buffer). Vanaf het nieuwe dorpshart verbreedt deze

langs het gebied blijven behouden en worden ver-

ruimte zich richting het natuurlijke gebied aan de

sterkt. Deze zijn van ecologische waarde, maken

oostkant. Er is hier ruimte voor ontmoeten en spelen.

aantakkingen op de omgeving en benadrukken het

Het dorpshart en het schoolplein sluiten hierop aan.

halfopen landschap met afwisselend doorzichten en

Zo wordt het nieuw te ontwikkelen gebied ook van

besloten ‘kamers’. De lager gelegen delen in het

toegevoegde waarde voor de huidige bewoners.

gebied worden ingezet voor natuurontwikkeling en dienen als wateropvang in geval van hevige regenval.

Bomensingel langs het gebied

Achterzijdes woningen Zwarte Kolkstraat

Schematische weergave van het landschappelijk raamwerk 12

Zwarte Kolkstraat Bosgoed Wilp-Achterhoek

13

Woonsferen

Routes

Binnen het landschappelijk raamwerk komt een

Het landschappelijk raamwerk biedt ook ruimte voor

aantal verschillende woonvelden. De bebouwing

wandelpaden. De bomensingels en groene buffer

borduurt op een logische manier voort op de context

maken ommetjes in de buurt mogelijk en leggen

en vormt een soepele overgang van dorp naar open

verbindingen naar de omgeving. Het streven is een

landschap. Rondom het nieuwe dorpshart wordt in

klompenpad te maken richting de Koestraat.

dorpshart verbinding met schoolplein groenbeleving

wat hogere dichtheid gebouwd en is er ruimte voor een aantal voorzieningen. De woonsfeer in het

Voor de auto wordt een aansluiting gemaakt op de

nieuwe dorpshart is geïnspireerd op het voormalige

Oud Lochemseweg. Vanaf het Lint kun je bij de

bedrijf (Bosgoed Diervoeders) dat hier was gevestigd.

woonerven en parkeerplekken komen. Bij de realisatie

Verblijfsplekken

van fase 2 wordt gekeken of aan de oostkant van het Langs het Lint is de bebouwing iets losser en voegt

gebied een rechtstreekse ontsluiting op de Zwarte

het zich naar de dorpse bebouwing langs de straat,

Kolkstraat noodzakelijk is. Deze dient dan echter

geïnspireerd op de Zwarte Kolkstraat. In de woonvel-

alleen als calamiteitentoegang en is normaliter alleen

den ten noorden van het Lint, die het dichtst bij het

voor fietsers en voetgangers toegankelijk.

open landschap liggen, laten we ons inspireren door de boerenerven uit de omgeving. Tussen de Erven staan bomensingels en zijn er vanaf het Lint open doorzichten naar de omgeving.

fietsroutes wandelpaden klompenpaden

Langzaam verkeersstructuur

Hart Lint Erven Natuur

Woonsferen 14

hoofdontsluiting calamiteitenroute auto-te-gast mogelijk verdiept parkeren (-80 cm)

Autostructuur Bosgoed Wilp-Achterhoek

15

Intermezzo - Dorpshart Wilp-Achterhoek, een dorp met een rijke agrarische geschiedenis en een hechte gemeenschap, staat op het punt een nieuw hoofdstuk te schrijven. Waar ooit de molen en het diervoederbedrijf Bosgoed het hart van het dorp vormden, ontstaat nu ruimte voor een nieuwe woonwijk, met een nieuw dorpshart waarin ontmoeting, bedrijvigheid en wonen samenkomen. Het is een plek waar historie, identiteit en hedendaagse oplossingen hand in hand gaan. Het project speelt in op de wens om historische waarde, zoals de molenromp uit de 19e eeuw en het pakhuis uit 1931, te behouden en te combineren met nieuwe functies. Daarom heeft de gemeente The Missing Link ingeschakeld om een ontwikkelkader op te stellen voor deze specifieke plek. In dit intermezzo een samenvatting van het opgestelde ontwikkelkader, voor meer informatie kan het ‘Ontwikkelkader Zwarte Kolkstraat 100, Wilp-Achterhoek (dd 01-102025)’ geraadpleegd worden.

Identitieit Na een intensief participatietraject met bewoners en

De bewoners vormden een hecht dorp waar iedereen

experts kwamen drie verhaallijnen naar voren:

klaarstaat voor elkaar. De inwoners van Wilp-Achter-

- Werken op het platteland Wilp-Achterhoek heeft

hoek ervaren de sfeer in het dorp vandaag de dag

altijd een agrarisch karakter gehad, waar hard werd

nog als open en welkom voor nieuwe mensen en

gewerkt in de molen, de bakkerij, in de fabriek, op het

maken zich samen sterk voor het dorp. Dit is terug te

land en in de school.

zien in de belangenvereniging Algemeen Belang

- Ontspanning na inspanning Naast het harde werken

Wilp-Achterhoek (ABWA) en de hoge betrokkenheid

is er ook veel aandacht voor ontspanning. Naast de

bij ingrijpende veranderingen of problematiek rondom

bakkerij kon men vroeger een drankje drinken in het

Attero, Bosgoed, viaduct op de Ardeweg en de

café en al sinds 1915 is er een feestcommissie van

woningbouwplannen voor het dorp.

het dorp, die ieder jaar volksfeesten organiseert. De laatste jaren voelde het dorp zich minder welkom en

