Kader Volkshuisvesting gemeente Voorst 2026/2027

Voorstel aan de gemeenteraad

27 januari 2026

Onderwerp:

Kader Volkshuisvesting gemeente Voorst 2026/2027

Nummer: 909449

Programma:

1. Bouwend Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Het Kader Volkshuisvesting gemeente Voorst 2026/2027 vaststellen. 2. De te ontvangen landelijke subsidie Realisatiestimulans storten in het bestaande Vereveningsfonds Sociale Woningbouw. 3. Bijlage F bij Nota Grondbeleid Voorst 2024 intrekken en hiervoor de bijlage F bij Nota Grondbeleid Voorst 2024 versie maart 2026 vaststellen. 4. De Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 intrekken. Inleiding De huidige Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 (bijlage 4) is verouderd. De woonvisie is de gemeentelijke visie op wonen. Het is de basis voor onder andere de verschillende woningbouwplannen en de prestatieafspraken met de woningcorporaties. Door de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024, maken wij geen nieuwe woonvisie meer. In plaats daarvan stellen wij het Kader Volkshuisvesting op en werken dit verder uit in het Volkshuisvestingsprogramma Voorst 2026/2031. Uw raad stelt het kader vast. Het college is bevoegd het programma vast te stellen. Dit voorstel gaat over het Kader Volkshuisvesting. Het kaderstellend beleid nemen wij eind 2026 op in de Omgevingsvisie gemeente Voorst. Om uitvoering te kunnen geven aan het woonbeleid, stellen wij u daarnaast voor om bijlage F bij de Nota Grondbeleid Voorst 2024 te actualiseren. Wij passen deze aan op basis van het actueel geldende percentage betaalbare woningen in nieuwe plannen.

Ook stellen wij specifiek voor een uitspraak te doen over de besteding van de subsidie Realisatiestimulans. Tot slot stellen wij voor om de huidige woonvisie in te trekken. Argumenten 1.1 Het Kader Volkshuisvesting geeft invulling aan de lokale volkshuisvestelijke thema's en opgaven Door de sterk gestegen koopprijzen, de toegenomen vraag voor sociale huurwoningen, betaalbare koopwoningen en de vergrijzende bevolking, is het noodzakelijk om in de gemeente Voorst versneld meer woningen toe te voegen. Woningen die passen bij de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van onze gemeente en de woonwensen van onze inwoners. Wij gingen in de woonvisie nog uit van negentig woningen per jaar en in de Regionale Woondeal van honderd woningen per jaar, maar in het kader verhogen wij de ambitie naar 125 woningen per jaar. Wij verschuiven de focus van nieuwbouw voor gezinnen naar nieuwbouw voor de doelgroep sociale huur, starters en jongeren/jonge gezinnen die op zoek zijn naar een betaalbare koopwoning en senioren die op zoek zijn naar een passende levensloopbestendige woning. Ook zien wij uitdagingen en benodigde inzet als het gaat om wonen, welzijn en zorg en huisvesting van aandachtsgroepen (zoals uitstromers uit opvang/zorg, jongeren uit jeugdzorg, uitstroom uit detentie).

Ondanks dat duurzaamheid voor een deel goed verankerd is in wettelijke eisen, blijft inzet voor de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, warmtetransitie en toekomstbestendige nieuwbouw belangrijk. Met het Kader Volkshuisvesting 2026/2027 beschrijven wij onze inzet samen met stakeholders zoals IJsseldal Wonen. 1.2 Het Kader Volkshuisvesting past bij de landelijke wetgeving en toegenomen regie Sinds 2022 is de regie vanuit de landelijke overheid op het thema wonen toegenomen door de situatie op de woningmarkt. Volkshuisvesting is terug van weggeweest. Via landelijke en provinciale regels, beleid en programma's wordt gestuurd op welke woononderwerpen gemeenten moeten inzetten. Ook worden er landelijke regels opgesteld waar gemeenten aan moeten voldoen. Denk hierbij aan de verplichting dat twee derde (inclusief 30% sociale huur) van de nieuwbouw betaalbaar moet zijn, zoals opgenomen in de Wet versterking regie volkshuisvesting. Wij verwachten dat deze wet medio 2026 ingaat. Het Kader Volkshuisvesting 2026/2027 geeft uitvoering aan de landelijke regels, samen met het nog op te stellen volkshuisvestingsprogramma.

