Inspraakreactie 1 (2021-31311)

Vogelwerkgroep Zutphen e.o  www.vwg-zutphen.nl p/a : secretaris , . T: / E: vwgzutphen@gmail.com

Gemeente Zutphen Ter attentie van: Burgemeester & Wethouders Gemeenteraad Hietweideweg 20 7391 XX Twello. Zutphen, 20 mei 2021 Betreft: Inspraak reactie Vogelwerkgroep Zutphen e.o. inzake Regionale Energie Strategie (RES) 1.0.

Geacht College van B&W, Geachte Gemeenteraad, Met deze brief willen wij, Vogelwerkgroep Zutphen e.o., aan U onze bezwaren kenbaar maken tegen de Regionale Energie Strategie (RES)1.0 van de CleanTech Regio. U heeft de inwoners van Uw gemeente op verschillende manieren uitgenodigd om te reageren op deze RES, om hun gedachten en bezwaren over de in de RES gevolgde strategie / visie te uiten en om mee te denken waar en hoe het anders kan teneinde het draagvlak voor de RES te vergroten. Het werkgebied van onze Vogelwerkgroep strekt zich uit van Klarenbeek in het westen tot aan Almen in het oosten, en van Dorth in het noorden tot Hengelo in het zuiden. Al met al een groot werkgebied. Daarin wonen ook leden van onze Vogelwerkgroep. Daarom voelen wij ons betrokken bij de problematiek van de energietransitie en menen wij belanghebbende te zijn in het kader van de gesprekken en inspraakmogelijkheden in Uw gemeente ten aanzien van deze RES. Het doel van de Vogelwerkgroep Zutphen e.o. is het verzamelen van kennis over vogels in ons werkgebied, het beschermen van vogels en hun leefgebied, en het overdragen van kennis over en enthousiasme voor vogels. Vanwege deze doelstelling heeft de Vogelwerkgroep Zutphen e.o. de volgende bezwaren tegen dit RES 1.0 zoals dat nu ter inzage ligt. A. Algemeen

- Voorop staat dat grootschalige wind- en zonne-energie opwekking niet thuishoren in het gebied waar wij wonen, werken en leven. Het behoud van de vitaliteit van het leven hier strookt niet met de schaal van de plannen voor deze energieopwekking. - In het Concept RES werd alleen gekeken naar waar het mogelijk is om wind- en zonne- energie duurzaam op te wekken. Daarbij werd nauwelijks en volstrekt onvoldoende rekening wordt gehouden met andere belangen. Dat heeft betekend dat de vertaling van hetgeen de concept RES concludeert in de concretisering hapeert en er allerlei procedures van burgers en organisaties zijn gestart om die integratie alsnog te bereiken. - Er werd geen rekening gehouden met het behoud en beheer van biodiversiteit , vogels, het landschap en natuur. In deze ontwerp RES 1.0 is thans in de tekst terecht aandacht besteed aan de landschappen, andere energiebronnen, onderzoeken etc. Dat is een goede verbetering. Maar waarom nu pas? Er heeft een radicale verandering in de voorstellen plaats gehad. De voorstellen t.o.v. het concept RES 0.1 zijn heel groot: 15 windmolens i.p.v. 62 windmolens en 600 ha zonneparken op dakken en land i.p.v. 1.000 ha. Dat lijkt een verbetering maar de vraag is hoe reëel de cijfers en getallen nu zijn? Waar ligt voor de gemeenteraden de inspanningsverplichting? Het bevat geen concrete plannen (waar en hoe).

Wat gaan de gemeenteraden en besturen vaststellen in december 2021? Er is niets concreets. De gebruikte zonnewijzer gerelateerd aan de landschappen geeft aan in 4 categorieën wat er zou kunnen of niet kunnen. De monofunctionele agrarische ruimte in oostLochem of in de IJselvallei in Voorst en Brummen zouden dan ruimte kunnen bieden. Die indeling in de afweging in de zonneladder is onjuist omdat dan in gebieden als Cortenoever, belangrijk winterganzengebied, en de zones langs de IJssel in HeerdeHattum er grootschalige wind-en zonneenergie zou kunnen komen. Dat terwijl er nog onderzoek loopt naar het Veluwe massief en de 8 km randzone. Hoe en wat gaat de gemeenteraad vaststellen? En de provincie pas nu mei 2021 de Actualisatie van het omgevingsplan nr. 8 ter inzage legt? B. Vogels Wat voor de Vogelwerkgroep Zutphen e.o. belangrijk is zijn de locaties, oppervlaktes, aantallen en effecten van zonneparken en windmolens op vogels. Samengevat en op hoofdlijnen zijn de problemen daarvan op vogels de volgende: - Windparken zijn verstorend zijn voor de trekvogels op hun trekroutes. Dit geldt met name voor watervogels die hier door de IJsselvallei naar het zuiden/noorden trekken. Verwacht worden meer wieken-slachtoffers. Met name onder grote, zwaardere vogels zoals roofvogels, ganzen en zwanen.

