RM 2020-75696 koerswijziging Stichting Mens en Welzijn (M&W)

Mededeling aan de gemeenteraad

29 december 2020

Onderwerp:

koerswijziging Stichting Mens en Welzijn (M&W)

Nummer: Z-20-09779_2020-75696

Programma:

5. Sociaal Voorst

Openbaar

Inleiding Sinds de transitie in 2015 is de opdracht aan iedere gemeente om het preventief werken te versterken. Als middel om maatschappelijke problemen (zoveel als mogelijk) en duurdere zorg te voorkomen en om de zorg aan inwoners ook in de toekomst te kunnen blijven financieren. Het argument is dat gemeenten dichter bij de inwoner staan en beter weten wat er nodig is aan juiste voorzieningen die aansluiten bij de inwoner en kostenbesparend zijn. In een notendop de transformatie. Vanuit deze algemene opdracht aan gemeenten startte de gemeente Voorst het project Voorst onder de Loep. Eén van de resultaten hiervan is de nu aan u gepresenteerde koerswijziging van de Stichting M&W en de realisatie van een algemene voorziening dagbesteding voor kwetsbare inwoners in het algemeen en voor kwetsbare ouderen in het bijzonder in onze gemeente. Wij zijn niet over één nacht ijs gegaan met M&W. In een periode van enkele jaren is de koerswijziging en de daarmee gepaard gaande veranderingen door M&W gemaakt, in overleg met de gemeente Voorst. M&W gaat zich vanaf 2021 volledig toeleggen op het aanbieden van algemene voorzieningen en zij laten hun dienstverlening voor maatwerk los.

De volgende stap voor M&W is nu de ombuiging van hun maatwerkvoorziening Dagbesteding, speciaal voor kwetsbare ouderen met geïndiceerde zorg, naar een algemene voorziening dagbesteding voor ondersteuning van alle kwetsbare én oudere inwoners van de gemeente Voorst. De gemeente Voorst staat samen met partners aan het stuur om een toekomstbestendig sociaal domein te realiseren. Wij steunen deze koerswijziging en de realisatie van een algemene voorziening dagbesteding. Kern van de boodschap Het is in het belang van de gemeente om meer preventief te werken en vaker algemene voorzieningen in te zetten. Algemene voorzieningen dragen bij aan de kostenbeheersing van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)-uitgaven. De koerswijziging bij M&W versterkt het preventief werken en de positie van het welzijnswerk. De algemene voorziening dagbesteding voorziet in een leemte in het aanbod van algemene voorzieningen. Nadere toelichting Algemene voorzieningen kunnen bijdragen aan de kostenbeheersing van de Wmo-uitgaven Een maatwerkvoorziening Wmo is een open-eind regeling. Een algemene voorziening is bedoeld voor alle inwoners en kan de stijgende kosten Wmo en in het bijzonder voor dagbesteding afvlakken. De kosten voor maatwerkvoorzieningen vanuit de Wmo vertonen een stijgende lijn. De begrote bedragen waren in de afgelopen jaren niet afdoende en reden om bij te plussen.

Met meer algemene voorzieningen verwachten wij de kosten van maatwerkvoorzieningen minder te laten toenemen. Wij verwachten dat, onder andere door toenemende vergrijzing, in de komende jaren meer inwoners een beroep doen op dagbesteding. Daarmee nemen de kosten toe, zo ook de uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Wmo. Bovendien staat de gemeente in zijn recht om inwoners naar een algemene voorziening te verwijzen. In de Wmo staat dat een inwoner pas recht heeft op een maatwerkvoorziening als er geen algemene voorziening is die de beperking van de inwoner compenseert. Als de gemeente een goede oplossing kan bieden met een algemene voorziening, dan komt de inwoner niet in aanmerking voor een maatwerkvoorziening.

-1-

Het aanbod van M&W sluit aan op het beleid om meer preventief te werken Om inwoners van dienst te zijn, zonder direct tot duur maatwerk te vervallen, is het nodig om het aanbod van een algemene inloopvoorziening dagbesteding te realiseren. De nieuwe algemene voorziening dagbesteding draagt bij aan een gevarieerd aanbod van voorzieningen (voorliggend en maatwerk) en aan een goede keten rondom ouderen (preventie-Wmo-Wet langdurige zorg (Wlz)-Zorgverzekeringswet (Zvw)) zodat de doorstroom en daarmee de juiste zorg op de juiste plek voor kwetsbare oudere inwoners verbetert. M&W wil in Twello twee inloopvoorzieningen realiseren en aansluiten bij initiatieven in de dorpen (in totaal op zeven kernlocaties). Het totaalpakket omvat, naast fysieke inlooplocaties, ook aandacht voor signalering en het inzetten van een thuiscoach senioren om zo achter de voordeur te komen van kwetsbare en meestal alleenstaande oudere inwoners. De fysieke inloop én de signalering én de brugfunctie daartussen maken het aanbod compleet en vergroten daarmee de kans op het voorkomen van grotere problemen in de thuissituatie van kwetsbare ouderen en het inzetten (of uitstellen) van duurdere ondersteuningskosten. Door uit de maatwerkvoorzieningen, speciaal voor ouderen, te stappen kan er veel meer met elkaar worden verbonden.

