Raadsmededeling Onderzoek Tiny Houses (2019-86770)

2019-86770

Mededeling aan de gemeenteraad

17 december 2019

Onderwerp:

onderzoek Tiny Houses

Nummer: Z-18-05520_2019-86770

Programma:

1. Bouwend Voorst

Openbaar

Inleiding U heeft op 12 november 2018 de motie 50 vierkante meter geluk over Tiny Houses aangenomen. Daarin wordt aan het college gevraagd om onderzoek te doen naar de belangstelling, behoefte, wenselijkheid, locaties en voorwaarden voor het bouwen en/ of bewonen van Tiny Houses. De opzet van dit onderzoek (2019-07604) is in februari 2019 aan u aangeboden. Nu informeren wij u over de uitkomsten van dit onderzoek, zoals vermeld op de kortetermijnagenda. De motie is daarmee afgehandeld. Kern van de boodschap De vraag die centraal stond in het onderzoek was: Is het wenselijk om Tiny Houses in de gemeente Voorst te faciliteren en zo ja in welke vorm en onder welke voorwaarden. Tiny Houses is een vernieuwende, tijdelijke woonvorm die op veel sympathie kan rekenen. Op het eerste gezicht lijkt het een fraaie oplossing om betaalbare woonruimte toe te voegen in de gemeente met bijzondere architectuur. Echter naast voordelen heeft het concept ook een aantal nadelen die het niet wenselijk maken om deze tijdelijke woonvorm gemeentebreed te faciliteren. Dit geldt zowel voor het buitengebied als de kernen. Wel willen we ruimte bieden voor een kleinschalige pilot als hiervoor een concreet initiatief komt van een groep geïnteresseerden. De Fliegerhorst in Teuge is hiervoor een geschikte locatie.

Het onderzoek is breder ingestoken waarbij ook is gekeken naar permanente vormen van klein wonen, ook wel micro wonen genoemd. Hieruit volgt een aantal aanbevelingen zoals meer aandacht voor andere (waaronder kleinere/ en of vernieuwende) woonvormen in onze nieuwbouwplannen in de kernen en bij ons functieveranderingsbeleid. Nadere toelichting De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn: Belangstelling en behoefte  Beperkte omvang doelgroep De echte Tiny House doelgroep heeft veelal een idealistisch motief, gaat voor een eenvoudiger, milieubewuste leefstijl en zoekt de vrijheid om te gaan en staan waar je wilt. Deze doelgroep, met bijbehorende levensfilosofie, die op zoek is naar een tijdelijk woonconcept, is heel beperkt van omvang in de gemeente Voorst. Dit is een niche in een nichemarkt van het klein wonen.  Geen belangstelling vanuit de markt Woningcorporatie IJsseldal Wonen en lokale ontwikkelaars zijn niet enthousiast over deze woonvorm. Dit heeft te maken met de tijdelijkheid, de prijs-kwaliteitverhouding en de woningmarkt die hier niet overspannen is zoals in sommige andere delen van het land.  Belangstelling vanuit bewoners voor tijdelijke woonvormen minimaal Aan de belangenverenigingen is de vraag voorgelegd of zij verwachten dat er belangstelling is in hun kern voor deze woonvorm. Vanuit de belangenverenigingen wordt hier niet positief op gereageerd.

Er is wel belangstelling voor kleinere vormen van wonen, micro wonen, maar dan niet van tijdelijke aard.  Kleine huishoudens willen niet altijd klein wonen Er is een toename van het aandeel kleine huishoudens in de gemeente zichtbaar voor zowel de korte als lange termijn. De toename betekent echter niet een-op-een dezelfde toename van het aantal benodigde kleine woningen. Er is zeker belangstelling voor klein wonen (micro wonen) op een vaste plek, maar het motief hiervoor is vooral betaalbaarheid. Daarnaast speelt de locatie een belangrijke rol.

-1-



Lange termijn behoefte onduidelijk Of het toevoegen van Tiny Houses voor de lange termijn een goede oplossing is, is niet duidelijk. Er kan sprake zijn van een trend of hype. Om die reden is het nu gemeentebreed faciliteren van dit woningtype niet wenselijk.

