Langetermijnplanning Ontwikkelperspectief (versie Q3 2025)

Bijlage 1 – Langetermijnplanning In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van alle belangrijke trajecten en de daarbij behorende processen die momenteel lopen in de Regio Stedendriehoek. De processen zijn aan verandering onderhevig en dus een momentopname. Daarnaast zullen er in de loop van de tijd nieuwe processen gestart worden. Het overzicht wordt per kwartaal of per halfjaar geactualiseerd. In de onderstaande tekst wordt gebruik gemaakt van de termen uit de raadsladder (zie hiernaast). Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat bij bijvoorbeeld besluitvorming door de raad u uw eigen raadscyclus doorloopt die gebruikelijk is in uw gemeente en daar dus opiniërende of beeldvormende vergaderingen in voor kunnen komen.

1. Begrotingscyclus Met de beleidscyclus wordt het proces bedoeld om te komen tot een begroting het uitvoeren van de begroting en de verantwoording over de uitvoering van de begroting (jaarstukken). ,

Begroting Het begrotingsproces start met het opstellen van een kaderbrief waarin de financiële en inhoudelijke kaders op hoofdlijnen worden verwoord. De Kaderbrief 2027 ontvangen de raden eind december 2025 (zie link voor de Kaderbrief 2026) ter informatie. In het eerste kwartaal 2026 wordt de begroting voor het volgende jaar opgesteld. De conceptbegroting wordt door het algemeen bestuur en daarna formeel door het dagelijks bestuur uiterlijk 30 april vastgesteld. De raden worden daarna in de gelegenheid gesteld een oordeel te geven door een zienswijze op de begroting in te dienen (vanaf 30 april) waarna de begroting door het algemeen bestuur uiterlijk 14 september definitief wordt vastgesteld. In januari 2027 start dan de uitvoering van de vastgestelde begroting. ,

Jaarstukken Wanneer het begrotingsjaar (bijna) is geëindigd start het opstellen van de jaarstukken (jaarverslag en -rekening) eind december en het eerste kwartaal na het begrotingsjaar. De voorlopige jaarrekening wordt vóór 30 april door het dagelijks bestuur aan de gemeenteraden ter informatie verzonden. De jaarstukken worden vastgesteld door het algemeen bestuur en door het dagelijks bestuur binnen twee weken na vaststelling maar vóór 15 juli aan Gedeputeerde Staten. en gaan ter informatie naar de gemeenteraden. ,

2. Ontwikkelperspectief 2050 Nota Ruimte In het voorontwerp Nota Ruimte (zie link) geeft het Rijk aan dat de Regio Stedendriehoek één van de zoekgebieden is voor grootschalige woningbouw. Rijk en regio 1 hebben op 7 november 2024 afgesproken samen een Ontwikkelperspectief (verstedelijkingsstrategie) voor de regio in 2050 op te stellen (afspraak Bestuurlijke Overleg Leefomgeving 2024 zie link voor de kamerbrief). Het gaat daarbij om de hele regio in balans te ontwikkelen. We willen de kwaliteit van de voorzieningen behouden en de brede welvaart versterken. Het is een gezamenlijk proces van alle betrokken partijen in de regio (gemeenten provincies waterschappen Rijk). Voor dit proces is het Bestuurlijk Overleg Rijk-regio ingericht waarin alle partijen vertegenwoordigd zijn. ,

,

,

,

,

Contourenschets Het najaar 2024 stond in het teken van de Contourenschets het handvat om het gesprek in de regio te voeren over de ruimtelijke toekomst voorafgaand aan het opstellen van een ruimtelijke lange termijnvisie en strategie. In de acht gemeenteraden zijn opiniërende gesprekken gevoerd zodat de raden input konden meegeven voor het vervolgproces (zie link). ,

,

,

Tussenproducten Afwegingskader gebiedsbiografie en variantenstudie In 2025 worden drie tussenproducten opgeleverd die input vormen voor het maken van de afwegingen en keuzes in het Ontwikkelperspectief. Het eerste product is het Afwegingskader. Het is een hulpmiddel om op basis ,

,

1

Provincies Gelderland en Overijssel , waterschappen Drents Overijsselse Delta , Vallei en Veluwe , Rijn en IJssel , gemeenten Apeldoorn , Brummen , Deventer , Epe , Heerde , Lochem , Voorst en Zutphen. Samenkomend in het Bestuurlijk Overleg Rijk-regio.

aantal aspecten voor brede welvaart 2 de ruimtelijke en maatschappelijke effecten van mogelijke keuzes in beeld te brengen. Het tweede product is een ‘Gebiedsbiografie’ dat inzicht geeft in de historie én het heden van het ruimtelijk gebruik van de regio Stedendriehoek. Het derde product is een variantenstudie inclusief dashboard waarin een aantal varianten voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van de regio worden beschreven. Hierin zijn ook de gesprekken over de Contourenschets meegenomen. van een

