GEWIJZIGD Jaarstukken 2022
Tekst van het document
| 47
Mantelzorg Inhoud
De praktijk leert dat er een groep mantelzorgers is die een beroep doet op de ondersteuning die we bieden. En dat is nodig want alleen zo lukt het om inwoners die zorg nodig hebben langer thuis te laten wonen. Waar de grens aan eigen kracht bereikt is, bieden wij ondersteuning.
We gaan inzetten op voldoende respijtvoorzieningen en een passend ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers. Beoogd effect Mantelzorgers zijn zelfredzaam en hebben een goed netwerk om zich heen. Hierdoor kunnen zij het lang en op eigen benen volhouden. Zelfregie van onze inwoners staat voorop. Verantwoording De pilot respijtopvang is verlengd tot en met 2023. Daarna wordt het product respijtopvang opnieuw Jaarrekening ingekocht aangezien de huidige invulling via de regionale raamovereenkomst niet voldoet. Lokaal 2022 is er een ondersteuningsaanbod vanuit het Steunpunt Mantelzorg van de St. Mens en Welzijn en worden voorlichtingsavonden voor mantelzorgers georganiseerd.
Wijkteams Integrale frontoffice sociaal domein Inhoud De frontoffice van het sociaal domein is in 2022 de toegang voor alle vragen betreffende zorg en welzijn. Vragen die daar binnenkomen worden integraal opgepakt en behandeld. Met deze vernieuwde werkwijze is er oog voor de waarden van dienstverlening die gemeentebreed zijn afgesproken. Om deze werkwijze te ondersteunen werken we momenteel aan de overgang naar een nieuw digitaal cliënt volgsysteem voor het hele sociale domein met een koppeling aan een (tevens nieuw) zaaksysteem. Beoogd effect We versterken het integrale werken vanaf de aanmelding tot aan de nazorg maken daarbij gebruik van een digitaal systeem met regiemogelijkheden gekoppeld aan het zaakgericht werken. Verantwoording Er is door de doorontwikkeling tijd om de vraag van de inwoner goed te onderzoeken, zodat de vraag Jaarrekening bij de juiste medewerker terecht komt. Hierdoor wordt de inwoner beter geholpen bij zijn vraag. De 2022 consulenten Frontoffice zijn geschoold in alle wetten in het sociaal domein. Hun basiskennis is op orde. Er zijn werkafspraken gemaakt met de consulenten Frontoffice en consulenten Jeugd en Wmo over vraagverheldering, beslisboom jeugd en registratie van meldingen en contacten. De sociale kaart is geactualiseerd en in regulier beheer bij de gemeente met ondersteuning van een vrijwilliger.
Door het actualiseren van de digitale sociale kaart is informatie over voorliggende voorzieningen beter toegankelijk waardoor de frontoffice sneller kan verwijzen naar algemene of voorliggende voorzieningen of de inwoner zelf onderzoek laten doen op deze website. Begin januari 2023 zijn de nieuwe applicaties Suite 4 Sociale Regie en Suite voor Sociaal Domein in gebruik genomen en gekoppeld aan het zaaksyteem. In het eerste kwartaal heeft een verdere optimalisatieslag van de processen plaatsgevonden.
Inkomensregelingen Schuldhulpverlening Inhoud Vroegsignalering is vanaf 1 januari 2021 een nieuwe taak van de gemeente. Dankzij vroegsignalering kunnen we tijdig met de inwoner kijken of er (tijdelijk) ondersteuning nodig is om de financiële situatie op orde te houden. Signaalpartners (zorgverzekeraar, energieleverancier, woningcorporaties, drinkwaterleveranciers) zijn verplicht om na geen succes op hun eigen sociale incasso de gegevens van klanten die niet tijdig betalen te de delen met gemeenten. De gemeenten zijn vervolgens verplicht om opvolging te geven aan deze signalen. Door deze nieuwe taak en de optimalisatie van het bijbehorende proces, bijvoorbeeld tijdig aanleveren van de data door leveranciers en actief doorverwijzen vanuit werk en inkomen, nemen de signalen die we moeten opvolgen toe. Gezien de kansen die een goede opvolging bieden gaan we hier zo nodig extra uren voor inzetten.Daarnaast hebben wij de wens om toegangspoort te worden voor aanvraag bewindvoering. Hierdoor hebben we grip op aanvragen. Beoogd effect Preventie. Tijdig in contact komen met de inwoner, informeren of er hulp nodig is en daar waar nodig samen kijken wat nodig is om (grotere) financiële problemen te voorkomen.
48 |
Verantwoording Er is de bestaande vroegsignalering, via onder andere het welzijnswerk en het maatschappelijk Jaarrekening werk, die inwoners doorsturen naar preventieve schuldhulpverlening bij geldproblemen of schulden. 2022 Daarnaast is er communicatie van de Nederlandse Schuldhulproute (NSR), onder andere via de website Geldfit, die verwijst naar het hulpaanbod bij organisaties en de gemeente. In 2022 was er een extra communicatiecampagne vanwege energiearmoede, waarin het aanbod van hulp onder de aandracht is gebracht. Daarbij is aangegeven hoe, en bij wie, inwoners extra ondersteuning kunnen krijgen bij het invullen van aanvragen. We hebben daarnaast inzicht verkregen in de gegevens van structurele betaalachterstanden bij onder andere energiebedrijven, zorgverzekeringen en woningcoörperaties. De coördinator schuldhulpverlening of de budgetcoaches nemen vervolgens contact op met inwoners met betalingsachterstanden en bieden hulp aan. Op deze manier worden mogelijk schulden voorkomen. Tenslotte is de samenwerking met Plangroep in 2022 verbeterd en deze loopt inmiddels goed. Algemene bijstand Inhoud Het effect van corona op het aantal bijstandsuitkeringen is minder groot dan verwacht, deels vanwege de steunmaatregelen en deels vanwege de voorliggende WW-voorziening. In de periode maart 2020 tot en met mei 2021 is het aantal bijstandsuitkeringen gestegen met 8%.
De stijging stabiliseert en door versoepelingen van de maatregelen stijgt het aantal vacatures en de uitstroom uit de uitkering, vooral van inwoners met een korte afstand tot de arbeidsmarkt. Het effect op langere termijn is nog onzeker. Door het stopzetten van de steunmaatregelen (Tozo) en het einde van de WW-periode kan het aantal bijstandsuitkeringen opnieuw toenemen. Beoogd effect De instroom en duur van nieuwe uitkeringen beperken door actief inzetten op werk. Verantwoording Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering blijft licht dalen. In totaal zijn er in 2022 255 Jaarrekening bijstandsuitkeringen verstrekt. Het aantal aanvragen en de nieuwe instroom is laag vanwege het 2022 grote aantal vacatures, waardoor mensen die hun baan verliezen snel een andere baan kunnen vinden. Tijdens intakegesprekken wordt gezamenlijk opgetrokken door de consulenten werk en inkomen. In het intakegesprek voor een uitkering worden direct de opties voor werk besproken. Door inzet van re-integratietrajecten, inzet van onze accountmanager werkgeversdienstverlening en het Regionaal MobiliteitsTeam (RMT) gericht op uitstroom in werk, ontstaan er ook parttime- en fulltimemogelijkheden voor inwoners die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben en vaak meer ondersteuning nodig hebben.
Project koploperschap cliëntondersteuning Inhoud Onze gemeente is één van de koplopergemeenten in het landelijke project versterking cliënt ondersteuning. In onze gemeente bestaat het project uit twee deelprojecten: ten eerste versterking en borging van algemene onafhankelijke cliëntondersteuning en ten tweede het verbeteren van de dienstverlening aan inwoners met een licht verstandelijke beperking (LVB) of een autisme spectrum stoornis (ASS). Deze projecten worden gefinancierd met een subsidie van het ministerie van VWS. De beide deelprojecten zijn vertaald in uitvoeringsplannen. De uitvoeringsplannen vormen een integraal onderdeel van de transformatie operatie in het sociaal domein en we verweven we in de transformatieaanpak. Het project bouwen we vanaf 2021 daarom af. Beoogd effect Een effectieve, toegankelijke en goed geborgde cliëntondersteuning, zowel algemeen als specifiek ten behoeve van inwoners met LVB of ASS. Verantwoording De ambitie vanuit het project is om een tweetal sporen te bewandelen; Jaarrekening 1. Versterken gebruik van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) 2022 2. Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners met een LVB en ASS (licht verstandelijke beperking en autisme spectrum stoornis) De eerste ambitie is gerealiseerd en afgerond. Inwoners kunnen zonder tussenkomst van de gemeente rechtstreeks een beroep doen op OCO.
