Raadsvoorstel Aanwijzen van de locatie Kadijk 7A in Terwolde voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's)

Voorstel aan de gemeenteraad

23 september 2024

Onderwerp:

Nummer: 569222

Programma:

Aanwijzen van de locatie Kadijk 7A in Terwolde voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's) 4. Gezond Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Vaststelling besluit aanwijzing locatie Kadijk 7A in Terwolde als reguliere opvanglocatie voor vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's) voor een periode van vijf jaar, met ingang vanaf 28 oktober 2024. 2. Vaststelling intrekken principebesluit: ''Vast te stellen het principebesluit aanwijzing locatie Kadijk 7A in Terwolde als reguliere opvanglocatie voor vijftig amv's voor vijf jaar met ingang vanaf 28 oktober 2024. Principebesluit te lezen als voorlopig besluit.'' genomen op 27 augustus 2024. Inleiding Per 1 februari 2024 is de 'Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen', beter bekend als de Spreidingswet, in werking getreden. Doel van deze wet is om te komen tot voldoende en duurzame opvangplekken voor asielzoekers en een evenwichtiger verdeling van asielopvang over provincies en gemeenten. Met de wet zijn aan gemeenten taakstellingen opgelegd hoeveel reguliere opvangplekken er gerealiseerd moeten worden. Voor gemeente Voorst betekent dit het realiseren van 156 opvangplekken voor 1 juli 2025. Het overgaan tot reguliere opvang in de gemeente Voorst sluit aan bij meerdere van uw moties: Toekijken is ook schuldig zijn (6 september 2022), Acute Nood breekt alle wetten (28 januari 2023) en Alleen ga je sneller, samen kom je verder (13 november 2023).

Bovendien heeft u op 29 januari 2024 het 'Stappenplan proces voor aanwijzing locatie noodopvang van asielzoekers' vastgesteld. Hieruit blijkt de bereidheid van de gemeenteraad om een bijdrage te leveren in de opvang van vluchtelingen met een zorgvuldig proces. De eigenaar van de Kadijk 7A heeft het pand voor verhuur aangeboden aan ODIG Zorg. ODIG Zorg voert namens het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's) uit. ODIG Zorg en COA hebben aan de gemeente Voorst toestemming gevraagd om een opvanglocatie te starten voor vijf jaar aan de Kadijk 7A in Terwolde voor vijftig amv's. Amv's zijn jongeren in de leeftijd van vijftien tot achttien jaar. Zij zijn naar Nederland gevlucht in afwachting van hun procedure. Op dit moment is er in Nederland een direct tekort aan opvangplekken voor deze amv's. Op 20 juni 2023 is de locatie Kadijk 7A in een raadsvoorstel aan u voorgelegd in een besloten IBB. Toen in gezamenlijkheid met Kadijk 7. Nu gaat het expliciet om Kadijk 7A. Het betreft dus geen nieuw raadsvoorstel. Het gaat om dezelfde locatie die voor hetzelfde doeleinde kan worden ingezet.

Volgens het stappenplan, heeft u op 27 augustus 2024 het principebesluit genomen om de locatie Kadijk 7A in Terwolde aan te wijzen als reguliere opvanglocatie voor vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv's) voor een periode van 5 jaar vanaf 28 oktober 2024. Participatietraject inwoners tot dusver Volgens het door de raad vastgestelde 'Stappenplan proces voor aanwijzing locatie noodopvang van asielzoekers', verzorgt het college de communicatie over het principebesluit genomen op 27 augustus 2024. De communicatie is hierin gericht op drie schillen: direct belanghebbende aanwonenden, belanghebbende omwonenden en overige inwoners. Als eerste zijn de direct belanghebbende aanwonenden persoonlijk geïnformeerd door wethouder Peter Wormskamp. Zij zijn direct de dag na principebesluitvorming benaderd. Bij de direct aanwonenden die niet thuis waren, is een 'niet thuis kaartje' met de uitnodigingsbrief in de brievenbus gedaan. Ook de dorpsbelangenverenigingen Terwolde, Nijbroek en De Vecht zijn deze dag geïnformeerd. Als tweede zijn de belanghebbende omwonenden (cirkel +/- twee kilometer rondom de locatie) geïnformeerd, twee dagen na de besluitvorming. De omwonenden (inclusief de aanwonenden) hebben een brief ontvangen waarin zij zijn uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst. Als derde kunnen de overige inwoners terecht op de website van de gemeente voor hun vragen. -1-