Beleid en regelgeving. Hiervoor is gekeken in hoeverre Tiny Houses zich verhouden tot ons gemeentelijk beleid  Extra bebouwing in het buitengebied sluit niet aan op ons beleid Extra tijdelijke bouwmogelijkheden creëren in het buitengebied –zoals een Tiny House- is juridisch mogelijk, maar sluit niet aan op ons functieveranderingsbeleid voor het buitengebied. In het kader van functieverandering stellen we hoge eisen aan het toevoegen van extra woningen en moet er sprake zijn van een ruimtelijke verbetering. Het ligt niet voor de hand om dit los te laten bij Tiny Houses. Ook onze Ruimtelijke Toekomstvisie en Woonvisie bieden alleen ruimte voor vernieuwende woonvormen als sprake is van kleinschaligheid en maatwerk.  De tijdelijkheid moet gegarandeerd zijn Dit is voor de gemeente een belangrijke voorwaarde. De handhaafbaarheid van tijdelijke woonvormen is een probleem. Het instrument handhaving is daarvoor niet voldoende. Tijdelijkheid is gegarandeerd als duidelijk is dat er binnen afzienbare tijd een andere invulling is voor de betreffende locatie. In het buitengebied is dit meestal niet het geval.  Geen woningcontingenten Tiny Houses hebben geen gevolgen voor de woningcontingenten vanwege het tijdelijke karakter. Bij permanente woonvormen zoals micro wonen is dat wel het geval. Onze woningcontingenten willen we vooral gebruiken voor in- en uitbreiding van onze kernen.

Het onderzoek heeft geleid tot de volgende aanbevelingen:  Ruimte bieden voor een kleinschalige pilot, als hiervoor een concreet initiatief komt van een groep geïnteresseerden Gezien de uitkomsten van het onderzoek is het niet wenselijk om als gemeente op voorhand grond of locaties aan te wijzen voor Tiny Houses. Wel kan ruimte worden geboden voor een kleinschalige pilot, als hiervoor een concreet initiatief komt van een groep geïnteresseerden. Voorwaarde is wel dat het initiatief vanuit inwoners zelf komt. De succesfactoren van Tiny Houses zijn: een lage bebouwingsdichtheid, eigen verantwoordelijkheid van deelnemers (zelfbouw is cruciaal), duurzaamheid en tijdelijk gebruik. De Fliegerhorst is hiervoor een geschikte locatie. 

Meer aandacht besteden aan andere (waaronder kleinere/ en of vernieuwende) woonvormen in onze nieuwbouwplannen in de kernen Dit kan door in te zetten op een variatie aan woningtypologieën en kavelgroottes. In onze lopende nieuwbouwplannen is nog weinig aandacht voor micro wonen. De stedenbouwkundige structuur is hier niet op ingericht. Afhankelijk van de locatie (zoals in of nabij het centrum, dicht bij voorzieningen en openbaar vervoer) en de doelgroepen waarvoor gebouwd wordt, is dit een punt van aandacht bij onze nieuwbouw. De toename van 1- en 2 persoonshuishoudens vraagt ook om andere woningen dan alleen maar eengezinswoningen. Dit geldt zowel voor (sociale) huur als koop. Voorbeelden zijn geclusterde vormen van micro wonen in de sociale huur (zoals kleine appartementen) of levensloopbestendige woningen voor ouderen. Ook de aandacht voor duurzaamheid kan meegenomen worden in onze nieuwbouwplannen. Een mogelijk voorbeeld hiervoor zijn de school- en spoorlocaties.



Meer aandacht besteden aan het stimuleren van andere vernieuwende woonvormen bij onze functieveranderingsplannen in het buitengebied Voor het buitengebied geldt dat ons functieveranderingsbeleid kansen biedt om ook vernieuwende woonvormen te realiseren. Er is ruimte voor maatwerk.

Het college van burgemeester en wethouders.

Bijlagen:  onderzoek Tiny Houses (2019-84574).

Informatie over deze mededeling:

Gerelateerde stukken:  onderzoeksopzet (2019-09321).  motie 50 vierkante meter geluk (versie 12 november 2018) (2018-74852).

portefeuillehouder: A.B. Lagerweij ambtenaar: Anouk ter Avest, beleidsmedewerker wonen en volkshuisvesting 0571-27 93 89 a.teravest@voorst.nl

rm-Z-18-05520_2019-86770-TinyHouses

-2-