RM Septembercirculaire 2023 algemene uitkering gemeentefonds

Mededeling aan de gemeenteraad

26 september 2023

Onderwerp:

Septembercirculaire 2023 algemene uitkering gemeentefonds

Nummer: 407266

Programma:

algemene dekkingsmiddelen en financiering

Openbaar

Inleiding Op 19 september 2023 is de Septembercirculaire 2023 algemene uitkering gemeentefonds tijdens Prinsjesdag gepubliceerd. Deze jaarlijkse circulaire is van belang voor onze lopende begroting 2023-2026 en voor de begroting over het nieuwe meerjarige tijdvak 2024-2027. Met deze raadsmededeling brengen wij u op de hoogte van de financiële uitkomsten van deze circulaire en het effect op ons financieel meerjarenperspectief (FMP). Kern van de boodschap In onze lopende begroting 2023 en de begroting over het nieuwe tijdvak 2024-2027 is de algemene uitkering gebaseerd op de uitkomsten van de Meicirculaire 2023. Omdat de septembercirculaire op 19 september 2023 is gepubliceerd en de uitwerking enige tijd in beslag neemt konden de effecten van deze circulaire niet meer worden verwerkt in de Bestuursrapportage 2023 en de Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027. In het onderstaande overzicht is het effect opgenomen van de uitkomst van de Septembercirculaire 2023 op ons FMP van zowel onze lopende begroting 2023 als van de begroting voor het nieuwe tijdvak 2024-2027. B edragen x €1.000

Omschrijving FMP 2023-2026 na verwerking Berap 2023 FMP 2024-2027 volgens Stap 2 Ontwikkeling financiële positie

2023 -67

2024

2025

2026

2027

2.071

2.213

-1.414

-1.844

Netto effect Septembercirculaire 2023

21

388

381

350

1.078

FMP 2023-2027 na verwerking Septembercirculaire 2023

-46

2.459

2.594

-1.064

-766

Nadere toelichting Ontwikkelingen Tot vorig jaar gold voor de groei van het gemeentefonds de trap-op-trap-af-systematiek. Wanneer de rijksuitgaven stegen, groeide het gemeentefonds even veel mee. Omgekeerd gold hetzelfde: daalden de rijksuitgaven door bijvoorbeeld bezuinigingen? Dan daalde ook het gemeentefonds. Nadeel hiervan was dat het beeld van de rijksuitgaven tussen mei en september vaak op- en neergaan, en daarmee ook de uitkering uit het gemeentefonds. Daarom is vorig jaar besloten om, vooruitlopend op een nieuwe systematiek, de jaarlijkse groei van het gemeentefonds te splitsen in een 'volumedeel' en een 'loon- en prijsontwikkelingen (LPO)-deel'. Het volumedeel staat voor de komende jaren vast. Het LPO-deel groeit even veel mee met de omvang van de inflatie. Valt de inflatie hoger uit, dan stijgt ook het LPO-deel. Valt de inflatie lager uit, dan daalt dit deel van de uitkering even veel mee. Vanaf 2027 wordt het gemeentefonds geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De indexatie voor het volumedeel wordt vanaf 2027 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. In de Miljoenennota van het Rijk is deze indexering verder uitgewerkt.

Mutaties Septembercirculaire 2023 ten opzichte van de Meicirculaire 2023 De algemene uitkering op basis van de Meicirculaire 2023 hebben wij in onze huidige begroting 2023-2026 en in de nieuwe begroting 2024-2027 verwerkt. In de onderstaande tabel staan de verschillen tussen deze circulaire en de Septembercirculaire 2023. Daaronder lichten wij de belangrijkste ontwikkelingen binnen de diverse onderdelen toe.

-1-

B edragen x €1.000

Septem bercirculaire 2023 Meicirculaire 2023 Septembercirculaire 2023 Verschil septembercirculaire 2023 t.o.v. meicirculaire 2023

2023 44.176 44.237 61

2024 46.945 47.468 523

2025 47.252 47.709 457

2026 43.148 43.540 392

2027 42.799 43.910 1.111

Toelichting verschillen Ontwikkelingen uitkeringsbasis Uitkeringsfactor en financieringssystematiek Plafond BCF, voorschot Subtotaal Accresontwikkeling / uitkeringbasis Taakmutaties Europese richtlijn energieprestatie gebouw en (EPBD III) Bijzondere bijstand en vroegsignalering Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Rijksvaccinatieprogramma Overige mutaties/afronding Subtotaal Taakmutaties IU / DU / SU Veilig w onen Subtotaal IU / DU / SU 3 D's in het sociaal domein Participatie (IU) Subtotaal 3 D's in het sociaal domein

