Prioriteitennota 2025-2028 definitief

Prioriteitennota 2025-2028

2 |

Inhoudsopgave ■ 1 | Inleiding

1.1 | Inleiding

■ 2 | Prioriteiten voorstellen per programma 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

| Bouwend Voorst | Mooi Voorst | Bedrijvig Voorst | Gezond Voorst | Sociaal Voorst | Veilig Voorst | Dienstverlenend Voorst | Algemene dekkingsmiddelen | Overhead

5 9 10 12 13 16 17 19 20 21

■ 3 | Overzichten Prioriteitennota 2025-2028

3.1 | Overzicht financiële gevolgen exploitatie Prioriteitennota 2025-2028 23 3.2 | Overzicht investeringen Prioriteitennota 2025-2028 24 3.3 | Overzicht ontwikkeling algemene reserve vrij aanwendbaar 25 3.4 | Overzicht financieel meerjarenperspectief (FMP) 2025-2028 26

| 3

Hoofdstuk 1 Inleiding

4 |

1.1 Inleiding Algemeen Zoals bepaald in artikel 3 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Voorst 2023 presenteert het college de raad jaarlijks een prioriteitennota waarin voor de komende vier jaar de beleidsprioriteiten worden aangegeven. Voor u ligt de Prioriteitennota 2025-2028. Deze nota is het eerste document in de nieuwe planning & controlcyclus voor het jaar 2025. De raad bepaalt bij de vaststelling de uitgangspunten voor de nieuwe meerjarenbegroting en de nota vormt daarmee de kaders op het gebied van beleid en financiën. Beleid Als eerste document in de nieuwe planning & controlcylus is de prioriteitennota normaal gesproken het moment om nieuw beleid of heroverweging c.q. intensivering van bestaand beleid aan te dragen. In de diverse programma's vindt u de vertaling van deze ontwikkelingen en plannen terug (hoofdstuk 2). De lasten die hieruit voortvloeien verwerken wij in de Meerjarenprogrammabegroting 2025-2028. In hoofdstuk 3 zijn overzichten opgenomen van alle voorgestelde prioriteiten, de ontwikkeling van de algemene reserve vrij aanwendbaar en de ontwikkeling van het financieel meerjarenperspectief (FMP). Financiële toelichting Financiële context Gemeenten staan voor grote maatschappelijke opgaven op het gebied van huisvesting, zorg, energie, klimaat en mobiliteit.

Gemeenten en Rijk hebben voor de aanpak van deze opgaven een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het Rijk vraagt daarbij steeds meer van de gemeenten en daarom is het belangrijk dat er duidelijkheid en voorspelbaarheid is rond de structurele middelen die nodig zijn om deze opgaven aan te pakken. De financiële relatie tussen het Rijk en de gemeenten laat al lange tijd te wensen over terwijl zij allebei gebaat zijn bij stabiele en voorspelbare financiële verhoudingen, waarbinnen voor extra taken ook extra middelen beschikbaar worden gesteld. De korting op het gemeentefonds vanaf het jaar 2026, ook wel het "ravijnjaar" genoemd, is becijferd op € 3 mld. Het demissionaire kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk naast het schrappen van de opschalingskorting van € 675 mln. vanaf 2026 ook een aanvullende reservering opgenomen voor een indexatie van de zorgkosten oplopend tot € 300 mln. in 2029. Daar staat tegenover dat in het jaar 2025 het gemeentefonds eenmalig wordt gekort met € 675 mln. In de Meicirculaire 2024 van het gemeentefonds, waarvan wij de publicatie eind mei 2024 verwachten, worden deze mutaties verwerkt. Dan weten wij ook wat het effect is van de Voorjaarsnota 2024 voor onze gemeente. Wij informeren u dan, zoals altijd, over de uitkomsten van deze circulaire met een raadsmededeling. Vanaf 2026 blijft er nog steeds een groot gat over.