De nieuwe identiteit van het dorpshart toont respect

vrij in Café Bosgoed en werd er minder gebruik van

voor het erfgoed van de molen en het diervoederbe-

gemaakt. Hierdoor ontstond er een grote behoefte

drijf, biedt ruimte voor nijverheid en biedt Wilp-Achter-

aan een nieuw dorpscafé, waar de dorpsbewoners

hoek een nieuwe plek om elkaar te ontmoeten. Zo

laagdrempelig een drankje kunnen drinken en vierin-

kan het nieuwe dorpshart van Wilp-Achterhoek met al

gen kunnen organiseren.

zijn vertelkracht een plek worden waar heel Wilp-

- Een sterk, hecht dorp Wilp-Achterhoek is sinds haar

Achterhoek trots op is.

ontstaan in de tweede helft van de 19e eeuw geBouwtekeningen van de eerste uitbreiding in 1931 (bron: Bouwdossier gemeente Voorst) 16

groeid, maar altijd een kleine boeren dorp geweest.

Bosgoed Wilp-Achterhoek

17

Wensbeeld

Ruimtelijke uitgangspunten

De grote wens van het dorp is om de verstopte molen

Om het karakter en de identiteit van de molen en het

weer zichtbaar te maken. Het dorp hecht veel waarde

pakhuis te kunnen borgen zijn er een aantal uitgangs-

Vervolgstappen

aan het agrarische karakter: de molen. Hoe meer het

punten opgesteld:

Het ontwikkelkader biedt een blik op de toekomst

gebouw transformeerde, hoe minder bijzonder deze

- Behoud de ruimte voor ontwikkeling binnen de

door na te denken wat de volgende stappen kunnen

werd geacht voor de identiteit van het dorp. Uit het

contouren van het bestaande (hoofd)bedrijfsgebouw.

zijn. Startend bij het opstellen van een visie, de

participatietraject is dan ook naar voren gekomen dat

- Maximale bouwhoogte: De molen (inclusief de

waarden nauwkeuriger in beeld brengen door middel

men graag de molen weer vanaf de Zwarte Kolkstraat

metalen opbouw) is 17 meter. Dit moet het hoogste

van een redengevende omschrijving en de kansen in

zou willen zien, met het oudste deel van het pakhuis

punt in de omgeving blijven.

kaart brengen met een restauratiearchitecte. Daar-

(1931). Omdat dit pand zich kenmerkt door de vele

- Zichtlijnen: De molen moet vanaf de Zwarte Kolks-

naast wordt een experimentfase voorgesteld waarin

toevoegingen door de tijd heen, zou het passen om

traat, als vanaf de Oud Lochemseweg te zien zijn.

tijdelijke functies getest worden met behulp van een

een nieuwe moderne laag toe te voegen om het

Vanaf de achterkant van het dorpshart, moet de

‘plekkenmaker’ of programmeur. Het uiteindelijke doel

gebouw naar de toekomst te trekken. Zo kan het in

molen ook deel te zien blijven. Hierbij adviseren wij,

is een levendig dorpshart dat trots verbindt met

ruimte voldoen aan de wensen voor het nieuwe

indien nieuwbouw gepleegd wordt, trapsgewijs te

verleden en toekomst, waar bewoners zich thuis

dorpshart.

bouwen.

voelen en waar ruimte is voor ontmoeting, onderne-

Om dit haalbaar te maken wordt geadviseerd een mix

- Behoud de openheid van het voorplein.

merschap en erfgoed.

aan functies een plek te geven in het nieuwe gebouw,

- Grijp terug naar het oorspronkelijk karakter van de

in samenspraak met de bewoners wordt gedacht

molen: bakstenen molen, gepleisterde molenbelt en

aan:

gietijzeren ramen;

- Een dorpshuis voor ongeveer 200 dorpsbewoners.

- Openingen in de molen: er zijn veel ingrepen gedaan

- Kleinschalige horeca (koffie/lunch/drankje).

in de molen voor de inpassing van de diervoederfa-

- Ruimte voor kleinschalige evenementen.

briek. Maar beperk verdere doorbrekingen van de

- Ruimte voor een mix van kleinschalige dorpsfunc-

hoofdstructuur tot het minimum.

ties, zoals fietsenmaker, een dorpskeuken, een

- Behoud het karakter van het stenen pakhuis;

creatieve makersplek en een (streek)winkel.

- Houd rekening met de oorspronkelijke schaal en

- Flexibele werkplekken voor buurtbewoners die niet

maat van het stenen pakhuis;

thuis kunnen werken, maar wel in de buurt willen

- Behoud of hergebruik het karakter van silo uit 1961:

werken.

de gevelletters van Bosgoed en de glazen bouwste-

- Woonfunctie: een deel van het gebouw (in zijn

nen;

huidige contouren) kan particulier ingevuld worden in

- Ondanks dat de damwandplaten toevoegingen en

de vorm van appartementen of grondgebonden

loodsen worden verwijderd, kan in de nieuwbouw

woningen.

verwezen worden naar deze elementen. Denk aan

Kleurenpalet

Bosgoe

Kleurenpalet Bosgoed

verwijzing naar de gele kleur, de structuur en de vorm De omliggende gebouwen (Zwarte Kolkstraat 96 en

van deze damwandtoevoegingen en de lichtkoepels

104) dienen een nieuwe functie en een gezicht

in de achterste loodsen.