Medewerkers zijn beter op de hoogte van het bestaan van OCO en inwoners worden daarnaar zonodig doorverwezen. ook is de informatie op de website aangepast zodat meer inwoners op de hoogte zijn van OCO. Voor de tweede ambitie zijn verschillende suggesties gedaan. Vanuit de transformatieopgave zal aan specifieke groepen inwoners extra aandacht worden gegeven en er zijn mogelijkheden om bij de uitwerking aandacht te hebben voor de doelgroepen LVB en ASS. Hierin wordt samengewerkt met maatschappelijke partners. Met ingang van dit jaar is dit een structureel onderdeel van ons takenpakket binnen het bestaande beleid.
| 49
Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkvoorzieningen natura immaterieel Wmo Inhoud In 2021 is de raamovereenkomst voor maatwerkvoorzieningen voor jeugdhulp, Wmo en maatschappelijke opvang en beschermd wonen met 2 jaar verlengd tot 2024. In 2022 werken we aan de optimalisatie van de raamovereenkomst. Achtergrond hiervan zijn de oplopende tekorten in het sociaal domein bij de deelnemende gemeenten aan de raamovereenkomst. Beoogd effect Het beoogd effect hiervan is versnelling van de transformatie, beheersing van de kosten en meer grip en sturing op de zorgaanbieders. Verantwoording De raamovereenkomst voor maatwerkvoorzieningen is voor de tweede keer met twee jaar verlengd Jaarrekening tot en met 2025. Van de maatregelen waartoe besloten is om deze te implementeren, zijn de meeste 2022 per januari en juli 2022 ingegaan. Het strategisch partnerschap wordt met de nieuwe inkoop van MO-BW uitgeprobeerd. Een drempel voor blijvende deelname aan de raamovereenkomst en minder momenten van toetreding tot de raamovereenkomst, zijn geïmplementeerd. Ook de doorontwikkeling van diverse producten in de raamovereenkomst is in volle gang. Het is echter nog te vroeg om het effect van die maatregelen te kunnen meten.
Geëscaleerde zorg 18+ Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Inhoud In 2021 zijn de Kadernota Beschermd Thuis 2022-2030 en het Ontwerp Beschermd Thuis 2030 door de gemeenteraad vastgesteld. Het Kaderdocument bevat de visie en uitgangspunten voor het beleid van de komende jaren. Het Ontwerp richt zich op de verschuivingen in het zorglandschap: de overgang van een deel van de Wmo-cliënten naar de Wlz en de landelijke herverdeling van het budget beschermd wonen. In 2022 werken we aan de voorbereiding van een nieuwe inkoop voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen per 1 januari 2023 (ingangsdatum nieuwe verdeelmodel). Beoogd effect Continuering van het beleid voor Beschermd Thuis tegen een achtergrond van dalende budgetten. Verantwoording Het beleid voor beschermd thuis is in het najaar van 2022 lokaal uitgewerkt. De inkoop voor Jaarrekening maatschappelijke opvang en beschermd wonen is ook in 2022 gestart en wordt in 2023 verder 2022 afgerond. Zie verder onder 'Beschermd Thuis'.
Verbonden partijen
Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij PlusOV basismobiliteit
Doel De gemeenschappelijke regeling PlusOv basismobiliteit verzorgt het regiotaxi-vervoer, leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, en jeugdwetvervoer.
Beleidsindicatoren Taakveld Inkomensregelingen
Maatwerkdienstverlening 18+
Naam indicator Bijstandsuitkeringen
Eenheid Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 10.000 inwoners. Wmo-cliënten met een Een maatwerkmaatwerkarrangement arrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 137 deelnemende gemeenten (per 10.000 inwoners).
2020 268
2021 2022 205 Gegevens 2022 nnb
Bron CBS
700
560
CBS
Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl) 50 |
780
Wat heeft het gekost Exploitatie
6-11 Samenkracht + burgerparticipatie PR5 6-21 Wijkteams PR5 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal lasten 6-11 Samenkracht + burgerparticipatie PR5 6-3 Inkomensregelingen 6-6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6-71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6-81 Geëscaleerde zorg 18+ Totaal baten Saldo
Raming 2022 voor wijziging 1.206.998 267.161 5.452.360 1.054.636 6.909.875 86.602 14.977.633 50.000 4.182.381 7.302 150.000 0 4.389.683 -10.587.949
Raming 2022 na wijziging 984.375 271.938 6.623.017 1.341.301 7.421.080 86.941 16.728.652 50.000 4.321.146 7.302 150.000 672.220 5.200.668 -11.527.984
Rekening 2022 1.037.999 148.494 6.502.553 1.166.296 7.432.625 45.728 16.333.694 41.411 4.126.035 4.259 175.363 676.806 5.023.875 -11.309.819
Saldo 2022 -53.624 123.444 120.465 175.005 -11.545 41.214 394.959 -8.589 -195.111 -3.044 25.363 4.586 -176.794 218.165
Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
| 51
3.6 Veilig Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Openbare orde en veiligheid Voorst wil een gemeente zijn waar de bewoners zich verzekerd weten van een veilige leefomgeving: niet alleen in de zin van het voorkomen en bestrijden van criminaliteit en overlast en het voorkomen en bestrijden van rampen, maar ook een veilige leefomgeving op het gebied van bouwen, milieu, evenementen en infrastructuur. Ook sociale veiligheid verdient aandacht. Bij het voorkomen en bestrijden van onveiligheid hoort een adequate en integrale handhavingsaanpak.
Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving
52 |
Wat hebben wij er voor gedaan Activiteiten Openbare orde en veiligheid Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG) Inhoud In 2022 investeert de VNOG wederom in het verwezenlijken van de Toekomstvisie, zoals vastgesteld in het algemeen bestuur van 15 januari 2020. Dit doet zij door het uitvoeren van de opdrachten die behoren bij de Toekomstvisie. Mede door de coronacrisis is er bij de uitvoering van de opdrachten vertraging ontstaan. De gevolgen van de coronacrisis kunnen, afhankelijk van het verdere verloop van de crisis, ook effect hebben op 2022. Het beleidsplan en het regionaal risicoprofiel voor deze beleidsperiode (2021-2024), sluiten één op één aan op de Toekomstvisie en opdrachten. Op basis van het risicoprofiel zijn de incidenttypen bepaald die we in deze beleidsperiode uitwerken. Beoogd effect Door middel van een goed risicoprofiel, samen met een beleids-en en dekkingsplan dat aansluit op Toekomstvisie en opdrachten, wordt de VNOG een flexibele en slagvaardige organisatie. Dit zorgt er voor dat VNOG goed voorbereid is op incidenten met een grote waarschijnlijkheid en/of een grote impact Verantwoording Alle opdrachten die horen bij de Toekomstvisie zijn in uitvoering. Zo is in het kader van “Zelfredzaam Jaarrekening en Risicobewust” een project lopende rond het veilig langer thuis wonen van ouderen door middel 2022 van slimme sensoren.