-1-

2.1 De subsidie Realisatiestimulans past bij de uitgangspunten van het Vereveningsfonds Sociale Woningbouw Sinds 2012 heeft onze gemeente een Vereveningsfonds Sociale Woningbouw om uitvoering te kunnen geven aan het vereveningsbeleid. Uitgangspunt is dat alle woningbouwprojecten voldoende betaalbare woningen bevatten. Bij projecten waarbij het realiseren van betaalbare woningen niet mogelijk of wenselijk is, levert de ontwikkelende partij een financiële bijdrage door een storting te doen in het vereveningsfonds. Dit maakt de realisatie van betaalbare woningbouw ergens anders mogelijk. Door de gestegen bouwkosten en de noodzaak om sociale huur- en koopwoningen te bouwen, verwachten wij dat inzet van dit fonds de komende jaren noodzakelijk blijft om projecten met een groot aandeel sociale huur- en/of koopwoningen financieel haalbaar te maken. De subsidie Realisatiestimulans is een landelijke regeling voor gemeenten vanaf 2026 tot en met 2030 met een bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning, waarvan de bouw het jaar daarvoor is gestart. Bedoeling van de subsidie is om de bouw van betaalbare woningen te stimuleren. Gemeenten mogen zelf besluiten hoe zij de bijdrage vervolgens inzetten. Daar past het bestaande Vereveningsfonds Sociale Woningbouw goed bij.

3.1 De bijlage F bij de Nota Grondbeleid Voorst 2024 sluit niet aan bij het voorgestelde actuele woonbeleid De huidige bijlage F bij de Nota Grondbeleid Voorst 2024 gaat nog uit van 40% sociale huur of koop in Twello, 30% sociale huur of koop in Wilp, Voorst, Klarenbeek en Terwolde en maatwerk voor de rest van de gemeente Voorst. Vanuit de wettelijke verplichting om twee derde betaalbaar te bouwen en de actuele situatie op de woningmarkt, sluiten deze percentages niet aan bij het voorgestelde beleid. Wij blijven de eerder vastgestelde systematiek zoals opgenomen in de Nota Grondbeleid (grotendeels) gebruiken, maar passen de minimale percentages betaalbaarheid aan naar twee derde betaalbaarheid, waardoor ook de vereveningsbedragen wijzigen. Bovendien maken wij geen onderscheid meer tussen kernen en de rest van de gemeente Voorst. De juridische basis voor het ontvangen van de verevening is het volkshuisvestingsprogramma als vervanger van de gemeentelijke woonvisie. 4.1 Door vaststelling van het Kader Volkshuisvesting kunt u de Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 intrekken Omdat de huidige Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 geen einddatum heeft, is het noodzakelijk deze in te trekken bij vaststelling van het Kader Volkshuisvesting.

Financiële toelichting Door onze verhoogde ambitie om jaarlijks niet honderd, maar 125 woningen te realiseren, is er meer ambtelijke capaciteit vereist. De gevraagde inzet voor voldoende (betaalbare) woningen is structureel van aard, zoals blijkt uit de verschillende beleidsdocumenten, woondeals en de Realisatiestimulans. Met de huidige capaciteit realiseren wij ongeveer negentig woningen per jaar. Om onze nieuwe doelstelling van 125 woningen per jaar te behalen, is een structurele uitbreiding van de ambtelijke capaciteit nodig. Dit komt door de toename van zowel het aantal woningen als de complexiteit van de planontwikkeling (bouwkosten, procedure, type woningen en de participatietrajecten). Met het vaststellen van deze nieuwe ambitie bereiden wij ons voor op de uitbreiding van de ambtelijke capaciteit, deze presenteren wij u bij de voortgangsnota/prioriteitennota. U vindt de verdere uitwerking hiervan terug in de Voorjaarsrapportage 2026. Naast de uitbreiding van de ambtelijke capaciteit, stellen wij u voor om de Realisatiestimulans toe te voegen aan de bestemmingsreserve van het vereveningsfonds. Communicatie De stakeholders die specifiek met wonen verbonden zijn en deelgenomen hebben aan de Avond van het Wonen (zie alinea participatie) zijn geïnformeerd over dit raadsvoorstel. Ook ontvangen zij bericht zodra wij het volkshuisvestingsprogramma ter inzage leggen.

Participatie Bij de toepassing van participatie werken wij veel met de vijf treden uit de participatieladder. Dit gaat van een lichte tot een zeer grote betrokkenheid. Hoe hoger op de ladder, hoe groter de invloed van de participant.