(voorzijde) naar het nieuw in te richten dorpsplein te

- Kans om gebruik van typische artefacten in de

krijgen.

openbare ruimte op te nemen.

Ontwikkelgeschiedenis van Zwarte Kolkstraat 100 18

Bosgoed Wilp-Achterhoek

19

Highlights 1

Een nieuw dorpsplein, flexibel ingericht voor evenementen

8 2

8

Behoud van identiteit; transformatie van de oude fabriek

3

Een nieuw lintpark om elkaar te ontmoeten en in te spelen

7

P2

6

4

Veilige wandelroutes naar het schoolplein

5

5

Waterberging en actieve beleving van water

P3

3

6

Nieuwe natuurontwikkeling

7

Versterking van bestaande bomensingels

8

Klompenpaden door het landschap

4 P1

5

2

1

0

20

40

80

Bosgoed Wilp-Achterhoek

21

Profielen

Profiel 1

Profiel 2

22

Profiel 3

Bosgoed Wilp-Achterhoek

23

Beeldkwaliteitplan

Beeldkwaliteit Aan de hand van de beeldkwaliteit voor bebouwing

Kleur- en materiaalgebruik

uitgebreider is. Het Dorpshart wordt een duidelijke

loodsgevels. In het Lint is er wat meer verscheiden-

en openbare ruimte wordt de beoogde sfeer voor

In het plan wordt qua kleur- en materiaalgebruik

eenheid qua kleur en materiaal en is geïnspireerd op

heid door iets lichtere dakpannen en stenen mogelijk

Bosgoed verder uitgewerkt. Door algemene principes

nadrukkelijk gekeken naar de omgeving. Daarom

de bestaande gevel van het pakhuis. Hier komen rode

te maken. Ook mogen houten elementen toegevoegd

te definiëren voor de verkaveling, de architectuur en

krijgen de dakpannen een donkere kleur, af en toe

of bruine stenen en als dakpannen worden toegepast,

worden in de gevel. Voor de Erven is de meeste

de inrichting van het openbaar gebied ontstaat

afgewisseld door een woning met een rode pan. In de

zijn deze donker van kleur. Houten accenten worden

keuze; hier kunnen af en toe ook rode dakpannen en

samenhang binnen de gehele ontwikkeling. Voor de

gevels wordt gebruik gemaakt van baksteen en/of

blauw/zwart, zoals de bestaande luiken en schuif-

donkere stenen toegepast worden en mag het hout

verschillende woonsferen worden ook specifieke

hout. De kozijnen zijn wit, wat goed past bij het

deur. Accenten zijn gebaseerd op de voormalige

ook wat donkerder zijn.

eisen gesteld, waardoor binnen het plan ruimte is

dorps-landelijke beeld.

loods: de gele kleur, structuur en vorm van de oude

voor verscheidenheid en de ontwikkeling kleinschalig en dorps blijft. De beeldkwaliteitseisen laten voldoen-

Voor de verschillende woonsferen wordt gebruik

de ruimte voor een flexibele invulling van de velden.

gemaakt van een aangepast kleuren- en materialen-

Op basis hiervan kunnen de ruimtelijke kwaliteit van

palet die van het Dorpshart naar buiten toe steeds

de opstalontwikkeling en de inrichting van het openbaar gebied beoordeeld worden.

Erven

Lint

Dorpshart

26

Bosgoed Wilp-Achterhoek

27

Het Dorpshart Sfeer en identiteit het Dorpshart Het voormalige terrein van Bosgoed Diervoerders

worden waar mogelijk behouden of opgenomen in de

wordt de nieuwe centrale locatie voor Wilp-Achter-

nieuwbouw. Het gebied ontleent zijn identiteit groten-

hoek. De plek wordt heringericht tot een sfeervolle

deels aan de voormalige bedrijfsfunctie.

en herkenbare ontmoetingsplek voor bewoners. Er komt een mix van woningen (appartementen, seniorenwoningen en gezinswoningen) en kleinschalige voorzieningen. Historische elementen Inpassing groenstrook en stoepenzone als voorzijde

look & feel

28

Bosgoed Wilp-Achterhoek

29

Nok- en goothoogte

Toetsingscriteria het Dorpshart Sharedspace waar auto’s te gast zijn

Nok- en goothoogte zijn nagenoeg gelijk 6 - 12 m

Seniorenhof met aan de binnenzijde collectieve tuin Daktype (1)

Bestaande molen met maatschappelijk functies en woningen/appartementen

Het dorpsplein, omliggende gebouwen richting zich op dit plein

Plat (groen) dak

Flauw pannendak

Setback / balkon

Principe ruimtelijke opzet Dorpshart

Bouwvolume

•

Verticaliteit wordt geaccentueerd.

•

Alle zijgevels van de woningen worden mee-ont-

•

De nieuwe bebouwing is maximaal 3 bouwlagen.

worpen en hebben een open en bij de woning

•

De daken zijn (nagenoeg) plat. (1)

passende uitstraling.

•

Nok en goothoogte zijn (nagenoeg) gelijk tussen

•

Gevelindeling heeft weinig diepte. (2)

de 6 en 12 m.

•

Nestkasten en andere natuurinclusieve maatre-

•

Indien zonnepanelen zijn toegepast, dan zijn ze

Geleding en diepte gevel (2)

Detailleringen (3); lettertype, kleuren en materiaal

Setback / balkon

Detailleringen van het dak (3)

gelen worden in het gevelontwerp meegenomen

niet zichtbaar vanaf maaiveld.