Gaat het Rijk niet over tot verdere compensatie van de totale korting op het gemeentefonds dan heeft dit grote gevolgen voor de gemeentelijke taken die wij moeten uitvoeren en voor de uitdagingen waar wij de komende jaren voor staan. Opzet van de Prioriteitennota 2025-2028 Gezien de financiële situatie, zoals eerder beschreven, hebben wij de prioriteitennota voor de jaren 2025-2028 opgesteld. In de Prioriteitennota 2025-2028 staan beleidsvoorstellen waarbij wij een onderscheid hebben gemaakt in investeringen waartoe wij wettelijk verplicht zijn of waar u al eerder een besluit over genomen heeft (de A-lijst) en investeringen waar dat niet het geval is (de B-lijst). Wij stellen voor om alleen de prioriteiten die in de A-lijst staan te verwerken in de | 5

Meerjarenprogrammabegroting 2025-2028. De voorstellen in de B-lijst kunnen opnieuw beoordeeld en afgewogen worden bij de Prioriteitennota 2026-2029. Prioriteiten 2025-2028 Op de A-lijst staan investeringen voor onderwijshuisvesting, de bouw van brandweerkazernes in de dorpen Voorst en Terwolde en een nieuw sportgebouw in Twello. Deze investeringen brengen aanzienlijke lasten met zich mee en hebben een grote invloed op onze meerjarenbegroting. De tekorten die onze begroting vanaf 2026 al laat zien door de korting op het gemeentefonds nemen verder toe na verwerking van deze prioriteiten en de voorstellen met een blijvend karakter in onze Voorjaarsrapportage 2024 die wij aan u hebben voorgelegd. Naast de genoemde investeringen worden de komende tijd nog onderzoeken opgeleverd over verschillende onderwerpen. Deze onderzoeken leiden zeer waarschijnlijk tot extra investeringen waarvan de hoogte op dit moment nog niet bekend is. Het gaat hierbij om de volgende onderzoeken: ▪ Flexwonen Zoals in het coalitieprogramma staat wordt ingezet op flexibiliteit en creativiteit bij het sneller bouwen van woningen. In navolging daarop is een onderzoek gestart naar mogelijke locaties voor het bouwen van flexwoningen voor verschillende doelgroepen.

▪ Verkeersplan Twello Het uitvoeringsprogramma en de wegcategorisering in het Programma Mobiliteit 2020 t/m 2030 zijn niet meer actueel na het besluit van 13 juni 2022 over de Randweg Twello. Dit betekent dat wij voor de kern Twello als onderdeel van het Programma Mobiliteit een nieuw verkeersplan moeten maken. In overleg met de samenleving is een nieuw onderzoek gestart naar nieuwe mogelijke maatregelen voor een veilig, bereikbaar en leefbaar Twello. Half 2024 komen wij met de koersnota. ▪ Bedrijventerreinen: Wij zijn bezig met enkele studies naar de ontwikkeling van bedrijventerreinen in onze gemeente: ▪ Visie toekomstig bestendig bedrijventerrein Nijverheid en ’t Belt (herstructurering) ▪ Locatiestudie ontwikkeling nieuw lokaal bedrijventerrein (uitbreiding) ▪ Gebiedsvisie de Kar (uitbreiding) ▪ Ontwikkelplan Luchthaven Teuge (uitbreiding) ▪ Haalbaarheidsonderzoek energiepositief zwembad (motie 7 november 2022) Eind 2024 starten wij met een haalbaarheidsonderzoek naar een energiepositief zwembad. Dit onderzoek moet duidelijkheid geven over de financiële haalbaarheid over het bereiken van een zwembad dat meer energie opwekt dan dat het gebruikt. Daarnaast moeten wij naast de vier schoolgebouwen uit de A-lijst van deze prioriteitennota de komende jaren nog zeven schoolgebouwen aanpakken in het kader van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2027 (IHP).

Dit leidt tot hoge investeringen. Begrotingsadvies Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) Vorig jaar heeft de VNG een begrotingsadvies uitgebracht voor de Meerjarenbegroting 2024-2027. Net als vrijwel alle Nederlandse gemeenten hebben ook wij dit advies betrokken bij de besluitvorming over de begroting. Voor de Meerjarenbegroting 2025-2028 komt de VNG op verzoek van veel gemeenten met een nieuw begrotingsadvies. Dit advies stelt de VNG op in twee delen. Het eerste deel is al gepubliceerd in maart van dit jaar. Het tweede deel wordt opgesteld op basis van de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk en de Meicirculaire 2024 van het gemeentefonds. Het eerste deel van het advies is als volgt: ▪ stel een reële Meerjarenbegroting 2025-2028 op;

6 |

▪ ▪

breng de maatregelen in beeld die nodig zijn om het tekort dat optreedt bij een reële begroting 2025-2028 te verminderen, met zowel de financiële als de inhoudelijke consequenties; betrek daarbij de aanbevelingen van de door de VNG ingestelde Taskforce Taken en Middelen waarbij de nadruk ligt op bezuinigingen op taken die gezamenlijk met het Rijk of in opdracht van het Rijk worden uitgevoerd (medebewindstaken).