In 2022 is onze gemeente aangemeld bij dit project en de uitrol zal in 2023 plaatsvinden. Crises uit de afgelopen jaren zoals de coronapandemie en de opvang van vluchtelingen, zijn geëvalueerd en hebben geleid tot nieuwe inzichten. Niet alleen bij de VNOG, maar ook bij het Rijk. Veiligheidsregio’s zijn en worden meer ingezet bij langdurige (bovenregionale) crises. Deze hebben een ander karakter dan de traditionele ‘flits’-rampen en brengen nieuwe taken voor de veiligheidsregio’s met zich mee. In 2022 hebben deze nieuwe inzichten nog niet geleid tot grote veranderingen in werkwijzen en crisisstructuren,.
| 53
Ondermijning Inhoud
Het eerder vastgestelde ondermijningsbeeld zorgt nog steeds voor het overgrote deel van de input van het jaarlijkse actieplan van de afdeling handhaving. De coronacrisis vroeg veel capaciteit en prioriteit van ons op het gebied van handhaving. Ondanks dat de crisis op handhavingsgebied veel van ons vraagt, gaan veel acties gericht op ondermijning door. De belangrijkste aandachtspunten voor de gemeente Voorst voor 2022 zijn verdiepingen of uitwerkingen van eerder ingezette processen en acties waaronder: ▪
▪
▪
Het doorlopende proces rondom het Bibob-beleid. We gaan verder met het actualiseren van het Bibob-beleid en gaan deze in 2022 ook toepassen, onder andere bij vastgoedtransacties, omgevingsvergunning bouwen, subsidies (algemeen) en aanbestedingen. We nemen de organisatie mee in het nieuwe Bibob-beleid, zodat de verschillende vakgroepen weten wat de mogelijkheden zijn en hoe zij het Bibob-beleid moeten toepassen. Wij houden de APV actueel en kijken bij de actualisatie van de APV waar we aan kunnen sluiten bij de regio IJsselstreek en de VNOG. Daarbij blijven wij oog houden voor de Voorstersituatie. In 2021 hebben we gezorgd voor de aansluiting bij Meld Misdaad Anoniem (MMA). Hierdoor krijgen we direct inzicht in de meldingen en kunnen we hier zelf op anticiperen en ingrijpen.
In de zomer van 2021 is er onder leiding van het RIEC gestart met de weerbaarheidsscan. De bedoeling van de scan is om naar de ambtelijke als bestuurlijke organisatie te kijken in het kader van de weerbaarheid tegen ondermijning. De resultaten en aanbevelingen van de weerbaarheidsscan worden in 2022 uitgewerkt en dragen bij aan het veiligheidsbeleid van de gemeente. Beoogd effect Verkrijgen van meer zicht op de (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit in onze gemeente. Verantwoording De nieuwe Bibob beleidsregels zijn voorbereid voor vaststelling door het college. In het laatste Jaarrekening kwartaal van 2022 is de APV op een aantal punten gewijzigd. Daarnaast hebben we het proces 2022 rond de casusgerichte aanpak van ondermijning versterkt, waardoor we beter kunnen anticiperen op (anonieme) meldingen en signalen. Dit zorgt voor een adequatere aanpak van ondermijning. We hebben in 2022 zowel stappen gezet in deze meer repressieve aanpak van ondermijning, als ook in de preventieve aanpak (bijvoorbeeld door de bewustwordingsactiviteiten die we rond de zomer hebben georganiseerd). Tot slot zijn we gestart met het versterken van de (sub)regionale samenwerking. Door onze krachten meer te bundelen, hopen we meer zicht te kunnen krijgen op ondermijnende criminaliteit in ons gebied en de onderlinge verbanden. Ook kunnen we kennis en expertise met elkaar delen.
Verbonden partijen
Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG)
Doel De VNOG voert de dagelijkse brandweerzorg uit. De brandweer op regioniveau zorgt onder andere voor de voorbereiding op rampen en calamiteiten, samen met de GHOR (geneeskundige hulpverlening in de regio). Hiervoor wordt samengewerkt met politie en de deelnemende gemeenten.
Beleidsindicatoren Taakveld Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid
54 |
Naam indicator Winkeldiefstal per 1.000 inwoners
Eenheid Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven per Het aantal 1.000 inwoners geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
2020 0,4
2021 0,4
2022 Bron 0,4 CBS
2,0
2,6
1,8 CBS
Taakveld Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid
Openbare orde en veiligheid
Naam indicator Eenheid Diefstal uit woning per Het aantal diefstallen 1.000 inwoners uit woningen, per 1.000 inwoners. Vernieling en Het aantal beschadiging per vernielingen en 1.000 inwoners beschadigingen, per 1.000 inwoners. Verwijzingen Halt per Het aantal 10.000 inwoners van verwijzingen naar Halt, 12-17 jaar per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.
2020 1,4
2021 1,2
2022 Bron 1,4 CBS
3,7
4,9
3,2 CBS
99
90
50 Bureau Halt
Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
Wat heeft het gekost Exploitatie
1-1 Crisisbeheersing en brandweer 1-2 Openbare orde en veiligheid Totaal lasten 1-1 Crisisbeheersing en brandweer 1-2 Openbare orde en veiligheid Totaal baten Saldo
Raming 2022 voor wijziging 1.591.790 332.523 1.924.313 0 15.153 15.153 -1.909.160
Raming 2022 na wijziging 1.603.856 492.625 2.096.481 18.265 118.918 137.183 -1.959.298
Rekening 2022 1.561.180 456.261 2.017.440 18.265 180.596 198.861 -1.818.579
Saldo 2022 42.677 36.364 79.041 0 61.678 61.678 140.719
Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
| 55
3.7 Dienstverlenend Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Samenkracht en burgerparticipatie Voorst wil een open en transparant bestuursorgaan zijn en geeft daarom op een open en constructieve manier vorm aan communicatie met de samenleving. Nieuw beleid vanuit de gemeente moet, waar mogelijk en relevant, tijdig worden getoetst door inwoners. Op deze wijze kan nog invloed worden uitgeoefend tijdens het proces. Voorst stelt zich dan ook open voor initiatieven die vragen om eigen bestuur en verantwoordelijkheid nemen door inwoners. De dorpscontactpersonen hebben bewezen een nuttige schakel te zijn tussen inwoners en tussen de kernen en het gemeentebestuur. Dit beleid zetten wij de komende jaren voort. In Twello nemen we de eerste stap om bewonersinitiatieven in de wijken aan te jagen en zoeken wij van daaruit de samenwerking op met inwoners. Bestuur Het actief ondersteunen van mensen die zich mogelijk willen inzetten voor de besluitvorming in de gemeente heeft geleid tot het meedoen van nieuwe inwoners bij de gemeentelijke verkiezingen. Deze ontwikkeling stimuleren wij verder door onder meer scholen daar actief bij te betrekken, maar ook door de gemeenteraad zelf hier initiatieven in te laten ontplooien. De gemeente Voorst is een actief deelnemer aan regionale overlegvormen vaak in de vorm van een gemeenschappelijke regeling.
Transparantie is hierbij van belang waardoor de gemeenteraad tijdig kan aangeven in welke richting beleidsvoorstellen zich zouden moeten ontwikkelen. Om deze transparantie te bevorderen treden we met de diverse partijen hierover in overleg en maken we hierover afspraken. Beheer gebouwen De gemeente als overheid geeft het goede voorbeeld aan haar inwoners hoe om te gaan met haar gebouwen in relatie tot duurzaamheid. Het beste voorbeeld is hierbij het huidige gemeentehuis. We revitaliseren het huidige gebouw en passen dit aan de moderne eisen op het terrein van klimaatbeheersing, energieverbruik en arbowetgeving aan.
Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving
56 |
Wat hebben wij er voor gedaan Activiteiten Bestuur Verkiezingen gemeenteraad 2022 Inhoud Eénmaal in de 4 jaar vinden in Nederland verkiezingen voor de gemeenteraad plaats. De volgende gemeenteraadverkiezingen vinden plaats op woensdag 16 maart 2022. Dan worden de raadsleden gekozen die tot 2026 de gemeenteraad van Voorst vormen. Bij de afgelopen verkiezingen voor de Tweede kamer van 17 maart 2021, verliep het verkiezingsproces als gevolg van corona anders dan anders. We hebben maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat het voor kiezers veilig is om te stemmen en het voor de stembureauleden veilig is om hun werk te doen in de stemlokalen. Of deze maatregelen ook gelden tijdens de komende gemeenteraadsverkiezingen is op dit moment nog niet duidelijk. Beoogd effect Een goed en soepel lopende verkiezing en een correcte vaststelling van de uitslag. Verantwoording De verkiezingen zijn goed verlopen. Ondanks dat deze verkiezingen nog in de corona pandemie Jaarrekening werden gehouden en er logistiek één en ander geregeld moest worden geregeld door uitval van 2022 ondersteuning, hebben we alles soepel voltooid en kijken we terug op geslaagde verkiezingen.