Kleur en materialisatie Gevelindeling •

30

•

Alle gebouwen voorzien van een (verhoogde)

Rode of bruine baksteen is het basismateriaal, refererend aan de fabriek van Bosgoed.

plint en een kroon aan de hand van textuur of

•

Eventuele kappen zijn onopvallend.

detail in het metselwerk.

•

Verbijzonderingen en details refereren aan de

Bosgoed Wilp-Achterhoek

31

Accent (4)

Geleding

Toetsingscriteria het Dorpshart Hoogte-accent op de hoek

geschiedenis van de plek. (3) •

Bijzonder metselwerk

Plint met kroon (1)

Vlakken en details met bijzonder metselwerk dragen bij aan de verrijking van de architectuur.

Entree (5)

(4) •

De bergingen worden in hetzelfde materiaal uitgevoerd als het hoofdvolume.

•

Eventuele onderdelen voor technische installaties worden uit het zicht en in een kleur passend bij het ontwerp uitgevoerd.

•

De plaatsing van zonnepanelen is onderdeel van het ontwerp waarbij een rechthoekig vlak uitgangspunt is.

Overgang naar openbare ruimte •

Groene strook langs het hart •

Hagen worden in de volle grond geplant.

•

De hoge erfscheidingen aan de zijkant van de

Voortuin is opgenomen in het ontwerp van de

rijwoningen staan niet voorbij de voorgevellijn van

architectuur. Overgang aan de hand van elemen-

de achterliggende rijwoningen.

ten zoals plantenbakken, bank, lage muur of

•

Overgangszone is maximaal 2 m diep.

•

Overgangszone is verhard met duidelijke continu-

Mogelijk verhoogde entree

Mogelijk zitelement

Erfafscheidingen zijn uitsluitend inheemse haagsoorten of groene hekwerken.

treden. (5) •

Mee-ontworpen erfafscheiding

•

Erfafscheidingen van de tuin van het hofje mogen niet hoger zijn dan 1 m.

ïteit op de bestrating van het plein of straat. Overgang privé-openbaar

Accent

Kleurenpalet

(3) Voorbeeld verbijzondering metselwerk

Overgang privé-openbaar 32

Bijzonder metselwerk en ontworpen afscheiding Bosgoed Wilp-Achterhoek

33

Openbare ruimte het Dorpshart De openbare ruimte van het Dopshart zet het kloeke

Langs het hart loopt de greppel, die met lage kades

karakter van de bebouwing door. Het plein kenmerkt

afgezoomd wordt. Zo ontstaat een gekanaliseerd en

zich door gebakken verharding die doorloopt in de

bijzonder accent. Deze, met beplanting gevulde,

aanliggende straten en stegen van het Dorpshart.

watergang zal grotendeels droog staan.

Meubilair heeft een robuuste uitstraling in de vorm van stenen of betonnen hoofdmateriaal, waarbij het

Achter de seniorenwoningen ontstaat een besloten

zitvlak eventueel in hout uitgevoerd wordt. De

tuin die voor de aanwonenden als ontmoetingstuin

hoofdruimte van het plein wordt open ingericht ten

ingericht wordt.

Tuin als ontmoetingsplek voor direct aanwonenden

behoeve van evenementen, maar de materialisatie brengt accenten aan om dynamiek toe te voegen.

Smalle watergang met kade

Langsliggende erfstraten worden gebruikt voor gemengd verkeer waarbij de auto te gast is.

Hofruimte bij de seniorenwoningen

Stenen of gemetseld zitmeubilair

Gebakken klinkers met accenten in het plein 34

Groene strook langs het Hart

Doorlopende materialisatie naar omliggende straten

Doorlopende erfbestrating

Brugduiker als afsluiting Bosgoed Wilp-Achterhoek

35

Het Lint Sfeer en identiteit het Lint De bebouwing langs het Lint borduurt voort op de

buitengebied en is tegelijkertijd een geleidelijke

sfeer langs de Zwarte Kolkstraat en ontleent hier haar

ontwikkeling van het dorp Wilp-Achterhoek. Het Lint

identiteit aan. Het wordt gekenmerkt door een

biedt een verscheidenheid aan woningen: rijwonin-

landelijk en kleinschalig dorps karakter. De bebou-

gen, vrijstaande woningen en rug-aan-rug-woningen.

wing is hier losser dan in het Dorpshart en door de

De woningen verspringen qua rooilijn en hebben een

laanbeplanting, groene voortuinen en erfgrenzen

kleine hoekverdraaiing ten opzichte van elkaar. Het

heeft het een natuurlijker karakter. De kavels met lage

dorpse straatbeeld wordt verder versterkt door

erfbeplanting aan de voorzijde richten zich op het

hagen, bomenrij en onverharde opritten.

omliggende agrarische landschap. Deze structuur

Voortuinen met lage hagen en bomenrij als buffer

ademt rust, openheid en verbondenheid met het

tussen tuinen en straat

look & feel

36

Bosgoed Wilp-Achterhoek

37

Nok- en goothoogte

Toetsingscriteria het Lint Goot 3 - 6 m

Nok 5 - 9 m Daktype (3)

Mansarde, langs en dwars

Noordzijde voegt zich in het lint met voortuinen met lage hagen

Zuidzijde met oriëntatie op de groenruimte en speelplek

Schilddak, langs en dwars

Zadeldak, langs en dwars

Positionering

(1) Blokken van minimaal 4 verspringen > 1 m Voortuinen verschillen in diepte

Principe inpassing rug-aan-rugblok aan het Lint (alzijdige oriëntatie)

Bouwvolume •

De bebouwing is maximaal 2 bouwlagen met kap.