2023

2024

2025

2026

2027

-177 198 21

388 388

5

6 37 50 5

-3 2

Totaal verschil

-

381 381

350 350

6 29 5 -

1.078 1.078

5 -

5 -

4 -

4 -

98

40

9

7 7

7 7

7 7

7 7

31 31

30 30

29 29

26 26

24 24

61

523

457

392

1.111

9 -

Ontwikkelingen uitkeringsbasis − Uitkeringsfactor en financieringssystematiek De belangrijkste mutatie binnen dit onderdeel is de toegepaste index voor LPO op basis van de raming van het Centraal Planbureau (CPB) voor de jaren tot en met 2026. Vanaf 2027 volgt de indexatie voor inflatie de prijs van het bbp zoals hiervoor onder Ontwikkelingen uiteengezet. − Plafond BTW-Compensatiefonds (BCF) Als de gezamenlijke declaraties van gemeenten van omzetbelasting over overheidsuitgaven uit het BCF onder het ingestelde plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. Hierbij is de afspraak gemaakt dat jaarlijks bij de septembercirculaire een voorschot wordt verstrekt op de verwachte onderschrijding van het kalenderjaar, in dit geval 2023. Taakmutaties Aan het gemeentefonds zijn middelen toegekend voor specifieke doelen. De zogenaamde taakmutaties. Uitgangspunt is dat deze middelen in onze begroting worden afgezonderd en voor deze doelen worden ingezet. Hieronder leest u een toelichting op de belangrijkste mutaties. − Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) De Europese richtlijnen voor energieprestatie van gebouwen zijn herzien. Gemeenten zijn verantwoordelijk op het toezicht en de handhaving. De algemene uitkering wordt daarom blijvend verhoogd.

Voor de gemeente Voorst gaat het om een structureel bedrag van afgerond € 5.500. − Bijzondere bijstand en vroegsignalering Het kabinet stelt in totaal € 200 mln. voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen door de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is in 2023 in totaal al € 50 mln. via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld bij de Meicirculaire 2023. Voor 2024 wordt ook in totaal € 50 mln. via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Voor de gemeente Voorst betekent dit een bedrag van € 37.000. − Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Dit gaat over een loon- en prijsbijstelling uit 2022. Voor de gemeente Voorst gaat het in 2024 om een bedrag van € 50.300 en in 2025 om een bedrag van € 29.200. − Rijksvaccinatieprogramma De uitvoering van de kinkhoestvaccinatie aan zwangere vrouwen wordt formeel overgedragen aan de gemeenten. De bijbehorende middelen worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor de gemeente Voorst gaat het vanaf 2024 om een bedrag van afgerond € 5.000. -2-

Integratie-uitkeringen/decentralisatie-uitkeringen/specifieke uitkeringen (IU/DU/SU) − Veilig wonen Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor de veiligheid van decentrale bestuurders vastgelegd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Voor een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te betalen. Hiervoor wordt een vast bedrag per gemeente toegekend van ongeveer € 7.000. 3 D's in het sociaal domein Gemeenten worden gecompenseerd voor de bijzondere verhoging van het wettelijk minimumloon voor medewerkers in de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De bedragen lopen af met de afbouw van de Wsw tot 2048. Voor de gemeente Voorst gaat het in 2023 om een bedrag van € 30.900. Overige mededelingen De overblijvende middelen voor de energietoelage 2023 (€ 900 mln.) kunnen nog niet worden uitgekeerd omdat de noodzakelijke wijziging van de Participatiewet nog niet is goedgekeurd door de Tweede- en Eerste Kamer. Netto-effect Septembercirculaire 2023 In de onderstaande tabel staat het totale verschil ten opzichte van de Meicirculaire 2023 en de middelen die gereserveerd moeten worden voor specifieke taken. B edragen x €1.000

Berekening netto-effect Septem bercirculaire 2023 Verschil t.o.v. Meicirculaire 2023 Reservering middelen taakmutaties Reservering middelen IU/DU/SU Reservering middelen 3 D's sociaal domein Totaal netto-effect Septem bercirculaire 2023

2023 61 -2 -7 -31 21

2024 523 -98 -7 -30 388

2025 457 -40 -7 -29 381

2026 392 -9 -7 -26 350

2027 1.111 -9 -24 1.078

Het college van burgemeester en wethouders. Informatie over deze mededeling: portefeuillehouder: Rosmarijn Boender

rm-407266-Septembercirculaire_2023_alg_uitk_gemeentefonds

-3-

medewerker: Freek War, controller 0571-27 93 40 f.war@voorst.nl