Samenkracht en burgerparticipatie Vernieuwde werkwijze samenwerking met dorpsbelangenorganisaties Inhoud We vernieuwen de subsidieverlening aan de dorpsbelangenorganisaties. Hierover zijn we met hen in gesprek geweest. De insteek is om verschillende subsidiestromen (algemene subsidie, dorpscontactpersoon en maatschappelijk initiatief) en de verantwoording daarvan te bundelen. Gemeente en dorpsbelangenorganisatie gaan minimaal 1x per jaar met elkaar in gesprek over de wensen en het samenwerken daarin. Beoogd effect De vernieuwde werkwijze heeft zowel voordelen voor de gemeente als voor de dorpsbelangenorganisatie. We hebben meer overzicht op ontwikkelingen. We zijn aan de voorkant met elkaar in gesprek en dit zorgt voor wederzijds vertrouwen. De dorpsbelangenorganisatie krijgt meer regie over het inzetten van beschikbaar budget voor kleine initiatieven ten behoeve van het dorp. Tot slot wordt ook de administratieve last aan beide kanten minder. Verantwoording Vanaf 2022 is een vernieuwde werkwijze rondom subsidieverlening naar de Jaarrekening dorpsbelangenorganisaties van start gegaan. Dit is naar tevredenheid verlopen. De komende jaren 2022 doen we hiermee nog meer ervaring op, ook met het eigen budget voor maatschappelijke initiatieven dat de dorpen tot hun beschikking hebben gekregen.
Bij de subsidieverantwoording voor het jaar 2022 (eind 2023) zien wij in de jaarverslagen terug hoe de dorpen dit budget hebben besteed. In het kader van de kennismaking met de dorpswethouders zijn er eind 2022 verschillende 1 op 1 gesprekken gevoerd tussen dorpsbelangenorganisatie en de gemeente. Hierbij is de samenwerking binnen en met het dorp besproken en op hoofdlijnen is er ook ingegaan op initiatieven en projecten in het betreffende dorp. Deze gesprekken krijgen in 2023 een vervolg.
| 57
Herdenken en vieren Inhoud Het jaar 2020 was het lustrumjaar voor het herdenken en vieren van 75 jaar vrijheid. Vanwege het coronavirus waren de activiteiten een jaar uitgesteld. Helaas konden de uitgestelde activiteiten in 2021 ook niet plaatsvinden. De Provincie Gelderland is als subsidieverstrekker akkoord gegaan met verlenging van de subsidieregeling tot 2022.Daarom werken we in samenwerking met inwoners, verenigingen en organisaties uit de gemeente nogmaals aan een plan om de belangrijke bevrijdingsgebeurtenissen binnen de gemeente Voorst te beleven en te beseffen. Het gaat dan om Operatie Cannonshot en de terugkeer van de Prinsesjes op Vliegveld Teuge. Het beleefbaar maken van deze plekken draagt bij het besef van de waarde van vrijheid bij inwoners van de gemeente Voorst en stimuleert het herinneringstoerisme. Beoogd effect De lokale initiatieven en plannen van een uitgesteld herdenkingsjaar 75 +2 jaar vrijheid realiseren, waarmee de inwoners van de gemeente Voorst de waarde van vrijheid vieren, beleven en beseffen. Verantwoording In samenwerking met inwoners en lokale verenigingen en organisaties is er gekeken op welke Jaarrekening manier er invulling gegeven kan worden aan alternatieve activiteiten.
Doordat het onzeker bleef in 2022 hoeverre evenementen georganiseerd konden worden (in verband met corona), is er voornamelijk gefocust op het duurzaam beleefbaar maken van het bevrijdingsverhaal van de gemeente Voorst. Daarom is ervoor gekozen om informatievoorziening op de herdenkingsplaatsen van Operatie Cannonshot toe te voegen en aansluiting te zoeken bij het ontwikkelen van een Europees wandelpad over de bevrijding na de Tweede Wereldoorlog. Na een aantal keren verlenging van de subsidietermijn, is de subsidietermijn dit jaar verstreken. De subsidies zijn verantwoord en de verantwoording is goedgekeurd. Aanjagen van bewonersinitiatieven in Twello Inhoud Van de twaalf dorpen hebben twee dorpen geen dorpsbelangenorganisatie en ook geen dorpscontactpersoon. Dat zijn Twello en Steenenkamer. Met name Twello blijft in verhouding achter als het gaat om het aantal bewonersinitiatieven. Dit terwijl blijkt dat vrijwillige inzet en bewonersinitiatieven van grote waarde zijn voor de samenleving en een fijn woon- en leefklimaat. Samen met netwerkpartners zoals IJsseldal Wonen, Mens en Welzijn en maatschappelijke organisaties, en een werkgroep van inwoners, willen we Twello op dit vlak beter laten aanhaken en in de doe-stand krijgen. Hiervoor onderzoeken we, naar voorbeeld van het onderzoek Duimen voor de Dorpen, op wijkniveau wat de wensen en behoeften zijn van inwoners van Twello.
Er zijn verschillende mogelijkheden om bewonersinitiatieven aan te jagen (zoals de inzet van wijkcontactpersonen en een systeem waarmee inwoners via waardecheques initiatieven kunnen waarderen, etc). Aan de hand van het onderzoek kiezen we de meest effectieve aanpak voor het dorp Twello. Daar gaan we samen mee aan de slag. We zien dit als uitbreiding van het al bestaande beleid ten behoeve van de leefbaarheid in de dorpen. Beoogd effect Het verbeteren van de leefbaarheid en de saamhorigheid in de wijken van Twello. Dit heeft gunstige effecten op het voorkomen van problemen (preventie) en maakt ook dat we makkelijker in contact kunnen treden met inwoners als het gaat om thema's zoals de energietransititie en de omgevingswet. Verantwoording Het Leefbaarheidsonderzoek Twello is in het voorjaar van 2022 uitgevoerd. Dit onderzoek geeft Jaarrekening een goed beeld van de behoeften en wensen die er zijn. Een kleine 30 Twellose inwoners hebben 2022 aangegeven dat zij verder betrokken willen worden bij het aanjagen van bewonersinitiatieven in hun buurt. Een eerste bijeenkomst heeft voor de zomer van 2022 plaatsgevonden. In het najaar vond nog een bijeenkomst plaats. De bijeenkomsten hadden tot doel om de samenwerking in Twello rondom initiatieven te vergroten.
Met een klankbordgroep van inwoners zetten we in de eerste helft van 2023 een plan van aanpak op papier om de voorwaarden en uitgangspunten hierbij concreet te maken. Tegelijk werken we samen met IJsseldal Wonen verder aan een (buurt)initiatievenkaart en de opvolging daarvan. En er volgen in 2023 workshops om Twellose initiatieven een betere start te geven. We zetten hiermee in op het investeren in relaties met actieve inwoners in de wijken. Op termijn moet blijken welke samenwerkingsvormen met de gemeente en andere wijkpartners van hieruit nog meer kunnen ontstaan.
58 |
Verbonden partijen
Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Regio Stedendriehoek (Cleantech regio)
Doel De zorg voor een evenwichtige ontwikkeling op regionale schaal van de ruimtelijke ordening, landschapsontwikkeling, recreatie, volkshuisvesting, recreatie, verkeer en vervoer, sociaaleconomische ontwikkeling, arbeidsvoorziening, onderwijs, welzijn en volksgezondheid. In 2018 is de Agenda Cleantech Regio 2019-2023 gemaakt. De topthema’s zijn Energietransitie en Circulaire economie. Ook zet de regio in op Innovatiekracht, Human capital en Schone mobiliteit. De basis is onze leefomgeving en het vestigingsklimaat. Zonder deze basis kunnen de ambities niet worden gerealiseerd. Het doel is dat de Cleantech Regio aantrekkelijk is en blijft voor (nieuwe) inwoners, toptalenten en ondernemers.