,

,

Ontwerp Ontwikkelperspectief Op basis van deze drie producten wordt in 2026 het Ontwikkelperspectief 2050 opgesteld. De verwachting is dat rond de zomer 2026 de nieuwe raden kunnen reageren op het ontwerp Ontwikkelperspectief waarna eind 2026 besluitvorming over vaststelling van het Ontwikkelperspectief door de raden plaatsvindt. Gelijktijdig met het proces om te komen tot het Ontwikkelperspectief is het Rijk bezig met het opstellen van de Nota Ruimte. Beide processen worden zoveel mogelijk op elkaar afgestemd. Dit geldt bijvoorbeeld voor het Ontwerp Nota Ruimte dat naar verwachting in oktober 2025 wordt gepubliceerd en wordt betrokken bij de variantenstudie. ,

Planning proces Onderstaand afbeelding geeft de planning op hoofdlijnen weer. Het proces is dynamisch en afhankelijk van op voorhand moeilijk te voorspellen in- en externe factoren. Zo bleek het niet haalbaar om het ontwerp Ontwikkelperspectief nog met de huidige gemeenteraden te bespreken. Om de huidige raden toch in staat te stellen een ‘bruidsschat’ mee te geven aan de nieuwe raden na de verkiezingen wordt de variantenstudie voorgelegd aan de huidige raden. Daarmee wordt recht gedaan aan de grote betrokkenheid van de huidige gemeenteraden.

Rol raden Tijdens de raadsconferentie op 13 mei 2025 zijn de raden informerend/beeldvormend meegenomen in het thema brede welvaart en het afwegingskader (zie link). Tot 1 december worden alle acht gemeenteraden de beide provincies en de drie waterschappen in de gelegenheid gesteld om hun oordeel te geven over het afwegingskader zodat zij inhoudelijk richting kunnen geven aan het verdere proces. Eventuele reacties vanuit de partijen bijvoorbeeld de gemeenteraden worden verwerkt waarna het bestuurlijk overleg Rijk-regio het afwegingskader definitief vaststelt. Wanneer reacties niet worden overgenomen wordt dit nader toegelicht. ,

,

,

,

,

De gemeenteraden worden tijdens de raadsconferentie van 18 november 2025 informerend/beeldvormend meegenomen in de variantenstudie. De variantenstudie wordt eind 2025 naar alle gemeenteraden gestuurd. De gemeenteraden kunnen hierop opiniërend reageren tot februari 2026. De huidige gemeenteraden hebben hiermee de mogelijkheid om te bepalen of de punten die zij eerder hebben meegegeven in het proces voldoende zijn meegenomen en een ‘bruidsschat’ mee te geven aan de nieuwe raden na de verkiezingen. Het algemeen bestuur heeft hiermee het advies van de raadsadviescommissie overgenomen. De reacties op de variantenstudie en de effectenstudies worden betrokken in het ontwerp Ontwikkelperspectief. Met de raadsadviescommissie en de griffiers wordt nog besproken op welke manier de nieuwe gemeenteraden in

2

Brede welvaart is een maatstaf voor alles dat mensen van waarde vinden. Naast materiële welvaart gaat het om zaken als gezondheid , onderwijs , milieu en leefomgeving , sociale cohesie , persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Zie ook link.

de loop van 2026 informerend/beeldvormend meegenomen worden in het proces en de inhoud van het Ontwikkelperspectief. De verwachting is dat rond de zomer 2026 de nieuwe raden oordeelsvormend via een zienswijze of motie kunnen reageren op het ontwerp Ontwikkelperspectief waarna eind 2026 besluitvorming over vaststelling van het Ontwikkelperspectief door de raden plaatsvindt. ,

Voor zover we nu kunnen overzien zal op basis van het Ontwikkelperspectief een concretiseringsslag plaatsvinden in de vorm van een Uitvoeringsagenda met Regionale Investeringsagenda (RIA). Hierover worden de raden in een later stadium geïnformeerd. Door de brede samenwerking met veel verschillende partijen en de complexiteit van het onderwerp kan het zijn dat het bovenstaande proces ergens vertraging oploopt. In dat geval gaan we in gesprek met de raadsadviescommissie over een alternatief proces.