Maatregelen door korting van het gemeentefonds in 2026 en verder Wij vinden het onwenselijk om bezuinigingen, als deze straks toch nodig zijn, ten koste te laten gaan van de bestedingsruimte waar gemeenten nu eigen beleidsvrijheid hebben, de zogenaamde autonome taken. Deze ruimte is ook beperkt. Als wij over moeten gaan op bezuinigingen dan richten wij ons op de medebewindstaken in lijn met het begrotingsadvies van de VNG. Het belangrijkste argument hiervoor is dat het gaat om een niet-taakgebonden korting die het Rijk heeft doorgevoerd. De focus ligt hier volgens de Taskforce Taken en Middelen op drie domeinen: 1. Investeringen in het fysieke domein: wonen, energie, klimaat en mobiliteit 2. De druk op het zorgstelsel 3. De veiligheid op straat en in het milieu Het is verstandig om na te denken over maatregelen. Maar wij voorkomen natuurlijk ook graag dat wij te vroeg onnodige en onomkeerbare ombuigingen in gang zetten. Na de publicatie van de meicirculaire 2024 weten we wat de financiële gevolgen zijn van de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk. Ook zullen we dan het tweede deel van het begrotingsadvies van de VNG ontvangen. Begin juni 2024 informeren wij u hierover en over de gevolgen voor de Meerjarenprogrammabegroting 2025-2028 met een raadsmededeling. Het college van burgemeester en wethouders.

| 7

Hoofdstuk 2 Prioriteiten voorstellen per programma

8 |

2.1 Bouwend Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 1

Bouwend Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 1

Bouwend Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

| 9

2.2 Mooi Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 2

Mooi Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 5-5 Cultureel erfgoed 7-4 Milieubeheer Totaalprogramma 2

Omschrijving Monumentensubsidie Soortenmanagementplan Dekking algemene reserve Mooi Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -27.000 -27.000 -27.000 -27.000 -385.000 0 0 0 385.000 0 0 0 -27.000 -27.000 -27.000 -27.000

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: 5-5 Cultureel erfgoed Motie 'Monumentensubsidies Op 29 januari 2024 is de motie 'Monumentensubsidie' aangenomen. Hierin draagt de raad het college op om het budget voor monumentensubsidies te verhogen om te voorkomen dat opnieuw een stuwmeer aan subsidieaanvragen ontstaat. Hiervoor is een structurele verhoging van het budget noodzakelijk van € 27.000. Na een jaar evalueren wij of deze verhoging tot het gewenste resultaat leidt. Ook omdat er geluiden zijn dat de provinciale vergoeding mogelijk lager wordt. 7-4 Milieubeheer Motie 'versnellen energietransitie'(soortenmanagementplan) Voor het isoleren van gebouwen (koopwoningen, huurwoningen, bedrijven, eigen vastgoed) is een ontheffing nodig in het kader van de Wet Natuurbescherming. Het onderzoek hiervoor is €5.000 per woning en als er een dier wordt gevonden, moeten er maatregelen genomen worden. Dit zijn niet alleen hoge kosten, maar ook lange procedures. Dit vertraagt de isolatie van woningen en daarmee de besparing van energie. Om een en ander te kunnen versnellen kan een Soortenmanagementplan worden opgesteld (kosten ca € 450 per pand). Op 28 november 2022 is de motie ‘versnellen energietransitie’ aangenomen waarin het college wordt opgedragen om voor alle kernen in de gemeente aan de slag te gaan met een soortenmanagementplan (SMP).

Een SMP voor de kernen versnelt de ruimtelijke ingrepen (isolatie bijvoorbeeld), vermindert de kosten voor initiatiefnemers en creëert een gebiedsgerichte bescherming van de soorten. Zonder SMP zijn de inwoners zelf verantwoordelijk voor een ontheffing.

