GEWIJZIGD Jaarstukken 2022

Jaarstukken 2022

**Gewijzigde versie 30 juni 2023 inclusief controleverklaring

2 |

Inhoudsopgave ■ 1 | Inleiding en leeswijzer ■ 2 | Bestuurlijke structuur

2.1 | Samenstelling Raad 2.2 | Samenstelling College

■ Jaarverslag ■ 3 | Programmaverantwoording 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

| Bouwend Voorst | Mooi Voorst | Bedrijvig Voorst | Gezond Voorst | Sociaal Voorst | Veilig Voorst | Dienstverlenend Voorst | Algemene dekkingsmiddelen en financieringen | Overhead

■ 4 | Paragrafen 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

| Paragraaf Lokale heffingen | Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing | Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen | Paragraaf Financiering | Paragraaf Bedrijfsvoering | Paragraaf Openbaarheid Wet Open Overheid | Paragraaf Verbonden partijen | Paragraaf Grondbeleid

■ Jaarrekening ■ 5 | Balans

5.1 | Balans per 31 december 2022

7 8

12 18 30 36 45 52 56 60 63 65 73 79 86 90 96 97 111

116

■ 6 | Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

6.1 | Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2022 119

■ 7 | Toelichtingen

7.1 | Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 7.2 | Toelichting op de balans per 31 december 2022 7.3 | Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening

■ 8 | Bijlagen

Behorend tot de gecontroleerde jaarrekening 8.1 | SISA bijlage 8.2 | Overzicht baten en lasten per taakveld 8.3 | Overzicht investeringen Niet behorend tot de gecontroleerde jaarrekening 8.4 | Controleverklaring 8.5 | Vaststellingsbesluit

121 128 144 171 172 182 184 189 190 198 | 3

Hoofdstuk 1 Inleiding en leeswijzer

4 |

Algemeen Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Voorst over het boekjaar 2022. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus 2022. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. De jaarstukken bestaan uit de navolgende onderdelen: ▪ Jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen); ▪ Jaarrekening (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting en bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen). In de programmaverantwoording van het jaarverslag wordt uiteengezet wat van het voorgenomen beleid is gerealiseerd en welke nieuwe onderdelen in het rekeningjaar van belang zijn geweest. Het is een rapportage die ingaat op de in de Programmabegroting 2021 gestelde drie “W”-vragen: “Wat willen we bereiken?”, “Wanneer zijn wij tevreden?” en “Wat mag het kosten?”. In de diverse programma's zijn de voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen waarbij uitvoering is gegeven aan de door de raad aangenomen motie Meten is weten van 16 juni 2019. De paragrafen in het jaarverslag gaan over de lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Deze paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de betreffende onderwerpen in de jaarrekening.

De jaarrekening geeft een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie per 31 december 2022 en over de baten en lasten over 2022. Het is, vergeleken met het jaarverslag, een meer cijfermatige rapportage met toelichting en tevens een analyse van de afwijkingen van de jaarcijfers ten opzichte van de begroting. In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van de voornaamste afwijkingen ten opzichte van de begroting op programmaniveau. Financiële beschouwing De Jaarrekening 2022 sluit met een totaal voordelig resultaat van € 7.048.900. Na verwerking van de effecten van het Voortgangsbericht 2022 en de Bestuursrapportage 2022 werd nog rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 1.690.500. Het uiteindelijke resultaat valt dus € 5.358.400 voordeliger uit. Het resultaat is tot stand gekomen door met name incidentele meevallers zoals het resultaat vanuit de grondexploitatie (€ 1.254.300), een hogere opbrengst leges omgevingsvergunningen (€ 391.200), verkoopopbrengsten van gemeentelijke eigendommen (€ 582.400), lagere lasten voor jeugdzorg (€ 479.200) en een hogere algemene uitkering gemeentefonds (€ 1.040.600). Daarnaast zijn de energiekosten, die bij de Bestuursrapportage 2022 fors hoger waren ingeschat op grond van een nieuw energiecontract, beduidend lager uitgevallen (€ 682.000).

Naast deze grotere meevallers zijn er ook binnen diverse andere beleidsvelden meevallers ontstaan. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in deze jaarrekening (bladzijde 147 en verder) hebben wij de financiële afwijkingen per programma uiteengezet. Het resultaat van deze jaarrekening is separaat op de balans opgenomen. Een afzonderlijk voorstel wordt aan u voorgelegd voor de bestemming van dit resultaat. Het college van burgemeester en wethouders

| 5

Hoofdstuk 2 Bestuurlijke structuur

6 |

2.1 Samenstelling Raad De samenstelling van de gemeenteraad van Voorst is als volgt: Partij Gemeente Belangen VVD-Liberaal 2000 CDA PvdA-GroenLinks D66 Voortvarend Voorst SGP Totaal

Raadszetels 5 3 3 3 1 3 1 19

Fractievertegenwoordigers 1 3 1 2 3 2 4 16

Voorzitter gemeenteraad Paula Jorritsma-Verkade Raadsgriffier Dini Vriezekolk-Groenewold Fractie Gemeentebelangen Robin Hafkamp (fractievoorzitter) Arjen Lagerweij Ingrid Aarnink - Westerbeek Miriam Jansen-Greiving Bjorn van Ekeren Fractie VVD-Liberaal 2000 Emiel de Weerd (fractievoorzitter) Ans van Amerongen - Elfferich Margret Suelmann Fractie CDA Jürgen Wolff van Wülfing (fractievoorzitter) Theo Timmermans Jan Wessels Fractie PvdA-Groen Links Bertine Grevinga (fractievoorzitter) Joost van Hoof Willeke Moleman Fractie D66 Wim Vrijhoef (fractievoorzitter) Fractie Voortvarend Voorst Arend Jansen (fractievoorzitter) Danny Roelofs Lianne van den Brand Fractie SGP Arco Hak (fractievoorzitter)

| 7

2.2 Samenstelling College De samenstelling van het college van burgemeester en wethouders van Voorst is als volgt: Burgemeester Paula Jorritsma-Verkade Portefeuille Algemene Zaken, communicatie en handhaving ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Bestuurlijke samenwerking Openbare orde en veiligheid Integrale handhaving Communicatie en representatie Burgerzaken Participatie (burgerparticipatie en dorpsbelangen) Bestuurlijk kompas (maatschappelijk, ambtelijk en bestuurlijk samenspel)