-2-

3. Adviseren: actief reactie ophalen via dialoog, bijvoorbeeld in een klankbordgroep. Bekijk hier de participatieladder: https://repository.officieleoverheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-2023-40084/1/bijlage/exb-202340084.pdf Op 2 december 2025 hebben wij de Avond van het Wonen georganiseerd met stakeholders die specifiek met wonen verbonden zijn: woningcorporatie IJsseldal Wonen, de huurdersbelangenvereniging, makelaars, bouwers/ontwikkelaars en de dorpsbelangenverenigingen. Raadsleden waren als toehoorder uitgenodigd. De terugkoppeling met de resultaten van deze avond kunt u teruglezen in bijlage 5. Ook hebben wij kennisgenomen van de uitkomsten van de bestaande bijeenkomsten met of van inwoners en stakeholders. Denk hierbij aan de startersbijeenkomst voor het woningbouwplan van Wilp-Achterhoek, de sessies gerelateerd aan de dorps- of woonvisies zoals Klarenbeek, Teuge, Nijbroek en De Vecht. De noodzaak om bouwen voor de genoemde prioritaire doelgroepen kwam tijdens deze bijeenkomsten prominent terug. Wij werken tegelijk met het opstellen van het nieuwe woonbeleid aan de nieuwe omgevingsvisie. Wij maken voor vernieuwing van het woonbeleid gebruik van de opbrengsten van het traject van de omgevingsvisie, waarbij participatie met de inwoners volop plaatsvindt. Wonen is hierbij een prominent thema.

Met betrekking tot wonen zien wij een aantal uitkomsten die aansluiten bij de inhoud van het Kader Volkshuisvesting. Uitkomsten die een ruimtelijk aspect hebben komen hier niet terug, daarvoor is er de omgevingsvisie.  een meerderheid geeft aan om vooral te bouwen voor kleine huishoudens in plaats van grote huishoudens/gezinnen;  een meerderheid geeft aan dat nieuwe woningen er gewoon moeten komen, ook al wordt het daardoor drukker;  een meerderheid wil als hij of zij oud(er) is, alleen in een klein dorp wonen als daar genoeg voorzieningen zijn (zoals bijvoorbeeld zorg en een supermarkt);  de meningen over bouwen voor starters en gezinnen of voor ouderen die een bestaande woning achterlaten, zijn ongeveer in balans. Op deze stelling is geen sterke voorkeur duidelijk;  een meerderheid vindt dat wij zo duurzaam mogelijk moeten bouwen, ook al kost dit wat meer. Ook organiseren wij samen met stakeholders netwerkbijeenkomsten op het thema wonen, welzijn en zorg. De toegenomen huisvestingsbehoefte van verschillende aandachtsgroepen en senioren en de ontwikkeling dat personen met een zorg- en/of begeleidingsvraag meer zelfstandig geclusterd gaan wonen is onderwerp van gesprek. De hoofdlijnen komen terug in het Kader Volkshuisvesting Voorst 2026/2027.

Vervolgactie college Als u het Kader Volkshuisvesting vaststelt, leggen wij het concept-Volkshuisvestingsprogramma Voorst 2026/2031 als ontwerp ter inzage. U ontvangt hierover een raadsmededeling. Na de terinzagelegging verwerken wij de mogelijke reacties en stellen wij het volkshuisvestingsprogramma definitief vast. Na besluitvorming publiceren wij het programma op de juiste wijze. Omdat het een verplicht programma is, betekent dit niet alleen de bekendmaking op overheid.nl, maar ook publicatie op het Omgevingsloket/Regels op de Kaart. Als het volkshuisvestingsprogramma definitief is, leggen wij de bepalingen die gaan over de doelgroep en instandhouding van sociale koopwoningen vast in het Omgevingsplan gemeente Voorst. Deze regels vervangen de huidige Verordening sociale koop- en huurwoningen, die dan ingetrokken moet worden. Omdat wij de regels inhoudelijk wijzigen, bent u bevoegd voor het vaststellen van deze omgevingsplanwijziging en het intrekken van de verordening. Dit valt niet binnen het vastgestelde Delegatiebesluit 2025. Wij zetten in op een planwijziging in het derde kwartaal van 2026. Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen: 1. Kader Volkshuisvesting gemeente Voorst 2026/2027 2. bijlage F bij Nota Grondbeleid Voorst 2024 versie maart 2026 3.

huidige bijlage F bij Nota Grondbeleid Voorst 2024 4. Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025 5. uitkomsten Avond van het Wonen

rv-909449-Kader_Volkshuisvesting_gemeente_Voorst_2026_2027

-3-

Informatie over dit voorstel: portefeuillehouder: Henk van Zeijts medewerker: Gerben Beunk, beleidsadviseur wonen 0571-27 99 12 g.beunk@voorst.nl