10 |

Het SMP richt zich op alle ruimtelijke ingrepen (asbestsanering, isolatie, voegwerk, plaatsen zonnepanelen) die effect hebben op gebouwbewonende vleermuizen, vogels en marterachtigen. Er wordt niet gekeken naar individuen, maar naar populaties in een bepaald gebied Conform de motie wordt het SMP voor alle kernen in de gemeente opgesteld. Het SMP geldt dan voor alle panden binnen de kernen en is een meerwaarde voor mensen met een koopwoning, bedrijven en voor ons eigen vastgoed. Het stimuleert het isoleren van gebouwen en draagt daarmee bij aan onze doelstellingen ten aanzien van energiereductie. Dit plan inclusief monitoringskosten is 10 jaar geldig. De kosten worden geschat op € 640.000. Dit is inclusief een pre-SMP, SMP, maatregelen en monitoring. Een bedrag van € 255.000 kan gedekt worden vanuit subsidies die wij landelijk hebben gekregen (zoals de Tijdelijke Regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat (CDOKE, € 150.000) en gelden uit het Klimaatakkoord € 105.000). Daarnaast wordt ook een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie Gelderland. In de motie is aangegeven om hierin samen op te trekken met IJsseldal Wonen, maar zij zijn met de provincie in gesprek over een generieke ontheffing voor huurwoningen. Dit verkort de doorlooptijd zodat zij al wel op de korte termijn aan de slag kunnen. Helaas kunnen we hierdoor de kosten niet delen.

De raad wordt eenmalig € 385.000 gevraagd. Dit komt ten laste van de algemene reserve

| 11

2.3 Bedrijvig Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 3

Bedrijvig Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 3

Bedrijvig Voorst Exploitatielasten

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

12 |

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028

2.4 Gezond Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 4-2 Onderwijshuisvesting 5-2 Sportaccommodaties

Omschrijving Integraal Huisvestingsplan Onderwijs

Sportgebouw Twello (kapitaallasten) Stelpost vervangen gymzaal Hietweideweg Twello 5.3 Cultuurpresentatie, Verdere uitwerking cultuurvisie en inzet cultuurproductie en cultuurcoach (inclusief uitvoeringsbudget) cultuurparticipatie 6.1 Samenkracht en Structurele voortzetting consulent Wet burgerparticipatie Inburgering Dekking Spuk Wet Inburgering 7.1 Volksgezondheid Invoering Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (Wams) & ontwikkeling Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) Totaalprogramma 4 Gezond Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0 -233.900 -682.400 -1.546.800 -68.500 68.500

-615.000 115.800

-605.000 116.300

-595.000 116.300

-100.000

-100.000

-100.000

-100.000

-85.000 85.000

-85.000 85.000

-85.000 85.000

-85.000 85.000

-15.000

-15.000

-15.000

-15.000

-115.000

-848.100 -1.286.100 -2.140.500

+ = voordeel - = nadeel

Investeringen Programma Gezond Voorst

Taakveld

Omschrijving Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Sportgebouw Twello Totaal Gezond Voorst investeringen

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0 15.594.900 14.304.300 0 9.125.000 0 0 0 9.125.000 15.594.900 14.304.300 0

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: 4-2 Onderwijshuisvesting Integraal huisvestingsplan onderwijs 2024-2027 Op basis van het door de raad vastgestelde Integraal huisvestingsplan onderwijs 2024-2027 (IHP) is aanbevolen om binnen 10 jaar elf scholen te renoveren of te vervangen. Dit jaar zijn de eerste vier haalbaarheidsstudies gestart, waardoor we u inzicht geven in de toekomstige investeringen en kapitaallasten. De investering van € 30 miljoen en kapitaallasten € 1,65 miljoen zijn indicatief en zijn overgenomen vanuit het IHP. Na afronding van de haalbaarheidsstudies hebben we een compleet beeld van de werkelijk benodigde investeringen (eerste vier scholen). De eerste haalbaarheidsstudies worden uitgevoerd op de locaties de Bolster, de Fliert, de Wingerd en Martinus. De planning van alle investeringen en de bijbehorende kapitaallasten kan worden beïnvloed door externe factoren, zoals bijvoorbeeld netcongestie. Nadat de eerste vier scholen zijn afgerond komen nog zeven andere scholen in aanmerking voor nieuw- of verbouw. 5-2 Sportaccommodaties Sportgebouw Twello De stichtingskosten (bouw, civiel, terrein, inrichting) van het sportgebouw zijn op basis van de kengetallen en het benodigd aantal m3 en de benodigde ruimten indicatief geraamd op afgerond € 8.500.000 exclusief BTW. Hier komt (naar inschatting) 35% niet te verrekenen BTW van € 625.000 bij. | 13

