Raadsvoorstel Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027

Voorstel aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma:

19 september 2023

Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027

Nummer: 403201

alle programma's

Openbaar

Voorstel van het college 1. De Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 vaststellen. Inleiding De Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 is het tweede document in de planning- en controlcyclus voor het jaar 2024 na de Prioriteitennota 2024-2027. In de voorliggende Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 stelt u de beleidsdoelen en het financiële kader voor het begrotingsjaar 2024 vast. Argumenten 1.1 Volgens de bepalingen van de Gemeentewet stelt de raad de begroting vast U stelt de begroting vast in het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor zij dient. Dat staat in artikel 191 van de Gemeentewet. Financiële toelichting Context Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 Dit is onze tweede begroting over 2022-2026 waarin het coalitieakkoord "Samen beter" verder uitgevoerd wordt. Naast de op zichzelf staande ontwikkelingen volgens de uitgangspunten van deze begroting hebben wij de blijvende effecten van de Prioriteitennota 2024 en de Bestuursrapportage 2023 verwerkt. Deze Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 is opgesteld in opnieuw onzekere tijden. Wij leven in een tijd met grote uitdagingen op het gebied van zorg en welzijn, koopkracht, klimaat, wonen, werken, landbouwtransitie, opvang vluchtelingen, voortdurende oorlog tussen Oekraïne en Rusland, krappe arbeidsmarkt en gestegen kosten voor materiaal en diensten.

Wij zien daarnaast dat vanuit hogere overheden de regie voor grote ruimtelijke opgaven bij de regio wordt neergelegd en niet meer bij de afzonderlijke gemeenten. Daarmee wordt samenwerking binnen de regio voor de gemeente Voorst nóg belangrijker om ons lokale geluid te laten horen en mee te nemen bij de formulering van regionale standpunten op de grote ruimtelijke opgaven. Vanaf het jaar 2026, ook wel aangeduid als "ravijnjaar", heeft het Rijk geen toename berekend van het gemeentefonds, onze grootste inkomstenbron. Geen enkele gemeente weet hoeveel geld er na 2026 beschikbaar komt en dat maakt het lastig om toekomstplannen te maken vooral bij plannen voor de langere termijn met blijvende effecten. In de Prioriteitennota 2024-2027 heeft u binnen de diverse onderwerpen budgetten beschikbaar gesteld voor voorbereidings- of onderzoekskosten. Deze onderwerpen eisen een gedegen voorbereiding omdat hier in de toekomst forse investeringen mee gemoeid zijn, zoals voor onderwijshuisvesting, een toekomstbestendig en duurzaam zwembad, brandweerkazernes en een sporthal. Er worden haalbaarheidsstudies uitgevoerd waaruit investeringen kunnen volgen. De daadwerkelijke uitvoering van deze opgaven eisen grote investeringen. Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking.

Tegelijk met de Omgevingswet treedt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) voor nieuwbouw in werking. Vanaf 1 juli 2024 treedt ook de Wkb voor verbouw in werking. Deze wetten hebben gevolgen voor de wijze waarop omgevingsvergunningen worden verleend en toezicht wordt gehouden bij bouwprojecten. Voor 2024 is de totale tarieventabel van de Legesverordening, aan de hand van de modelverordening Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), aangepast op de volledig nieuwe systematiek en vergunningplichten van de Omgevingswet.

-1-

De leges zijn gebaseerd op de huidige systematiek. Het eerste halfjaar van 2024 volgen wij de aangevraagde vergunningen en documenten en evalueren wij de begrote legesopbrengsten. Wanneer de evaluatie leidt tot een begrotingswijziging, dan nemen wij dit mee in de Bestuursrapportage 2024. Financieel Meerjaren Perspectief (FMP) 2024-2027 Het FMP 2024-2027 laat een grillig verloop zien van de resultaten over de hele looptijd van deze begroting, de jaren 2024 tot en met 2027. De jaarschijven 2024 en 2025 laten positieve resultaten zien van afgerond respectievelijk € 2,1 mln. en € 2,2 mln. De jaarschijven 2026 en 2027 daarentegen laten tekorten zien van respectievelijk € 1,4 mln. en € 1,8 mln. door een forse terugval van de inkomsten van het Rijk, de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het Rijk en de VNG zijn in overleg over belangrijke keuzes over het gemeentefonds. Maar dat heeft tot nu toe nog niet tot blijvende oplossingen geleid. Door het aftreden van het kabinet Rutte IV is de kans groot dat er op korte termijn geen duidelijkheid komt. Het demissionaire kabinet zal geen grote besluiten meer kunnen nemen en lopende discussies kunnen controversieel worden verklaard. Toch maken wij als college de keuze om te blijven investeren.

Dat doen wij omdat de onzekerheid vooral over het gemeentefonds gaat en wij erop vertrouwen dat het Rijk de gemeenten op enig moment financieel compenseert of een andere keuze maakt, bijvoorbeeld het uitbreiden van het lokale belastinggebied. Het onnodig in gang zetten van (onomkeerbare) bezuinigingen vinden wij onwenselijk omdat dit enorme gevolgen heeft voor de samenleving en de organisatie. Daarmee volgen wij het advies dat de VNG heeft uitgewerkt na de met grote meerderheid van alle gemeenten aangenomen resolutie Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief op de Algemene Ledenvergadering van de VNG van 14 juni 2023:  zorg voor een sluitende begroting voor 2024 en 2025;  ga voor 2026 en 2027 uit van maatschappelijke opgaven, ook als dit een tekort laat zien;  voer (vooralsnog) geen bezuiniging door voor de korting van € 3 mld. van het Rijk op het gemeentefonds, want hierover zijn en komen nog gesprekken. Onze Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 is voor de jaarschijven 2024 en 2025 sluitend en de jaarschijven 2026 en 2027 laten forse tekorten zien. Door de gevolgen van de keuzes van het kabinet te laten zien, geven wij een helder signaal af aan het demissionaire kabinet en de Tweede Kamer: de gemeentelijke financiën zijn nu onvoldoende voor het uitvoeren van het huidige takenpakket.

Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen:  Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027  persbericht  begroting in één oogopslag

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken:  Prioriteitennota 2024-2027

medewerker: Freek War, controller 0571-27 93 40 f.war@voorst.nl

portefeuillehouder: Rosmarijn Boender

rv-403201-Meerjarenprogrammabegroting_2024_2027

-2-