Raadsvoorstel Programma Landelijk Gebied

Voorstel aan de gemeenteraad

7 april 2025

Onderwerp:

Programma Landelijk Gebied

Nummer: 749763

Programma:

1. Bouwend Voorst, 2. Mooi Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Het Programma Landelijk Gebied (PLG) vaststellen. Inleiding Vanaf het voorjaar van 2023 werken wij aan een eigen programma voor ons landelijke gebied. Tussendoor hebben onze medewerkers u hierover meerdere keren geïnformeerd. U heeft ook actief inhoudelijke inbreng geleverd. Na een intensief participatieproces met een grote rol voor onze inwoners, lokale deskundigen, dorpsbelangenorganisaties, samenwerkende gebiedspartijen en veel medewerkers, is het nu zover dat wij, met groot enthousiasme, het definitieve PLG aan u voorleggen om vast te stellen. Met het PLG in de hand gaan wij werk maken van de gemeente Voorst als groenste hart en maken wij onze kwaliteiten onmisbaar voor mensen in en ook rondom de gemeente. Wij houden onze eigen regie, varen onze eigen koers en kijken met een brede blik naar de toekomst zodat wij in 2040 hét groenste hart in de IJsselvallei zijn. Een programma speciaal voor het buitengebied dus, waarin wij integraal naar de opgaven voor het Voorster platteland hebben gekeken. Denk aan opgaven die te maken hebben met de toekomst van de landbouw, biodiversiteit en de gevolgen van het veranderende klimaat. Ook verstedelijking en de toename van recreatie zijn belangrijke ontwikkelingen om rekening mee te houden. Er zullen veel woningen worden gebouwd in de regio Stedendriehoek, waardoor ook het aantal inwoners en recreanten toeneemt.

Zeker in het middengebied van Voorst is de druk op de ruimte groot. Het PLG zet een stip op de horizon voor 2040 en geeft in tien uitgangspunten aan wat wij belangrijk vinden voor ons landelijk gebied. De stem van inwoners klinkt hier stevig in door. Om Voorst in 2040 de groenste gemeente te maken, zijn alle smaken groen nodig. Want werken, wonen en ontspannen zijn onlosmakelijk met onze landschappen verbonden. De verschillende smaken groen, oud en nieuw, maken het landelijk gebied van de gemeente Voorst tot bron van het beste voedsel, gezonde ontspanning, duurzaam ondernemerschap, samen wonen en naar elkaar omzien. De verwevenheid van landschap en gemeenschap maakt dat ons groen geen decor of museum is. Het landelijk gebied van gemeente Voorst is het vitale groene hart van de IJsselvallei. Moties en aanvullende informatie Met dit PLG kunnen twee moties worden afgedaan. Het gaat om de volgende moties. Motie Positieve Energie Ter voorbereiding van het PLG zijn bijeenkomsten geweest met lokale partijen die zich bezighouden met energieopwekking zoals het Platform Voorster Energie, lokale energiecoöperaties Energierijk Voorst, Burgers met Energie en EnergieMarke Voorst en verschillende energiewerkgroepen vanuit de dorpen. Zij hebben hun input geleverd voor het PLG.

Deze partijen houden wij ook goed op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de Regionale Energie Strategie 2.0 (RES 2.0). Een mooi lokaal initiatief was het plan van de Coöperatie Nijbroek voor de aanleg van een zonneveld aan de Middendijk. Helaas heeft het plan geen doorgang gevonden, omdat het door gestegen rentes en de lage energieprijs financieel niet meer haalbaar was. Daarna zijn er door de overbelasting van het stroomnet geen nieuwe initiatieven voor zonnevelden geweest. Er is onderzoek gedaan naar zonnepanelen bij recreatieplas Bussloo en om zonnepanelen te combineren met geluidschermen langs de snelweg. Beide bleken financieel niet haalbaar. Momenteel loopt nog een onderzoek naar het gebruik van rijksgronden voor zonnepanelen, het zogenaamde project Opwek Energie op Rijksgronden (OER).