Hierin zijn een aantal zaken nog niet opgenomen. Dit betreft een eventuele afwaardering van de grond en investeringen in omliggende weg- en padenstructuur (belangrijk onderdeel voor inpassing, uitkomst overleg met samenleving tot nu toe). Het is een grove indicatie en volgend jaar krijgen we op basis van SO/DO door een architect de kosten nauwkeuriger in beeld. Vervolgens het jaar erop op basis van bestek (TO) en aanbesteding de diverse kredietaanvragen. Voor de vervanging van de bestaande gymzaal Hietweideweg Twello is in de begroting rekening gehouden met kapitaallasten van nieuwbouw. Deze stelpost dient ter gedeeltelijke dekking van de kapitaallasten van het sportgebouw Twello. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Verdere uitwerking van Voorster Visie op Cultuur, structurele inzet van de cultuurcoachen uitvoeringsbudget ten behoeve van de cultuurcoach De evaluatie van het cultuurbeleid is inmiddels achter de rug en een Voorster visie op cultuur wordt momenteel ontwikkeld, zoals is afgesproken in het Voortgangsbericht 2023. Daarin is ook afgesproken dat de structurele financiële gevolgen van de evaluatie in de Prioriteitennota 2025-2028 zouden worden opgenomen. Met dit voorstel geven we invulling aan die afspraak.

De inzet van de cultuurcoach wordt onderdeel van de Voorster cultuurvisie, daarnaast is er geld nodig voor het mogelijk maken van culturule initiatieven waarbij de cultuurcoach wordt betrokken. Het gaat in totaal om een bedrag van € 100.000 structureel per jaar. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Structurele inzet consulent Wet Inburgering Vanuit de Wet Inburgering zijn er extra structurele taken naar de gemeente gekomen. Om hier op een goede manier invulling aan te geven is er, in eerste instantie tijdelijk, een extra consulent Inburgering ingezet. We stellen nu voor om deze inzet structureel te maken om te kunnen voldoen aan de wettelijke taken. Zolang er sprake is van een specifieke uitkering, wordt deze ter dekking ingezet. Het gaat om een structureel bedrag van € 85.000 per jaar. 7.1 Volksgezondheid Invoering van de Wams (Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal Domein) en de ontwikkeling van de Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) Naar alle waarschijnlijkheid treedt de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) in juli 2024 in werking. Deze wet maakt het mogelijk voor gemeenten om gegevens van inwoners vanuit meerdere afdelingen te verzamelen. Zo kunnen mensen met meervoudige problematiek beter geholpen worden. De Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) helpt hierbij.

Met AVE worden rollen en verantwoordelijkheden op verschillende niveaus afgesproken en belegd. Steeds meer gemeenten werken met AVE. Het Verbindend Landelijk Ondersteunings Team (VLOT) van de VNG ziet AVE als een belangrijk instrument om de samenwerking tussen zorg en veiligheid te verbeteren. Een van de aandachtspunten is het versterken van (de samenwerking binnen) de zorg- en veiligheidsketen. Via dit voorstel ramen we voor de kosten van de uitvoering structureel een bedrag van € 15.000 per jaar.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 5-2 Sportaccomodaties 14 |

Omschrijving Uitwerking motie "Workout(side)" - Aanleggen buitensport- c.q. beweegvoorzieningen (kapitaal- en onderhoudslasten).

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -500 -8.400 -8.250 -8.100

Taakveld 6-1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaalprogramma 4

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -11.985 -74.500 -74.500 -74.500

Omschrijving Uitvoering motie d'Olde Schole Gezond Voorst Exploitatielasten

-12.485

-82.900

-82.750

-82.600

+ = voordeel - = nadeel

Investeringen Programma Gezond Voorst

Taakveld

Omschrijving Aanschaf toestelen en realisatie Voorkeursscenario dorpshuis Terwolde Totaal programma Gezond Voorst

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -66.000 0 0 0 -1.598.000 0 0 0 -1.664.000 0 0 0