- Recentelijk onderzoek van Wageningen Universiteit & Research heeft onomstotelijk aangetoond dat windmolens /windmolenparken een veel grotere, negatieve invloed op vogelpopulaties hebben dan gedacht, ook voor kleinere vogels. - Het landschap in de CleanTech Regio is bijzonder rijk aan allerlei vogelsoorten. Hier langs de IJssel liggen met name de N2000 en Vogelrichtlijngebieden. Daar geldt een internationale verantwoordelijkheid voor bescherming van trekvogels, dus ook voor de gemeentes die in het CleanTech Regio samenwerken. - Vogelbescherming Nederland heeft een Nationale windmolen-risicokaart voor vogels uitgebracht waarin de risico’s voor diverse vogelgroepen worden beschreven. De IJsselvallei scoort als een hoog risicogebied voor veel soortgroepen. Daarbij geldt de IJsselvallei in brede zin, dus ook de overgangsgebieden naar de hoger gelegen bossen. - Provincie Gelderland past nu in het Ontwerp-Actualisatieplan 8 van de Omgevingsverordening de beschermingskaders van ganzenrustgebieden zodanig aan dat

windmolens kunnen worden toegestaan in deze rustgebieden. Onder het mom dat ganzen in deze rustgebieden niet overal grazen. Maar rust is niet gelijk aan grazen. Om rustig te kunnen grazen is in een groter gebied rust nodig, geen verstorende activiteiten. Windmolens en zonneparken dragen niet bij aan die rust. In de huidige verordening 7 zijn windmolens in ganzenrustgebieden uitgesloten. DE VWG zal zeker bezwaar aantekenen tegen de vaststelling van dit Ontwerp Actualisatieplan nr. 8. - Het ecologisch onderzoek in opdracht van de provincie Gelderland, uitgevoerd door Bureau Altenburg & Wymenga (2020), toont aan dat de IJsselvallei een gebied met gemiddeld tot hoog ecologisch risico is voor wat betreft de aanleg van windmolens en parken. - Weidevogels langs de IJssel worden momenteel al verstoord door aanleg grootschalige zonneparken, bijv. bij de A1 nabij Twello. Er treedt verlies van leefgebied op, zowel in de zin van voedselaanbod als van broedgebied. - Vogels en hun leefgebied staan al onder grote druk in Nederland en in het bijzonder in het agrarisch gebied (verdwijnen van hagen en struwelen, grootschalige achteruitgang van insekten, verdroging, verzuring, vermesting van het land, etc.). Elke verdere aantasting van hun leefgebied door zonneparken en windmolens zal leiden tot verdere achteruitgang in aantallen en soorten.

- Grote zonneparken leiden niet alleen tot verlies aan leefgebied voor vogels, ook het landschap in bredere zin wordt aangetast. De biodiversiteit gaat door oppervlaktebeslag van grote zonneparken gaat mogelijk lokaal kwalitatief toenemen (bijv. door de aanleg van heggen) maar zeker niet niet kwantitatieve zin. - Al met al betekent het aanleggen van zonneparken en windmolens een verarming van de toch al schrale natuur in Nederland. C. Regie en draagvlak - Uit niets blijkt dat de sociale waarden van gebieden, recreatie, natuur, landbouw etc., centraal staan in het Ontwerp RES 1.0. Van een integrale afweging is nog geen sprake en wordt nadrukkelijk ook niet beoogd, zie tekst Ontwerp RES 1.0. - De globale onderbouwing van locaties en projecten is te beperkt en niet gebaseerd op gedegen onderzoek. - Gemeenten moeten o.i. verantwoordelijkheid nemen en zelf alsnog de regie nemen hoe zij de energie agenda voor de toekomst wil ingevuld zien. Naar de mening van de Vogelwerkgroep Zutphen e.o. moet het belang van de IJsselvallei en het Veluwe massief voor vogels daarin expliciet worden meegenomen. In samenvatting: de Vogelwerkgroep Zutphen e.o. vindt dat in de ontwerp RES 1.0 op transparante wijze rekening moet worden gehouden met de belangen en waarden die in het landschap van de CleanTech Regio aanwezig zijn, in het bijzonder met die van alle vogels en hun leefgebied.

Er mag daarin geen achteruitgang plaatsvinden als gevolg van de plannen. Keuzes met betrekking tot locaties, aantallen en omvang van zonnepanelen en windmolens moeten gebaseerd zijn op gedegen onderzoek en ruimtelijke integratie van belangen. In de RES regio Cleantech moet windenergie in ganzenrustgebieden niet worden toegestaan. Dat kan iedere gemeente besluiten. Wij verzoeken U de Ontwerp RES 1.0 zoals dat nu voorligt, te (doen) wijzigen op een wijze dat aan onze bezwaren tegemoet wordt gekomen. Wij zijn bereid tot nader overleg over onze standpunten en bezwaren. Hoogachtend, Vogelwerkgroep Zutphen e.o. , voorzitter

, secretaris.