Raadsvoorstel rookoverlast door houtkachels (2022-33899)

Voorstel aan de gemeenteraad

28 juni 2022

Onderwerp:

rookoverlast door houtkachels

Nummer: Z-21-12427_2022-33899

Programma:

2. Mooi Voorst, 4. Gezond Voorst, 6. Veilig Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. het invoeren van regels in de APV waarin houtstook bij mistig en windstil weer wordt verboden. 2. het toekennen van een 'gemiddelde' handhavingsprioriteit aan handhaving van deze regels. 3. het invoeren van een subsidieregeling voor vervanging van oude houtkachels door moderne, schonere kachels. 4. de komende tijd een communicatiecampagne over houtstookoverlast inzetten. Inleiding In november 2021 is bij de gemeenteraad het 'Burgerinitiatief Stookvrij Voorst' ingediend. Kort samengevat wordt in dit initiatief gevraagd om het invoeren in de APV van een houtstookverbod voor het stoken met houtkachels bij mistig en windstil weer. Wij benadrukken dat de gemeente Voorst geenszins de bedoeling heeft om houtkachels te gaan verbieden, of houtstook te bemoeilijken of ontmoedigen. Wel willen wij dat kachelbezitters rekening houden met hun omgeving. Daar gaat dit voorstel over. Argumenten 1.1 Er is sprake van een afnemende maatschappelijke acceptatie van houtstook Van alle bronnen van luchtverontreiniging, zorgt houtstook naar schatting voor zo'n 14% van de gezondheidsschade. Mensen met longklachten hebben over het algemeen extra veel last van houtrook. Er zijn 1,2 miljoen Nederlanders met een longziekte, van hen geven 750.000 aan regelmatig benauwd te zijn door houtrook.

Houtrook maakt hen kortademig, zij moeten continu ramen en deuren gesloten houden om te voorkomen dat er rook in huis binnendringt. De hoge gasprijzen en de komende energietransitie zorgen anderzijds voor een toenemend aantal houtkachels. Dit is acceptabel, mits er geen hinder door veroorzaakt wordt en er gebruik wordt gemaakt van de moderne emissiearme houtkachels. 1.2 Inwilligen van het verzoek is juridisch haalbaar en redelijk Met deze aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), wordt duidelijk omschreven dat houtstook bij bepaalde weersomstandigheden hinder voor de omgeving kán veroorzaken en bij welke weersomstandigheden dat het geval is. Deze regels worden alleen gecontroleerd en gehandhaafd, als er ook door iemand hinder wordt ondervonden en daar melding van maakt bij de gemeente. 1.3 De definities van windstil en mist in het artikel in de APV maken de regels meer rechtszeker De volgende regels worden in de APV opgenomen: Het is verboden om hout te stoken bij windstil en/of mistig weer. Dit wordt als volgt gedefinieerd:  windstil: een windkracht van minder dan twee op de schaal van Beaufort wordt beschouwd als windstil weer;  mist: we spreken van mist als voorwerpen of lampen op een afstand van 1.000 meter niet meer zichtbaar zijn.

Deze weersomstandigheden komen globaal overeen met wat de site www.stookwijzer.nu hanteert om vast te stellen of de weerssituatie geschikt is om hout te stoken. Het gebruik van deze site is een handig hulpmiddel, maar andere bronnen kunnen ook gebruikt worden.

1.4 Het 'Stappenplan overlast door houtkachels' blijft gelden -1-

In 2020 heeft het college een stappenplan vastgesteld, waarin staat hoe de gemeente Voorst omgaat met klachten over houtrookoverlast. Dit stappenplan gaat over de acties die wij verwachten van de overlastmelder, vóórdat de gemeente een melding in behandeling neemt. Ook staat hierin welke acties de gemeente neemt na het in behandeling nemen van de melding. Dit stappenplan blijven wij hanteren. 1.5 De regels passen in de komende Omgevingswet De VNG-staalkaart voor een Omgevingsplan bebouwde kom bevat vergelijkbare voorbeeldregels, die gemeenten na invoering van de Omgevingswet kunnen opnemen in hun Omgevingsplan. Hierin wordt niet het bezit of gebruik van een houtkachel verboden, maar wel de manier waarop deze gebruikt wordt. 2.1. De inzet van handhavingscapaciteit heeft beperkingen De gemeente Voorst heeft minder dan 2 fte voor handhaving van openbare orde en veiligheid. Er moeten continu keuzes gemaakt worden in waar deze handhavers hun capaciteit op inzetten. Hiertoe is in het Handhavingsbeleid 2019-2022 een prioriteitenstelling naar 30 thema's vastgesteld (pagina 75). Een hoge prioriteit hebben bijvoorbeeld thema's als drugsproductie, brandveiligheid, mensenhandel, vandalisme, verkeersveiligheid en alcoholverstrekking aan minderjarigen. Voorgesteld wordt om houtstookoverlast een 'gemiddelde' prioriteit te geven (rond punt 15).