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: 5-2 Sportaccommodaties Uitwerking motie "Workout(side)" - aanleggen van buitensport- c.q. beweegvoorzieningen Tijdens de raadvergadering op 13 november 2023 is door de gemeenteraad de motie ‘Workout(side)’ aangenomen. In de motie wordt het college gevraagd om in verschillende dorpen in de gemeente Voorst sport- en beweegtoestellen en speeltafels te realiseren. Inmiddels wordt er met verschillende belangenverenigingen en inwoners gekeken naar de wensen en behoeften aan sporten en bewegen in de openbare ruimte. Voor het realiseren en onderhouden van deze sport- en beweegtoestellen zijn structureel middelen nodig. 6-1 Samenkracht en burgerparticipatie Uitvoering motie d'Olde Schole Naar aanleiding van de door gemeenteraad aangenomen motie “een nieuw start voor d'Olde Schole” is onderzoek gedaan om te komen tot een volwaardig dorpshuis in Terwolde. In een raadsmededeling zijn de uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd. Voor het voorkeursscenario is een investering nodig van € 1.598.000 (incl. BTW) waarmee de lasten per saldo (kapitaallasten en huurinkomsten) uitkomen op € 74.500 per jaar.

| 15

2.5 Sociaal Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 5

Sociaal Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 5

Sociaal Voorst Exploitatielasten

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

16 |

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

2.6 Veilig Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 1-1 Crisisbeheersing en brandweer Totaalprogramma 6

Omschrijving Brandweerkazernes Voorst en Terwolde (kapitaallasten) Veilig Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -37.500 -327.100 -321.800 -316.500 -37.500

-327.100

-321.800

-316.500

+ = voordeel - = nadeel

Investeringen Programma Veilig Voorst

Taakveld

Omschrijving Brandweerkazernes Voorst en Terwolde (inclusief BTW) Totaal Veilig Voorst investeringen

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 5.000.000 0 0 0 5.000.000

0

0

0

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: 1-1 Crisisbeheersing en brandweer Brandweerkazernes Voorst en Terwolde De VNOG heeft voor de toekomst nieuwe beleidskaders vastgesteld. Vanuit deze beleidskaders zijn diverse plannen opgesteld waaronder een dekkingsplan en materieelspreidingsplan 2021-2024. Daarnaast zijn de Arbo richtlijnen voor de brandweerzorg aangescherpt. Deze plannen hebben dusdanige consequenties voor de brandweerkazernes in Terwolde en Voorst dat hiervoor vervangende huisvesting zal moeten worden gerealiseerd. In 2024 is samen met VNOG en brandweervrijwilligers gestart met locatieonderzoek in deze kernen. De investeringen die hiermee samenhangen zijn nog niet volledig uitgewerkt. Per kazerne moet uitgaan worden van een indicatief bedrag van € 2,5 miljoen inclusief BTW, exclusief de kosten voor eventuele grondverwerving. Hiermee gaat het om een voorlopig geraamde investering van in totaal € 5 miljoen inclusief BTW, exclusief de kosten voor eventuele grondverwerving.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld Omschrijving 1-2 Openbare orde en Evenementensubsidiebeleid veiligheid Totaalprogramma 6 Veilig Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -200.000 -200.000 -200.000 -200.000 -200.000

-200.000

-200.000

-200.000

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: 1-2 Openbare orde en veiligheid Evenementenbeleid Op 22 april 2024 is door de gemeenteraad een verkennend debat gevoerd over het evenementenbeleid. | 17

Een nieuw onderdeel in het evenementenbeleid is het evenementensubsidiebeleid. Dit houdt in dat de gemeente evenementen financieel kan ondersteunen met een subsidie tussen de € 1.000 en € 5.000 mits de evenementen voldoen aan de voorwaarden van de subsidie. De financiële gevolgen van het beleid nemen wij op in deze prioriteitennota. Voor het uitvoeren van de beleidsregels subsidie evenementen vragen wij structureel € 200.000 beschikbaar te stellen.

18 |

2.7 Dienstverlenend Voorst A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 7

Dienstverlenend Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma 7

Dienstverlenend Voorst Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

| 19

2.8 Algemene dekkingsmiddelen A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma

Algemene dekkingsmiddelen Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma

Algemene dekkingsmiddelen Exploitatielasten

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

20 |

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

2.9 Overhead A. Vastgestelde prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld

Omschrijving

Totaalprogramma

Overhead Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 0

0

0

0

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: Geen prioriteiten.