Wethouder Rosmarijn Boender Portefeuille Middelen, beheer openbare ruimte, grondexploitatie, mobiliteit, economie en toerisme ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Openbare ruimte Mobiliteit Riolering Gemeentelijke gebouwen Financiën Middelen (P&O, ICT, Belastingen) Grondexploitatie Economie en toerisme

Wethouder Peter Wormskamp Portefeuille Jeugd, werk en inkomen, cultuur en sport ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Jeugd en Onderwijs Kunst en cultuur Integratie en asielopvang Werk en inkomen Wet maatschappelijke ondersteuning Gezondheid Sport Diversiteit en inclusiviteit

Wethouder Bert Visser Portefeuille Ruimtelijke Ontwikkeling, wonen, milieubeleid en Cultureel Erfgoed ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Ruimtelijke ordening Wonen en woningbouw Cultuurhistorie en landgoederen Landschap en biodiversiteit Waterbeheer Klimaat en energietransitie Afval en circulariteit

Gemeentesecretaris Lisette Wolbers-Cents ▪ ▪

8 |

Als algemeen directeur eindverantwoordelijk leidinggevende van de ambtelijke organisatie Eerste adviseur van het college

Jaarverslag

| 9

10 |

Hoofdstuk 3 Programmaverantwoording

| 11

3.1 Bouwend Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Ruimtelijke ordening De gemeente Voorst blijft investeren in de kwaliteit van het fraaie Voorster landschap en de bebouwde omgeving. We kiezen voor behoud en waar mogelijk versterking van kwaliteit. De Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst is daarbij een belangrijk kompas. Stedenbouwkundig waken we voor een goede ruimtelijke ordening, waarbij we openstaan voor nieuwe en inspirerende initiatieven. Waarom tevreden zijn met een zes als een acht ook mogelijk is. Het bieden van meer mogelijkheden in ruil voor het leveren van meer kwaliteit is een uitgangspunt dat we vaker in willen zetten. In de lijn van de nieuwe Omgevingswet wordt er werk gemaakt van de nu al ingezette lijn om aanvragen integraler, transparanter maar vooral ook inspirerender te behandelen. Grondexploitaties Realisatie van de uit de Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst voortgekomen grondexploitaties in de diverse kernen. Daarnaast voorzien we op basis van monitoring van de woningbehoefte nieuwe grondexploitaties in en rondom Twello. Wonen en bouwen Evenwicht in de verschillende soorten woningen in de gemeente Voorst is belangrijk. Er is vraag naar woningen voor (terugkerende) gezinnen (doorstromers), starters en kleine huishoudens (alleenstaanden en twee-persoonshuishoudens), vooral als gevolg van vergrijzing.

Voor jongeren (en/of lage inkomens) is het soms moeilijk om betaalbare huisvesting in de gemeente te vinden. De komende vier jaar realiseren we ten minste zestig (huur)wooneenheden (een deel kan in de planning zitten).Deze wooneenheden zijn geschikt voor één- en tweepersoonshuishoudens met een streefhuur van maximaal € 500 per maand. Tevens wordt in samenwerking met IJsseldal Wonen gezocht naar extra mogelijkheden voor een- en tweepersoonshuishoudens waarbij vernieuwende en niet alledaagse woonvormen zeker onderdeel uitmaken van de zoektocht. We merken op dat dit niet nieuw is. Daarnaast is een integraal beleid en plan noodzakelijk om ouder wordende inwoners zo lang mogelijk in hun eigen huis te laten wonen. Een doorlopende monitoring en verkenning van de woningmarkt is de basis voor de uitvoering van ons woningbouwprogramma. We streven hierbij naar zoveel mogelijk toekomstgericht te bouwen waarbij gasloos of zelfs energieneutraal bouwen de norm is. Dit moet ook gelden voor woningen in de categorie goedkoop en bereikbaar. Daarbij is het ook van belang dat woningen voor specifieke doelgroepen ook voor deze doelgroepen beschikbaar (en bereikbaar) blijven. In de lijn van de nieuwe Omgevingswet gaan we werk maken van de nu al ingezette lijn om aanvragen integraler, transparanter maar vooral ook inspirerender te behandelen.

Het bouwen in de gemeente Voorst moet een prettig en boeiend samenspel tussen de initiatiefnemer, de omgeving en de overheid zijn.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

12 |

Wat hebben wij er voor gedaan Activiteiten Ruimtelijke ordening Implementatie Omgevingswet Inhoud In 2022 werken wij verder aan de implementatie van de Omgevingswet. Wij concentreren ons hierbij op de volgende aspecten: dienstverlening, houding en gedrag, aansluiten op het digitaal stelsel omgevingswet, participatiebeleid en inhoudelijke voorbereidingen van verschillende regelingen (omgevingsplan, herijken welstandsnota, opstellen verschillende verordeningen) samenwerking semi-overheden en regionale partners). In de eerste helft van 2022 worden verschillende producten ter vaststelling aangeboden aan uw raad: ▪ Participatiebeleid en -verordening; ▪ Verordening nadeelcompensatie; ▪ Verordening commissie ruimtelijke kwaliteit; ▪ Adviesrecht raad en delegatiebesluit. Ook het legesstelsel wordt met de komst van de Omgevingswet in combinatie met de Wet Kwaliteitsborging voor de bouw (Wkb) herzien. In 2022 komen wij met een voorstel. Daarnaast starten we in 2022 met de voorbereidingen voor het opstellen van een omgevingsplan. De Omgevingswet is inhoudelijk een forse transitie in het ruimtelijk domein die echter ook veel raakvlakken heeft met andere onderdelen in de organisatie. Zoals bijvoorbeeld met het project "Verduurzaming en revitalisering gemeentehuis", vooral op het vlak van dienstverlening, houding en gedrag.