Informatiebijeenkomst 4 september 2024 Wij hebben 188 aanmeldingen ontvangen voor de informatiebijeenkomst. Bewoners konden zich inschrijven voor vier tijdsloten van ieder vijftig minuten. Er was sprake van een actieve deelname van de aanwezigen, waarbij diverse vragen en zorgen werden behandeld. Inwoners die gedurende de tijdsloten niet hun vragen konden stellen, zijn in de gelegenheid gesteld de vragen te noteren op vragenkaarten. Er komt een terugkoppeling op de gemeentelijke website waarin de vragen en antwoorden aan bod komen. Vereniging Kadijk Buurtbelangen Een grote groep inwoners heeft zich gebundeld in de Vereniging Kadijk Buurtbelangen. Zij hebben een zorgvuldig opgestelde vragenlijst ingediend over het voornemen om de locatie Kadijk 7A aan te wijzen voor de opvang van vijftig amv's. Deze vragen worden beantwoord vóór definitieve besluitvorming, waarvoor dit raadsvoorstel als basis dient. Hoe verder? Volgens het stappenplan pakt het college na positief aanwijzingsbesluit de verdere uitvoeringsstappen op, waaronder het aangaan van een bestuursovereenkomst met het COA en ODIG Zorg. Daarin komen, onder andere, afspraken te staan over het betrekken van de omwonenden en de bevoegdheden van de burgemeester aangaande de openbare orde.

Zo worden er onder meer afspraken gemaakt over het inrichten van periodieke overleggen met omwonenden en overleggen over de veiligheid binnen en buiten de locatie. Maar ook over zaken als 24-uurs bereikbaarheid van de opvanglocatie voor omwonenden. Verantwoordelijkheden raad en college In het 'Stappenplan proces voor aanwijzing locatie noodopvang van asielzoekers' is het uitgangspunt dat de raad en college samen voor de uitdaging staan om opvanglocaties te realiseren. Deze invalshoek is gekozen op grond van de Memorie van Toelichting die hoort bij de Spreidingswet. In de letterlijke tekst van artikel 6 lid 1 staat dat het initiatief bij het college ligt. Het is belangrijk bij de interpretatie van artikel 6 lid 1 ook de Memorie van Toelichting te raadplegen, waarin de wetgever de intentie duidt en het interpretatiekader aangeeft. Hiermee houdt de bestuursrechter rekening in zijn/haar oordeel. Op pagina 25 van Memorie van Toelichting bij artikel 6 staat: ''Er is voor gekozen om de taak te beleggen bij het college (dagelijks bestuur van de gemeente) en de raad voor zover het realiseren op een bepaalde locatie een wijziging van het bestemmingsplan vergt''. In het geval van de locatie Kadijk 7A is geen bestemmingsplanwijziging nodig om opvang te realiseren. Dit doet niets af aan de intentie en het interpretatiekader van de wetgever in de Memorie van Toelichting.

Volgens het 'Stappenplan proces voor aanwijzing locatie noodopvang voor asielzoekers', leggen wij dit voorstel ter besluitvorming aan u voor. Argumenten 1.1 Hiermee geven wij gedeeltelijk invulling aan de wettelijke taakstelling voor het opvangen van asielzoekers. Met de komst van de Spreidingswet zijn wij als gemeente verplicht om invulling te geven aan de wettelijke taakstelling die hiermee van kracht is gegaan. Voor de gemeente Voorst betekent dit dat wij uiterlijk 1 juli 2025 opvang moeten bieden aan 156 asielzoekers. Met de locatie aan de Kadijk 7A realiseren wij alvast een deel van deze wettelijke taak. 1.2 De opvang van amv's past binnen het geldende omgevingsplan Voorst. In het geldende omgevingsplan gemeente Voorst, waarvan bestemmingsplan Buitengebied een onderdeel is, heeft het perceel Kadijk 7A in Terwolde een maatschappelijke bestemming. Asielopvang in zijn algemeenheid zien wij als een functie die past onder de maatschappelijke bestemming. Hierover is echter nog geen eenduidige jurisprudentie. Wanneer het zwaartepunt ligt op het wonen en er weinig sprake is van ondersteuning kan een rechter oordelen dat de maatschappelijke bestemming niet passend is. De opvang van amv's gaat echter gepaard met 24-uurs begeleiding. Dit maakt de maatschappelijke bestemming passend voor deze vorm van asielopvang.

