Raadsmededeling Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 regio Stedendriehoek

Mededeling aan de gemeenteraad

24 januari 2023

Onderwerp:

Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 regio Stedendriehoek

Nummer: 234698

Programma:

1. Bouwend Voorst

Openbaar

Inleiding Vanaf maart 2022 heeft het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (hierna: VRO) de Nationale Woon- en Bouwagenda met daaraan gerelateerd een aantal programma's gepubliceerd. Door de Nationale Woon- en Bouwagenda neemt het Rijk weer meer regie op het gebied van volkshuisvesting en woningbouw. Oorzaak hiervan is de (toenemende) druk op de woningmarkt waardoor steeds meer mensen en huishoudens in de knel raken. Het is voor veel mensen lastig een woning te vinden die aansluit bij de wensen, behoeften en (financiële) mogelijkheden. Minister Hugo de Jonge van VRO wil dat gemeenten in Nederland in de periode 2022 tot en met 2030 900.000 nieuwbouwwoningen realiseren. Daarnaast geeft de minister aan dat daarvan op landelijk, provinciaal en regionaal niveau tweederde van de woningen betaalbaar is. Dat komt neer op: − sociale huurwoningen tot de sociale huurgrens (in 2023 is dit € 808,06 per maand); − middenhuur vanaf de sociale huurgrens tot maximaal € 1.000 per maand; − betaalbare koopwoningen met een aankoopprijs tot maximaal € 355.000. Eén van de onderdelen uit de Nationale Woon- en Bouwagenda om de doelen te bereiken is het maken van prestatieafspraken tussen het Rijk, provincie en gemeenten in regioverband.

Deze prestatieafspraken geven het Rijk, provincies en gemeenten in regioverband meer inzicht op het gebied van woningbouw en (wanneer noodzakelijk) mogelijkheden tot sturing op hoeveel en welke type woningen worden gerealiseerd, passend bij de woonwensen en -behoeften van mensen. Met deze raadsmededeling informeren wij u over de Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 regio Stedendriehoek. Kern van de boodschap Na instemming van alle colleges in de regio (Apeldoorn, Brummen, Epe, Heerde, Lochem Voorst en Zutphen) heeft het Dagelijks Bestuur (hierna: DB) van de regio Stedendriehoek op 15 februari 2023 een positief besluit genomen over de Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 regio Stedendriehoek. Met het aangaan van de Regionale Woondeal voor de regio Stedendriehoek verbinden de gemeenten, de provincie en het Rijk zich aan de afspraken uit de Regionale Woondeal op het gebied van woningbouw en volkshuisvesting in de periode tot en met 2030 en spannen zij zich met elkaar in om deze opgave daadwerkelijk te realiseren. Voor de gemeente Voorst gaat het om een woningbouwproductie van ongeveer 900 woningen in de periode tot en met 2030. Dit aantal sluit aan bij de lopende regionale afspraken en uw kaders. Om de regionale woningbouwopgave te kunnen realiseren zijn in de Regionale Woondeal ook enkele sleutelprojecten opgenomen die voor de regionale opgave heel belangrijk zijn.

Voor de gemeente Voorst zijn twee sleutelprojecten opgenomen, namelijk: toekomstige ontwikkelingen in de spoorzones en de woningbouwplannen in de diverse kernen. Corporaties in onze regio (waaronder IJsseldal Wonen) hebben een ondersteuningsverklaring afgegeven aan de provincie Gelderland. Nadere toelichting Het afgelopen halfjaar is door gemeenten (in regioverband), provincies en het Rijk intensief gewerkt aan deze Regionale Woondeal. Op hoofdlijnen gaat het om de volgende stappen: − indicatief bod door provincies aan Rijk op basis van de woningbouwprogramma's van de gemeenten (1 juni 2022); − definitief bod met reality check (september 2022); − afspraken tussen Rijk en provincies (oktober 2022); − regionale woondeals tussen Rijk, provincie en gemeenten. Voor de regio Stedendriehoek wordt dit in maart 2023 getekend.

-1-

Dit intensieve traject heeft uiteindelijk geleid tot een woondeal waar zowel de gemeenten in regioverband, de provincie als het Rijk achter staan. Waarbij nadrukkelijk is aangegeven dat woningbouw erg complex is, afhankelijk van vele (externe) factoren en de samenwerking tussen publieke en private partners. De lange termijn (tot en met 2030) kent daarnaast veel onzekerheden en vereist van alle partijen aanpassingsvermogen en realisme om met elkaar de woningbouwopgave te kunnen realiseren. De Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 sluit aan bij de regionale woningbouwafspraken uit 2020 en uw kaders De Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 regio Stedendriehoek is een doorvertaling van de afspraken tussen Rijk en provincie. In regioverband hebben de Gelderse gemeenten in de regio Stedendriehoek een woningbouwopgave afgesproken van ongeveer 17.000 woningen. Inclusief Deventer is de woningbouwopgave ongeveer 24.000 woningen in de periode tot en met 2030. Door instemming van alle colleges en het besluit van het DB op 15 februari 2023 hebben de regiogemeenten, de provincie Gelderland en het Rijk met elkaar afgesproken dat zij gezamenlijk alle inspanningen gaan verrichten ter uitvoering van de afspraken in de Regionale Woondeal. Voor Voorst betekent dit een woningbouwopgave van ongeveer 900 woningen in de periode tot en met 2030.