•

Nokhoogte is 5 tot 9 m, goothoogte is 3 tot 6 m.

•

Blokken van minimaal 4 woningen, verspringen

•

de woningen. •

Bergingen worden geclusterd met 2 en zijn

(2) Blokken staan licht gedraaid

tevens onderdeel van de erfafscheiding. •

Daktypes zijn mansarde, schilddak en zadeldak,

ten minste 1 m. (1)

zowel langs als dwars. Combinaties in hetzelfde

Blokken staan licht gedraaid ten opzichte van

blok zijn wenselijk. (3)

elkaar zodat te lange lijnen worden voorkomen. • •

(2)

Gevelindeling

Variatie in bouwvolumes en dakvormen is het

•

Alle zijgevels van de woningen worden mee-ont-

uitgangspunt.

worpen en hebben een open en bij de woning

Verschillende dakopbouw mogelijk waar verbij-

passende uitstraling.

zonderingen zoals dakkapellen of schoorstenen

•

Accenten op de hoek door erker of entree.

bijdragen aan de verticaliteit en individualiteit van

•

Nestkasten en andere natuurinclusieve maatregelen worden in het gevelontwerp meegenomen.

38

Hoekaccent rijwoning

Voorbeeld gevelindeling

Materiaal en meeontworpen dakkapel Bosgoed Wilp-Achterhoek

39

Accent

Toetsingscriteria het Lint Erker of raam op hoek

Kleur en materialisatie •

Entree op de hoek

Bijzonder metselwerk

Erfafscheiding

Baksteen is het basismateriaal waarbij er kleurverschillen tussen de gebouwen mogen zijn.

•

Aardse tinten refererend aan de bakstenen en pannen aan de Zwarte Kolkstraat.

•

De kappen bij de laagbouw worden uitgevoerd in een donkere, keramische pan of een kwalitatief gelijkwaardige betonnen dakpan.

•

De garages worden in hetzelfde materiaal uitgevoerd als het hoofdvolume.

Groene voortuinen

•

Accenten in gevel door bijzonder metselwerk.

maal 30% verhard mag worden. Zo dragen de

•

Eventuele onderdelen voor technische installaties

voortuinen bij aan de uitstraling van de straat.

worden uit het zicht en in een kleur passend bij •

•

De hoge erfscheidingen aan de zijkant van de

het ontwerp uitgevoerd.

rijwoningen staan niet voorbij de voorgevellijn van

De plaatsing van zonnepanelen is onderdeel van

de woningen.

het ontwerp waarbij een rechthoekig vlak uit-

•

gangspunt is.

Groene haag 1,8 m hoog tot 6 m diep aan het huis

Bergingen aan het hoofdvolume - 2 achter elkaar

Bergingen/garages mee-ontwerpen in materiaal en vorm

De erfafscheidingen mogen tot 6 m diepte van de tuin aan het hoofdvolume hoog zijn. Daarna is de erfafscheiding laag, 1 m.

Overgang naar openbare ruimte •

De overgang van de woning naar de omgeving heeft een groen en natuurlijk karakter.

•

•

Erfafscheidingen zijn uitsluitend inheemse haagsoorten of groene hekwerken.

•

Hagen worden in de volle grond geplant.

De woningen krijgen een lage groene haag als erfscheiding aan de voorzijde en een deel van de zijtuin.

•

De voortuin is tussen 2 en 4 m diep waar maxiBerging aan het hoofdgebouw met lage erfafscheiding

Accent

Kleurenpalet

Entree op de hoek

Gewenste overgang tuin - lintpark 40

Bosgoed Wilp-Achterhoek

41

Openbare ruimte het Lint Het Lint kenmerkt zich door twee parallelle ruimten in

Aan de zuidzijde van de woningen zorgt de groenzone

het plan: de ontsluitende hoofdlaan en de groene

voor een rustige ruimte tussen de nieuwe woningen,

bufferzone tussen de bestaande en nieuwe wonin-

de bestaande woningen en de school langs de

gen.

Zwarte Kolkstraat. Een glooiende wadi voorkomt wateroverlast en geeft ruimte voor speelplaatsen en

De straat wordt begeleid door een grote bomenlaan.

speelaanleidingen. De wandelpaden krijgen een

Onder de bomen kan geparkeerd worden in langs- en

informelere materialisatie om deze rust kracht bij te

haaksparkeerplaatsen, uitgevoerd in grasstenen om

zetten.

de overgang van woningen tot landschap zo frictieloos mogelijk te maken. Aan de noordzijde van de

Speelplaatsen

weg komt een greppel voor waterberging.