B. Overige prioriteiten Overzicht financiële gevolgen exploitatie Taakveld 0-4 Overhead

Totaalprogramma

Omschrijving Uitvoering motie "Meten is weten", (door)ontwikkelen brede monitor/dashboard, extra formatie en systeemkosten. Overhead Exploitatielasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 -100.000 -100.000 -100.000 -100.000

-100.000

-100.000

-100.000

-100.000

+ = voordeel - = nadeel

Toelichting voorstellen en dekking van de prioriteiten: 0-4 Overhead Uitvoering motie "Meten is weten" - (door)ontwikkelen van een brede monitor en dashboard In de motie "Meten is weten" is opgeroepen om bij de Prioriteitennota 2025-2028 te komen met een voorstel tot het ontwikkelen van een monitor of dashboard voor de raad om zo de controlerende rol die zij heeft te versterken, in eerste instantie vanuit het beleidsveld jeugdhulp. Bij deze Prioriteitennota is een eerste versie van een monitor rondom jeugdhulp opgenomen. Deze monitor moet verder worden verbeterd en uitgewerkt om te komen tot een bredere monitor en/of dashboard. Dit past niet binnen de bestaande formatie en kan niet met de huidige ICT-systemen worden bereikt. Wij willen met deze aanpak verdere uitrol in de breedte van het Sociaal Domein oppakken. Er is daarom extra formatie nodig (€ 70.000 per jaar) en een investering in een geschikt rapportagesysteem (€ 30.000 per jaar).

| 21

Hoofdstuk 3 Overzichten Prioriteitennota 2025-2028

22 |

3.1 Overzicht financiële gevolgen exploitatie Prioriteitennota 2025-2028 Begroting 2025 -

Begroting 2026 -

Begroting 2027 -

Begroting 2028 -

Programma Mooi Voorst

-

-

-

-

Programma Bedrijvig Voorst

-

-

-

-

-115.000 -68.500 68.500 -100.000 -85.000 85.000 -15.000

-848.100 -233.900 -615.000 115.800 -100.000 -85.000 85.000 -15.000

-1.286.100 -682.400 -605.000 116.300 -100.000 -85.000 85.000 -15.000

-2.140.500 -1.546.800 -595.000 116.300 -100.000 -85.000 85.000 -15.000

-

-

-

-

Programma Veilig Voorst Brandweerkazernes Voorst en Terwolde

-37.500 -37.500

-327.100 -327.100

-321.800 -321.800

-316.500 -316.500

Programma Dienstverlenend Voorst

-

-

-

-

Overhead

-

-

-

-

-152.500

-1.175.200

-1.607.900

-2.457.000

Begroting 2025 -

Begroting 2026 -

Begroting 2027 -

Begroting 2028 -

-27.000 -27.000 -385.000 385.000

-27.000 -27.000 -

-27.000 -27.000 -

-27.000 -27.000 -

-

-

-

-

-12.485 -500

-82.900 -8.400

-82.750 -8.250

-82.600 -8.100

-11.985

-74.500

-74.500

-74.500

-

-

-

-

-200.000 -200.000

-200.000 -200.000

-200.000 -200.000

-200.000 -200.000

-

-

-

-

Overhead Uitvoering motie "Meten is weten", (door)ontwikkelen brede monitor/dashboard, extra formatie en systeemkosten.

-100.000 -100.000

-100.000 -100.000

-100.000 -100.000

-100.000 -100.000

Totaal Prioriteiten 2025-2028 volgens B-lijst

-339.485

-409.900

-409.750

-409.600

Prioriteiten volgens A-lijst Programma Bouwend Voorst

Programma Gezond Voorst Integraal huisvestingsplan onderwijs Sportgebouw Twello Inzet stelpost vervanging gymzaal Verdere uitwerking cultuurvisie en inzet cultuurcoach Structurele voortzetting consulent Wet Inburgering Dekking Spuk Wet Inburgering Invoering Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (Wams) & ontwikkeling Aanpak Voorkoming Escalatie (AVE) Programma Sociaal Voorst

Totaal Prioriteiten 2025-2028 volgens A-lijst

Prioriteiten volgens B-lijst Programma Bouwend Voorst Programma Mooi Voorst Monumentensubsidie Soortenmanagementplan Dekking algemene reserve Programma Bedrijvig Voorst Programma Gezond Voorst Uitwerking motie "Workout(side)" - Aanleggen buitensportc.q. beweegvoorzieningen Uitvoering motie d'Olde Schole Programma Sociaal Voorst Programma Veilig Voorst Evenementenbeleid Programma Dienstverlenend Voorst

| 23

3.2 Overzicht investeringen Prioriteitennota 2025-2028 Investeringen volgens A-lijst Programma Gezond Voorst Integraal huisvestingsplan onderwijs Sportgebouw Twello

