Raadsvoorstel evaluatie participatiebeleid invoering uitdaagrecht

Voorstel aan de gemeenteraad

24 juni 2025

Onderwerp:

evaluatie participatiebeleid en invoering uitdaagrecht

Nummer: 814342

Programma:

7. Dienstverlenend Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Het document Evaluatie participatiebeleid en invoering uitdaagrecht gemeente Voorst vaststellen en de daarin opgenomen aanbevelingen overnemen. 2. Het Participatiebeleid gemeente Voorst (gewijzigd) vaststellen. 3. De Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Voorst vaststellen. Inleiding Op 3 juli 2023 heeft u het participatiebeleid en een participatieverordening vastgesteld. Dit beleid en de verordening zijn na twee jaar geëvalueerd. Tegelijkertijd hebben wij, als vervolg op de motie 'Wie pakt de handschoen op?' (11 november 2024), gewerkt aan de voorbereiding van de invoering van het uitdaagrecht. De evaluatie van het participatiebeleid en de voorbereiding van het uitdaagrecht zijn uitgevoerd om de effectiviteit van participatie te verbeteren en inwoners meer ruimte te geven om onder bepaalde voorwaarden gemeentelijke taken over te nemen. Er is een uitgebreid voorbereidingstraject geweest met verschillende partijen uit de samenleving en met de gemeente. De uitkomsten van dit traject en de gemaakte afwegingen vormen de basis voor dit voorstel. Argumenten 1.1 Brede en representatieve participatie Bij de evaluatie van het participatiebeleid en de voorbereiding op het invoeren van het uitdaagrecht hebben wij veel mensen betrokken.

Inwoners, buurtinitiatiefnemers, dorpsbelangenorganisaties en maatschappelijke instellingen hebben in samenspraak met de gemeente meegedacht. U werd betrokken bij de voorbereiding op het invoeren van het uitdaagrecht. Door deze brede betrokkenheid verwachten wij een gedragen en realistisch beleid dat aansluit bij de lokale praktijk. 1.2 De evaluatie levert concrete verbeterpunten op voor het participatiebeleid en de uitvoering daarvan Bij de evaluatie kwamen onder andere de volgende behoeften naar voren:  participatie wordt gewaardeerd, maar belanghebbenden willen eerder en duidelijker betrokken worden;  er is behoefte aan meer transparantie over invloed, fases en terugkoppeling;  de participatieladder wordt niet altijd optimaal benut;  er is behoefte aan inspiratie en ondersteuning voor initiatiefnemers. De evaluatie levert aanbevelingen op, over onder meer:  vroegtijdige betrokkenheid van belanghebbenden;  duidelijkheid over invloed en procesfasen;  betere terugkoppeling aan deelnemers;  meer aandacht voor het gemeenschappelijk belang;  het mogelijk maken van uitzonderingen op de participatieplicht bij kleine initiatieven. Deze punten versterken de kwaliteit en transparantie van participatie. 1.3 Het uitdaagrecht versterkt lokale initiatieven Het uitdaagrecht geeft inwoners en maatschappelijke partijen de mogelijkheid om gemeentelijke uitvoeringstaken over te nemen.

Dit stimuleert:  lokale betrokkenheid en eigenaarschap;  maatwerkoplossingen die beter aansluiten bij de behoeften van buurten;  innovatie en samenwerking binnen de gemeenschap.

-1-

1.4 Een open en uitnodigende benadering van het uitdaagrecht biedt meer kans op succesvolle initiatieven Wij kiezen voor een open model zonder vooraf vastgestelde lijst van taken. Hierdoor ontstaat ruimte voor creativiteit en initiatief vanuit de samenleving. Wij blijven eindverantwoordelijk, maar stellen ons ondersteunend en faciliterend op. 1.5 Heldere randvoorwaarden en garanties helpen kansrijke initiatieven goed vorm te geven Het document stelt duidelijke voorwaarden aan het uitdaagrecht, zoals:  lokale binding en maatschappelijke meerwaarde;  continuïteit, veiligheid en verantwoording;  geen winststreven, maar wel ruimte voor samenwerking met lokale bedrijven;  flexibiliteit in het al dan niet vereisen van een rechtsvorm. 1.6 Het uitvoeren van de aanbevelingen uit de evaluatie legt verbinding met de gemeentelijke participatiemissie Het beleid draagt bij aan de missie van de gemeente Voorst: betrokkenheid, saamhorigheid en verbinding. Wij breiden het participatiebeleid uit naar het sociaal domein. Het beleid blijft in ontwikkeling via gezamenlijke leerprocessen met dorpsbelangenorganisaties. 2.1 In het participatiebeleid zijn de aanbevelingen uit de evaluatie verwerkt Zoals omschreven in de aanbevelingen van het evaluatiedocument, hebben wij het participatiebeleid daarop aangepast. Ook hebben wij het beleid geactualiseerd naar de huidige feiten en omstandigheden.

Zo kunt u het participatiebeleid gewijzigd vaststellen. 3.1 Lokaal maatwerk en behoud van eigen karakter staat voorop Wij stellen voor om de bestaande participatieverordening als basis te houden, met toevoeging van elementen uit de VNG-modelparticipatieverordening. Zo blijft het beleid herkenbaar en passend bij de Voorster context. Daardoor blijven de bepalingen over de Adviesraad Sociaal Domein intact. De aanbevelingen uit het document Evaluatie participatiebeleid en invoering uitdaagrecht gemeente Voorst verwerken wij ook in de nieuwe Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Voorst. Evaluatie Over twee jaar vindt opnieuw een evaluatie plaats over hoe het staat met de invoering van het participatiebeleid. Ook kunnen wij daarin de resultaten van het uitdaagrecht meenemen. Participatie Bij de toepassing van participatie werken wij veel met de vijf treden uit de participatieladder. Dit gaat van een lichte tot een zeer grote betrokkenheid. Hoe hoger op de ladder, hoe groter de invloed van de participant. Voor de evaluatie hebben wij trede 3 toegepast. 3. Adviseren: actief respons ophalen via dialoog, bijvoorbeeld in een klankbordgroep voordat er een ontwerp is gemaakt. In het Procesplan voor evaluatie participatiebeleid en invoering uitdaagrecht gemeente Voorst staat het participatieproces omschreven.

-2-

Vervolgactie college Wij publiceren het participatiebeleid en de participatieverordening. Daarna treden deze in werking. De uitkomst koppelen wij terug aan de belanghebbenden die inbreng hadden op de evaluatie van het participatiebeleid en/of op de voorbereiding van de invoering van het uitdaagrecht. Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen: 1. Evaluatie participatiebeleid en invoering uitdaagrecht gemeente Voorst 2. Participatiebeleid gemeente Voorst (gewijzigd) 3. Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Voorst 4. Procesplan evaluatie participatiebeleid en invoering uitdaagrecht

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken: 1. Participatiebeleid gemeente Voorst 2023 2. Participatieverordening 2023 gemeente Voorst

medewerker: Herman Oussoren, juridisch beleidsadviseur | mediator 0571-27 92 62 h.oussoren@voorst.nl

rv-814342-evaluatie_participatiebeleid_invoering_uitdaagrecht

-3-

portefeuillehouder: Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester