Presentatie door mevrouw P. Georgopoulou (VNG)

De Omgevingswetestafette Pascale Georgopoulou Projectleider invoeringsondersteuning Voor meer informatie: https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/omgevingswet-voor-raadsleden

Ons gesprek

•

De puzzels van de Omgevingswet • Wat moet er klaar zijn op 1 juli 2022? • Rollen en bevoegdheden • Keuzes • Discussie • Wellicht conclusies?

Dilemma ruimte versus behoud

Inhoudelijk & juridisch

Manier van werken

Digitalisering

• Monitoring en evaluatie

• Omgevingsvergunning (college)

• Omgevingsvisie (raad) • Programma (college)

Terugkoppeling

Zelfbindend

Uitvoering

Bindend voor iedereen

• Omgevingsplan (raad)

Wat zijn de bevoegdheden van de gemeenteraad?

• • • • • • • •

•

Omgevingsvisie en omgevingsplan Programmatische aanpak (voor een programma) Inpassing buitenplanse omgevingsplanactiviteit (binnen 5 jaar) in omgevingsplan Welstandsbeleid vertalen naar beleidsregels (indien regels in het omgevingsplan uitleg behoeven) Aanwijzen adviescommissie Rijksmonumenten (en ruimtelijke kwaliteit) Kwaliteit van de participatie Monitoring van programma’s en omgevingswaarden Verklaring van geen bedenkingen verdwijnt, maar de gemeenteraad kan verzwaard adviesrecht van toepassing verklaren bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten De bevoegdheid om aan te geven bij welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten participatie verplicht is

Wat zijn de bevoegdheden van het college?

• • • •

Programma’s Omgevingsvergunningen Maatwerkvoorschriften (hangend aan een beschikking) Advies (met instemming), tenzij de raad verzwaard adviesrecht van toepassing heeft verklaard • Delen van een omgevingsplan vaststellen, kan worden gedelegeerd naar het college • Beleidsregels vaststellen die duiding geven aan beoordelingsregels in het omgevingsplan

REGELS?

AFSPRAKEN?

Minimaal klaar op 1-7-2022 • Omgevingsvergunning afgeven binnen 8 weken • Aangesloten zijn op het DSO-LV

Minimale acties Omgevingswet

Proces behandelen vergunningaanvragen en meldingen ingericht Participatie bij initiatieven ingericht

Proces behandelen vergunningaanvragen en meldingen: adviesrecht

VVGB → Adviesrecht

CASUS woningen op plek oude school

Ter plaatse van een in onbruik geraakte maatschappelijke voorziening (oude school) wil een particuliere projectontwikkelaar nieuwe woningen (< 10 woningen) realiseren. De grond heeft een maatschappelijke functie (bestemming) in het omgevingsplan. De eigenaar wil het bestaande gebouw verkopen. De buurt wil het beeldbepalende gebouw (geen monument of beschermd stadsgezicht) met maatschappelijk functie behouden. Het initiatief past binnen het kader van de woonagenda. De initiatiefnemer geeft op het aanvraagformulier aan dat hij breed in de buurt informatie heeft verstrekt, maar dat verdere participatie geen zin heeft omdat wat de buurt wil financieel niet haalbaar is.

VRAGEN Wil de gemeenteraad een dergelijk initiatief aanwijzen als categorie waarop het adviesrecht van de raad van toepassing is? Waarom wel of waarom niet?

Toepassen verzwaard adviesrecht of niet Toepassen

• • • • • • •

Vanzelfsprekende greep op afwijkvergunningen Vergelijkbaar met huidige situatie (VVGB) Mogelijk meer vergadermomenten nodig Langere beslistermijn nodig College heeft minder afwegingsruimte Instemmingsrecht verschuift mee Van tevoren gevallen/activiteiten aanwijzen

Niet toepassen

• • • • •

College meer aan zet Sturingsmogelijkheid via gemeentewet Kortere beslistermijn mogelijk Minder vanzelfsprekend zicht op afwijkvergunningen Instemmingsadvies ligt bij college

Wie doet wat? Participatie

Participatie bij initiatieven ingericht, maar eerst participatie algemeen ▪ Voorafgaand aan het formele besluitvormingsproces.