Beleidsindicatoren Taakveld Bestuur en ondersteuning Bestuur en ondersteuning
Naam indicator Formatie Bezetting
Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners
2020 7,8 fte
2021 7,5 fte
7,7, fte
8,6 fte
2022 Bron 7,5 fte Eigen gegevens 8,0 fte Eigen gegevens
Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)
Wat heeft het gekost Exploitatie
0-1 Bestuur 0-2 Burgerzaken 0-3 Beheer overige gebouwen 6-12 Samenkracht + burgerparticipatie PR7 Totaal lasten 0-1 Bestuur 0-2 Burgerzaken 0-3 Beheer overige gebouwen 6-12 Samenkracht + burgerparticipatie PR7 Totaal baten Saldo
Raming 2022 voor wijziging 1.904.256 1.061.524 875.784 212.747 4.054.311 19.617 335.707 270.638 0 625.962 -3.428.349
Raming 2022 na wijziging 3.350.442 1.084.624 1.024.449 212.747 5.672.262 1.264.281 335.707 270.638 0 1.870.626 -3.801.636
Rekening 2022 3.469.436 905.435 1.018.859 194.350 5.588.080 1.404.672 338.792 695.924 22.017 2.461.404 -3.126.676
Saldo 2022 -118.994 179.189 5.590 18.397 84.182 140.391 3.085 425.286 22.017 590.778 674.961
Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
| 59
3.8 Algemene dekkingsmiddelen en financieringen Overzicht algemene dekkingsmiddelen Naast de inhoudelijke onderwerpen in de programma’s volgt nu informatie over de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De belangrijkste dekkingsmiddelen zijn de onroerende-zaakbelastingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De lasten en baten die worden gekwalificeerd als algemene dekkingsmiddelen en financieringsbaten en –lasten hebben in tegenstelling tot andere inkomsten vooraf geen bestemming en zijn dus niet geoormerkt. De lasten en baten kunnen niet direct aan de inhoudelijke programma’s worden toegerekend. Exploitatie
0-5 Treasury 0-61 OZB Woningen 0-64 Belastingen overig 0-7 Algemene en ov. uitkeringen Gemfonds 0-8 Overige baten en lasten 0-9 Vennootschapsbelasting (VBP) Totaal lasten 0-5 Treasury 0-61 OZB Woningen 0-62 OZB- niet woningen 0-64 Belastingen overig 0-7 Algemene en ov. uitkeringen Gemfonds 0-8 Overige baten en lasten Totaal baten Saldo
Raming 2022 voor wijziging 145.691 431.791 51.561 0 201.140 0 830.183 159.400 4.245.616 2.536.360 1.404.250 38.746.339 0 47.091.965 46.261.782
Raming 2022 na wijziging 145.691 431.791 52.827 279.000 165.782 0 1.075.091 257.601 4.245.616 2.536.360 1.404.250 43.066.210 0 51.510.037 50.434.946
Rekening 2022 129.946 377.841 37.480 0 90.002 32.411 667.680 260.401 4.334.633 2.523.823 1.406.957 43.827.817 177.258 52.530.889 51.863.209
Saldo 2022 15.745 53.950 15.347 279.000 75.780 -32.411 407.411 2.800 89.017 -12.537 2.707 761.607 177.258 1.020.852 1.428.263
Algemene uitkering gemeentefonds De algemene uitkering is vrij besteedbaar en wordt als zodanig ook aangewend ter dekking van de lasten van de gemeente. De algemene uitkering is dus primair een algemeen dekkingsmiddel. Dit betekent dat de gemeente autonoom is in het aanwenden van de algemene uitkering. Algemene uitkering Het Rijk informeert de gemeenten over de algemene uitkering uit het gemeentefonds via circulaires. De primitieve raming in de begroting 2022 is gebaseerd op de prognoses van de algemene uitkering in de mei- en septembercirculaire van 2021. De raming van de algemene uitkering is met de Bestuursrapportage 2022 op basis van de mei- en gedeeltelijk septembercirculaire 2022 bijgesteld.
60 |
Algemene uitkering 2022 Inkomstenmaatstaf OZB Uitgavenmaatstaf (x uitkeringsfactor) Uitgavenmaatstaf (geen uitkeringsfactor) Subtotaal Algemene uitkering Integratie- en decentralisatieuitkeringen (geen uitkeringsfactor) Stelpost BCF plafond Subtotaal IU en DU Integratieuitkering Participatiewet Integratieuitkering Voogdij / 18+ Subtotaal IU Participatiewet, Voogdij / 18+ Totaal algemene uitkering 2022 Meicirculaire Algemene uitkering oudere jaren Algemene uitkering 2020 verrekening Algemene uitkering 2021verrekening Subtotaal algemene uitkering 2020 en 2021 Totaal Algemene uitkering 2022 incl. IU, DU)
Raming 2022
Realisatie 2022
Verschil
-3.592.729 42.742.825 10.041 39.160.137 682.333 230.000 912.333 2.099.015 894.725 2.993.740 43.066.210
-3.779.491 43.566.621 10.041 39.797.171 1.204.811 1.204.811 2.240.976 544.725 2.785.701 43.787.683
-186.762 823.796 637.034 522.478 -230.000 292.478 141.961 -350.000 -208.039 721.473
-
82.344 -42.210 40.134
82.344 -42.210 40.134
43.066.210
43.827.817
761.607
Uitkeringsjaar 2022 Algemene uitkering Met een raadsmededeling en in de Bestuursrapportage 2022 is uitgebreid gerapporteerd over de uitkomsten van de algemene uitkering in 2022 naar aanleiding van de mei- en septembercirculaire Gemeentefonds 2022. Door de late verschijning van de septembercirculaire zijn de uitkomsten van deze circulaire niet meegenomen in de Bestuursrapportage 2022. Wel is in de bestuursrapportage de met de septembercirculaire te verwachten uitkering ten behoeve van de Energietoelage verwerkt. De decembercirculaire 2022 kwam eind december pas uit. De uitkomsten worden indien van toepassing met de jaarrekening 2022 bestemd voor 2023. Accressen en ontwikkeling uitkeringsbasis De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Stijgen de rijksuitgaven, dan stijgt de uitkering uit het gemeentefonds evenredig. Dalen de rijksuitgaven dan daalt de uitkering uit het gemeentefonds mee. Dit is de zogenaamde 'trap op-trap-af' systematiek. Als gevolg van ontwikkelingen van het aantal inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZ-waarde enzovoort (hoeveelheidsverschillen) wordt de algemene uitkering positief beinvloed. BTW-compensatiefonds (BCF) Als de gezamenlijke declaraties van gemeenten uit het BCF onder het ingestelde plafond blijven wordt het verschil in het gemeentefonds gestort.
Bij overschrijding van het plafond volgt een uitname. Gemeenten hebben minder gedeclareerd bij het BCF dan eerder gedacht, de ruimte onder het plafond is groter geworden. De afrekening over 2021 vindt plaats in 2022 als een incidentele compensatie. Energietoelage Het kabinet heeft besloten extra geld beschikbaar te stellen voor de energietoelage. De energietoeslag voor 2022 bedraagt in totaal € 1.300 voor mensen die leven van 120% van het sociaal minimum. In totaal is voor de energietoeslag in 2022 afgerond € 1.065.000 met de mei- en septembercirculaire uitgekeerd. Door het rijk is besloten om voor 2023 nogmaals € 1.300 aan deze doelgroep uit te keren. Het bedrag van € 388.300, dat aan het eind van 2022 jaar met de decembercirculaire voor de energietoeslag is uitgekeerd, wordt door resultaatbestemming bestemd voor de energietoeslagen in 2023.
| 61
Invoeringskosten Omgevingswet In de meicirculaire is reeds aangekondigd dat het Rijk bijdraagt aan de transitiekosten, die de gemeente heeft gemaakt in de aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. Voor de gemeente Voorst is dit een bedrag van € 332.400. Algemene uitkering De verrekeningen over de jaren 2020 en 2021 hebben vooral te maken met de bijgestelde accressen voor deze jaren en het definitief vaststellen van de basiseenheden. Lokale heffingen niet gebonden besteding Voor een toelichting op de realisatie van de diverse lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is zoals de reclamebelasting, de onroerende-zaakbelastingen en precariobelasting verwijzen we u naar de paragraaf Lokale heffingen. Hierin wordt in hoofdlijnen inzicht gegeven in de diverse lokale heffingen, belastingen en de lokale lastendruk. Dividend De gemeente Voorst heeft 21.364 gewone en 14.322 preferente aandelen in Vitens. Over de gewone aandelen ontving de gemeente Voorst een dividenduitkering en over de preferente, aandelen een rentevergoeding. Door de lage WACC (de gewogen gemiddelde kosten van het vermogen) en het voor de komende jaren verhoogde investeringsniveau staat de financierbaarheid van Vitens onder druk. Dit heeft impact op de solvabiliteit van Vitens. Gevolg is dat naar verwachting de komende jaren geen dividend uitgekeerd wordt aan aandeelhouders.
