Raadsvoorstel Cleantech Regio RES 1.o (2021-62302)

Voorstel aan de gemeenteraad

9 november 2021

Onderwerp:

Cleantech Regio RES 1.0

Nummer: Z-18-04316_2021-62302

Programma:

2. Mooi Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. De Cleantech Regio RES 1.0 november 2021 vaststellen. Inleiding Het proces voor het opstellen van de RES is in de Cleantech Regio gestart in 2019 met het vaststellen van de Startnotitie RES. In de Startnotitie staan het proces en de doelen. Via de concept RES en de ontwerp RES 1.0 is nu de RES 1.0 opgeleverd ter vaststelling. Hiermee is de opdracht die is opgenomen in de Startnotitie uitgevoerd. In de RES 1.0 is het bod van de Cleantech Regio opgenomen. Dat wil zeggen dat de regio aangeeft welk aandeel van de grootschalige opwek wij voor onze rekening nemen. Ook staat beschreven hoe wij, uitgaande van de bestaande inzichten, dit bod gaan realiseren. Hierbij merken wij op dat de RES een inspanningsverplichting is en daarmee dus geen juridisch instrument. De stuurgroep RES heeft bij de aanbieding van de RES 1.0 aan de colleges een brief gevoegd. In deze brief staat duidelijk welke stappen zijn gezet om tot de RES 1.0 te komen. Op 20 september 2021 heeft u de ontwerp RES 1.0 behandeld. U heeft ons daarna, in de vorm van de motie Zoekgebieden RES 1.0 voor grote windmolens in de gemeente Voorst een opdracht meegegeven. Na de eerste behandeling hebben ook andere raden moties en amendementen ingediend.

Alle wijzigingsvoorstellen vanuit de raden en de reacties die zijn binnengekomen in de inspraakperiode zijn verwerkt in een definitief eindverslag van de inspraak dat is toegevoegd als bijlage. Dit geheel aan inspraak en behandeling in de raden heeft geleid tot aanpassingen van de ontwerp RES 1.0. Het resultaat is de Cleantech Regio RES 1.0 die nu voorligt. Argumenten 1.1 Vaststelling van de Cleantech Regio RES 1.0 is een logisch vervolg op het besluit vaststelling Startnotitie RES in 2019 en u bent het bevoegd gezag om de RES 1.0 vast te stellen In 2019 is de Startnotitie vastgesteld waarmee is ingestemd met het daarin opgenomen proces en de ambitie. Met de aangegeven stappen van de concept RES en de ontwerp RES 1.0 is nu de RES 1.0 door de stuurgroep RES, via de colleges, opgeleverd. Het bod is in de loop van het proces bijgesteld. Dit is onder andere gebeurd als reactie op de inbreng uit het maatschappelijk veld en inwoners tijdens de ruimtelijke ateliers en de inspraakronde. Ook is vastgesteld dat de potentie voor windenergie in de Cleantech Regio beperkt is.

1.2 De motie die is aangenomen tijdens de behandeling van de ontwerp RES 1.0 op 20 september 2021 is uitgevoerd In de motie Zoekgebieden RES 1.0 voor grote windmolens in de gemeente Voorst draagt u ons op om bij de stuurgroep RES aan te dringen op het schrappen uit de RES 1.0 van de zoekgebieden voor windenergie op de Voorsterklei en in Klarenbeek. Wij hebben deze motie uitgevoerd door deze opdracht schriftelijk bij de stuurgroep kenbaar te maken. U bent daarover met een raadsmededeling geïnformeerd. Na ontvangst van onder andere uw motie is de passage over windenergie in hoofdstuk 3 van de RES 1.0 aangepast en verduidelijkt. In de RES 1.0 is geen sprake van zoekgebieden voor windenergie, behalve de gehele gemeente Lochem waar mogelijkheden worden gezien voor de plaatsing van vier windmolens. Uit de ruimtelijke verkenning is voortgekomen dat een opstelling van een aantal clusters langs de rand van de Veluwe een passende strategie kan zijn. Vanwege de ecologische belemmeringen is het echter op dit moment niet mogelijk om aan te geven of sowieso sprake kan zijn van windmolens in de zone rond de Veluwe en er kunnen zeker geen uitspraken gedaan worden over mogelijke locaties van de clusters. Kortom in de RES 1.0 is geen sprake van een zoekgebied Voorsterklei en/of Klarenbeek.

-1-

1.3 De Cleantech Regio RES 1.0 bevat een passend bod voor de Cleantech Regio De bijdrage die de Cleantech Regio kan leveren aan de landelijke opgave voor opwek van duurzame energie heeft zich in de loop van het proces ontwikkeld. De mogelijkheden voor windenergie zijn erg onzeker vanwege onder andere ecologische, ruimtelijke en juridische redenen. Dit geheel heeft geleid tot een totaal bod van 1,07 terawattuur (TWh). Dit bod is als volgt opgebouwd. 