Dit zal in het handhavingsbeleidsplan vanaf 2023 verwerkt worden. 3.1. Parallel aan handhaving vindt stimulering plaats door middel van subsidies Een moderne kachel zorgt voor 2,5 tot 15 keer minder fijnstof uitstoot per jaar dan een ouder type kachel. Met een moderne kachel wordt vaak geen hinder voor de omgeving meer veroorzaakt. Het is niet zo, dat de APV-regels voor een moderne kachel niet meer gelden. Wel is het zo, dat als er geen hinder voor de omgeving veroorzaakt wordt, er ook geen overlastmeldingen gedaan worden en er ook geen handhaving plaats hoeft te vinden. De gemeente Utrecht heeft momenteel een dergelijke subsidieregeling. De subsidie in Utrecht bedraagt € 2.000 voor het verwijderen/onbruikbaar maken van een open haard en € 500 voor het vervangen van een open haard of conventionele kachel door een moderne, emissiearme Ecodesign kachel of pelletkachel. Voorgesteld wordt om in Voorst alleen € 500 subsidie te verlenen voor het vervangen van een oude kachel door een nieuwe kachel, en geen subsidie voor het verwijderen. De ervaring in Utrecht tot dusverre is namelijk, dat een groot deel van het budget op gaat aan aanvragen voor verwijderen, maar dat hier veel aanvragen tussen zitten van kachels die sowieso al niet meer gebruikt werden. Ook wordt voorgesteld om geen subsidie te verlenen voor pelletkachels.

Deze worden over het algemeen als hoofdverwarming gebruikt, en dus ook bij mist of windstil weer, en dat willen wij in dit kader niet stimuleren. De beleidsregel van de gemeente Utrecht kan verder als voorbeeld gebruikt worden voor de Voorster beleidsregel, deze bevat ook regels over hoe misbruik van de subsidie voorkomen wordt. De subsidie wordt uitgekeerd nadat een afvoerbewijs van de oude kachel wordt ingeleverd. De gemeente Utrecht heeft een subsidieplafond vastgesteld van € 475.000 (voor vier jaar). Naar ratio van inwoneraantal wordt voorgesteld in Voorst een subsidieplafond van € 30.000 vast te stellen (voor vier jaar). 4.1 Hand in hand met regelgeving vindt communicatie plaats Als u het raadsvoorstel heeft aangenomen starten wij een multimediale 'Denk aan uw buren'campagne. Hierbij zetten wij in op bewustwording en gedragsverandering vanuit 'noaberschap'. Het doel hiervan is dat inwoners bewust worden van de overlast die omwonenden van houtstook ondervinden en daar in hun stookgedrag rekening mee gaan houden. Dit doen wij met interviews en fotografie van inwoners die (vanwege gezondheidsklachten) hinder ondervinden van houtstook en met kachelbezitters die bewust stoken en rekening houden met hun omgeving. Indien daar behoefte aan is, zullen wij een cursus 'houtkachel stoken' organiseren.

In de cursus wordt ingegaan op het zo min mogelijk overlast veroorzaken bij het stoken van een houtkachel. In de communicatiecampagne zal deze cursus aangeboden worden. Ook zal deze cursus door onze handhavers aangeboden worden in de individuele gesprekken met kacheleigenaren die overlast veroorzaken.

Financiële toelichting -2-

De subsidie wordt gefinancierd uit beschikbare middelen voor Duurzaamheid. Evaluatie De subsidieregeling wordt na vier jaar geëvalueerd. Vervolgactie college De APV wordt aangepast in de eerstvolgende jaarlijkse APV-herziening (november 2022). De beleidsregels voor de subsidieregeling worden door het college vastgesteld en via een voorhangprocedure aangeboden aan de gemeenteraad. De raad krijgt dan de gelegenheid daarover zijn mening te geven.

Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken:  burgerinitiatief Houtstookvrij Voorst  stappenplan houtstookoverlast  handhavingsbeleid 2019-2022

portefeuillehouder: Paula Jorritsma-Verkade medewerker: Waldo Ogg, beleidsadviseur milieu 0571-27 93 46 w.ogg@voorst.nl

RV_2022-33899_Houtstookoverlast

-3-