▪ Meer dan de formele momenten (meer dus dan zienswijzen). ▪ Participatie is niet dat iedereen het ermee eens moet zijn.

▪ #Hoedan is niet voorgeschreven. ▪ Met belanghebbenden bedoelt de wet burgers, vertegenwoordigers van

bedrijven, professionals van maatschappelijke organisaties en bestuurders van overheden. ▪ De gemeente neemt (de uitkomsten van) participatie mee bij de belangenafweging bij besluiten over de fysieke leefomgeving.

A. Kennisgeving: het bevoegd gezag geeft aan hoe de participatie wordt vormgegeven.

B. Motiveringsplicht: het bevoegd gezag geeft bij het besluit aan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen zijn betrokken bij de voorbereiding, wat de resultaten daarvan zijn en hoe aan het eigen participatiebeleid is voldaan.

C. Aanvraagvereiste bij vergunning: bij de aanvraag controleren of aan de aanvraagvereisten voor participatie is voldaan (=procestoets). Het resultaat van participatie meewegen in de integrale afweging op het besluit (=inhoud en compleetheid)

De rol van de raad bij inrichten participatie o “De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij

participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan”. (amendement van Eijs c.s.) o “In het Invoeringsbesluit Omgevingswet een regeling op te nemen die

ervoor zorgt dat er een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om het participatiebeleid op te stellen waarin vastgelegd wordt hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden en dit participatiebeleid vast te stellen door respectievelijk gemeenteraad, provinciale staten en het algemene bestuur van het waterschap, en te bevorderen dat de medeoverheden hier zo snel mogelijk mee beginnen, liefst voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet” (motie Nooren c.s.)

Participatie?

Participatie?

Participatie?

CASUS woningen op plek oude school

VRAGEN Wil de gemeenteraad een dergelijk initiatief aanwijzen als categorie waarover participatie verplicht is? Waarom wel of waarom niet?

Participatie bij een initiatief verplicht of niet Participatie verplichten (bij afwijkingen)

• Meer informatie bij beoordeling (door college) • Meer informatie bij advies (van Raad) • Minder gevoel van willekeur • Mogelijk meer draagvlak voor initiatief • Duidelijk naar initiatiefnemers en participanten

Participatie niet verplicht stellen

• Minder participatie bij initiatieven • Mogelijk meer zienswijzen, minder draagvlak • Plantoetser (en college) meer aan zet • Vooroverleg of omgevingstafel nog belangrijker • Zelf de zienswijzen procedure moeten toepassen

KEUZES! meer of minder “in de geest” van de Omgevingswet; • meer of minder dichtbij de huidige werkwijze; • de gemeente óf de samenleving meer aan het stuur; • óf het college van B&W óf de gemeenteraad meer aan het stuur; • óf meer vooraf te sturen óf meer achteraf te controleren. •

Keuze: Faciliteren of sturen Uitnodigingsplanologie

• Meer ruimte voor co-creatie • Meer ruimte voor initiatief • Meer maatwerk: meer college • Afspraken vooraf rol raad-college • Minder greep op halen maatschappelijke doelen en behoud kernkwaliteiten • Deregulering • Meer kans organische gebiedsontwikkeling

Toelatingsplanologie

• Duidelijk, gedetailleerd kader raad • Meer afwijkprocedures • Niet de geest van de wet • Minder PPS constructies • Meer grip op gewenste doelen • Zicht op rechtsgelijkheid tussen gebieden

Wat geven we de nieuwe raad mee? •

Tip? • Leerervaring? • Doe? • Doe niet? • Wijze raad?

Hartelijk dank! pascale.georgopoulou@vng.nl