Raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024 2027

Voorstel aan de gemeenteraad

4 april 2023

Onderwerp:

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2027 (IHP)

Nummer: 305420

Programma:

4. Gezond Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Het IHP vaststellen. 2. In het Voortgangsbericht 2023 een bedrag van € 50.000 beschikbaar stellen, voor het maken van een uitvoeringsprogramma van de projecten in de eerste termijn en het opstellen van een actuele leerlingenprognose, met als financiële dekking de algemene reserve. 3. In de Prioriteitennota 2024 een bedrag van € 200.000 opnemen, voor het maken van haalbaarheidsstudies van de projecten in de eerste termijn, met als financiële dekking de algemene reserve. Inleiding Wij hebben een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting voor onder andere nieuwbouw (vervangende nieuwbouw) en uitbreiding. Met het vaststellen van het Voortgangsbericht 2021 heeft u opdracht gegeven voor het opstellen van dit IHP. Vanaf november 2021 tot vandaag hebben wij samen met de schoolbesturen aan dit strategisch beleidsdocument gewerkt. Het hogere doel van het IHP is natuurlijk zorgdragen voor een gezonde, functionele en duurzame leeromgeving voor de leerlingen in het primair onderwijs (po), het voortgezet onderwijs (vo) en het (voortgezet) speciaal onderwijs (vso) in de gemeente Voorst. Het IHP wordt ter vaststelling aan u voorgelegd omdat het vanaf 2025 een wettelijke verplichting wordt om als gemeente te beschikken over een vastgesteld IHP.

Het IHP wordt samen met het Voortgangsbericht 2023 en de Prioriteitennota 2024 ter besluitvorming aan u voorgelegd omdat er voor de uitvoering van dit strategisch plan financiële middelen nodig zijn. Om de voortgang niet in de weg te staan is het noodzakelijk om midden 2023 gezamenlijk met de schoolbesturen te starten met de uitvoering van dit strategisch plan. Hiervoor is het beschikbaar stellen van een krediet via het Voortgangsbericht 2023 noodzakelijk. Dit voorstel heeft tot doel u het IHP vast te laten stellen en dat u de financiële middelen via het Voortgangsbericht 2023 beschikbaar stelt en opneemt in de Prioriteitennota 2024. Wanneer u het IHP vaststelt en de financiële middelen via het Voortgangsbericht 2023 beschikbaar stelt en opneemt in de Prioriteitennota 2024, wordt er in 2023 gestart met het uitvoeringsprogramma en een actualisatie van de leerlingenprognoses. Daarna wordt er in 2024 gestart met de project specifieke haalbaarheidsstudies van de projecten uit de eerste termijn. De uitkomsten van de project specifieke haalbaarheidsstudies leggen wij ter besluitvorming aan u voor met een voorstel voor onder andere de investering en de financiering hiervan.

Argumenten 1.1 Het IHP geeft op integrale wijze invulling aan de wettelijke taak van de gemeente om te voorzien in onderwijshuisvesting Tot vandaag werden aanvragen van schoolbesturen over huisvestingsvraagstukken los van elkaar beoordeeld op basis van de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Voorst 2015 (hierna: de Verordening). Het vaststellen van een integraal huisvestingsplan wordt vanaf 2025 voor gemeenten een wettelijke verplichting. Werken met dit nieuwe IHP is een heel andere uitwerking van de gemeentelijke huisvestingstaken. Niet langer via de Verordening 'wachten' op (soms onverwachte, jaarlijkse) huisvestingsaanvragen van schoolbesturen, maar uitgaan van een integrale aanpak en een gezamenlijke verantwoordelijkheid met een (financiële) doorkijk naar de toekomst.