Beoogd effect Het implementeren van de Omgevingswet voor 1 juli 2022 (datum inwerkingtreding van de Omgevingswet). Verantwoording In 2022 hebben wij ons vooral gericht op de invoeringsstrategie voor de inwerkingtreding van jaarrekening de Omgevingswet per 1 juli 2023 (inmiddels is bekend gemaakt dat de invoering is uitgesteld 2022 tot 1 januari 2024). Onderdeel van onze invoeringsstrategie is dat wij de administratieve en juridische processen in 2022 verder in kaart hebben gebracht. Ook hebben wij voorbereidingen getroffen voor de besluiten die voor de invoeringsdatum moeten zijn genomen. Het gaat hierbij om besluitvorming over het adviesrecht van de raad, delegatie aan het college, het wijzigen van de Algemene plaatselijke verordening en de Erfgoedverordening, het vaststellen van de Verordening nadeelcompensatie, het instellen van een commissie Ruimtelijke Kwaliteit en het vaststellen van participatiebeleid en een participatieverordening. De gemeenteraad heeft in 2022 twee van deze verordeningen vastgesteld: de Verordening nadeelcompensatie en de Algemene plaatselijke verordening. Voor het onderdeel participatie hebben we in 2022 verschillende voorbereidingen getroffen. Het gaat hierbij om participatie bij beleid, projecten en activiteiten in de fysieke leefomgeving. De raad is hier op verschillende momenten bij betrokken geweest in de vorm van IBB's en raadsmededelingen.

Ook stelde de raad in mei een discussienota vast over participatie en adviesrecht. Daarna gingen wij in gesprek met de samenleving aan de hand van deze discussienota. In vervolg hierop zijn de verschillende verordeningen en beleidsnota's voorbereid voor besluitvorming in de raad. Herbestemming vrijkomend agrarisch vastgoed Inhoud In 2021 en 2022 brengen wij de agrarische sector in Voorst nader in beeld. De opzet is om in het najaar van 2021 keukentafelgesprekken met de agrariërs binnen de gemeente Voorst te houden. Op basis van adviezen van deskundigen op dit terrein en LTO is voor dit traject gekozen omdat hiermee de meeste informatie over het perspectief van de agrarische sector wordt verwacht. De uitkomsten van de keukentafelgesprekken gebruiken we als input voor beleid ten aanzien van de totale ontwikkelingen in de landbouwsector. Hierbij gaat het om herbestemming vrijkomend agrarisch vastgoed, maar ook om biodiversiteit, natuurinclusiviteit, voedseltransitie, ruimtelijke kwaliteit en veiligheid. Beoogd effect Inzicht krijgen in de positie van de landbouwsector in de gemeente en in kaart brengen welke mogelijkheden er zijn om op een goede wijze om te gaan met de totale ontwikkelingen in de landbouwsector, waaronder ook vrijkomend agrarisch vastgoed.

Een goed beeld van de agrarische sector draagt bij aan het inhoud geven van rol van de gemeente bij de ontwikkelingen in de agrarische sector. Passende herbestemming van vrijkomend vastgoed is belangrijk in verband met behoud van ruimtelijke kwaliteit en het tegengaan van ondermijning. | 13

Verantwoording De uitvoering van de keukentafelgesprekken is in 2022 afgerond, de resultaten worden in 2023 jaarrekening opgeleverd. De uitgangspunten van functieverandering zijn verder ontwikkeld en zijn eind 2022 in 2022 een verkennend debat besproken met de raad.

Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Een regisserend grondbeleid voeren Inhoud In 2020 is de Nota grondbeleid opnieuw vastgesteld, waarin we het regisserend grondbeleid doorzetten. Hierbij kijken we per ontwikkeling of wij een actieve of een faciliterende rol innemen. Bij een actieve rol voert de gemeente de exploitatie zelf. Bij een faciliterende rol ligt de ontwikkeling in handen bij een particuliere exploitant of ontwikkelaar, waarbij de gemeente al de nodige afspraken met de ontwikkelende partij contractueel vastlegt. Beoogd effect Voorzien in de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwbehoefte in de verschillende Voorster kernen. Verantwoording Onze vijf lopende grondexploitaties bevinden zich allen in de eindfase. In 2022 hebben we de laatste jaarrekening bouwkavel in het complex Uitbreidingsplan de Vecht en het complex Park van Teuge aan de koper 2022 overgedragen. Alleen in het complex Dorpszicht Terwolde is nog bouwgrond beschikbaar. We sluiten de complexen in Nijbroek en de Vecht en De Schaker in Twello in 2022 financieel af. Op de hoek Frans Halsstraat en Molenstraat in Twello hebben we een braakliggend perceel verkocht. Hier wordt een complex gerealiseerd met dienstverlening op de begane grond en appartementen op de verdieping. Het bestemmingsplan en exploitatieplan ‘Nieuw Basselt en Fliertlanden’ is op 7 februari 2022 vastgesteld.

In 2022 kochten wij 9.505 m2 grond aan binnen dit plangebied. Daarnaast hebben wij uitvoering gegeven aan archeologisch (voor)onderzoek en een verkeersstudie. Voor de inbreidingslocatie van het voormalig Veluws College, brandweer en de gemeentewerf (Hietweideweg/Jupiter) hebben we het stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt. Uit bodemonderzoek is hier een grote concentratie PFAS ontdekt. Voor de sanering is inmiddels een subsidiebeschikking ontvangen. Dit heeft in de planvorming tot enige vertraging geleid. Zie de paragraaf Grondbeleid voor de stand van zaken van de vijf lopende grondexploitaties.

