Reactie van het college op motie "Van waar komt de wind?" van 24 augustus 2021 (2021-47033)

Mededeling aan de gemeenteraad

24 augustus 2021

Onderwerp:

motie Van waar komt de wind?

Nummer: Z-19-05670_2021-47033

Programma:

1. Bouwend Voorst

Openbaar

Inleiding Tijdens de behandeling van de Voorster Energie Strategie op 19 april 2021 heeft u de motie Van waar komt de wind? aangenomen. In deze motie draagt u ons op om in beeld te brengen welke bevoegd- en mogelijkheden hogere overheden hebben om in te grijpen in het lokale windenergiebeleid van de gemeente Voorst. Ook vraagt u hoe realistisch een dergelijk ingrijpen is en hoe de gemeente zich daarop kan voorbereiden. Voor de beantwoording van de eerste opdracht hebben wij de wettelijke bevoegd- en mogelijkheden van hogere overheden onderzocht. Daarnaast hebben wij, om in beeld te brengen hoe realistisch het ingrijpen van hogere overheden daadwerkelijk is en om ons daarop goed voor te kunnen bereiden, een extern bureau in beeld laten brengen welke mogelijkheden er binnen de gemeente Voorst zijn voor windmolens. Hiertoe is een kaartbeeld samengesteld (bijlage). Onderlegger voor dit kaartbeeld is een haalbaarheidsscan. De aan het kaartbeeld gestelde randvoorwaarden zijn als volgt: 1. geen windmolens binnen een 8 kilometerzone van de Veluwe (voorwaarde provincie Gelderland op basis van ecologisch onderzoek); 2. geen windmolens in ecologisch risicovol gebied (Natura 2000, Gelders Natuur Netwerk en Groene Ontwikkelzone); 3. geen windmolens binnen een zone rondom vlieggebied Teuge (wettelijk kader); 4.

geen windmolens op 500 m afstand van geluidgevoelige objecten en terreinen (een Voorster oprekking van de standaard toegepaste 400 m voor de leefbaarheid). Kern van de boodschap De conclusie is dat het wettelijk mogelijk is voor hogere overheden om in te grijpen in het ruimtelijke beleid van lagere overheden. Dit kan door toepassing te geven aan een aanwijzingsbevoegdheid, of door het zelf opstellen van een inpassingsplan (zie nadere toelichting). Over de vraag hoe realistisch dit ingrijpen daadwerkelijk is, concluderen wij dat het niet realistisch is om te veronderstellen dat hogere overheden de hen ter beschikking staande instrumenten gaan inzetten om in te grijpen in het lokale beleid van de gemeente Voorst. Het kaartbeeld geeft aan dat de mogelijkheden voor het realiseren van grootschalige clusters (meer dan drie windmolens) niet realistisch zijn. Veel belemmerende randvoorwaarden maken het realiseren van grootschalige clusters vrijwel onmogelijk. In de praktijk blijkt dat de hogere overheden hun bevoegdheid om in te grijpen alleen inzetten als het gaat om een groot maatschappelijk belang. Kleine opstellingen van minder dan drie windmolens worden op basis van de energietransitie niet als zodanig aangemerkt. Met dit gegeven bestaat voor hogere overheden geen reden om in te grijpen.

Ondanks deze inschatting is het goed om voorbereid te zijn en daarom is het waardevol om de mogelijkheden en onmogelijkheden van windenergie in de gemeente Voorst goed in beeld te hebben. Het risico op toepassing van de mogelijkheden om in te grijpen wordt weliswaar minimaal geacht, maar het valt niet volledig uit te sluiten. Nadere toelichting In de Wro hebben het Rijk en de provincie de mogelijkheid gekregen om in te grijpen in het ruimtelijk beleid van lagere overheden. Dit kunnen zij doen door toepassing van de aanwijzingsbevoegdheid of door het zelf opstellen van een inpassingplan. Toepassing hangt onder meer af van het belang dat ermee is gediend. Als een grote bijdrage aan de energietransitie geleverd kan worden en een gemeente is niet bereid hier invulling aan te geven dan is de kans op ingrijpen door hogere overheden groter dan wanneer de maatregel maar een geringe bijdrage aan de energietransitie levert.

-1-

De combinatie van de beperkte mogelijkheden voor plaatsing van windmolens in de gemeente Voorst en het uitgangspunt dat hogere overheden alleen gebruikmaken van de mogelijkheden om in te grijpen als er een substantieel belang mee wordt gediend, maakt dat de toepassing van de aanwijzingsbevoegdheid of het maken van een inpassingsplan voor de realisatie van windmolens in de gemeente Voorst niet voor de hand ligt. Uiteraard kan toepassing van de desbetreffende bevoegdheden niet helemaal worden uitgesloten. Overweegt een hogere overheid om de aanwijzingsbevoegdheid toe te passen of een inpassingsplan te maken? Dan wordt voorafgaand daaraan overleg gevoerd met de gemeente. Daarom is het belangrijk om als gemeente een goed beeld te hebben van de mogelijkheden en onmogelijkheden voor windmolens in de gemeente. Het opgestelde kaartbeeld ondersteunt ons daarbij. Op dit moment is veel beweging op het gebied van normering rond windmolens. Een belangrijke actualiteit is dat op 30 juni 2021 de Raad van State een uitspraak heeft gedaan inzake een windpark bij Delfzijl. Deze uitspraak kan leiden tot aanpassing van de milieunormen voor windmolenparken. Of dat zo is en in welke mate, is op dit moment nog niet te zeggen. De milieunormen zoals die tot nu toe zijn toegepast moeten nu eerst nader worden onderzocht en van een MER-beoordeling worden voorzien.

Het Rijk verwacht twee jaar nodig te hebben om dit uit te voeren. Over de inhoudelijke uitkomsten valt nog niets te zeggen. Wij verwachten dat wij met deze raadsmededeling aan uw motie zijn tegemoetgekomen.

Het college van burgemeester en wethouders.

Bijlagen:  kaartbeeld met mogelijkheden windmolens gemeente Voorst (2021-47943)

Informatie over deze mededeling:

Gerelateerde stukken:  motie Van waar komt de wind? (2021-26786)

portefeuillehouder: Wim Vrijhoef ambtenaar: Jan Wesseldijk, senior landelijk gebied 0571-27 92 88 j.wesseldijk@voorst.nl

RM_2021-47033_motie_Van_waar_komt_de_wind

-2-