Waterbergende wadi

Parkeerplaatsen in groenlaan

Waterbergende wadi

Lintlaan met doorlopende bomenlaan

Begeleidende greppel 42

Wandelpaden

Klinkerbestrating lintlaan

Waterberging combineren met speelaanleidingen

Karrenspoor (mogelijke aansluiting op Zwarte Kolkstraat) Bosgoed Wilp-Achterhoek

43

Nok- en goothoogte

Special Rug-aan-Rug (RAR) Bouwvolume •

•

Veranda’s/pergola’s worden in hout, staal of een

Eén bouwlaag met een kap en refererend aan

ander bij het ontwerp passend materiaal uitge-

schuurachtige en boerderij-achtige volumes. (1)

voerd.

•

Nokhoogte is max. 9 m, goothoogte tot 3 m.

•

Overdekte buitenruimtes aan het hoofdvolume

het ontwerp waarbij een rechthoekig vlak

zijn onderdeel van de architectuur. (2) Deze

uitgangspunt is.

•

Nok < 9 m

Goot < 3 m

Accent

De plaatsing van zonnepanelen is onderdeel van

elementen worden tevens ingezet voor de overgang van privé naar openbaar. Bergingen

Overgang met openbare ruimte

worden geclusterd of inpandig opgelost en zijn

•

onderdeel van de architectuur. (3) Dakkapellen zijn niet toegestaan.

•

•

RAR op erf fungeert als hoofdgebouw en heeft

tuin aan het hoofdvolume hoog zijn. Daarna is de

een vergrote kop. De voorgevel op de kopse kant

erfafscheiding laag, 1 m. (5) •

achterzijde (de kopse kante richting het landschap) mag meer gesloten zijn met optioneel

De erfafscheidingen mogen tot 2 m diepte van de

Daktype (1)

Erfafscheidingen zijn uitsluitend inheemse haagsoorten of groene hekwerken.

•

Hagen worden in de volle grond geplant.

Zadeldak

een verwijzing naar de schuurdeuren. •

Houtaccent Lint

als verwijzing naar boerderij met voorhuis

heeft een groen en natuurlijk karakter.

•

is hier op de hoofdontsluiting gericht. (4) De

Vergrote alzijdige kop (4)

De overgang van de woning naar de omgeving

Volumes mogen uitsluitend een zadeldak of

Gebroken kap

Buitenruimte (2)

gebroken kap hebben.

Gevelindeling •

De volumes zijn ontworpen met voldoende gevelopeningen.

•

Buitenruimte mee-ontwerpen met het hoofdvolume

Nestkasten en andere natuurinclusieve maatregelen worden in het gevelontwerp meegenomen. Erfafscheiding (5)

Kleur en materialisatie •

Aardse tinten baksteen als basismateriaal,

Bergingen (3)

Vergrote kop (4)

passend bij de bebouwing van de Erven en het Lint. •

Accentmaterialen zijn: zwart, onbehandeld hout en aluminium, refererend aan schuren in de omgeving.

•

De kappen bij de laagbouw worden uitgevoerd in een donkere, vlakke, keramische pan of een kwalitatief gelijkwaardige betonnen dakpan.

•

Groene haag 1,8 m hoog tot 2 m diep aan het huis

De bergingen van de laagbouw worden uitgevoerd in een bij het hoofdvolume passend materiaal.

44

Erfafscheiding

Bergingen mee-ontwerpen in materiaal en vorm

Bergingen geclusterd of gemeenschappelijke schuur Bosgoed Wilp-Achterhoek

45

De Erven Sfeer en identiteit de Erven Aan de noordkant van het Lint, op de rand van de

bebouwing en landschap: rode of donkere pannenda-

nieuwe ontwikkeling en het landelijk gebied, wordt

ken, houten of bakstenen gevels in natuurlijke tinten

een aantal woonerven gemaakt. Deze erven zijn

en veel groen in de vorm van hagen, boomgaarden en

geïnspireerd op de boerderijen en erfstructuren uit de

erfbeplanting. De Erven bieden een gevoel van

directe omgeving. Ze vormen kleine woongemeen-

geborgenheid (als semi-openbaar gebied), met ruimte

schappen met een losse, informele verkaveling rond

voor ontmoeting en buitenleven, passend bij het

een gedeeld erf, waarbij de gebouwen in opstelling

karakter van Wilp-Achterhoek.

(orthogonaal) en materialisatie verwijzen naar historische boerderijen, schuren en bijgebouwen. De

Directe overgang tussen privé en (semi) openbaar

identiteit wordt bepaald door een harmonie tussen

look & feel

46

Bosgoed Wilp-Achterhoek

47

Nok- en goothoogte

Goot richting landschap <3 m

Toetsingscriteria de Erven Nok 5 - 9 m

Het parkeren is op een aantal aangewezen plekken opgelost, zodat ruimte centraal op het erf autovrij is. Daar is ruimte voor ontmoeting en komen de buren elkaar tegen

‘Schuren’ liggen achter de hoofdwoning en zijn ingetogen in hun expressie. Een lage goothoogte en overheersend dakvlak dragen hieraan bij

Goot aan erf 2-6m

Dakvormen (1)

Zadeldak en gebroken kap - langs of dwars, geen combinaties

Erfafscheiding

Buitenruimte

De hoofdwoning (boerderij) presenteert zich voornamer dan de andere woningen op het erf Principe ruimtelijke opzet erf

Bouwvolume

architectuur.

•

De maximale hoogte is 2 verdiepingen plus kap.