-1-

De laatste Omgevingsverordening van de Provincie biedt goede aanknopingspunten voor nieuwe initiatieven voor energieopwekking. Daarbij wordt de voorkeur uitgesproken voor zon op dak en aan gevels. Aan de aanleg van een zonneveld op landbouwgrond zijn strenge voorwaarden gekoppeld, onder andere voor participatie (zowel procedureel als financieel) en landschappelijke inpassing. Wij nemen deze uitgangspunten op in de nieuwe Omgevingsvisie, het nieuwe Programma milieu, afval en duurzaamheid en de RES 2.0. Motie De drie R's, Recreatie, Ruimte en Richting Vooral in ons middengebied voelen wij de druk vanuit de steden om ons heen. Dit is het gebied waarnaar gekeken wordt als het gaat om nieuwe woon- en werklocaties. Het middengebied heeft van oudsher een mix aan functies. Om te zorgen dat deze mix in de toekomst in balans is, willen wij een meer gedetailleerde ruimtelijke uitwerking voor het middengebied maken. Wij bedoelen hiermee het gebied tussen Apeldoorn en Deventer, met onder andere de A1, vliegveld Teuge, recreatieplas Bussloo en de landgoederen bij Klarenbeek en Voorst als zuidelijke grens. Wij nemen in deze uitwerking de uitgangspunten van het PLG als basis.

Het gaat daarbij om het verkennen van de mogelijkheden om bestaande en nieuwe groene buffers tussen steden en dorpen en dorpen onderling te versterken (en wellicht juridisch te beschermen) met daarbinnen ruimte voor wonen, werken, (innovatievere vormen van) landbouw en andere functies zoals recreatie. Dit op een manier die past bij Voorst als groen hart. Samen met de provincie zijn wij mogelijkheden aan het verkennen voor een regionaal landschapspark. Onderdeel van deze verkenning was een ontwerpatelier met het Ruimtelab van de provincie en studenten landschapsarchitectuur van de TU Delft. Wij hopen op financiële ondersteuning vanuit de provincie voor de ruimtelijke uitwerking van ons middengebied. Meer informatie over de opgaven en uitgangspunten voor het middengebied vindt u in het PLG en de uitvoeringsagenda. Wij stellen voor om de verkenning van de kansen voor recreatiegebied Bussloo onderdeel te laten zijn van deze ruimtelijke uitwerking van het middengebied. De eerder daarvoor gereserveerde gelden kunnen wij dan inzetten voor de ruimtelijke uitwerking van ons middengebied. Inhoudelijk vindt er afstemming plaats met andere trajecten. Aanvullende informatie over Rood voor Groenbeleid Ons Rood voor Groenbeleid is een belangrijk instrument voor het bereiken van de doelstellingen uit het PLG. Het nu nog geldende pilotbeleid is voorgelegd aan onze inwoners en aan deskundigen.

Aan de hand van de uitkomsten daarvan én de lessen van de lopende projecten gaan wij het Rood voor Groenbeleid uitwerken tot definitief beleid. In het PLG noemen wij een lijst van maatschappelijke opgaven waar initiatiefnemers aan bij kunnen dragen (zie uitgangspunt tien). Het streven is om het definitieve Rood voor Groenbeleid in het najaar van 2025 aan uw raad ter vaststelling voor te leggen. Onderdeel van de uitwerking van het Rood voor Groenbeleid is dat wij informatie over de maatschappelijke opgaven publiek toegankelijk maken. Zo weten initiatiefnemers hoe een bijdrage aan het landschap, natuur of andere doelen uit de lijst eruit kan zien. Wij maken bijvoorbeeld bestaande kennis over ons landschap toegankelijk voor initiatiefnemers. Wij doen dit samen met Stichting Landschapsbeheer Gelderland en de agrarische natuurvereniging. Argumenten 1.1 Het PLG is een visiedocument Het vaststellen van het PLG als programma onder de omgevingsvisie, valt formeel onder onze bevoegdheid. Maar omdat het feitelijk gaat om een deelvisie voor het landelijk gebied, leggen wij het PLG ter vaststelling aan u voor. Dit hebben wij u eerder al laten weten. De uitvoeringsagenda valt onder onze bevoegdheid. Op 6 mei 2025 krijgt u een korte toelichting op het gevolgde proces en de visie zoals die in het PLG is vastgelegd.