-2-

1.3 Het perceel aan de Kadijk 7A is geschikt voor de opvang van amv's. Zoals in het vorige argument is aangegeven, is de opvang van vluchtelingen planologisch haalbaar. Daarnaast is het perceel ook functioneel passend voor de opvang van amv's. Het pand is oorspronkelijk een flebologiepraktijk. Door de jaren heen is het pand verbouwd en geschikt gemaakt voor verblijf in combinatie met zorg. Verschillende zorgpartijen hebben gebruik gemaakt van dit pand. Dit maakt dat het pand ook geschikt is voor de opvang van vluchtelingen. Het COA heeft een schouw uitgevoerd op het perceel. 1.4 Wij dragen hiermee actief bij aan het oplossen van een groot maatschappelijk probleem. Naast onze wettelijke verplichting, vinden wij het vanuit menselijk en maatschappelijk oogpunt van belang om asielzoekers op te vangen. De landelijke behoefte aan langdurige opvangplekken is groot. Vooral voor locaties waar asielzoekers meerdere jaren kunnen verblijven in afwachting van hun asielprocedure. 1.5 Bij tijdige besluitvorming kunnen de amv's die een opvanglocatie in de gemeente Apeldoorn moeten verlaten, worden verplaatst naar de Kadijk 7A. Inmiddels is er meer bekend over de jongeren die aan de Kadijk 7A kunnen worden opgevangen. De amv's die nu verblijven op een opvanglocatie in Apeldoorn, kunnen worden verplaatst naar de Kadijk 7A totdat Apeldoorn een nieuwe opvanglocatie beschikbaar heeft.

Voordelen zijn dat de jongeren hun onderwijs in Apeldoorn kunnen voortzetten en gebruik kunnen blijven maken van de gezondheidsvoorzieningen daar. Hierdoor hoeven wij als gemeente deze faciliteiten niet te organiseren voor deze jongeren. Risico's 1. Bij eventuele uitstel van besluitvorming kan de groep jongeren voor wie de opvanglocatie Kadijk 7A benodigd is, niet tijdig worden opgevangen in de gemeente Voorst. In november moeten de jongeren weg uit de opvanglocatie in Apeldoorn. Bij eventuele uitstel van besluitvorming, is de locatie niet tijdig gereed om de jongeren in november op te vangen op de Kadijk 7A. 2. Bij eventuele uitstel van besluitvorming kan het zijn dat het pand Kadijk 7A niet meer beschikbaar is voor opvang. COA en ODIG Zorg betalen per ingang van september 2024 huur voor het pand. COA en ODIG Zorg gaan niet in blijvende onzekerheid over besluitvorming de huurbetaling voortzetten. Het risico dreigt dat hier ook kosten voor de gemeente bij komen kijken. Daarbij komt dat het pand dan beschikbaar komt voor huur aan andere partijen. Als het pand niet meer beschikbaar is voor de opvang, heeft dit gevolgen voor de wettelijke taakstelling. Financiële toelichting Het uitgangspunt vanuit het Rijk is dat de opvang voor de gemeente budgettair neutraal plaatsvindt.

Communicatie Het raadsbesluit wordt tijdens een openbare raadsvergadering genomen en is daarmee per direct inzichtelijk voor de inwoners. Verdere communicatie pakken wij op, zoals geformuleerd bij de inleiding. Vervolgactie college Wij voeren de verdere stappen uit volgens het 'Stappenplan proces voor aanwijzing locatie noodopvang voor asielzoekers'. Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen:

Informatie over dit voorstel:

Gerelateerde stukken: 1. Stappenplan proces voor aanwijzing locatie noodopvang van asielzoekers

portefeuillehouder: Peter Wormskamp

rv-569222-Aanwijz_Kadijk_7A_opvang_amv's

-3-