3. Regionaal Programma Energievoorziening (RPE) 3 De RES 1. 0 van de Regio Stedendriehoek is eind 2021 vastgesteld door alle betrokken gemeenteraden Provinciale Staten en de algemeen besturen van de waterschappen Vallei en Veluwe en Rijn en IJssel. Na het indienen van onze RES Voortgangsrapportage bij het Nationaal Programma RES op 1 juli 2023 is de fase gestart waarin wordt toegewerkt naar de herijking van de RES 1. 0 naar de eerste versie van het Regionaal Programma Energievoorziening (RPE) voorheen RES 2. 0.4 ,

,

,

In maart 2024 is het Plan van Aanpak voor de herijking vastgesteld wat de gemeenteraden in juni 2024 ter informatie hebben ontvangen. In januari 2025 zijn er twee webinars georganiseerd om raadsleden te informeren over het RPE (toen nog RES 2.0 zie link). Tussen half februari en begin april 2025 zijn de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld om opiniërend te spreken over het RPE (toen nog RES 2. 0). De raden hebben aan hun portefeuillehouder punten van aandacht kunnen meegeven voor de definitieve ontwerpversie van het RPE. In april/mei 2025 hebben de colleges en algemeen bestuur van het waterschap de ontwerpversie RPE vastgesteld. Vanaf eind mei tot en met begin juli ligt het ontwerp RPE voor een ieder ter inzage. In deze zelfde periode zijn de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld om oordeelsvormend te reageren op de ontwerpversie RPE. Van de zeven gemeenten hebben twee gemeenteraden een inhoudelijke zienswijze en/of een motie ingediend. Daarnaast zijn vanuit de samenleving 17 unieke reacties binnengekomen. Op basis van de ingebrachte reacties is in de zomer het definitieve RPE opgesteld voor besluitvorming in de colleges en het algemeen bestuur van het waterschap. Op 7 oktober wordt een informele informatiebijeenkomst georganiseerd waar raadsleden vragen kunnen stellen over het RPE en in gesprek kunnen met partners uit de energiesector (aanmelding kan via link).

In de periode oktober tot en met november 2025 vindt dan de definitieve besluitvorming in de gemeenteraden (en staten en waterschapsbestuur) plaats. ,

,

,

4. Regio Deal Op 9 februari 2024 maakte het kabinet bekend dat de ingediende aanvraag van de Regio Stedendriehoek voor een Regio Deal is toegekend. De Regio Stedendriehoek ontvangt € 20 miljoen van het Rijk om samen verder te werken aan de brede welvaart in de regio. Met de toekenning is het proces om te komen tot een convenant met het Rijk gestart de dealmakingsfase. Dit heeft in 2024 plaatsgevonden. Hierover zijn de gemeenteraden geïnformeerd met een raadsinformatiebrief (zie link). Op 24 januari 2025 is bekend gemaakt welke projecten zijn toegekend (zie link). Hiermee is de uitvoering van de Regio Deal gestart. Dit jaar zal door het Partneroverleg nog besluitvorming plaatsvinden over de resterende middelen van de Regio Deal. Dit zou voor de zomer 2025 plaatsvinden maar vanwege een lopende bezwaarprocedure is de verwachting dat de besluitvorming eind 2025 plaatsvindt. Informatie over het verloop van de Regio Deal projecten en de toekenning van de resterende middelen is te vinden op de website en via de nieuwsbrief. ,

,

3 Het programma

Energiesysteem heeft een aparte structuur binnen de regio met een eigen Stuurgroep en valt buiten de regionale begroting. De gemeente Deventer is onderdeel van de RES-regio West-Overijssel. 4 Er voor is de naam RPE gekozen , omdat dit de lading van het document beter dekt , we hiermee vooruitlopen op de nationale ontwikkelingen waarin drie programma’s (NPRES , NPLW en Integraal Programmeren) één programma gaan wor den (het Nationaal Programma Energiesysteem) en dit aansluit bij de verplichting van de provincie om een provinciaal programma energiesysteem op te stellen.

5. Urgentieverordening en -regeling In 2024 zijn de samenwerkende gemeenten van de Stedendriehoek gestart met het gezamenlijk opstellen van een urgentieverordening. Deze gezamenlijke urgentieverordening komt voort uit de verandering in regelgeving die vanuit het rijk in gang is gezet rondom volkshuisvesting (Wet versterking regie volkshuisvesting Wvrv). Eén van de onderwerpen die in de wet wordt geregeld is het voorrang geven aan bepaalde urgente aandachtsgroepen bij de toewijzing van een sociale huurwoning. De voorrang voor de aandachtsgroepen wordt op het niveau van de woningmarktregio geregeld in ons geval de regio Stedendriehoek. Vanwege de wettelijke aanpassingen moeten deze verschillende regelingen omgezet worden naar een huisvestingsverordening met daarin een urgentieverordening. ,

