Presentatie formatiebesprekingen

Formatieproces 2026

Toelichting financiën

1

Formatieproces 2026

Inleiding • Financieel Meerjaren Perspectief (FMP) 2026-2029 en ontwikkelingen • Voorjaarsrapportage 2026 • Jaarstukken 2025 • Wensen coalitie financieel • Programmaplan 2027

2

Formatieproces 2026

3

Formatieproces 2026

Ontwikkelingen FMP

4

Formatieproces 2026

Ontwikkelingen met invloed op FMP • Voorjaarsnota 2026 Rijk: •

Beleidsarm. Nog verdere uitwerking in bijv. Miljoenennota 2027

•

Weinig extra financiële ruimte voor gemeenten

•

Hogere inflatievergoeding, maar nodig voor bekostiging

•

Klimaatgelden blijven

•

Verrekening BTW-compensatiefonds, lagere norm

•

Vooralsnog geen oplossing voor financiële problematiek jeugdzorg

• Uitdagingen in het fysieke domein: •

Woningbouw: vaststelling Kader Volkshuisvesting 2026-2027 door gemeenteraad: versneld meer woningen toevoegen >> extra formatie noodzakelijk

•

Problematiek rond netcongestie en stikstof

•

Oprichting ministeriële taskforces (o.a. versnelling woningbouw: bouwen, bouwen, bouwen). Mogelijk extra stimuleringsmiddelen(?)

• Veiligheid en weerbaarheid: •

Geopolitieke spanningen, oorlogsdreiging

•

Inrichting robuuste crisisorganisatie en -beheersing, borging kritieke bedrijfsprocessen 5

Formatieproces 2026

Voorjaarsrapportage

2026

6

Formatieproces 2026

Voorjaarsrapportage 2026 • Structurele ontwikkelingen: • Extra capaciteit voor vastgestelde ambitie wonen (nadeel € 468.000/4 fte): •

Dekking: middelen kostenverhaal, instellen bestemmingsreserve. Dekking 1,5 fte structureel

• Formatieve ontwikkelingen crisisorganisatie en –beheersing (nadeel € 216.000/2 fte) • Actualisatie programma groen (nadeel € 200.000) • Actualisatie IHP (voordelen in 2026-2028, vanaf 2029 nadeel) >> 1e fase verwerkt in begroting • Ontwikkelingen werk-lunch café (- € 59.500) en paspoortpiek (- € 51.000 neutraal)

• Incidentele ontwikkelingen (dekking algemene reserve): • Oprichting sportbedrijf (uitvoering amendement) (€ 782.000) • Digitalisering dienstverlening • • •

Actualisering website Voorst.nl (€ 100.000) Applicatie burgerzaken (€ 150.000) Implementatie Planning&Control-tool (verbetering visualisatie en rapportages) (€ 75.000)

• Structureel tekort loopt in 2029 op naar € 1,1 mln.

7

Formatieproces 2026

Jaarstukken

2025

8

Formatieproces 2026

Jaarstukken 2025 • (voorlopig) resultaat € 1.908.900 positief • Incidentele afwijkingen: • Resterende middelen SPUK Opvang Oekraïners (+ € 915.000) • Nabetalingen algemene uitkering voorgaande jaren en decembercirculaire 2025 (+ € 481.700) • Hogere inkomsten leges omgevingsvergunningen (+ € 487.900) • Lagere uitvoeringskosten Wmo-voorzieningen (+ € 438.000) • Lagere personeelskosten (anticiperend op taakstelling van € 1 mln) (+ € 1.239.000) • Extra dotatie voorziening wethouderspensioenen ivm overdracht ABP per 1-12028 (-/- € 1.600.000)

• Resultaat is positief maar gemeentefinanciën blijven kwetsbaar (volgens Benchmark Nederlandse Gemeenten 2026) 9

Formatieproces 2026

Wensen coalitie

Financiële effecten

10

Formatieproces 2026

Beïnvloedbare posten begroting • Aandeel vast beleid / going concern in begroting ligt rond de 85% 90% • Ligt vast in onder meer wettelijke taken, bestaande contracten en verplichtingen en kapitaallasten • Bij Prioriteitennota 2026 in juni 2025 ombuigingscatalogus met beïnvloedbare posten gepresenteerd waarvan onderdelen zijn verwerkt >> verwijzing naar deze catalogus

11

Formatieproces 2026

Wensen met financiële effecten • Randweg Twello • Gemeentelijke investering oorspronkelijk becijferd op ca.€ 5 mln • Inschatting investering nu tussen € 10 en € 15 mln afhankelijk van benodigde subsidies. Betekent een kapitaallast van ca € 900.000

• Uitvoering Integraal Huisvestingsplan voor scholen • 1e fase verwerkt in huidige begroting • Indexatie 1e fase verwerkt in Voorjaarsrapportage 2026. Vanaf 2030 ca. € 500.000 hogere kapitaallasten • 2e fase volgens IHP becijferd op € 30 mln investering. Zal ook door indexatie hoger worden >> € 35 mln betekent ca € 2 mln aan kapitaallasten

• Woningbouw en tijdelijke huisvesting • Verwerkt in Voorjaarsrapportage 2026: extra capaciteit € 468.000 met inzet van beschikbare incidentele middelen en toekomstige resultaten van te ontwikkelen grex’en

12

Formatieproces 2026

Wensen met financiële effecten • Mobiliteit en verkeersmaatregelen • Verkeersplan Twello met subsidie • Kosten ambities op dit terrein afhankelijk van maatregelen en omvang. Nu geen indicatie te geven

• Duurzaamheid en klimaatadaptatie • Middelen beschikbaar via specifieke uitkeringen (o.a. CDOKE) of subsidies. • Klimaatbestendige inrichting van wijken meenemen in toekomstige woningbouwlocaties • Extra inzet van middelen niet nu (nog) niet aan te geven

• Opvang/integratie asielzoekers en statushouders • Kosten hiervoor zijn moeilijk in te schatten • Opvangkosten door COA. Voor gemeenten vaak indirecte kosten • Op basis van praktijkcijfers (VNG, gemeentebegrotingen, rekenkamers) indicatieve kosten van € 15.000 per statushouder (bijstand via BUIG).

• Beheer openbare ruimte + verlichting + handhaving • Huidige lasten in de begroting voor beheer openbare ruimte en verlichting ca € 3,3 mln • Aandeel openbare verlichting bedraagt € 350.000. Vervanging en “verledding” verwerkt in begroting. 13

Formatieproces 2026

Programmaplan

2027

14

Formatieproces 2026

15

Formatieproces 2026

Programmaplan 2027 Aandachtspunten coalitieakkoord: • Vanaf begroting 2027 naar vier integrale programma’s • Elk programma ingedeeld naar drie W-vragen: 1. Wat willen bereiken 2. Wat gaan we daarvoor doen 3. Wat mag het kosten

• Doelstellingen (1e W-vraag) vertalen naar concrete activiteiten (2e Wvraag) voor meerjarenprogrammabegroting • Voortgang in tussentijdse rapportages

16

Formatieproces 2026

Einde presentatie

17

Formatieproces 2026