Het hernieuwde financieel beleid is vastgesteld en het beleid stelt dat bij een solvabiliteit lager dan 30 procent Vitens in beginsel geen dividend gaat uitkeren. Daarnaast heeft de gemeente Voorst 112.983 aandelen in het maatschappelijk kapitaal van de NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Voor 2021 is een dividend van € 257.601 in 2022 ontvangen. Voor een verdere toelichting op de algemene dekkingsmiddelen en financiering verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2022. Verbonden partijen Verbonden partij Tribuut belastingsamenwerking
NV Bank Nederlandse Gemeenten
Waterbedrijf Vitens (dividend)
62 |
Doel Tribuut voert voor de gemeenten Apeldoorn, Epe, Lochem, Zutphen en Voorst alle gemeentelijke heffingen en belastingen uit. Een uitzondering geldt voor de heffing en invordering van de leges publiekszaken. Het aanwezig zijn van een bankiersbedrijf specifiek ten behoeve van overheden met het oog op het bijdragen aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Als aandeelhouder ontvangt de gemeente Voorst jaarlijks een dividend. Vitens houdt zich bezig met het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater. Als aandeelhouder heeft de gemeente Voorst jaarlijks een dividend ontvangen. De komende jaren wordt vanwege wijzigingen in het financiële beleid bij Vitens geen dividend uitgekeerd.
3.9 Overhead Algemeen In dit onderdeel is de realisatie van de kosten van de overhead opgenomen. Onder overheadkosten vallen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (zogenaamde PIOFACH-kosten: Personeel Informatievoorziening Organisatie Financiën Automatisering Communicatie Huisvesting). Ook de rente en afschrijvingskosten op investeringen op het terrein van de overhead vallen onder dit onderdeel. Deze kosten worden, conform de vernieuwing van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), niet meer toegerekend aan de programma's. In de programma's worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Exploitatie
0-4 Overhead Totaal lasten 0-4 Overhead Totaal baten Saldo
Raming 2022 voor wijziging 7.181.701 7.181.701 535.312 535.312 -6.646.389
Raming 2022 na wijziging 8.067.041 8.067.041 680.562 680.562 -7.386.478
Rekening 2022 8.585.650 8.585.650 567.386 567.386 -8.018.263
Saldo 2022 -518.609 -518.609 -113.176 -113.176 -631.785
Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. Beleidsindicatoren Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren. De volgende indicatoren hebben betrekking op dit programma: Taakveld Naam indicator Overhead Apparaatskosten
Eenheid Kosten per inwoner
2020 635
2021 678
Overhead Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten
3,6%
6,4%
9,54%
9,16%
Overhead Overhead
2022 Bron 736 Eigen begroting 6,07% Eigen begroting
11,40% Eigen begroting
| 63
Hoofdstuk 4 Paragrafen
64 |
4.1 Paragraaf Lokale heffingen Algemeen In de verantwoording van de paragraaf Lokale heffingen gaan we in op de veranderingen en daadwerkelijke inkomsten van alle gemeentelijke heffingen. Van de gemeentelijke heffingen worden de onroerende-zaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolrechten aangemerkt als directe woonlasten belastingen. Beleid ten aanzien van lokale heffingen Binnen de paragraaf lokale heffingen zijn drie soorten opbrengsten te onderscheiden, namelijk belastingen, heffingen en rechten (gebruiks- of genotsrechten). De belastingen worden gebruikt als algemeen dekkingsmiddel, de heffingen en rechten worden ingezet ter bestrijding van gemaakte kosten. Voor de heffingen en rechten geldt als uitgangspunt een kostendekking op begrotingsbasis van maximaal 100%. Het streven is een volledige dekking van de gemaakte kosten door middel van heffingen en rechten. Omschrijving Onroerende zaakbelasting Toeristenbelasting Reclamebelasting Precariobelasting Rioolheffing
Type Belasting Belasting Belasting Belasting Heffing
Afvalstoffenheffing & reinigingsrecht
Heffing/recht
Begraafrechten
Rechten
Marktgeld
Rechten
Leges
Rechten
Besteding Algemene middelen Algemene middelen Algemene middelen Algemene middelen Specifieke lasten, verband houdend met collectieve voorzieningen. Specifieke lasten, verband houdend met collectieve (afval) of individuele (reiniging) voorzieningen. Specifieke lasten verband houdend met individuele diensten. Specifieke lasten verband houdend met individuele diensten. Specifieke lasten verband houdend met individuele diensten
Opbrengst Vrij Vrij Vrij (afspraken) Vrij (2022 laatste jaar) Max. kostendekkend.
Max. kostendekkend.
Max. kostendekkend.
Max. kostendekkend.
Max. kostendekkend.
Onroerende-zaakbelastingen Onder de naam onroerende-zaakbelastingen (verder OZB) worden binnen onze gemeente twee directe belastingen geheven. In het geval van woningen: een eigenarenbelasting en in het geval van niet woningen: een eigenaren- en een gebruikersbelasting. Vanaf 2009 zijn de tarieven per heffingseenheid vervangen door tariefpercentages per € 1.000 van de OZB-waarde van de onroerende zaak. Tarief Woningen - eigenaar Niet woningen - eigenaar Niet woningen - gebruiker Ontvangsten Begroot
2019 0,1071% 0,1968% 0,1485% 5.281.468 5.229.923
2020 0,1130% 0,2019% 0,1641% 5.752.771 5.825.762
2021 0,1090% 0,2035% 0,1781% 6.021.210 6.025.400
2022 0,1126% 0,2359% 0,1957% 6.757.376 6.743.063
Toelichtingverschil: Het overschot bedraagt € 14.313. Omdat het overschot beperkt is behoeft dit geen nadere toelichting. Afvalstoffenheffing/reinigingsrecht Het inzamelen, afvoeren en laten verwerken van huishoudelijk afval is een gemeentelijke taak. In de Wet milieubeheer is geregeld dat de gemeenteraad ter bestrijding van de gemaakte kosten daarvoor een heffing kan instellen: de | 65
afvalstoffenheffing. Daarnaast biedt de gemeente de mogelijkheid aan een beperkte groep belastingplichtigen (o.a. scholen) om bedrijfsafval van beperkte omvang en hoeveelheid aan te bieden. In de Gemeentewet is geregeld dat de gemeenteraad ter bestrijding van de gemaakte kosten daarvoor een heffing kan instellen: het reinigingsrecht. Om te stimuleren het afval te scheiden is de aanslag afvalstoffenheffing/reinigingsrecht opgesplitst in een vast- en een variabel deel. De hoogte van het variabele deel van de aanslag is te beïnvloeden door belastingplichtige. Het aantal aanbiedingen van de grijze restafvalcontainer bepaalt namelijk de hoogte van het variabele deel van de aanslag. Tarief per huishouden Afvalstoffenheffing vastrecht Afvalstoffenheffing lediging grijze container Reinigingsrecht vastrecht * Reinigingsrecht lediging grijze container Ontvangsten Begroot
2019 109,20 5,30 132,10 6,40 1.504.850 1.404.310
2020 136,70 5,30 165,40 6,40 1.805.036 1.754.769
2021 162,05 5,30 196,05 6,40 2.074.880 1.923.730
2022 164,65 5,40 199,25 6,55 2.114.795 1.957.302
* vanaf 2017 incl. BTW
Toelichtingverschil De meeropbrengst afvalstoffenheffing 2022 bedraagt € 157.493. Dit is toe te schrijven aan een hogere opbrengst van de grijze container. Het resultaat van afval 2022 bedraagt € 378.069 dat is toegevoegd aan de egalisatiereserve. Het positieve resultaat komt voort uit hogere opbrengsten afvalstromen (papier, kleding en glas) en een lagere bijdrage aan Circulus. Kostendekkendheid afval
Omschrijving Afval
Directe lasten Overhead 2.086.712 38.363
Inkomst KostenTotale Andere Totale dekkenduit BTW lasten heffingen inkomsten baten heid 273.874 2.398.948 2.114.795 284.154 2.398.948 100%
Rioolheffing Met de rioolheffing worden alle kosten gedekt die verbonden zijn aan de inzameling, transport en zuivering van huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater. Daarnaast worden ook de kosten gedekt voor het treffen van maatregelen (en beheer) voor de afvoer en inzameling van hemelwater en de gevolgen van overtollig grondwater of een te lage grondwaterstand. Met deze extra taken vanuit de wet Milieubeheer en de Waterwet wordt de heffing breder ingezet dan enkel vervanging van het rioleringssysteem. De hoogte van de aanslag en de tarieven rioolheffing zijn afhankelijk van het aantal afgevoerde m3 afvalwater. Tarief Rioolheffing: basistarief Ontvangsten Begroot