,

Op dit moment werken de gemeenten en corporaties aan een concept urgentieverordening en -regeling. Dit wordt gedaan aan de hand van een modelverordening en -regeling van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Een afgerond concept wordt rond de zomer 2025 verwacht en in de tweede helft van 2025 besproken in de samenwerking van de wethouders wonen en bestuurders van corporaties. We verwachten dat het concept in het voorjaar van 2026 oordeelsvormend kan worden voorgelegd aan de gemeenteraden. Gemeenteraden kunnen dan een zienswijze/motie indienen. Aan de hand van de eventuele reacties wordt de concepten aangepast tot de definitieve verordening. Het vaststellen van een urgentieverordening en -regeling is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Daarom wordt de verordening ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraden op zijn vroegst in de eerste helft van 2026. Dit is mede afhankelijk van de inwerkingtreding van de wet. Op dit moment staat dat gepland voor 1 januari 2026. In september is hierover naar verwachting meer duidelijkheid. Wanneer de inwerkingtreding opschuift (in dat geval 1 juli 2026) schuift bovenstaande planning ook op. ,

,

We hebben het bovenstaande proces besproken met de raadsadviescommissie. De commissie heeft aandacht gevraagd voor de momenten van bespreking omdat zowel de oude als de nieuwe raad spreekt over de verordening. De (politieke) keuzemogelijkheden binnen de verordening zijn beperkt vanwege de wettelijke vereisten. Daarom is er voor gekozen om in dit geval geen rekening te houden met de gemeenteraadsverkiezingen. ,

,

In de raadsinformatiebrief Urgentieverordening en -regeling van 30 april 2025 staat meer informatie over de achtergronden van de verordening (zie link)

6. Afgeronde processen 6. 1. Ruimtelijk-Economische Bouwsteen (REB) & Regionaal Programma Werklocaties

(RPW) Het RPW is het afsprakenkader van de regio en de provincies over de planning en programmering van bestaande en nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen met ruimtelijke en economische afwegingen op het gebied van de programmering van bedrijventerreinen tot 2030 met een doorkijk naar 2040. 5 De uitkomsten van de REB vormen hiervoor de basis. De REB geeft inzicht in de uitgangssituatie het economisch profiel en de ambities van de regio. De REB en het RPW vormen samen een belangrijke bouwsteen voor het Ontwikkelperspectief 2050. ,

,

De raden zijn voor de zomer 2024 geïnformeerd over de REB en het RPW. De colleges en het algemeen bestuur hebben in mei de REB en het RPW vastgesteld na afstemming met de provincie Gelderland. De afspraken die zijn gemaakt passen binnen het lokale beleid dat de gemeenteraden eerder hebben vastgesteld. Daarmee is het vaststellen van de REB en het RPW een bevoegdheid van de colleges. De gemeenteraden hebben daarom beide documenten eind mei ter informatie ontvangen (zie link). Hiermee is het proces om te komen tot actualisatie van het REB en het RPW afgerond. ,

6. 2. Regionale Fietsvisie 2024 - 2040 De huidige regionale fietsvisie van de Regio Stedendriehoek is vastgesteld in 2012. Deze is vooral gericht op het realiseren van een regionale fietsinfrastructuur. Sindsdien is er veel veranderd. Daarom is de regionale fietsvisie geactualiseerd. De fietsvisie is een kader op hoofdlijnen dat verder moet worden uitgewerkt. Het proces om te komen tot een geactualiseerde fietsvisie is in 2023 gestart. Op 13 december van dat jaar is er een ‘fietscafé’ gehouden waarvoor raadsleden van de acht gemeenteraden en stakeholders zoals de politie VeiligVerkeerNederland en de Fietsersbond zijn uitgenodigd. De raadsleden konden beeldvormend input geven voor het opstellen van de visie. ,

,

In 2024 is gewerkt aan het opstellen van de regionale fietsvisie en deze is in het najaar door de colleges vastgesteld waarna de fietsvisie ter besluitvorming is voorgelegd aan de raden. Bij verschillende gemeenten is de regionale fietsvisie gelijktijdig met de eigen gemeentelijke fietsvisie aangeboden aan de raad ter besluitvorming. De periode van vaststelling liep daarom van november 2024 tot uiterlijk 1 juli 2025. In sommige gemeenten is de eigen gemeentelijke visie al vastgesteld en sluit de regionale visie daar naadloos bij aan. In die gevallen is ervoor gekozen om de regionale fietsvisie als hamerstuk te agenderen. Inmiddels is de Regionale Fietsvisie in alle gemeenten vastgesteld en is dit proces afgerond. ,

6. 3. Al eerder afgeronde processen •

Woondeal (incl. woon-zorg)

| zie link

•

Regioarrangement

| zie link (§ 8.2

5 Voor Deventer

,

pg. 6)

geldt dat Overijssel in 2023 al programmeringsafspraken heeft gemaakt met de gemeenten. Deze afspraken zijn input voor het RPW. Ook de gemeente Heerde valt onder een andere regio.

Totaal overzicht Langetermijnplanning 2025/2026 (versie Q3)

/ RPE

/ RPE

= proces voor

de raden afgerond

Overzicht raadsbetrokkenheid Langetermijnplanning 2025/2026 (versie Q3)

= proces voor

de raden afgerond