De regionale woningbouwafspraken uit 2020 vormen hiervoor de basis. Daarnaast hebben wij als Voorst gekeken of en op welke wijze wij tegemoet kunnen komen aan de nadrukkelijke wens vanuit het Rijk en de provincie Gelderland om de woningbouwproductie en vooral het aandeel sociale huurwoningen te verhogen. Met Woningcorporatie IJsseldal Wonen is in de meerjaren-samenwerkingsafspraken een gezamenlijk doel uitgesproken om in de periode tot en met 2030 ongeveer 270 sociale huurwoningen aan onze woningvoorraad toe te voegen. Dit komt neer op ongeveer 30% van onze woningbouwproductie. Bij toekomstige woningbouwprojecten onderzoeken wij samen met IJsseldal Wonen de mogelijkheden voor het toevoegen van extra sociale huurwoningen om ons gezamenlijke doel te realiseren. Het Voorster aandeel in de regionale woningbouwopgave in de periode tot en met 2030 sluit aan op de lopende regionale woningbouwafspraken en uw kaders. Wij gaan nog steeds uit van een gemiddelde woningbouwproductie van 80 woningen per jaar. Maar wij sluiten onze ogen niet voor de werkelijkheid. Daarom hebben wij binnen onze mogelijkheden gezocht naar extra woningbouw en dan vooral in het betaalbare segment. Wij staan voor realistisch programmeren en verwachten in de periode tot en met 2030 ongeveer 900 woningen aan onze woningvoorraad toe te kunnen voegen.

Wel met de kanttekening dat woningbouw erg complex is en van vele factoren afhankelijk. Voor een deel van onze woningbouwopgave moeten nog geschikte locaties worden gevonden. Ook voor het extra aandeel sociale huurwoningen. Hier werken wij de komende jaren intensief verder aan. De Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 is besproken met de woningcorporaties Het toevoegen van betaalbare woningen, zowel in de huur als koop geven wij de komende jaren voorrang. Met IJsseldal Wonen hebben wij intensief gesproken om het aandeel sociale huurwoningen te vergroten. In regionaal verband hebben de woningcorporaties, waaronder IJsseldal Wonen een ondersteuningsverklaring aan de provincie Gelderland gegeven voor deze woondeal. De sleutelprojecten in de gemeente Voorst zijn ontwikkelingen in de spoorzones en woningbouwlocaties in de diverse kernen Naast de kwantitatieve afspraken staan er ook sleutelprojecten in de Regionale Woondeal die heel belangrijk zijn in de totale regionale woningbouwopgave. Op de kaart met sleutelprojecten staan voor de gemeente Voorst twee sleutelprojecten. Dit gaat over toekomstige ontwikkelingen in de spoorzones. De spoorzones hebben wij breed gedefinieerd waardoor dit sleutelproject over vele locaties en onderdelen gaat (gemeentebreed). Hiervan is ook een aantal nog niet uitgewerkt of in beeld.

Echter verwachten wij, gelet op alle ontwikkelingen die naar verwachting in de spoorzones (gaan) spelen, dat hier in de toekomst ook een aanzienlijke opgave op het gebied van woningbouw ligt. Het andere sleutelproject op de kaart gaat over woningbouw in onze diverse kernen. Denk hierbij aan Wilp, Posterenk maar ook aan Twello-Noord en de locatie Veluws College. Woningbouw in de beide sleutelprojecten is bepalend voor de realisatie van de aantallen en de betaalbaarheid. Zonder bijvoorbeeld Twello-Noord ontstaat er een groot gat en is het niet mogelijk om ons doel op het gebied van woningbouw te realiseren. -2-

De woningbouwopgave kent onzekerheden De geopolitieke en economische onzekerheden zijn op dit moment heel groot. Denk hierbij aan de hoge inflatie en oplopende rentes, de fors gestegen energieprijzen en het toenemende tekort aan bouwmateriaal en arbeidskrachten. Daarnaast spelen de beschikbaarheid van locaties, de beperkingen vanuit het energienetwerk en het stikstofvraagstuk een belangrijke rol bij onder andere woningbouw. De langere horizon van deze afspraken (tot en met 2030) kent veel onzekerheden en vereist aanpassingsvermogen en realisme van alle partijen als de omstandigheden wijzigen. De Regionale Woondeal is een inspanningsovereenkomst. Tussenkomsten van Rijk en provincie zijn hierin niet opgenomen. Wel werkt het Rijk aan de Wet regie volkshuisvesting die mogelijkheden van tussenkomst voor Rijk en provincie bieden. De inhoud van de wet is nog niet bekend. Vanuit de regio Stedendriehoek is nadrukkelijk aangegeven dat er vanuit het Rijk en de provincie Gelderland (financiële) ondersteuning noodzakelijk is om de regionale woningbouwopgave te realiseren.

Het college van burgemeester en wethouders.

Bijlagen: − Regionale Woondeal regio Stedendriehoek − kaart sleutelprojecten − persbericht regio Stedendriehoek

Informatie over deze mededeling: portefeuillehouder: Bert Visser medewerker: Kevin Stremmelaar, beleidsadviseur wonen en ruimtelijke ordening 0571-27 93 54 k.stremmelaar@voorst.nl

rm-234698-Regionale_Woondeal_2022_t/m_2030

-3-