Presentatie "Grip op Sociaal Domein" versie 10 januari 2022

Sociaal Domein Voorst

Van belang voor iedere inwoner Heidag raad Voorst 10 januari 2022

Sociaal Domein Voorst

Blok A: Grip & noodzaak

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Aanleiding Financiële schets Sociaal Domein Uitgaven 2019, 2020 en 2021 Benchmarking Financiële risico’s

Wat is grip?

GRIP

INZICHT

INVLOED

Financiële schets SD 2013

Financiële schets SD 2013 ▪ Sociaal domein in meerdere programma’s

2020: ▪ ruim € 36 miljoen ▪ 50% van de totale begroting

Uitgaven 2019 - 2021 x € 1,-

2019

2020

2021*

Jeugd

9.677.000 585 cliënten

10.251.000 614 cliënten

10.400.000 560 cliënten

Wmo

7.327.000 1.021 cliënten

7.594.000 1.162 cliënten

7.700.000 1.140 cliënten

P-wet

7.013.000 326 cliënten

7.222.000 337 cliënten

7.200.000 335 cliënten

4.642.000

4.700.000

(ex TOZO, incl wsw)

Voorliggend / algemeen Overig

8.701.000

6.494.000

6.300.000

Totaal

32.718.000

36.203.000

36.300.000

Benchmarking 2013

Benchmarking 2013

Voorst in beeld Voorst

Zorgregio MIJOV

Landelijk

Jongeren met een vorm van jeugdzorg (2e helft 2020)

9,4%

10,4%

10,3%

Cliënten met een vorm van Wmo-maatwerk (per 1.000 inw, 2e helft 2020)

47

55

45

Eenzaamheid (2020)

43,2%

45,0%

46,6%

Zelfstandig wonenden 70+ (per 1.000 inw, 3e kw. 2020)

953

948

952

Huishoudens met een bijstandsuitkering (juni 2021)

2,5%

3,9%

5,1%

2013

Risico’s ▪

“zoektocht naar grip […] is uitdagender geworden”

▪

“uitdagingen niet meer alleen door efficiencykorting bij start decentralisaties”

▪

“groeiend aantal inwoners”

▪

“onzekerheid herziening verdeling gemeentefonds”

▪

“120 gemeenten krijgen begroting niet rond”

Risico’s ▪

>50% van de kosten van maatwerk-voorzieningen jeugd is voor voogdijkinderen.

▪

Wijziging woonplaatsbeginsel per 1-12022.

▪

Administratieve afhandeling is complex en kost veel tijd.

▪

Alle gemeenten en zorgaanbieders moeten actie ondernemen.

Beheersen van risico’s

“Gemeenten zijn mede-probleemeigenaar van de tekorten in het Sociaal Domein.”

=

Niet overal zelf invloed op, maar kritisch zijn op beleid i.r.t. het doel van de transformatie.

Blok B: interne & externe organisatie

Preventief aanbod Voorst Onderwijs, sport en gezondheid

Landelijke, regionale, lokale ontwikkelingen

Samenwerking interne & externe organisaties

▪ Nationaal Programma Onderwijs ▪ Sport- en beweegakkoord

Verbindingen

Thema’s: Inclusief sporten, Vitale Sportaanbieders, Vaardig in bewegen en Topsport inspireert

▪ Lokaal Preventieakkoord

Thema’s: Roken, alcohol en gezond gewicht

Ontwikkelingen Jeugdhulp

1. Hoe doen we het? 2. Woonplaatsbeginsel 3. Acties Kadernota

Enkele cijfers

Een kleine vergelijking

Wijziging woonplaatsbeginsel

▪ ▪ ▪ ▪

Van Gezag naar Verblijf Wat heeft de Adreshistorie hiermee te maken? Van Groningen tot Maastricht: ± 45 jongeren Terug naar normaal….

Adreshistorie

Winsten in de zorg

En verder?

Acties Kadernota

▪ Kansen ▪ Lokaal werk ▪ Samen werken aan de slag!

Wmo Wet maatschappelijke ondersteuning

Invoering 2007 Vernieuwing en transities 2015

Aantallen maatwerk Maatwerk in de laatste jaren

▪ Huishoudelijke hulp ▪ Begeleiding ▪ Dagbesteding

▪ ▪ ▪

▪

2019 790 237 167

2020 2021 (t/m oktober) 922 880 371 327 95 83

HH in 2020 sterk gestegen mede agv abonnementstarief BG sterk toegenomen in 2020 deels vanwege het vervallen van de dagbesteding, vooral bij ouderen Dagbesteding in 2020 sterk gedaald vanwege corona, vooral weer bij ouderen Totaal 2021 gaat hoger uitvallen

Trend: vergrijzing zet flink door

• Grijze druk neemt van 2020 naar 2040 toe van 44% naar 70% Is in provincie 57% en landelijk 51% (CBS) • Bijna verdubbeling 75-plussers tussen 2020 en 2040 • Men blijft thuis wonen. Onder andere door een tekort aan (geclusterde) woonvormen tussen verpleeghuis en zelfstandig wonen. Aanvullend: ook hypotheek afgelost, elders huurlasten, bekende buurt/eigen vertrouwde omgeving. Gevolg: meer ondersteuning en hulpmiddelen thuis.

Tarieven van maatwerk

•

Abonnementstarief leidt tot toename in aanvragen Vooral bij middeninkomens en hogere inkomens, ook in Voorst.