•

•

Goothoogte is 3 m voor vrijstaande woningen.

hoofdvolume bij tweekappers en vrijstaande

•

Goothoogte van rijwoningen en tweekappers is 2

woningen. (3)

Groene haag 1,8 m hoog tot 6 m diep aan het huis, achterzijde naar het landschap is open

Verhoogd terras aan het hoofdvolume

Garages en bijgebouwen zijn onderdeel van het

tot 6 m aan het erf en maximaal 3 m bij woningen •

die richting het landschap zijn gekeerd.

Gevelindeling

Alle kappen zijn een zadeldak of gebroken kap,

•

geen combinaties met dwarskappen. Eenvoud is het uitgangspunt wat betreft de kap. (1) • •

Horizontaliteit word geaccentueerd met een lage dakgoot en grote dakoppervlaktes.

•

De hoofdwoning wijkt in gevelindeling af en is

Eventuele dakkapellen toevoegen als onderdeel

architectonisch het meest uitgesproken, geen

van de architectuur. (2)

standaard woning.

Schuren zijn onderdeel van het hoofdvolume bij de terraswoningen en zijn onderdeel van de

•

Alle zijgevels van de woningen worden mee-ontworpen en hebben een open en bij de woning (2) Dakkapellen ondergeschikt

48

(3) Bijgebouw onderdeel van het hoofdvolume Bosgoed Wilp-Achterhoek

49

Verbijzondering (4)

Toetsingscriteria de Erven passende uitstraling. •

Rijwoningen hebben duidelijke referenties naar

•

De plaatsing van zonnepanelen is onderdeel van

schuurtypologieën in de gevelindeling, zoals een

het ontwerp waarbij een rechthoekig vlak uit-

schuurdeur, één enkele verhoogde gevel in de rij

gangspunt is.

en houtaccenten. (4) •

het ontwerp uitgevoerd.

•

Nestkasten en andere natuurinclusieve maatre-

Schuurdeur

De garages worden in hetzelfde materiaal uitgevoerd als het hoofdvolume.

gelen worden in het gevelontwerp meegenomen.

Bergingen Enkele verhoogde gevel

Entree erf

Houtaccent

Bergingen

Overgang met openbare ruimte Kleur en materialisatie

•

Voortuin is maximaal 2 m diep. Woningen aan

•

Aardse tinten baksteen als basismateriaal.

het erf staan bij voorkeur op de rooilijn of met

•

Op ieder erf is onderlinge samenhang van

een verharde voortuin.

gebouwen in materialisatie en kleur. •

mogen aan de achterzijde tot 6 m diepte vanaf

elk erf. Deze moet een afwijkende kleur kap en/of

het hoofdvolume hoog zijn. Daarna is de erfaf-

gevelmateriaal hebben. Extra details/accent-

scheiding laag; 1 m.

De hoofdwoning moet een relatie hebben in

1 m hoog. rijwoningen staan niet voorbij de voorgevellijn van

matte kleur met uitzondering van de hoofdwo-

de woningen. •

Veranda’s of pergola’s zijn onderdeel van de

Garages van vrijstaande woningen en tweekappers worden niet tegen de kavelgrens gebouwd

•

Eventuele onderdelen voor technische installaties

Erfafscheidingen zijn uitsluitend inheemse haagsoorten of groene hekwerken.

•

Hagen worden in de volle grond geplant.

Mee-ontworpen bergingen aan het hoofdvolume

Hoofdwoning wijkt af in materiaal/kleur/gevelindeling

Accent

Kleurenpalet

worden uit het zicht en in een kleur passend bij

Bergingen mee-ontwerpen in materiaal en vorm

De hoge erfscheidingen aan de zijkant van de

De kappen worden uitgevoerd in een donkere,

architectuur. •

•

Hoofdgebouw aan entree in bijzonder materiaal of architectuur

De erfafscheidingen aan het open landschap zijn diffuus en bestaan uit beplanting van maximaal

ning. •

•

gebouwen. (4) materiaal en/of kleur met het bijbehorende erf. •

De erfafscheidingen van verandawoningen

Er is altijd een accentwoning aan het begin van

elementen ten opzichte van de resterende •

•

Veranda als overgang binnen-buiten 50

Bosgoed Wilp-Achterhoek

51

Openbare ruimte de Erven De Erven krijgen een eigen uitstraling binnen het

Aan de randen van het plan zorgen struweelzones

openbare gebied. Hiermee nemen we inspiratie van

met heesters voor de nodige buffers en geborgen-

boerenerven waarbij de kernen van de Erven een

heid van het plan. Als contrast hierop vormen de

doorlopende vloer krijgen en er minimale verharding

houtwallen tussen de Erven, doorlopend tot over het

is aan de buitenranden. Ook hier worden de parkeer-

Lint, voor hoge groenlijnen. Deze houtwallen krijgen

koffers in groenstenen uitgevoerd en worden deze

traditioneel een begeleidende greppel om water te

omhaagd waar zo mogelijk ook enkele bomen in

leiden, maar ook een informeel maaipad zodat de

staan. Binnen het erf zijn aan de randen accenten

ontwikkeling goed bewandelbaar is.

Speelweides

mogelijk of groene onderbrekingen in de vorm van boomspiegels.

De open weides krijgen een aanvullende functie als

Houtwallen met waterbergende greppels

speelweide of als waterbuffer. Hierdoor krijgen alle De erfranden worden door boerenhagen gevormd

ruimtes een multifunctionele inrichting.

met daarin als hoogteaccenten kleine bomen of heesters. Toegangswegen worden smaller aangelegd dan de hoofdweg met aanvullende bermen met grassteen om de toegankelijkheid te waarborgen.