2019 277,00 3.047.103 3.059.761
2020 210,32 2.344.496 3.100.357
2021 214,10 2.424.696 2.381.070
2022 217,55 2.477.527 2.438.745
Toelichtingverschil: De meeropbrengst rioolheffing 2022 bedraagt € 38.782. Het negatieve resultaat riool 2022 van € 33.750 is onttrokken aan de voorziening groot onderhoud en vervangingsinvesteringen riolering. Kostendekkendheid riolering
Omschrijving Riolering 66 |
Directe lasten Overhead 2.223.599 182.310
Inkomst KostenTotale Andere Totale dekkenduit BTW lasten heffingen inkomsten baten heid 100.655 2.506.564 2.477.527 29.037 2.506.564 100%
Toeristenbelasting De toeristenbelasting wordt geheven voor personen die niet zijn ingeschreven in de BRP van de gemeente voor het tegen vergoeding overnachten in de gemeente. De middelen zijn vrij besteedbaar. Een deel van de opbrengst wordt gebruikt voor het realiseren van toeristische voorzieningen en/of - activiteiten. In 2012 heeft de gemeenteraad (i.o.m. de toeristenbranche) gekozen voor de huidige differentiatie van de oorspronkelijke grondslag: het aantal overnachtingen in de gemeente. De exploitant is belastingplichtige en verantwoordelijk voor het bijhouden van het nachtregister en het aanleveren van het soort en aantal overnachtingen. De uitzondering voor het bijhouden van een nachtregister is bij jaar- of seizoenplaatsen, de exploitant kan opteren voor forfaitaire tarieven. Tarief Per overnachting (kampeermiddel) Per overnachting (overig) Per overnachting (hotel, ontbijthotel of vliegtuighotel.) Ontvangst Begroot
2019 0,89 1,27 1,86 183.991 182.053
2020 0,90 1,29 1,89 206.198 184.322
2021 0,92 1,31 1,92 175.242 189.500
2022 0,94 1,33 1,95 221.443 190.641
Toelichtingverschil: Het overschot aan toeristenbelasting 2022 bedraagt € 30.802 en is toe schrijven aan meer overnachtingen dan begroot. Lijkbezorgingsrechten (Begraafrechten) De lijkbezorgingsrechten heffen we voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Lijkbezorgingsrechten heffen we van de nabestaande voor onder andere het begraven en/of bijzetten van stoffelijke overschotten, de huur van een graf, de verlenging van een grafrecht, etc. Omschrijving Begraafrechten
raming 2022 163.509
werkelijk 2022 190.334
Toelichting verschil: Het overschot van € 26.825 is toe te wijzen aan de oversterfte in 2022 in Nederland. Het CBS heeft voor Noord-Oost Nederland een oversterfte berekent van 12,4%. In Voorst nam het aantal plechtigheden conform deze cijfers toe met als gevolg een overschot aan begraafrechten. Kostendekking lijkbezorging
Omschrijving Lijkbezorging
Directe lasten Overhead 183.291 12.416
BTW 0
Inkomst Totale Andere uit lasten heffingen inkomsten 195.706 190.334 327
KostenTotale dekkendbaten heid 190.661 97%
| 67
Marktgeld De gemeente maakt kosten voor het beheer van de marktplaatsen. De Gemeentewet maakt het mogelijk om door de gemeente gemaakte kosten te dekken door middel van marktgeld. Het marktgeld wordt geheven van degene die gebruik maakt van deze dienst: het innemen van een standplaats. De grondslag voor de berekening van het marktgeld is het aantal strekkende meters van de standplaats. Omschrijving Marktgelden
raming 2022 41.876
werkelijk 2022 42.948
Toelichtingverschil: De meeropbrengst van het marktgeld bedraagt € 1.072. Dit is het gevolg van meer verstrekte diensten in 2022. Het negatieve resultaat markt bedraagt € 3.298 dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de stijging van de loonkosten conform de CAO. Kostendekking markt
Omschrijving Markt
Directe lasten Overhead 40.228 13.532
BTW 0
Inkomst Totale Andere uit lasten heffingen inkomsten 53.760 42.948 7.514
KostenTotale dekkendheid baten 50.462 94%
Reclamebelasting In de gemeente Voorst wordt enkel reclamebelasting geheven van bedrijven (gebruikers) in het centrumgebied van Twello. De belasting wordt geheven voor het hebben van openbare aankondigingen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. In beginsel zijn de opbrengsten vrij te besteden. Bij de invoering van de reclamebelasting zijn echter afspraken gemaakt over de verdeling van de jaarlijkse opbrengst. Een vast deel wordt aangewend voor de exploitatie van de parkeergarage, een vast deel wordt als subsidie doorgesluisd naar de ondernemersvereniging Twello Centrum en een vast deel wordt aangemerkt als perceptiekosten belastingen. Een belangrijk onderdeel van de afspraken was: geen invoering van parkeerbelasting in Twello centrum. Deze afspraak is per 2019 verlengd tot 2030. Tarief Tarief (basis) Per 1.000 van WOZ waarde Ontvangst Begroot
2019 850 0,65 115.916 110.000
2020 850 0,65 117.362 110.000
2021 850 0,65 106.254 110.000
2022 850 0,65 112.705 110.000
Toelichtingverschil: Het overschot aan reclamebelasting bedraagt € 2.705 en wordt toegevoegd aan de reserve. Een extra bijdrage 2022 voor de Ondernemersvereniging Twello centrum is in 2023 niet mogelijk vanwege de afspraak tot het aanhouden van een bufferreserve van € 4.000.
68 |
Precariobelasting Onder de naam Precariobelasting heffen we een belasting per strekkende meter voor het hebben van kabels en/of leidingen in of boven openbare gemeentegrond. De kabels ten behoeve van telecommunicatie vallen hier niet onder. Deze zijn wettelijk vrijgesteld. De opbrengst van de belasting is in principe ter vrije besteding. 2022 is het laatste jaar dat er wettelijke precariobelasting mag worden geheven op kabels en leidingen. Omschrijving Precariobelasting
raming 2022 1.294.250
werkelijk 2022 1.294.252
Toelichting verschil: De geraamde opbrengst precariobelasting 2022 bedraagt € 1.294.252. Deze opbrengst is ook daadwerkelijk gerealiseerd. Leges Leges zijn vergoedingen die door gemeenten worden gevraagd voor het verlenen van diensten. Deze diensten kunnen variëren van het verstrekken van bouwvergunningen tot het afgeven van paspoorten. Het uitgangspunt bij het heffen van leges is dat deze jaarlijks worden geïndexeerd met het indexpercentage. Dit betekent dat de hoogte van de leges meestijgt met de inflatie. De kostendekkendheid wordt jaarlijks onderzocht en is onderdeel van een afspraak met Tribuut. Omschrijving Leges
raming 2022 1.420.674
werkelijk 2022 1.769.561
Toelichtingverschil: De meeropbrengst leges 2022 bedraagt € 348.887. De meest in het oog springende voorbeelden van lagere/hogere opbrengsten zijn: 1. Leges omgevingsvergunningen in combinatie met de leges ruimtelijke plannen en adviezen. De legesopbrengst omgevingsvergunningen bouwen is afgerond € 391.019 hoger dan geraamd. Het overschot is met name het gevolg van extra legesinkomsten omgevings-vergunningen door toename van het aantal aanvragen en door incidentele grote projecten. Legesopbrengsten voor grote projecten zijn niet structureel en worden niet begroot. 2. De legesinkomsten voor de ruimtelijke plannen en adviezen Deze inkomsten komen over 2022 € 61.476 lager uit dan geraamd. Reden hiervoor is dat een deel van de ruimtelijke ordening (ro)-leges wordt toegerekend aan de leges omgevingsvergunningen, voor zover het betreft de zogenaamde grote buitenplanse afwijkingen. Daarnaast worden er ro-inkomsten gegenereerd door het afsluiten van anterieure overeenkomsten. Het tekort aan legesinkomsten wordt volledig goed gemaakt door de inkomsten uit anterieure overeenkomsten. De totale inkomsten voor de ruimtelijke plannen en adviezen komen hiermee hoger uit dan geraamd. 3. Leges rijbewijzen Deze leges laten over 2022 een tekort zien van afgerond € 39.272. Het tekort is het gevolg van het onvoldoende rekening houden met de effecten van de 10-jaar cyclus rijbewijsvervanging. 4.