2025 9.125.000 9.125.000

2026 15.594.900 15.594.900 -

2027 14.304.300 14.304.300 -

2028 -

Programma Veilig Voorst Brandweerkazernes Voorst en Terwolde

5.000.000 5.000.000

-

-

-

Totaal

14.125.000

15.594.900

14.304.300

-

Investeringen volgens B-lijst Programma Gezond Voorst Aanschaf toestelen en realisatie Voorkeursscenario dorpshuis Terwolde

2025 1.664.000 66.000 1.598.000

2026 -

2027 -

2028 -

Totaal

1.664.000

-

-

-

24 |

3.3 Overzicht ontwikkeling algemene reserve vrij aanwendbaar Algemene reserve vrij aanwendbaar Stand 1-1 op basis van Jaarrekening 2023 / prognose 2024 t/m 2028

2024 14.772.596

2025 15.695.742

2026 15.595.742

2027 15.570.742

2028 15.545.742

-411.000

-25.000

-25.000

-25.000

-25.000

-25.000 -178.000 -89.000 -89.000 -30.000

-25.000 -

-25.000 -

-25.000 -

-25.000 -

Prioriteitennota 2024-2027 Stationsgebieden i.k.v. Woondeal Twello en Klarenbeek Visie/Routegids Bussloo Wandelknooppuntensysteem (ontwikkelen) Programma vrijetijdseconomie Rapportage toekomstbestendige ontwikkeling bedrijventerreinen Nijverheid en ’t Belt Locatiestudie en -keuze uitbreiding nieuw bedrijventerrein obv Regionaal Programma Werklocaties Visie toekomstbestendige ontwikkeling en inrichting gebied ‘de Kar’ e.o. LEADER-subsidie Onderwijshuisvesting IHP project specifieke haalbaarheidsstudies Energie positief zwembad

-638.800 -60.000

-75.000 -

-

-

-

-60.500 -40.000 -50.000

-75.000 -

-

-

-

-75.000

-

-

-

-

-60.000

-

-

-

-

-33.300 -200.000

-

-

-

-

-60.000

-

-

-

-

Jaarrekening 2023 Rekeningresultaat 2023 (na resultaatbestemming)

2.719.500 2.719.500

-

-

-

-

Voorjaarsrapportage 2024 Programma Landelijk Gebied Woningbouw in de kernen Monumentensubsidies Aandeel negatief resultaat OVIJ 2023 Schadeclaim Deltacare Sportgebouw Veilingstraat Exploitatielasten Jeugdhonk Verstedelijking in balans 80 jaar herdenken en vieren Sloopkosten Klein Twello Geografisch Informatiesysteem (GIS) Implementatie

-746.554 -50.000 -120.000 -36.000 -20.039 -73.815 -150.000 -12.000 -14.700 -80.000 -165.000 -25.000

-

-

-

-

15.695.742

15.595.742

15.570.742

15.545.742

15.520.742

Mutaties o.b.v. genomen raadsbesluiten (onttrekkingen en toevoegingen) Eenmalig onvoorzien Koopkrachtproblematiek en energiecrisis Crisisorganisatie Adviseur communicatie Verhuizing en beveiliging Klein Twello

Prioriteitennota 2025-2028 Saldo Algemene reserve vrij aanwendbaar na verwerking Voorjaarsrapportage 2024

In dit overzicht is de ontwikkeling opgenomen van de algemene reserve vrij aanwendbaar. Onder de mutaties op basis van genomen raadsbesluiten zijn de onttrekkingen en toevoegingen opgenomen waar de gemeenteraad reeds eerder een besluit over heeft genomen via een prioriteitennota, tussentijdse rapportage of separaat raadsvoorstel. | 25

3.4 Overzicht financieel meerjarenperspectief (FMP) 2025-2028 Omschrijving Saldi Meerjarenbegroting 2024-2027

2024 2.070.742

2025 2.198.947

2026 -1.428.633

2027 -1.858.248

2028 -1.858.248

Effecten Voorjaarsrapportage 2024 Nieuw beleid Prioriteitennota 2025 volgens Alijst

-553.165

-1.086.611 -152.500

-1.337.116 -1.175.200

-782.914 -1.607.900

-782.914 -2.457.000

FMP 2024-2028 na verwerking Voorjaarsrapportage 2024 en Prioriteitennota 2025

1.517.577

959.836

-3.940.949

-4.249.062

-5.098.162

26 |