Wonen en bouwen Woningbouwplannen in Twello Inhoud Voor de kern Twello zijn verschillende locaties in ontwikkeling voor woningbouw. Het plan De Schaker bevindt zich in de afrondende fase. Verder is het plan voor de spoor- en schoollocaties in de tweede helft van 2021 aan de raad aangeboden voor vaststelling. Daarnaast gaat het om een aantal inbreidingslocaties (bijvoorbeeld de locatie voormalig Veluws College en omgeving). Om op de lange termijn in de woningbehoefte te voorzien is ook uitbreiding noodzakelijk. In 2022 werken we dan ook verder aan het plan voor Twello Noord (naar verwachting wordt het plan eind 2021 of in de eerste helft van 2022 aan de raad aangeboden voor vaststelling). Ook worden in 2022 verdere stappen ondernomen voor de diverse inbreidingslocaties. Hier realiseren we woningen in zowel de huur- als koopsector, voor verschillende doelgroepen. We houden rekening met demografische ontwikkelingen en de groei van kleine huishoudens. Beoogd effect Op basis van de actuele woningbouwprognoses en een goede ruimtelijke ordening voorzien in de (korte en lange termijn) woningbouwbehoefte in de kern Twello. Verantwoording In 2022 is volop ingezet op de planvorming en uitvoering van verschillende woningbouwplannen jaarrekening in Twello. In 2022 is het bestemmingsplan voor De Vier Erven verder uitgewerkt en inmiddels is 2022 begonnen met de bouw.

In februari 2022 is het bestemmingsplan Nieuw Basselt en Fliertlanden vastgesteld. Hiervoor loopt nog een procedure bij de Raad van State. In mei 2022 is het bestemmingsplan voor de hoek Stationsstraat – Veilingstraat door de raad vastgesteld. Hier worden 15 appartementen, geschikt voor senioren gerealiseerd op een centraal gelegen locatie. De bouw van 7 patiowoningen aan de IJsbaanweg is eveneens in volle gang. Naast de hierboven genoemde locaties lopen er gesprekken over (her)ontwikkeling van verschillende locaties. Hier worden plannen gemaakt voor woningen in zowel de huur- als koopsector voor verschillende doelgroepen (waaronder kleine huishoudens). Zo is in 2022 het bestemmingsplan voor de herontwikkeling van de locatie van Pijnappel Meubels aan de Duistervoordseweg in procedure gebracht. Ook is verder gewerkt aan de herontwikkeling van de Overmars locatie aan de Rijksstraatweg . In 2022 is ook verder gewerkt aan de planvorming voor herontwikkeling van de locatie voormalig Veluws College en omgeving. Deze ontwikkeling hangt nauw samen met de verplaatsing van de brandweerkazerne, de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de gymzaal. In maart 2022 14 |

hebben wij een globale stedenbouwkundige verkenning gepresenteerd aan omwonenden en geïnteresseerden. Vervolgens zijn wij aan de slag gegaan met de reacties om het stedenbouwkundig plan verder uit te werken. Daarnaast zijn we in 2022 bezig geweest met diverse (milieu)onderzoeken en daaruit volgend een subsidieaanvraag voor sanering van een hoge concentratie PFAS. Dt heeft tot enige vertraging in de planvorming geleid. Wooneenheden voor een- en tweepersoonshuishoudens Inhoud Een doorlopende monitoring en verkenning van de woningmarkt is de basis voor de uitvoering van ons woningbouwprogramma. Het door ons uitgevoerde woningmarktonderzoek geeft een doorkijk voor de lange termijn. Uitgangspunt is bouwen op basis van behoefte door een kwalitatieve benadering. Voor de periode 2018 – 2022 gaan we er vanuit dat er ten minste zestig betaalbare wooneenheden (huur) worden gerealiseerd of in planning zijn voor één- en tweepersoonshuishoudens. Zo zijn er kleine, betaalbare appartementen opgenomen in het plan voor de spoor- en schoollocaties. Bij nieuwe initiatieven en planvorming hebben wij ook oog voor vernieuwende woonvormen, passend bij de behoefte en locatie. Met IJsseldal Wonen maken we afspraken om de slaagkansen voor de doelgroep één- en tweepersoonshuishoudens te verbeteren. Dit leggen wij vast in de prestatieafspraken.

Beoogd effect Verbeteren slaagkansen doelgroep één- en tweepersoonshuishoudens. Verantwoording In onze nieuwbouwplannen is en wordt rekening gehouden met betaalbare wooneenheden jaarrekening (huur) voor één- en tweepersoonshuishoudens. In 2022 zijn meerjaren-samenwerkingsafspraken 2022 gemaakt met woningcorporatie IJsseldal Wonen over de nieuwbouw van sociale huurwoningen en het verbeteren van de slaagkansen voor de doelgroep. Er zijn daarbij onder andere afspraken gemaakt over de bouw van 16 appartementen aan de Julianastraat en de herontwikkeling van het tijdelijke parkeerterrein aan de Duistervoordseweg naar woningbouw. In 2023 krijgt dit verder vorm. Daarnaast is IJsseldal Wonen betrokken bij de herontwikkeling van de locatie van het voormalig Veluws College. Ook voor de andere kernen is en wordt veelvuldig met IJsseldal Wonen overlegd over de mogelijkheden voor nieuwbouw van sociale huurwoningen. Zo zijn er in het woningbouwplan in Wilp vijf sociale huurwoningen opgenomen. Daarnaast werken we samen met IJsseldal Wonen aan de woningbouw/herontwikkeling in dorp Voorst. Ook in Terwolde verkennen we met elkaar de mogelijkheden voor sociale huurwoningen. IJsseldal Wonen is een belangrijke partner en bij toekomstige woningbouwprojecten verkennen we gezamenlijk de mogelijkheden om het aandeel sociale huurwoningen in de plannen te vergroten.