Vanuit het concept positieve gezondheid zal meer de zelfregie en de eigen kracht van de deelnemers worden aangesproken. De inloop is breder van opzet, omdat er niet meer een indicatie voor deelname nodig is. Niet alleen ouderen, maar ook andere doelgroepen komen aan bod. M&W gaat in deze inloopvoorziening verbindingen leggen tussen eenzaamheid, mantelzorg, langer zelfstandig thuis wonen, talentontwikkeling, jong & oud, vitaal ouder worden, enzovoort. En doet dit in samenwerking met sleutel-professionals: huisartsen en praktijkondersteuners huisarts (POH)'ers, MNV (S1 verpleegkundigen, Wmo-klantmanagers, social work), dorpscontactpersonen, buurtsportcoaches en vele andere partners. Met de transitie van maatwerkvoorziening Dagbesteding naar algemene voorziening kunnen wij op termijn meer mensen ondersteunen Om de volledige plannen voor de algemene voorziening dagbesteding te kunnen bereiken en daarmee een toekomstbestendig dienstverlening voor kwetsbare ouderen te realiseren is een structurele subsidie nodig van € 313.364. De kosten gaan hierbij voor de baten. De verwachting is dat de algemene voorziening dagbesteding op termijn voordeliger is dan het doorzetten van de huidige lijn om altijd een maatwerkvoorziening aan te bieden aan inwoners die dat nodig hebben. De verwachting is dat 35 cliënten overgaan. Daarmee dalen de uitgaven met € 200.000.

Er zijn nog eens 62 cliënten die een indicatie voor een maatwerkvoorziening (begeleiding groep licht/basis/duurzaam) hebben, die mogelijk ook kunnen worden ondersteund in de algemene voorziening dagbesteding. En de toenemende nieuwe hulpvraag van inwoners naar dagbesteding kan dan hopelijk ook grotendeels door de algemene voorziening dagbesteding worden opgevangen. M&W heeft de ambitie om de komende jaren ruimte te kunnen bieden aan 180 inwoners dagbesteding binnen hun algemene voorziening dagbesteding. Daarvoor is structureel € 113.364 extra nodig, die wij willen besparen op de uitgaven aan maatwerkvoorzieningen Wmo. Risico's Financiële effecten van koerswijziging zijn moeilijk te meten Het is onmogelijk om te meten wat op termijn de financiële besparing is op het vlak van de maatwerkvoorzieningen door het inzetten van deze algemene voorziening. Er zijn andere ontwikkelingen die ook van invloed zijn op het aantal en de omvang van de maatwerkvoorzieningen, waardoor het effect van de verschuiving niet apart inzichtelijk kan zijn. Wel ligt het voor de hand om te verwachten dat een eventuele netto-instroom in de maatwerkvoorzieningen lager wordt dan wat het was geweest zonder inzet van de algemene voorziening. Wij gaan hierbij uit van aannames over preventie en transformatie en data over vergrijzing en huidig gebruik van maatwerkvoorzieningen.

Wij beschikken niet over ervaringscijfers en kunnen daardoor moeilijk inschatten of de verwachte aantallen en bedragen reëel zijn Duidelijk is wel dat de kosten voor de (financiële en/of maatschappelijke) baten uit gaan. Ook beschouwen wij de koerswijziging als pilot en gaan daarbij uit van de doelstellingen zoals M&W die in het plan heeft opgenomen. Er wordt echter doorlopend - in ieder geval per kwartaal - gemonitord wat de ontwikkelingen zijn.

-2-

Wij willen een stijgende lijn zien van deelnemers aan de algemene voorziening en daarvan moet een substantieel deel behoren tot de doelgroep die anders voor een maatwerkvoorziening in aanmerking zou zijn gekomen. Op die manier kunnen wij bijsturen als dat noodzakelijk is. Als de situatie daartoe aanleiding geeft, kan in de toekomst de ondersteuning aan de koerswijziging worden heroverwogen.

Het college van burgemeester en wethouders.

Bijlagen:  masterplan koerswijziging M&W (2020-58664)  korte toelichting op de koerswijziging (2020-58666)

Informatie over deze mededeling: portefeuillehouder: W.I.J.M. Vrijhoef ambtenaar: Elly Brinkman, beleidsmedewerker sociaal domein 0571-27 92 03 e.brinkman@voorst.nl Peter Krük, senior beleidsadviseur Wmo, 0571-27 92 99 peter.k@voorst.nl

RM_2020-75696_Koerswijz_Stg_M&W

-3-