Er wordt geen RTG ingepland, omdat onze inwoners op verschillende momenten en manieren input hebben kunnen leveren. Dit is in overeenstemming met de Omgevingswet.

-2-

Communicatie Na vaststelling van het PLG gaan wij de visie breed verspreiden. Wij sturen alle inwoners, deskundigen en gebiedspartijen die een bijdrage hebben geleverd een exemplaar. Ook gaan wij hiervoor extra aandacht vragen in het Voorster Nieuws, op onze sociale media en op de website landelijkgebiedvoorst.nl. Participatie Bij de toepassing van participatie werken wij veel met de vijf treden uit de participatieladder. Dit gaat van een lichte tot een zeer grote betrokkenheid. Hoe hoger op de ladder, hoe groter de invloed van de participant. 4. Coproduceren: gezamenlijke planvorming, bijvoorbeeld in een ontwerpatelier of projectgroep. Bekijk hier de participatieladder: https://repository.officieleoverheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-2023-40084/1/bijlage/exb-202340084.pdf. Het PLG is ontwikkeld met de inbreng van inwoners en lokale experts. Aan de hand van ruim zestig interviews met mensen in en rondom gemeente Voorst hebben wij in kaart gebracht wat er leeft in het landelijk gebied. De verschillende uitdagingen die hieruit naar voren kwamen, op het gebied van landbouw, landschap en natuur, water, dorpen en erven, recreatie en energie, hebben wij daarna verdiept met lokale experts, agrariërs, dorpsbelangenorganisaties en andere betrokkenen. Op basis van deze verdieping hebben wij verschillende richtingen voor de toekomst geschetst.

Deze richtingen, met elk hun eigen kansen én dilemma's, hebben wij in zes bijeenkomsten besproken. Alle inwoners van gemeente Voorst waren hiervoor uitgenodigd. Ook via het digitale inwonerspanel hebben zo'n zeshonderd mensen hun inbreng gedeeld. In de gesprekken werd duidelijk wat wij delen, waar wij samen voor willen gaan en ook waar belangen soms botsen. Dit PLG is gemaakt op basis van deze inbreng. In het programma klinkt de stem van inwoners dan ook stevig door. Altijd met als doel dat het landelijk gebied van gemeente Voorst ook op de lange termijn een plek blijft waar het voor iedereen goed toeven is. Vervolgactie college De uitkomsten en doelstellingen van het PLG nemen wij als vertrekpunt bij het opstellen van de omgevingsvisie, die wij vóór 2027 maken. De omgevingsvisie is een beleidsdocument waarin wij als gemeente als geheel onze lange termijnvisie vastleggen. De omgevingsvisie is bedoeld om samenhangende keuzes te maken over de fysieke leefomgeving, zoals ruimtelijke ordening, economie, mobiliteit, waterbeheer en duurzaamheid in samenhang met sociale vraagstukken. Wij nemen het toekomstbeeld en de uitgangspunten uit het PLG mee in de uitwerking van de omgevingsvisie.

Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen: 1. Programma Landelijk Gebied 2. Uitvoeringsagenda

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken: 1. motie Positieve Energie 2. motie De drie R's, Recreatie, Ruimte en Richting

medewerker: Paulien Dekker-Klein Overmeen, beleidsmedewerker ruimtelijke ontwikkeling 0571-27 93 43 p.dekker@voorst.nl

portefeuillehouder: Henk van Zeijts

rv-749763-Programma_Landelijk_Gebied

-3-