Windenergie In de Cleantech Regio RES 1.0 wordt een bod gedaan om 0,11 TWh uit windenergie op te wekken. In voorgaande fases lag het bod voor opwek uit windenergie aanmerkelijk hoger (0,45 TWh). Het bod uit de RES 1.0 is opgebouwd uit de bestaande drie windmolens in Zutphen, drie beoogde windmolens in Zutphen, vier windmolens die zijn voorzien in Lochem en vijf windmolens in de zone van 8 km rond de Veluwe. De drie beoogde windmolens in Zutphen zijn nog onzeker, omdat de Raad van State het bestemmingsplan heeft vernietigd en op dit moment nog niet duidelijk is hoe dit proces een vervolg krijgt. Ook de vijf windmolens in de 8 km-zone rond de Veluwe zijn onzeker. Uit een eerste onderzoek voor het gebied rond de Veluwe is gebleken dat er ruimte is voor ongeveer 20 windmolens. De desbetreffende zone is echter onderdeel van vier RES-regio's en daarom is voor het bod van de Cleantech Regio het aantal van vijf opgenomen. Of dit aantal ook in de praktijk gebracht kan worden is echter onzeker. Nader onderzoek moet hierover meer duidelijkheid geven. Het mag duidelijk zijn dat over eventuele locaties nog niets gezegd kan worden. Hierbij speelt bovendien nog een rol dat enkele lokale haalbaarheidsstudies hebben uitgewezen dat de mogelijkheden voor windmolens zeer beperkt zijn.



Zon op land Het aandeel zon op land in het bod is in de loop van het proces eveneens verminderd en is nu bepaald op 0,45 TWh. Dit was oorspronkelijk 0,78 TWh. De bijdrage is kleiner geworden om gehoor te geven aan de vele geluiden die pleitten voor minder zon op land. De bijdrage van 0,45 TWh komt neer op ongeveer 600 ha en daarvan is ruim 300 ha al gerealiseerd of in procedure. De zonneladder is het uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling. De hoeveelheid zon op land is niet per gemeente toegerekend. Uitzondering hierop is de gemeente Apeldoorn die een eigen ambitie heeft uitgesproken van 250 ha.



Zon op dak In de Cleantech Regio RES 1.0 wordt verwacht dat in 2030 0,51 TWh met zonnepanelen op daken opgewerkt wordt. Dit is een forse wijziging geweest in het proces naar de Cleantech Regio RES 1.0 en een antwoord op de druk vanuit het maatschappelijk veld en de inwoners op zon op dak een belangrijk deel van het bod te laten zijn. Een belangrijke kanttekening hierbij is het gegeven dat mogelijkheden voor opslag ontwikkeld moeten worden om de opgaven zon op dak te kunnen realiseren. Dit in verband met de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet. Daarmee ligt er een inspanningsverplichting om hier als regio fors op in te zetten, waarbij uiteraard de gemeenten ook een bijdrage moeten leveren. De inbreng van Zon op Dak in het RES-bod gaat uitsluitend om grote daken met minimaal 50 panelen. De kleine daken worden niet meegeteld in het bod omdat deze als autonome ontwikkeling in de landelijke cijfers zijn verwerkt. Vooral hoofdstuk 3 van de Cleantech Regio RES 1.0 geeft inzicht in de wijze waarop het bod is opgebouwd. Het bod uit de Cleantech Regio RES 1.0 heeft nog steeds ambitie in zich, maar het bod is realistisch. Er is rekening gehouden met de opvattingen die bij diverse partijen leven en met de landschappelijke en de ecologische kenmerken van het gebied.

1.4 De Cleantech Regio RES 1.0 strookt met de lijn en resultaten zoals die zijn opgehaald in het lokale proces van de VES In het RES-proces heeft een forse verschuiving plaatsgevonden in het bod zoals in het voorgaande is vastgesteld. Tijdens de rondgang in het kader van de VES is vooral opgehaald dat de bevolking in Voorst bij voorkeur graag inzet op zon op dak en meer kleinschalige, lokale oplossingen. Met een verschuiving binnen het bod van opwek via windenergie en zon op land naar een grote inzet op opwek via zon op dak is deze lijn nadrukkelijk zichtbaar in het bod van de Cleantech regio. Ook de zonneladder uit de Cleantech Regio RES 1.0 past in deze lijn met veel inzet op de "ja, graag"-categorie. -2-

Hieruit blijkt dat de inbreng vanuit het lokale proces en de inspraak in het algemeen zijn effect heeft gehad op het uiteindelijke bod in de Cleantech Regio RES 1.0. Financiële toelichting Er zijn geen financiële consequenties verbonden aan de vaststelling van de RES 1.0. Communicatie Het eindverslag inspraak ontwerp RES 1.0 en de Cleantech Regio RES 1.0 worden op 11 november 2021 (na behandeling in alle colleges) openbaar gemaakt. De stukken worden gepubliceerd op de site van de Cleantech Regio. Op de site van de gemeente Voorst wordt hiernaar verwezen. Dit is de gebruikelijke wijze van publicatie zoals die tijdens het proces RES is toegepast. Vervolgactie college Na vaststelling van de Cleantech Regio RES 1.0 door de raden, de algemeen besturen van de waterschappen en Provinciale Staten wordt de Cleantech Regio RES 1.0 aangeboden aan het Nationaal Programma RES. Stellen één of meerdere bevoegde gezagen de RES 1.0 niet vast? Dan wordt dit in de begeleidende oplegnotitie vermeld. Daarna wordt de Cleantech Regio RES 1.0 verder uitgewerkt richting de RES 2.0. Daartoe wordt een plan van aanpak opgesteld.

Het college van burgemeester en wethouders, Renske Helmer-Englebert, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris

Bijlagen:  aanbiedingsbrief stuurgroep RES (2021-62758)  eindverslag inspraak ontwerp RES 1.0 (2021-62757)  Cleantech Regio RES 1.0 (2021-62755)

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken:  motie Zoekgebieden RES 1.0 voor grote windmolens in de gemeente Voorst  brief college aan stuurgroep  raadsmededeling uitvoering motie

medewerker: Jan Wesseldijk, senior landelijk gebied 0571-27 92 88 j.wesseldijk@voorst.nl

RV_2021-62302_Cleantech_Regio_RES_1.0

-3-

portefeuillehouder: Wim Vrijhoef