-1-

1.2 Hiermee legt u uw visie en ambitie(s) op het gebied van onderwijshuisvesting vast Het IHP is een strategisch en beleidsrijk plan waarin een gezamenlijke visie en ambitie(s) op het gebied van onderwijshuisvesting wordt vastgesteld. Het IHP is erop gericht om binnen de randvoorwaarden van de gemeente (financieel, ruimtelijk en organisatorisch) en de schoolbesturen (financieel, organisatorisch), deze uitgangspunten zo veel mogelijk te realiseren. In het IHP staan ambities op het gebied van: duurzaamheid, inclusie, (onderwijs)visie, temperatuur, akoestiek, luchtverversing, licht en flexibiliteit. 1.3 Investeren in onderwijshuisvesting is noodzakelijk om zorg te dragen voor een toekomstbestendig onderwijs (huisvestings-)landschap Het hogere doel daarbij is natuurlijk een gezonde, functionele en duurzame leeromgeving voor de leerlingen in het po, het vo en het vso in de gemeente Voorst. Wanneer u het IHP vaststelt en de benodigde financiële middelen beschikbaar stelt, kunnen wij overgaan tot uitvoering hiervan. Stilstaan kan niet en op de voorgestelde manier kan er op een strategische manier stapsgewijs uitvoering worden gegeven aan de projecten in de eerste termijn van het IHP. Samen met de schoolbesturen wordt dan elk project breed maatschappelijk en integraal onderzocht.

1.4 Het IHP zorgt ervoor dat een meer (financieel) planmatige, duurzame en toekomstgerichte aanpak van de onderwijshuisvesting mogelijk is Het IHP geeft inzicht in de huidige spreiding en de staat van de onderwijshuisvesting en ook van de verwachte noodzakelijke investeringen voor een toekomstbestending onderwijs (huisvestings-)landschap. Daarmee geeft het IHP een goed beeld van de te verwachten financiële belasting op de gemeentelijke begroting. Dit komt ook omdat het IHP inzicht geeft in welke projecten in de eerste termijn van vijf jaar noodzakelijk zijn. Ten slotte geeft het IHP een doorkijk richting ongeveer 25 jaar dat zorgt voor een meer (financieel) planmatige en toekomstgerichte benadering. Dat kan leiden tot meer effectiviteit en integraliteit en dus betere en duurzamere onderwijshuisvesting. 1.5 Het IHP kan rekenen op draagvlak vanuit de schoolbesturen Samenwerking is hierbij het sleutelwoord. De noodzaak tot samenwerking komt als eerste voort uit de gedeelde verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting voor onder andere nieuwbouw en uitbreiding en de schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie.

De Wet op het primair onderwijs (Wpo), de Wet op het voortgezet onderwijs (Wvo) en de Wet op de Expertisecentra (Wec) stellen het "op overeenstemming gericht overleg" (OOGO) tussen het gemeentebestuur en de schoolbesturen verplicht voor het realiseren van een gezamenlijk onderwijshuisvestingsbeleid. In het gevoerde OOGO op 14 maart 2023 over het IHP is tussen het gemeentebestuur en de schoolbesturen overeenstemming bereikt over het nu door u vast te stellen IHP. Het verslag van het gevoerde OOGO vindt u als bijlage bij dit raadsvoorstel. 2.1 Om (zo snel mogelijk) te kunnen starten met de uitvoering is een (start) krediet noodzakelijk via het Voortgangsbericht 2023 Nadat het IHP is vastgesteld komt het plan in de uitvoeringsfase. Om zo min mogelijk tijd te verliezen is het wenselijk om midden 2023 al verder te gaan met de uitvoering van het IHP. Wij willen samen met de schoolbesturen starten met het opstellen van een uitvoeringsprogramma en een actualisatie van de leerlingenprognoses. In het uitvoeringsprogramma maken wij afspraken met de schoolbesturen over de gewenste volgorde van de projecten en de samenwerking op programma- en projectniveau voor de projecten in de eerste termijn. Om leerlingenprognoses actueel te houden moeten deze tweejaarlijks worden geactualiseerd, de huidige prognose komt uit november 2021.

Op dit moment is er in de begroting van 2023 geen rekening gehouden met deze eenmalige kosten. Voor het uitvoeringsprogramma en de leerlingenprognoses is € 50.000 nodig. 3.1 Integrale project specifieke haalbaarheidsstudies zijn noodzakelijk om investeringsbedragen in beeld te krijgen Wanneer het uitvoeringsprogramma en de leerlingenprognoses klaar zijn, is het zaak direct te starten met de project specifieke haalbaarheidsstudies. Aan de hand van project specifieke haalbaarheidsstudies worden de investeringsbedragen bekend. Daarnaast kan er al in de haalbaarheidsstudies rekening worden gehouden met participatie en inspraak van diverse stakeholders. -2-

Hierbij kan men denken aan: kinderopvang en andere mogelijke maatschappelijke partners. Voor de haalbaarheidsstudies van de projecten in de eerste termijn is € 200.000 nodig. Het bedrag via de Prioriteitennota 2024 verwerken in de gemeentelijke begroting van 2024. Na afronding van de project specifieke haalbaarheidsstudies leggen wij deze ter besluitvorming aan u voor. Risico's 1. In de looptijd van het IHP kunnen er veranderingen optreden Het IHP wordt vastgesteld voor een periode van vier jaar met een doorkijk naar ongeveer 25 jaar. In een dergelijke periode kunnen veranderingen optreden waarin het IHP niet voorziet. Veranderingen zijn afhankelijk van verschillende factoren, dit zijn: demografische, economische, sociaal-culturele, technologische, ecologische en politiek-juridische factoren. Om dit risico te beperken wordt geadviseerd de leerlingenprognoses elke twee jaar te actualiseren en het IHP elke vier jaar en hiermee vraag en aanbod te bewaken en zo nodig bij te sturen. Het hiervoor benodigde krediet wordt in het jaar waarin ze moeten worden uitgevoerd als voorstel opgenomen in het dan ter besluitvorming voor te leggen Voortgangsbericht. 2. Risico van marktwerking op investeringsbedragen Op dit moment is sprake van een onstabiele markt in de bouw. Dit kan gevolgen hebben op de te berekenen investeringsbedragen in de project specifieke haalbaarheidsstudies.

In de indicatieve berekening van het IHP is rekening gehouden met een zekere brandbreedte. Maar of dit voldoende is blijkt uiteindelijk pas bij afronding van een haalbaarheidsstudie. Financiële toelichting Op dit moment is in de begroting nog geen rekening gehouden met het krediet voor een uitvoeringsprogramma/leerlingenprognoses en project specifieke haalbaarheidsstudies. Om de voortgang te bevorderen is het beschikbaar stellen van een krediet van € 50.000 via het Voortgangsbericht 2023 en het opnemen van het benodigde resterende krediet van € 200.000 in de Prioriteitennota 2024 wenselijk. Het krediet in het Voortgangsbericht 2023 is bestemd voor het opstellen van een uitvoeringsprogramma voor de projecten als in het IHP genoemd in de eerste termijn. Daarnaast is het noodzakelijk om voor het uitvoeringsprogramma te beschikken over een actuele leerlingenprognose. Het op te nemen krediet in de Prioriteitennota 2024 is bestemd voor de haalbaarheidsstudies voor de projecten uit te eerste termijn van het IHP. Evaluatie Om het IHP actueel te houden is het nodig deze elke vier jaar te actualiseren. In de actualisatieronde wordt het op dat moment vastgestelde IHP geëvalueerd en verbeterpunten worden in de nieuwe versie opgenomen. Dit proces wordt dan samen met de schoolbesturen opgepakt.

Communicatie Na besluitvorming van onder andere het IHP, het Voortgangsbericht 2023 en de Prioriteitennota 2024 informeren wij de schoolbesturen over uw besluit. Vervolgactie college Na vaststelling van het IHP en het beschikbaar stellen van de benodigde financiële middelen via het Voortgangsbericht 2023 en het opnemen van de benodigde financiële middelen in de Prioriteitennota 2024, kunnen wij overgaan tot uitvoering van het IHP. Dit betekent dat in het najaar 2023 wordt gestart met het opstellen van een actuele leerlingenprognose en een uitvoeringsprogramma. In het uitvoeringsprogramma worden afspraken gemaakt tussen ons en de schoolbesturen over samenwerking op programma- en projectniveau voor de projecten in de eerste termijn.

-3-

Wanneer wij het uitvoeringsprogramma hebben vastgesteld, kan worden gestart met de project specifieke haalbaarheidsstudies. Hierin worden per project verschillende scenario's onderzocht. Na afronding van de haalbaarheidsstudies leggen wij deze per project ter besluitvorming aan u voor. Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen:  IHP  leerlingenprognose en ruimtebehoefte basisonderwijs 2022  verslag OOGO van 14 maart 2023

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken:  Voortgangsbericht 2021

medewerker: Ruben Broeze, adviseur gebouwenmanagement 0571-27 92 63 r.broeze@voorst.nl

rv-305420-Integraal_Huisvestingsplan_Onderwijs_2024-2027

-4-

portefeuillehouder: Rosmarijn Boender