Omhaagde parkeerkoffers met groene stenen

Grasweide als waterbuffer

Maaipaden

Klinkertoegangswegen met grassteenbermen

Beklinkerde erfpleinen met keiranden 52

Gemengde erfhagen met liguster, mei- en esdoorn

Struweelzones aan buitenrand

Heesterstruweel als afscherming Bosgoed Wilp-Achterhoek

53

Natuur Sfeer van natuurontwikkeling Aan de oostelijke flank van het gebied wordt ruimte

voor plantgemeenschappen van schraal en nat

vrij gehouden voor natuur. Hierdoor ontstaat een

grasland ontstaat een speciaal gebied die de open-

duidelijk uniek deel van het plan. Waar in de eerdere

heid van het landschap versterkt en benut. Het dient

drie delen natuurinclusiviteit verweven is binnen de

hierbij als aanvullende waterberging, maar ook voor

ontwikkeling, is natuurontwikkeling hier de hoofdfunc-

het maken van een rustige wandeling. Ontdek hier

tie.

vogels, insecten en kruiden van kamp en beek.

Op de rand van de kamp waarop Wilp-Achterhoek

De route voor noodhulpdiensten die hier langsloopt,

zich bevindt, worden de beekgronden ingericht als

wordt ingericht als karrespoor en voorzien van

een open hooiland. Door de bodem hier in te richten

landelijke hekken.

look & feel

54

Bosgoed Wilp-Achterhoek

55

Algemene principes Ruimtelijke accenten en oriëntatie

Erfscheidingen

Ruimtelijke accenten dragen bij aan de leesbaarheid van het dorp en maken het makkelijker om je te oriënte-

Erfafscheidingen vormen de overgang tussen het privégebied en de openbare ruimte. De kwaliteit van deze

ren. Belangrijke zichtlijnen krijgen hierdoor extra aandacht en beeldbepalende gebouwen krijgen extra aan-

overgangszones bepaald in grote mate hoe het gebied wordt ervaren. Per woonsfeer verschillen de erfafschei-

dacht bij de uitwerking van de beeldkwaliteit. Logischerwijs vormt de oude molen het belangrijkste ruimtelijke

dingen van karakter.

accent in de wijk; dit is het centrale punt voor het hele dorp en heeft cultuurhistorische waarde. Dit gerenoveerde gebouw trekt automatisch de aandacht. De overige woningen in dit gebied zijn met de voorzijde naar

Over het algemeen worden in het plan zoveel mogelijk groene erfscheidingen toegepast, passend bij het

dit pand gericht.

landelijk-dorpse karakter en de bomensingels in het gebied. De erfscheidingen dragen zodoende bij aan de biodiversiteit en vormen in combinatie met de bomensingels voor een groene leefomgeving voor mens en dier.

Langs het Lint voegt de bebouwing aan de zuidzijde zich naar de straat, aan de noordzijde vormen de hoofd-

De voorzijdes van de woningen hebben altijd een zichtrelatie met het openbaar gebied, hier worden lage hagen,

woningen van elk erf de accenten. Deze zijn met de voorzijde naar het Lint gericht. De overige woningen op

stoepenzones of veranda’s toegepast. De achter- en zijkanten van privétuinen hebben normaliter een hoge

de Erven richten zich met de voorzijde naar binnen, naar het centrale deel van het erf. De achterkanten liggen

erfscheiding. Waar tuinen grenzen aan de groene buffer of vrij zicht hebben over de omliggende weilanden

tegen een bomensingel aan of hebben een vrij uitzicht over de omliggende weilanden.

wordt een lage erfscheiding toegepast. Deels om uitzicht vanuit de woning en tuin te creëren en deels vanuit het oogpunt van sociale veiligheid.

1 3

2

4 1

Appartementgebouw

2

Schuur

3

Hoek woning

4

Woning in erf

representatieve zijde centraal fabrieksgebouw verbijzondering

lage haag (0,8 m) hoge haag (1,8 m) geleidelijke overgang door hoogte, lage planten, zaaigoed (max. 0,8 m) verharde overgangszone veranda als onderdeel van architectuur tuinmuur of bergingen als onderdeel van de architectuur

hoofdwoning

56

accent molen

Bosgoed Wilp-Achterhoek

57

Bouwhoogtes

Kaprichting

Over het algemeen zijn de woningen in het gebied één of twee lagen met kap, zoals in de omgeving gebruikelijk

Het overgrote deel van de woningen krijgt een dwars- of langskap. Woningen aan de Erven hebben een lagere

is. Uitzondering vormt het Dorpshart. Hier kan hoger gebouwd worden en zijn ook platte daken mogelijk. Dit

goothoogte richting het landschap. Rond het hart zijn de daken nagenoeg plat om een meer industrieel en

komt voort uit de huidige bebouwing op deze plek die momenteel een herkenningspunt vormt voor de omge-

stedelijk karakter te benadrukken.

ving. De molen wordt dat nieuwe herkenningspunt en de nieuwe bebouwing daaromheen blijft met maximaal drie lagen onder de top van de molen.

hoogteaccent molen max. 3 laags plat 2 laags plat

dakrichting

2 laags + kap

plat dak

1 laag + kap verlaagde goot

58

Bosgoed Wilp-Achterhoek

59