Raadsvoorstel voorjaarsrapportage 2026

Voorstel aan de gemeenteraad

2 juni 2026

Onderwerp:

Voorjaarsrapportage 2026

Nummer: 922452

Programma:

Alle programma’s

Openbaar

Voorstel van het college 1. De uit de Voorjaarsrapportage 2026 voortvloeiende budgetwijziging vaststellen en het voordeel van € 111.800 voor het jaar 2026 laten verwerken in de Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029. 2. Bij het opstellen van de Meerjarenprogrammabegroting 2027-2030 de voor- en/of nadelen met een blijvend karakter uit de Voorjaarsrapportage 2026 laten verwerken. 3. De bestemmingsreserve Wonen en bouwen instellen voor dekking van de kosten van extra personele capaciteit voor de realisatie van de woningbouwambitie. Inleiding De voorjaarsrapportage is het eerste bijsturingsinstrument in de planning- en controlcyclus. De voorjaarsrapportage geeft u in de eerste helft van het jaar tussentijdse informatie over de ontwikkelingen van dit moment binnen het lopende begrotingsjaar en over de mogelijk blijvende afwijkingen die hieruit voortvloeien. Argumenten 1.1 De Voorjaarsrapportage 2026 geeft een voordeel aan van € 111.800 voor de jaarschijf 2026 en aanpassing van de Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 is nodig De ontwikkelingen over de eerste helft van 2026 geven aanleiding tot bijsturingsvoorstellen van per saldo € 111.800 voordelig. Het is nodig om de budgetwijziging van de financiële gevolgen van de Voorjaarsrapportage 2026 te verwerken in de Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029.

2.1 De Voorjaarsrapportage 2026 heeft blijvende gevolgen voor de Meerjarenprogrammabegroting 2027-2030 De blijvende gevolgen van de Voorjaarsrapportage 2026 werken door in de volgende jaren. Deze verwerken wij daarom bij het opstellen van de Meerjarenprogrammabegroting 20272030. 3.1 Voor het instellen van een bestemmingsreserve is een besluit van de gemeenteraad nodig Voor de realisatie van de woningbouwambitie stellen wij in de Voorjaarsrapportage 2026 aan u voor om een bestemmingsreserve Wonen en bouwen in te stellen. Door het Rijk zijn eenmalige middelen beschikbaar gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet (€ 300.000) en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (€ 54.500). Bij de decembercirculaire 2025 zijn middelen door het Rijk beschikbaar gesteld in verband met de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting (€ 101.000). Daarnaast heeft u in 2024 middelen beschikbaar gesteld voor voorbereidingskosten van verschillende woningbouwprojecten (woningbouw in de kernen € 100.000). Deze middelen zijn heel beperkt of nog niet aangewend. Wij stellen voor om deze middelen (totaal € 555.500) toe te voegen aan een nieuw in te stellen bestemmingsreserve Wonen en bouwen. Deze reserve moet dan continu toereikend zijn voor dekking van de lasten van 1,5 fte binnen de lopende meerjarenraming.

Om dit te realiseren stellen wij voor om vanuit de toekomstige positieve resultaten uit de grondexploitaties deze bestemmingsreserve met de dan benodigde middelen aan te vullen. Mochten er geen resultaten vanuit de grondexploitaties in een bepaalde periode worden gerealiseerd, dan stellen wij voor om deze reserve te voeden vanuit de algemene reserve. Financiële toelichting Voorjaarsrapportage 2026 In deze voorjaarsrapportage hebben wij, gelet op de verschillende ontwikkelingen, bijsturingsvoorstellen opgenomen. Het gaat zowel om voorstellen met een eenmalig karakter als met een blijvend karakter.

-1-

Als voorstellen met een blijvend karakter noemen wij in het bijzonder: extra capaciteit om de woningbouwambitie te kunnen realiseren. Met de huidige capaciteit realiseren wij ongeveer negentig woningen per jaar. Dit komt door de toename van zowel het aantal woningen als de complexiteit van de planontwikkeling (bouwkosten, toetsing, procedure, type woningen, stikstofbeoordeling, aansluiting op het elektriciteitsnet en participatietrajecten). Naast de planontwikkeling heeft dit effecten op de inzet bij vergunningverlening, realisatie en beheer (bouw- en woonrijp maken en herinrichting) en handhaving (toezicht op bouw en waar nodig handhaving). Deze extra capaciteit kan gedeeltelijk worden gedekt door hogere inkomsten uit kostenverhaal van ruimtelijke plannen en vanuit een nieuw in te stellen bestemmingsreserve; door stijgende energie-, loon- en materiaalkosten hebben wij hogere kosten voor groenonderhoud; een structurele inzet voor het organiseren en actueel houden van de crisisorganisatie en het adequaat optreden in crisissituaties is noodzakelijk. Denk hierbij aan de bedrijfscontinuïteit (borgen kritieke bedrijfsprocessen, robuuste informatievoorziening en digitale infrastructuur) en aan het inrichten, borgen en trainen van de crisisorganisatie. In deze voorjaarsrapportage stellen wij u voor om de algemene reserve in te zetten voor voorstellen met een eenmalig karakter.

Deze voorstellen hebben daardoor geen financieel effect op de lopende exploitatiebegroting. Als belangrijkste voorstellen met een eenmalig karakter noemen wij de kosten voor de oprichting van een sportbedrijf en projecten voor een verdere digitalisering van onze dienstverlening. Specifieke uitkeringen (SPUK) voor uitvoering rijksbeleid In deze voorjaarsrapportage zijn specifieke uitkeringen van het Rijk opgenomen. Deze uitkeringen heeft het Rijk beschikbaar gesteld voor de uitvoering van bepaald rijksbeleid. De rijksoverheid bepaalt hoeveel geld de gemeente hiervoor krijgt en waar de gemeente het geld aan uitgeeft. Voor de uitvoering van dit beleid hebben wij voor hetzelfde bedrag als de uitkering uitvoeringsbudgetten opgenomen in deze voorjaarsrapportage. De opgenomen specifieke uitkeringen gaan over de beleidsvelden inburgering, participatie en Integraal Zorgakkoord. Financieel meerjarenperspectief (FMP) Onze Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 laat, zoals bekend, vanaf het jaar 2027 tekorten zien. Dat komt vooral door de korting op het gemeentefonds. De algemene uitkering uit dit fonds is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. Door de verwerkte ontwikkelingen in deze voorjaarsrapportage laat het huidige begrotingsjaar 2026 een stijging van het positieve saldo zien van afgerond € 117.200 naar € 229.000.

Het nadeel in de laatste jaarschijf 2029 loopt echter op tot € 1,3 miljoen. In de Meicirculaire 2026 van het gemeentefonds worden de mutaties uit de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk verwerkt. Dan weten wij ook wat het effect van deze Voorjaarsnota is voor onze gemeente. Wij informeren u met een raadsmededeling over de uitkomsten van deze circulaire en over het effect hiervan op ons Financieel meerjarenperspectief 2026-2029. Vervolgactie college Wij verwerken het resultaat van de Voorjaarsrapportage 2026 in de lopende Meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 en nemen de blijvende effecten van het resultaat mee bij het opstellen van de Meerjarenprogrammabegroting 2027-2030. Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlage: 1. Voorjaarsrapportage 2026 2. persbericht

Informatie over dit voorstel: portefeuillehouder: Rosmarijn Boender medewerker: Freek War, controller 0571-27 93 40 f.war@voorst.nl

rv-922452-voorjaarsrapportage_2026

-2-