De (toenemende) druk op de woningmarkt en de situatie in de wereld (zoals de oorlog in Oekraïne) zorgt er echter wel voor dat ook de betaalbaarheid steeds verder onder druk komt te staan. Naast nieuwbouwontwikkelingen hebben we in 2022 met IJsseldal Wonen afspraken gemaakt over het zoeken naar mogelijkheden in de bestaande woningvoorraad. Bijvoorbeeld door het ontlabelen van 55+ woningen zodat deze voor een grotere doelgroep beschikbaar zijn. Ook werkt IJsseldal Wonen met jongerencontracten. Gelet op de demografische ontwikkelingen en de druk op de woningmarkt is en blijft het verbeteren van de slaagkansen in de sociale huur, waaronder de doelgroep één- en tweepersoonshuishoudens één van de belangrijkste aandachtspunten Ouder wordende inwoners zo lang mogelijk in hun eigen huis laten wonen Inhoud We hebben continue aandacht voor het langer zelfstandig laten wonen van ouderen. Door de vergrijzing is dit een groeiende groep. Samen met onder andere IJsseldal Wonen worden ouderen actief geïnformeerd/geadviseerd over het (tijdig) geschikt maken van hun woningen. Ouderen die willen verhuizen naar een geschikte zelfstandige woning willen wij faciliteren en ondersteunen. Op beschikbare ontwikkellocaties, die aansluiten bij de wensen van deze doelgroep (vooral in en om het centrum van Twello), zetten we in op het toevoegen van geschikte en levensloopbestendige woningen voor ouderen.

We beogen op deze manier de ‘potentiële’ vraag te accommoderen. Ook hanteert IJsseldal Wonen een doorstroomregeling voor ouderen die naar een meer geschikte woning willen verhuizen. Hierover maken wij afspraken met IJsseldal Wonen en/of ontwikkelende partijen. Beoogd effect Ouderen langer zelfstandig laten wonen in een woning die daarvoor geschikt is. Verantwoording Gelet op de toenemende vergrijzing kiezen we ervoor om (toekomstige) nieuwbouwlocaties, vooral in jaarrekening en rond het centrum van Twello, te reserveren voor geschikte en/of levensloopbestendige woningen 2022 voor jong en oud. Ook in de andere kernen is hiervoor (toenemende) aandacht. In en rond het centrum van Twello spelen diverse ontwikkelingen, waar in 2022 aan is gewerkt. Zo worden er op de hoek Stationsstraat – Veilingstraat 15 appartementen gerealiseerd en aan de IJsbaanweg 7 levensloopbestendige patiowoningen. Ook in het plan De Vier Erven zijn 16 compacte | 15

appartementen voorzien, geschikt voor één- en tweepersoonshuishoudens (zowel jong als oud). Binnen dit plan worden ook 6 seniorenwoningen gerealiseerd. In 2022 werkten we onder andere aan de voorbereiding voor herontwikkeling van Pijnappel Meubels (Duistervoordseweg 54, Twello) en de Overmarslocatie (Rijksstraatweg 93 – 97, Twello). Binnen deze plannen is ruimte gereserveerd voor geschikte woningen voor o.a. senioren. Ook in het woningbouwplan in Wilp zijn levensloopbestendige woningen opgenomen. Ook in de kern Terwolde kijken we naar de toevoeging van woningen geschikt voor jong en oud. In de meerjaren-samenwerkingsafspraken met IJsseldal Wonen is aandacht voor de doelgroep senioren. Het project opplussen loopt en wordt nadrukkelijk onder de aandacht gebracht bij huurders. Dit gaat zowel over het bewust maken van ouderen om met een aantal voorzieningen langer thuis te kunnen blijven wonen, als om het aanbrengen van eenvoudige voorzieningen bij huurders. IJsseldal Wonen hanteert ook de 70+ doorstroomregeling als ouderen willen doorstromen van een ééngezinswoning naar een gelijkvloerse (senioren)woning. De ervaring leert echter dat beperkt gebruik wordt gemaakt van deze regeling. Dit geldt tevens voor de Toekomst Bestendig Wonen lening die wij als gemeente beschikbaar hebben. Deze lening kan o.a.

ingezet worden voor het verduurzamen van een woning of het levensloopbestendig maken van een woning. In 2022 is er geen aanvraag ingediend voor het levensloopbestendig maken van een woning. Naast het toevoegen van geschikte seniorenwoningen in de nieuwbouw ligt bij de particuliere woningeigenaren in de bestaande voorraad vooral de nadruk op het informeren en bewustmaken van senioren om langer zelfstandig en comfortabel thuis te blijven wonen Regionale Energie Strategie (RES) en Voorster Energie Strategie (VES) Inhoud In het najaar van 2020 en het voorjaar van 2021 is er gewerkt aan de totstandkoming van de ontwerp RES 1.0. In deze periode is ook nog een ronde in het kader van de VES doorlopen waarmee wij de betrokkenheid van de inwoners van de gemeente Voorst bevorderen. De ontwerp RES 1.0 bevat het definitieve bod van de Cleantech Regio en het ontwerp is in het voorjaar van 2021 in de inspraak gebracht. In het najaar van 2021 leggen wij de ontwerp RES 1.0, inclusief de resultaten van de inspraak, voor ter vaststelling aan de diverse bevoegde gezagsorganen, waaronder de raad van Voorst. In 2022 wordt de RES 1.0 doorontwikkeld naar de RES 2.0. Beoogd effect Voor het eind van 2021 wordt de RES 1.0 opgeleverd door de Cleantech Regio.