•

Gemeente Voorst betaalt reële tarieven volgens AMvB CAO’s werken door in tarieven Tariefstijgingen vallen hoger uit dan gemeentelijke indexering

Sturingsmogelijkheden

Verordening en regels actualiseren

N.B. • • •

Inkomen mag niet meewegen Financiering in het verleden door klant mag niet meewegen Huishoudelijke hulp via bijzondere bijstand is niet toegestaan

Maar we gaan bijvoorbeeld wel kijken naar: • De normen voor de indicaties voor huishoudelijke hulp • Kritisch beoordelen van woningaanpassingen • Overgang van Wmo naar Wlz • Optimalisering van de bestaande raamovereenkomst (regionaal)

Kritisch monitoren subsidiepartners voorliggend veld

Meer toetsen op ▪ transformatie, ▪ aanvaardbare kosten, ▪ monitoring door tellen en vertellen en ▪ samenwerken om overlap en dubbelingen in aanbod te voorkomen. In kwartaaloverleggen houden we vinger aan de pols. • Alle voorliggende oplossingen van de subsidiepartners moeten op het bureau van de Toegang liggen, zodat eerder en gemakkelijker een voorliggende voorziening kan worden ingezet.

Cliëntervaringsonderzoek Wmo 2021

We scoren goed op: dienstverlening, bereikbaarheid, kwaliteit en effect van de ondersteuning. Wat kan beter? Gebruik maken van onafhankelijke cliëntondersteuning. We scoren echter gelijk aan andere gemeenten. Wat deed de coronaperiode? • • •

Gevoelens van eenzaamheid toegenomen : soms eenzaam van 17 naar 38% en vaak eenzaam van 7 naar 14%) Zorgen over mentaal welbevinden (60-70%) Druk op mantelzorg toegenomen (overbelasting 20%) en minder mantelzorgers beschikbaar

Participatie

Werk & inkomen Inburgering Schuldhulpverlening

Werk & inkomen

▪ ▪ ▪ ▪

Wetgeving Ontwikkelingen Cijfers Story telling

Cijfers werk & inkomen

Cijfers werk & inkomen

Inburgering

• Nieuwe Wet inburgering • Uitvoering taken • Taakstelling 2022

Schuldhulpverlening

▪ Ontwikkelingen ▪ Cijfers

Schuldhulpverlening 2013 Schuldhulpverlening in cijfers Lopende dossiers

1-7-2020

1-7-2021

Plangroep

23

18

Stimenz

40

46

Stadsbank

20

8

Mens en Welzijn

13

33

Bewindvoering

153

150

Preventie

ingezet '21

Formulierenbrigade

59

Voorzieningencheck

15

Informatie en advies

39

Vroegsignalering

55

Nazorg

47

Blok C: Transformatie Sociaal Domein

Integrale toegang

Veranderingen Organisatieniveau • Regierol gemeente • Toegang vorm gegeven door gemeente • Rol ketenpartners • Sturing op voorliggende voorzieningen

Casusniveau • FO voor alle vragen • Regie functie op doorzetten maatwerk • Proces regie bij consulenten • Corebusiness kernpartners

Transformatie

Gevolgen • Consulenten opleiden tot procesregisseur; • Werkprocessen aanpassen; • Kernpartners meenemen in deze verandering; • Caseload overdracht van MEE en Stimenz m.b.t procesregie; • Vrij toegankelijke zorg gevuld en in beeld (sociale kaart). • Inzet transformatie coördinator

Toegang

Grip op financiën door te transformeren

▪ Aanbevelingen visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein ▪ Proces Voorst: vanuit inhoud sturen op financiën ▪ Concrete maatregelen

Aanbevelingen Visitatiecommissie

▪ Werk vanuit een visie en leidende principes ▪ Monitor en stuur op concrete doelen ▪ Maak keuzes ▪ Begroot realistisch ▪ Werk samen ▪ Heb grip op de toegang ▪ Organiseer kostenbewustzijn rond de toegang ▪ Zakelijke opstelling naar aanbieders

Proces Transformatie-agenda Voorst

Aanbevelingen Voorst onder de Loep

Transformatieagenda met 8 maatregelen

Transformatie agenda: 8 kansrijke maatregelen

1. Investeren in netwerkontwikkeling 2. Doorontwikkelen sociale kaart 3. Investeren in vroegtijdig signaleren 4. Kritischer beoordelen ondersteuningsaanvragen ▪ ▪

Normaliseren, adequaat indiceren o.a. normenkader HbH, individuele begeleiding, overgang Wmo naar WLZ, woningaanpassingen

5. Doorontwikkelen voorliggende voorzieningen jeugd ▪

o.a. echtscheidingsspreekuur, POH-JGGZ, opvoedspreekuur, onderwijsassistenten

6. Optimaliseren raamovereenkomst Wmo/jeugd 7. Versterken opdrachtgeversrol gemeente 8. Investeren in communiceren met de samenleving

Financiële beheersbaarheid

▪ Autonome ontwikkelingen die van invloed zijn ▪ Demografische ontwikkelingen ▪ Maatschappelijke ontwikkelingen ▪ Politieke ontwikkelingen ▪ Open einde regelingen ▪ Loonontwikkelingen aanbieders ▪ Corona

Acties 2022 en verder ▪ Basis op orde ▪ ▪ ▪ ▪

Aantal FTE op orde en bemenst Tijd/ruimte ontwikkelen voorliggende voorzieningen (preventie) Aanpassen verordeningen en beleidsregels Investeren in een integrale toegang

▪ Sturen op transformatie ▪ Monitoren op financiën en data Doel: financieel beheersbare uitgaven sociaal domein.

Blok D

▪ Uiteen in digitale groepjes