Raadsvoorstel Beschermd Thuis 2030

Voorstel aan de gemeenteraad

4 mei 2021

Onderwerp:

Beschermd Thuis 2030

Nummer: Z-21-01504_2021-24043

Programma:

5. Sociaal Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Instemmen met het Kaderdocument Beschermd Thuis 2030. 2. Instemmen met het Ontwerp Beschermd Thuis 2022-2030. Inleiding In maart 2021 heeft in de zes gemeenten van de regio een raadsconsultatie plaatsgevonden over Beschermd Thuis. Dit heeft geleid tot aanpassingen aan zowel het Regionaal Kaderdocument als het Regionaal Ontwerp. Samenvattend is de leesbaarheid verhoogd door minder gebruik van vakjargon, zijn de documenten geactualiseerd naar de nieuwste inzichten, is er nadrukkelijk aandacht voor jongeren en is aan beide documenten een financiële paragraaf toegevoegd die antwoord moet geven op vragen die daarover zijn gesteld tijdens de raadsconsultatie (zie Kaderdocument, bladzijden 38-39 en Ontwerp, bladzijden 20-21). Een overzicht van alle reacties in de raadsconsultatie in zes gemeenten voegen wij bij. Voor het volledige beeld hebben wij ook alle reacties van de zes adviesraden bijgevoegd. In deze tweede fase van besluitvorming vragen wij u om in te stemmen met het definitieve Kaderdocument en Ontwerp. De argumenten hiervoor zijn hetzelfde als in de eerste fase.

Argumenten 1.1 De Transformatieagenda Maatschappelijke Opvang-Beschermd Wonen van 2016 is geëvalueerd en geactualiseerd Het Kaderdocument bouwt voort op de visie en uitgangspunten voor Beschermd Thuis van de vastgestelde Transformatieagenda Maatschappelijke Opvang/Beschermd Wonen 2016-2020. Wel hebben wij beleidsmatig de reikwijdte verbreed. Naast de Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen omvat het regionale Kaderdocument nu ook het gemeentelijk beleid ten aanzien van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) en mensen met verward gedrag. Dit betekent dat de regionale en lokale Sluitende Aanpak voor mensen met Verward Gedrag komend jaar naadloos overloopt in het beleid voor Beschermd Thuis. In het Kaderdocument wordt teruggekeken op de in de afgelopen jaren uitgevoerde regionale projecten en in beeld gebracht waar wij staan op de vijf thema's. Deze vijf thema's (zorginfrastructuur in de wijk, welkom in de woonomgeving, werk en dagbesteding en financiële mogelijkheden van cliënten) zijn noodzakelijke elementen voor cliënten om succesvol de stap te zetten naar (weer) zelfstandig(er) te gaan wonen. De afgelopen jaren zijn lokaal en regionaal diverse activiteiten ondernomen om deze thema's te realiseren.

De komende jaren zetten wij onze inzet op deze vijf thema's voort en verbinden hieraan dat in hersteltrajecten voor cliënten integraal aan al deze thema's gewerkt wordt. Per thema zijn doelen geformuleerd. De inspanningen die wij gaan verrichten op lokaal en regionaal niveau om deze doelen te realiseren worden in lokale en regionale uitvoeringsplannen verder uitgewerkt. De uitvoering van deze plannen wordt gemonitord zodat wij tussentijds onze inzet kunnen bijstellen om de beoogde resultaten te behalen. Dit Kaderdocument heeft een langere looptijd dan gebruikelijk omdat de transformatie een hoog ambitieniveau heeft. 

Resultaten specifiek in de gemeente Voorst onder andere:  inloop voor mensen met GGZ-problematiek bij de Vriendendiensten in Deventer en bij Korak in Apeldoorn;  voorlichting voor mantelzorgers van mensen met GGZ-problematiek;  inhuur OGGZ-expertise in het Maatschappelijk Netwerk Voorst;  opstapregeling voor mensen die vanuit beschermd wonen zelfstandig gaan wonen;  woononderzoek naar vraag en aanbod beschermd wonen in komende jaren. -1-