De RES 1.0 wordt vastgesteld door de raden van de deelnemende gemeenten, Provinciale Staten van Gelderland en de Algemeen Besturen van de waterschappen Vallei en Veluwe en Rijn en IJssel. In 2022 wordt de RES 1.0 doorontwikkeld naar de RES 2.0.Daarbij hoort ook de gemeentelijk implementatie van de RES 1.0 in het omgevingsbeleid. In Voorst geven wij aan de betrokkenheid van de inwoners inhoud door middel van een Platform op gemeentelijk niveau. Hier komen de diverse Voorster initiatieven en organisaties die actief zijn op dit terrein samen. Dit is een resultaat van de tweede ronde VES. Verantwoording In 2022 zijn voorbereidingen getroffen om in juli 2023 de RES 2.0 op te leveren. Dat zal een jaarrekening monitoringsdocument zijn. Het onderzoek met betrekking tot windenergie in relatie tot de 2022 Wespendief op de Veluwe is in 2022 afgerond met de conclusie dat het voorlopig niet mogelijk is om windenergieprojecten in de zone van 8 km rond de Veluwe te ontwikkelen. Uit een onderzoek van Tennet is gebleken dat er sprake is capaciteitsgebrek op het net en dat betekent dat aansluiting van projecten op korte termijn niet mogelijk is. Dit is een aandachtspunt voor het monitoringsdocument RES 2.0. Initiatieven rond zon op dak zijn en worden verder gestimuleerd en de monitoring van het geheel is regionaal op een eenduidige manier vorm gegeven.

De meest recente ontwikkeling zijn gedeeld in het Platform Energie Voorst.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn)

Regio Stedendriehoek (Cleantech regio)

16 |

Doel Het leveren van een gewaarborgde bijdrage aan de betaalbaarheid van de stedelijke- of dorpsvernieuwing (waaronder startersleningen en stimuleringsleningen en verduurzamen van gebouwen) door deelneming in het fonds. Cleantech Regio is een samenwerkingsvorm én een gebied. Twee organisaties staan aan de basis van de Cleantech Regio, de Strategische Board Cleantech Regio en de Wgr-regio Stedendriehoek. Ondernemers, overheden en onderwijs en onderzoek hebben één gezamenlijke Agenda Cleantech Regio gemaakt. Hierin staan de ambities en gewenste resultaten voor 2019-2023.

Verbonden partij

Doel Twee thema’s hebben topprioriteit: energietransitie en circulaire economie. Om energieneutraal en circulair te worden, investeren we ook in innovatiekracht, slimme en schone mobiliteit, voldoende toptalenten, onze fijne leefomgeving en een sterk vestigingsklimaat.

Beleidsindicatoren Taakveld Wonen & Bouwen

Wonen & Bouwen

Wonen & bouwen Wonen & Bouwen

Grond-exploitatie

Naam indicator Woonlasten éénpersoonshuishouden

Eenheid 2020 Het gemiddelde 740 euro totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Woonlasten Het gemiddelde 768 euro meerpersoonshuistotaalbedrag in euro's houden per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. WOZ-waarde De gemiddelde WOZ 320.000 woningen waarde van woningen. euro Demografische druk De som van het aantal 84,8% personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar. Nieuwbouw woningen Het aantal 10,1 nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

2021 772 euro

2022 Bron 889 euro COELO Groningen

797 euro

914 euro COELO, Groningen

340.000 euro 86,1%

361.000 CBS euro 87,1% CBS

12,4 Gegevens ABF 2022 nnb Systeem Woningvoorraad

Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

Wat heeft het gekost Exploitatie

8-1 Ruimtelijke ordening 8-2 Grondexploitatie (niet bedrijventer) 8-3 Wonen en bouwen Totaal lasten 8-1 Ruimtelijke ordening 8-2 Grondexploitatie (niet bedrijventer) 8-3 Wonen en bouwen Totaal baten Saldo

Raming 2022 voor wijziging 1.324.661 3.322.455 1.462.688 6.109.804 94.285 3.322.455 971.420 4.388.160 -1.721.644

Raming 2022 na wijziging 1.370.980 3.330.715 1.834.258 6.535.953 94.285 3.322.455 971.420 4.388.160 -2.147.794

Rekening 2022 1.327.968 2.580.979 1.674.020 5.582.968 175.109 3.835.284 1.361.652 5.372.045 -210.923

Saldo 2022 43.012 749.735 160.238 952.986 80.824 512.829 390.232 983.885 1.936.871

Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

| 17

3.2 Mooi Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieprogramma 2018-2022) Verkeer en vervoer Verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt in alle kernen van Voorst. Een totaal integraal mobiliteitsplan samen met de kernen vormt de basis waarbij verkeersveiligheid bovenaan staat. Vooruitlopend op de aanleg van de westelijke randweg Twello moet het integrale mobiliteitsplan mogelijke maatregelen bevatten die de veiligheid op de Molenstraat en de H.W. Iordensweg kunnen verbeteren. Naast veiligheid werken wij het aspect duurzamere mobiliteit uit in het mobiliteitsplan. Gelet op de toenemende milieubelasting (geluid, fijnstof, veiligheid) en het gebruik van niet duurzame energie (fossiele brandstoffen, CO2 effect) moeten wij randvoorwaarden ontwikkelen waardoor minder belastende mobiliteit wordt gestimuleerd. Het herinrichtingsplan voor het centrum van Twello maken wij samen met de ondernemers. We voeren dit plan in zijn geheel uit met eigen middelen nu er geen provinciale bijdragen meer beschikbaar zijn. Wij vinden het belangrijk dat wij initiatieven van ondernemers open tegemoet treden en waar wenselijk ondersteunen. Aan een bloeiende middenstand hechten wij namelijk veel waarde en zij zorgt voor de saamhorigheid en de bevordering van kleinschalige werkgelegenheid.