Leges reisdocumenten Het overschot op de leges reisdocumenten bedraagt per saldo afgerond € 31.558. Een verklaring voor de meeropbrengst is de inhaalslag als gevolg van de afnemende corona maatregelen. Kostendekkendheid leges In de Meerjarenprogrammabegroting 2022-2025 is in de paragraaf lokale heffingen een drietal tabellen opgenomen over de kostendekkendheid van de leges. Voor een | 69
uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar deze begroting. Onderstaand zijn, op basis van realisatie in 2022, dezelfde tabellen opgenomen. De leges zijn niet kostendekkend. Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel 1.1
1.2 1.3 1.4
1.5
1.6 1.7
1.8 1.9
1.10 1.11
1.12
1.13
1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 totaal Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel
Titel I Lasten Algemene taakdienstverlening velden 1.1 Burgerlijke 167.482 stand (inclusief leges verstrekkingen uit BRP) 1.2 81.095 Reisdocumenten 1.3 Rijbewijzen 87.326 1.4 27.321 Verstrekkingen uit BRP 1.5 Wet 1 openbaarheid van bestuur 1.6 Vervallen 1.7 11.550 Vastgoedinformatie 1.8 Overige publiekszaken 1.9 Archiefbescheiden gemeente Voorst 1.10 Apv 2.437 1.11 1.102 Leegstandswet (EDR dienst) 1.12 Gemeentegarantie 1.13 Regeling toezicht luchtvaart 1.14 Kansspelen (EDR dienst) 1.15 Vervallen 1.16 Kabels en leidingen 1.17 Verkeer en 115.430 vervoer 1.18 Diversen totaal 493.745
Overhead
BCF BTW
Totale lasten
Leges
Andere Totale inkomsten baten
Kostendekkendheid
86.927
3.630
258.040
72.685
-
72.685
28,2%
30.158
-
111.253
115.420
-
115.420
103,7%
35.601 17.978
-
122.927 45.299
130.596 -
-
130.596 -
106,2% 0,0%
1
-
2
46
-
46 1870,0%
6.121
448
18.119
611
-
611
-
-
-
-
-
-
nvt
-
-
-
-
-
-
nvt
1.603 725
-
4.040 1.827
1.509 338
-
1.509 338
-
-
-
-
-
-
nvt
-
-
-
-
-
-
nvt
-
-
-
-
-
-
nvt
-
-
-
-
-
-
nvt nvt
591
10.691
126.712
194.799
44.630
239.429
153,7%
179.707
14.770
688.221
516.003
44.631
560.634
nvt 75,0%
nvt 3,4%
37,4% 18,5%
Titel II Lasten OverBCF Totale Leges Andere Totale KostenDienstverlening taakhead BTW lasten inkomsten baten dekkendvallende onder velden heid de fysieke leefomgevingsvergunning 2.2 tot en met 2.2 t/m 2.7 728.815 391.876 37.683 1.158.374 1.141.812 44.370 1.186.182 98,6% 2.7 en 2.12 en 2.12 Omgevingsver gunningen 2.9 en 2.10 2.9 en 2.10 178.403 107.827 3.054 289.284 61.130 61.130 21,1% Bestemmingsplannen 2.11 2.11 Niet nvt benoemde 70 |
Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel
totaal Legesverordening Hoofdstuk tarieventabel 3.1 3.2
3.3
3.4 3.5 3.6
3.7 totaal Totaal leges
Titel II Lasten OverBCF Totale Leges Andere Totale KostenDienstverlening taakhead BTW lasten inkomsten baten dekkendvallende onder velden heid de fysieke leefomgevingsvergunning beschikkingen titel II totaal 907.218 499.703 40.737 1.447.658 1.202.942 44.370 1.247.312 83,1% Titel III Lasten OverBCF Totale Leges Andere Totale KostenDienstverlening taakhead BTW lasten inkomsten baten dekkendvallende onder velden heid de Europese dienstenrichtlijn 3.1 Horeca 716 471 1.187 - 0,0% 3.2 Organiseren 55.066 29.651 969 85.686 5.796 141 5.937 6,8% evenementen of markten 3.3 nvt Prostitutiebedrijven (n.v.t.) 3.4 Vervallen nvt 3.5 11.536 4.989 831 17.355 - 0,0% Kinderopvang 3.6 nvt Winkeltijdenwet (EDR dienst) 3.7 Diversen nvt totaal 67.318 35.111 1.799 104.229 5.796 141 5.937 5,6% Totaal leges 1.468.281 714.521 57.306 2.240.108 1.724.742 89.141 1.813.883 77,0%
Totale opbrengsten lokale heffingen Belasting c.q. heffing Onroerende-zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Toeristenbelasting Begraafrechten Marktgelden Reclamebelasting Precariobelasting Leges Totaal lokale heffingen
2019 5.281.468 1.504.850 3.047.103 183.991 213.172 41.855 115.916 1.710.332 1.508.251 13.606.936
2020 5.752.771 1.805.036 2.344.496 206.198 174.578 42.454 117.362 1.294.252 1.503.540 13.240.687
2021 6.021.210 2.074.880 2.424.969 175.242 139.655 36.776 106.254 1.294.252 1.720.799 13.994.037
2022 6.757.376 2.114.795 2.477.527 221.443 190.334 42.948 112.705 1.294.252 1.769.561 14.829.697
Aanduiding van de lokale lastendruk De hoogte van de gemeentelijke woonlasten, de "lokale lastendruk", krijgt regelmatig aandacht in de media. Onder gemeentelijke woonlasten scharen we de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Dit zijn de belastingen en heffingen waarmee ieder huishouden in een gemeente jaarlijks te maken krijgt. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert jaarlijks de Atlas van lokale lasten. Daarin zijn de lokale lasten op basis van "appels met appels" met elkaar vergeleken. Bij die vergelijking hanteert het Coelo voor alle gemeenten dezelfde uitgangspunten. Bij die uitgangspunten houdt het Coelo rekening met een gemiddelde WOZ -waarde en WOZ-waardestijging. Ook wordt er rekening gehouden met het feit dat gemeenten met dure woningen een lagere algemene uitkering uit het gemeentefonds ontvangen dan gemeenten met goedkopere woningen. Door deze factoren mee te nemen, kunnen de lokale lasten op een eerlijke en vergelijkbare manier worden beoordeeld tussen verschillende gemeenten.
| 71
De woonlastendruk voor meerpersoonshuishoudens, op basis van de Coelo vergelijking 2022, is in Voorst € 2 lager dan de gemiddelde woonlasten in de provincie Gelderland. De gemiddelde woonlasten in de provincie Gelderland komt uit op € 916 per meerpersoonshuishouden. Voor Voorst heeft het Coelo op basis van de gehanteerde uitgangspunten € 914 aan woonlasten per meerpersoonshuishouden berekend. Volgens de Coelo atlas 2022 staat Voorst nu op plaats 177 van de 352 gemeenten (plaats 1 heeft de laagste woonlasten). Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Voorst biedt inwoners de mogelijkheid om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en het rioolrecht aan te vragen, op basis van een beoordeling van hun vermogen en betalingscapaciteit. De kwijtscheldingsnorm die wordt gehanteerd is 100%, wat betekent dat de gemeente de volledige kosten van de belastingen kwijtscheldt als aan de voorwaarden wordt voldaan. Personen met een laag inkomen kunnen in sommige gevallen automatisch in aanmerking komen voor kwijtschelding zonder dat zij een aanvraag hoeven in te dienen. De kosten van de kwijtschelding worden in de tarieven van de afvalstoffenheffing en rioolrechten meegenomen. Omschrijving Kosten kwijtscheldingsbeleid