1.2 Het realiseren van het Kaderdocument is opgenomen in het Meerjarenbeleid Sociaal Domein Dit kader vormt een leidraad voor de regionale projecten en lokale jaarwerkplannen en kan inspelen op komende ontwikkelingen. 2.1 Er zijn twee belangrijke ontwikkelingen die vragen om een Ontwerp zorglandschap Maatschappelijke Opvang-Beschermd Wonen Vanaf 2021 komen er twee verschuivingen in het zorglandschap van Maatschappelijke Opvang-Beschermd Wonen.  1. Overgang Wmo naar Wlz Door veranderde wetgeving gaat meer dan 40% van de cliënten Beschermd Wonen vanaf 2021 over van de Wmo naar de Wlz. Aanname is dat ook minimaal 40% van het huidige regionale budget maatwerkvoorzieningen voor Beschermd Wonen wordt overgeheveld van de Wmo naar de Wlz vanaf 2021.  2. Landelijke herverdeling budget Beschermd Wonen Landelijk is het voornemen om een objectief verdeelmodel voor Beschermd Wonen in te voeren en om tegelijkertijd het budget te herverdelen naar alle gemeenten. Dit heeft een forse verschuiving van middelen tot gevolg, aangezien tot vandaag het budget historisch is bepaald. De inschatting voor de regio Oost-Veluwe is dat het gaat om de halvering van het maatwerkbudget in 2030. Landelijk wordt per 1 januari 2023 de invoering beoogd met een ingroeipad van tien jaar. Het huidige budget Beschermd Wonen voor Oost-Veluwe bedraagt circa € 52 mln. op jaarbasis.

Uit dit budget worden diverse regionale uitvoeringskosten, algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen gefinancierd. Er zijn gemiddeld 800 cliënten die gebruikmaken van een maatwerkvoorziening; op jaarbasis. Inclusief in-, door- en uitstroom is sprake van ongeveer 1.020 cliënten per jaar. Voorst heeft ongeveer 40 klanten met een indicatie Beschermd Wonen. Door de bovenstaande ontwikkelingen en de daarmee gepaard gaande financiële en maatschappelijke risico's heeft de regio Oost-Veluwe ervoor gekozen samen met de partners in de regio (zorgaanbieders, woningcorporaties, cliënten/naasten) een Ontwerp voor het zorglandschap Beschermd Wonen voor de komende jaren te maken. Het Ontwerp Beschermd Thuis voor de gemeenten van de regio Oost-Veluwe (Apeldoorn, Brummen, Epe, Hattem, Heerde en Voorst) is gebaseerd op drie pijlers: 1. GGZ in de wijk 2. integrale Hersteltrajecten 3. continuïteit aanbod Beschermd Wonen 2.2 Het Ontwerp Beschermd Thuis is opgenomen in het Meerjarenbeleid Sociaal Domein De afbouw van middelen dient met een ingroeipad van tien jaar te worden gerealiseerd, terwijl tegelijkertijd de kwaliteit van beschermd thuis wordt behouden en zo mogelijk wordt versterkt. Risico's In februari 2021 verscheen een publicatie van de uitkomsten van een nieuw objectief verdeelmodel voor Beschermd Wonen vanaf 1 januari 2023.

Inzicht in de toekomstige financiële middelen beïnvloedt weliswaar niet onze visie, maar versterkt wel de urgentie om aan onze ambities te werken en het tempo waarin wij ons aanbod hervormen of afbouwen. Financiële toelichting In het Regionale Kaderdocument en in het Regionale Ontwerp is een financiële paragraaf opgenomen. Het huidige budget Beschermd Wonen voor Oost-Veluwe bedraagt ongeveer € 52 mln. op jaarbasis. Uit dit budget worden diverse regionale uitvoeringskosten, algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen gefinancierd. De uitgave aan maatwerkvoorzieningen is jaarlijks ongeveer € 44 mln. Per 2021 wordt een deel van de cliënten Beschermd Wonen naar de Wet langdurige zorg (Wlz) overgeheveld. Op basis van de laatste overzichten gaat het om 50% van de huidige cliënten met het bijbehorende budget waardoor het budget in 2021 uitkomt op ruim € 31 mln. De overheveling van Beschermd Wonen naar de Wlz gaat om een budgetneutrale operatie. De afname van kosten en de uitname van budget zijn gelijk aan elkaar (zie Kaderdocument, bladzijden 38-39 en Ontwerp, bladzijden 20-21).