We willen op deze manier bijdragen aan het behoud en ontwikkelen van de economische functie in het centrum van Twello. Grote dorpscentra in onze regio hebben een aantrekkelijk vestigingsklimaat en bieden ruimte voor meerdere functies: detailhandel, kantoren, onderwijs, wonen, horeca, evenementen, cultuur, sport, etc. Fietsers moeten zoveel mogelijk voorrang krijgen. Er moeten meer vrijliggende fietspaden komen (Nationale fietsagenda 2000). Op de wegen moeten we waar mogelijk meer snelheidsmatigende maatregelen nemen. Dit bevordert de verkeersveiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers. Dit werken wij uit in het nieuwe mobiliteitsplan. Openbaar vervoer De gemeenschappelijke regeling PlusOv basismobiliteit met de gemeenten Hattem en Heerde verzorgt het regiotaxi-vervoer, leerlingenvervoer, Wmo-vervoer, en jeugdwetvervoer. Zie de verdere toelichting in de paragraaf Verbonden Partijen onder Basismobiliteit. Cultureel erfgoed Karakteristieke gebouwen in de gemeente Voorst moeten zoveel mogelijk behouden blijven. Om dit te bereiken onderzoeken we diverse mogelijkheden, bijvoorbeeld door ruimtelijk (meer) te bieden of regels hiervoor op te nemen in bestemmingsplannen. Openbaar groen Het aanplanten van extra groen is een eenvoudige maar doeltreffende maatregel in het bevorderen van de CO2 reductie.

In het kader van klimaatadaptatie zetten we dit beleid voort en waar nodig breiden wij dit uit. Afval Afval wordt in de komende jaren steeds meer ingezet in de verbetering van een circulaire economie. De gemeente Voorst is aandeelhouder geworden bij Circulus Berkel en vanuit dat aandeelhouderschap ondersteunen en stimuleren wij deze vorm van economie. 18 |

Riolering De waterhuishouding vormt een nog onderbelicht aspect binnen het milieuvraagstuk. Hittestress en heftige regenval en droogte zijn punten van aandacht waarvoor we beleid gaan ontwikkelen. Ook bezitters van woningen en overig vastgoed betrekken we hierbij. Een belangrijk aspect hierbij is het tegengaan van de steeds verder toenemende verstening in onze leefomgeving. Duurzaamheid en milieubeheer Met de duurzaamheidsnota en het addendum daarop is een stevig fundament gelegd voor het gemeentelijk duurzaamheidsbeleid. De gemeente Voorst heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn en de te nemen stappen om dit te bereiken zijn vastgelegd in een addendum bij de nota duurzaamheid. We zetten in op vormen van duurzame energie die minder afbreuk doen aan het mooie Voorster landschap. Om uiting te geven aan onze inzet wordt de ambitie van Voorst zodanig lokaal uitgewerkt zodat voor de volgende vier jaar een aanpak ontstaat waarbij de huidige stand van de techniek optimaal wordt ingezet zodat inwoners en bedrijven daar hun bijdrage aan gaan geven. Met betrekking tot de ontwikkeling van luchthaven Teuge houdt de gemeente Voorst vast aan het maximum van 80.000 vliegbewegingen per jaar waarbij de winst van geluidsarmere vliegtuigen in de toekomst ten goede komt aan het geluidsmilieu. Sowieso blijven wij strijdbaar tegen de laagvliegroutes van Lelystad Airport.

Mocht het kabinet de plannen toch doorzetten dan zetten wij ons in om de geleden schade voor luchthaven Teuge te laten compenseren en belangen van de inwoners met garanties vanuit het Rijk geborgd te krijgen waarbij wij ook oplossingen zoeken voor recreatie en toerisme rondom de luchthaven.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

| 19

Wat hebben wij er voor gedaan Activiteiten Verkeer en vervoer Herinrichting van diverse wegen Inhoud Dorpsstraat Twello centrum Het centrum van Twello verbeteren wij gefaseerd. Voor het gehele centrum is een visie opgesteld. Het centrumgedeelte van de Duistervoordseweg, Stationsstraat, Marktstraat en Van Ghentstraat is reeds heringericht. Voor 2022 staat de Dorpsstraat op de planning. In de vormgeving zoeken weverbinding met het reeds heringerichte gedeelte buiten het centrum. In de Dorpsstraat vervangen wij de riolering. Gelijktijdig koppelenwe het regenwater van de openbare ruimte af van de riolering. Hietweideweg, Jupiter, Mozartstraat en Sweelinckstraat in Twello Dit gebied is als aandachtsgebied naar boven gekomen in de klimaatstresstest voor wateroverlast. De riolering vervangen we deels en we leggen een regenwaterriool aan om het water van de openbare ruimte te bergen, infiltreren en af te voeren. Deze maatregelen voorkomen problemen met wateroverlast op straat. De oude verharding vervangen wij door nieuwe bestrating en asfalt. Parmentierstraat in Teuge De asfaltverharding op beton en het straatwerk van deze weg is in slechte staat en we vervangen deze door betonstraatstenen. Dit past beter bij het 30 km/h-regime en uitstraling als woongebied. Gelijktijdig met de reconstructie koppelen wij het regenwater af van de openbare ruimte van de riolering.

Beoogd effect Verbeteren van de leefomgeving. Verantwoording Dorpsstraat Twello centrum Jaarrekening Na een periode van overleg tussen ondernemers en omwonenden voor een breed gedragen 2022 ontwerp, heeft het college in mei 2022 het ontwerp voor de herinrichting van de Dorpsstraat en Schoolstraat in Twello centrum vastgesteld. De exceptioneel gestegen energiekosten en de schaarste op de grondstoffenmarkt hebben gevolgen voor de herinrichting van de Dorpsstraat. Uitvoering van de eerste fase van de werkzaamheden was eind 2022 gereed. Fase twee wordt in het eerste kwartaal van 2023 uitgevoerd. Hietweideweg, Jupiter In verband met de ontwikkellocatie Veluws College/ Gemeentewerf/ brandweerkazerne is de herinrichting naar achter verschoven in de planning. Met de werkzaamheden aan de Mozartstraat (zie hieronder) wordt al wel rekening gehouden met de herinrichting van de Hietweideweg en Jupiter. Mozartstraat en Sweelinckstraat in Twello Het ontwerp voor de Mozartstraat en Sweelinckstraat is vastgesteld en het project is aanbesteed. Door de gestegen prijzen afgelopen periode is de aanneemsom bijna 15% hoger dan begroot. Door de lange levertijden van de betonbuizen wordt begin 2023 pas gestart met de werkzaamheden. Parmentierstraat in Teuge De herinrichting van de Parmentierstraat wordt aansluitend uitgevoerd aan het realiseren van de nieuwe woonwijk Teuge Oost.