-2-

Het dan resterende regionale budget voor Beschermd Wonen, loopt naar verwachting terug tot iets meer dan € 18 mln. als gevolg van de invoering van het nieuwe objectieve verdeelmodel voor Beschermd Wonen. Het is realistisch te verwachten dat de gemeenten een deel van hun rijksvergoeding overhevelen naar het regionale budget en een deel gebruiken voor de lokale bekostiging van zelfstandig wonende cliënten. Voor de vorming van het regionale budget worden daarom nog enkele scenario's doorgerekend. De regio moet hier verdere afspraken over maken waarbij de zes gemeenten al wel de intentie hebben uitgesproken voor financiële solidariteit en een regionaal budget. Ook moet de regio afspraken maken over de wijze van gezamenlijke bekostiging van regionale voorzieningen en regionale uitvoeringskosten vanaf 1 januari 2023. Om de beoogde afbouw van 190 tot 240 intramurale (interne) plekken te realiseren in de periode van 2023 tot 2030, moet de regio in 2021 keuzes maken. De afbouw kan immers niet binnen enkele weken of maanden gerealiseerd worden. In het belang van de cliënten moet daar voldoende tijd voor uitgetrokken worden. Evaluatie Op de lange termijnagenda van de gemeenteraad staat een eerste evaluatie over vier jaar, in het eerste kwartaal van 2025. Communicatie Het is gebruikelijk dat regionale beleidsstukken in twee fasen ter besluitvorming worden aangeboden.

Het Kaderdocument Beschermd Thuis en het Ontwerp Beschermd Thuis zijn in maart 2021 ter consultatie aangeboden en worden nu ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden van Apeldoorn, Brummen, Epe, Hattem, Heerde en Voorst. Om de mogelijke effecten van dit kaderdocument voor cliënten en hun omgeving uit te leggen, is een publieksfolder gemaakt. Vervolgactie college 1. Kaderdocument Beschermd Thuis 2022-2030 Nadat het Kaderdocument Beschermd Thuis definitief is vastgesteld door de zes gemeenteraden wordt deze verder uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsplan. Dit uitvoeringsplan wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de regionale colleges. In het regionale uitvoeringsplan worden de doelen geconcretiseerd naar acties en resultaten, wordt bepaald welke partijen hierbij betrokken worden en wordt er een tijdspad aan verbonden. Naast een regionaal uitvoeringsplan worden lokale uitvoeringsplannen opgesteld waarmee de lokale inzet geconcretiseerd wordt. Er wordt een monitoringsysteem opgezet om de voortgang van de regionale en lokale uitvoeringsplannen te volgen en te kunnen bijsturen. 2. Ontwerp Beschermd Thuis 2030 De besluitvorming over het Ontwerp loopt qua tijdspad parallel aan dat van het Kaderdocument.

Nadat het Ontwerp Beschermd Thuis door de zes gemeenteraden is vastgesteld wordt er, onder leiding van een regionale projectleider, gestart met het uitwerken en invoeren van het Ontwerp en een nieuwe inkoop van Beschermd Wonen.

Het college van burgemeester en wethouders, drs. J.T.H.M. Penninx, burgemeester E.J.A. Wolbers-Cents, secretaris

Bijlagen:  Regionaal Kaderdocument Beschermd Thuis (2021-25380)  Regionaal Ontwerp Beschermd Thuis (2021-25381)  Regionale notitie consultatie gemeenteraden (2021-24258)  Adviezen zes adviesraden Kaderdocument (2021-24259)  Adviezen zes adviesraden Ontwerp (2021-24260)  publieksfolder (2021-25384) Gerelateerde stukken:  raadsvoorstel (eerste fase consultatie) RV_2021-24043_Beschermd_Thuis_2030

-3-

Informatie over dit voorstel: portefeuillehouder: Wim Vrijhoef ambtenaar: Peter Krük, senior beleidsmedewerker sociaal domein 0571-27 92 99 peter.k@voorst.nl