De voorbereiding en informatieavond voor omwonenden is in het najaar van 2022 uitgevoerd. De aanbestedingsprocedure is opgestart.

20 |

Verbetering verkeersveiligheid Inhoud In 2017 heeft de gemeenteraad besloten tot doortrekking van de westelijke randweg om Twello. Op verzoek van en in samenwerking met de provincie Gelderland en ProRail zijn naast de randweg overige spoor- en wegmaatregelen in beeld gebracht voor een veilige en bereikbare kern Twello en gemeente Voorst. Met de uitvoering van dit plan, het WWL-plan, verbetert het woon- en leefklimaat in de gemeente Voorst en vooral in Twello en versterkt ook het economisch vestigingsklimaat. In januari 2021 heeft de gemeenteraad besloten om het overleg met de partners voort te zetten om, met een maximale bijdrage van 8 miljoen, tot uitvoering van het WWL-plan te komen. De maatregelen op de lijn Apeldoorn-Zutphen, onderdeel van het WWL-plan, zijn uit het WWL-plan gehouden. Beoogd effect Verbeteren van de veiligheid op de weg en op het spoor, van de (regionale) bereikbaarheid voor een goed vestigingsklimaat en van de leefbaarheid en het woonklimaat in Twello. Verantwoording Het Programma Mobiliteit 2020 t/m 2030 is voor de kern Twello niet meer actueel na de Jaarrekening besluitvorming over de randweg Twello en maatregelen aan het spoor in juni 2022. Voor de kern 2022 Twello is een nieuw verkeersplan nodig, passend binnen de doelen en ambities uit het Programma Mobiliteit 2020 t/m 2030 (o.a. veiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid, duurzaamheid).

Wij starten daarvoor een nieuw verkeersonderzoek met o.a. verkeerstellingen, een actualisatie van het verkeersmodel, extern adviesbureau, participatie. In 2022 zijn drie verkeersonderzoeken voor Twello opgeleverd: - Verkeersveiligheidsstudie Twello (basisschoollocaties) - Verkeersonderzoek Zuiderlaan Twello - Verkeersonderzoek Twello Noord Meerdere kleine maatregelen voeren we op korte termijn uit. Adviezen over grootschalige aanpassingen nemen we mee bij de totstandkoming van het aangekondigde verkeersplan voor Twello. De aanpassing van wegen is afhankelijk van de toekomstige functie en daarbij horende inrichting. Kwaliteitsverbetering omgeving A1-verbreding Inhoud Door Rijkswaterstaat wordt samen met de provincies Gelderland en Overijssel en de Cleantech regio gewerkt aan de verbreding van de A1 tussen Apeldoorn en Azelo. Hierbij wordt het gedeelte van de A1 dat door de gemeente Voorst loopt verbreed naar 2x4 rijstroken. Dit heeft gevolgen voor de inpassing van de A1 in onze gemeente. Fase 1 is inmiddels voltooid. Fase 2 loopt vanaf Apeldoorn tot de afslag Twello/Posterenk en loopt in de periode van 2021 tot 2025. Voor een goede inpassing van de verbreding voeren wij de komende jaren enkele landschappelijke projecten uit.

Deze projecten, waaronder de Poort van Twello, de onderdoorgang Groote Wetering, Gebiedsopgave Wilp-Achterhoek, A1 miljoen bomen, landschapvisie Posterenk en de ontwikkeling van het klompenpad Posterenk worden in samenwerking met Rijkswaterstaat, de provincie, het waterschap, landschapsbeheer Gelderland, de gemeente Apeldoorn en de omgeving voorbereid en uitgevoerd. Beoogd effect Het met deze werkzaamheden realiseren van een kwaliteitsverbetering voor de fysieke leefomgeving bovenop de plannen voor een betere verkeersdoorstroming. Verantwoording Aannemer Heijmans voert in opdracht van Rijkswaterstaat de werkzaamheden uit voor de verbreding Jaarrekening van de A1 tweede fase, tussen Apeldoorn en afrit Twello. De gebiedsontwikkelingen Poort van 2022 Twello en Groote Wetering maken onderdeel uit van de werkzaamheden en zijn vastgelegd in samenwerkingsovereenkomsten. Daarnaast zijn we in gesprek met Rijkswaterstaat en aannemer Heijmans om ook de werkzaamheden ten behoeve van de gebiedsontwikkeling Wilp-Achterhoek uit te voeren binnen de uitvoeringsperiode van de verbreding van de A1. Het gaat om het aanbrengen van een bovenwettelijk geluidsscherm langs de A1. De opdracht is in 2022 verleend en de vergunningaanvraag wordt voorbereid. De voorbereidingen voor ontwikkeling van het Klompenpad Posterenk zijn nagenoeg voltooid. De opening van dit pad is gepland in 2023.

Tevens is er in het najaar van 2022 een project Kwaliteitsimpuls Posterenk gestart. De startavond was in september en is zeer goed bezocht. 35 bewoners van het buitengebied rondom Posterenk hebben zich aangemeld voor verbetering van landschap en biodiversiteit. Met Rijkswaterstaat & Waterschap Vallei en Veluwe heeft overleg plaatsgevonden over gebruik van onderhoudspaden langs de watergang ten behoeve van een ommetje voor het dorp Posterenk. Verbetering fietsroutes (fietssnelwegen) Inhoud In 2015 is door de Cleantech Regio, inclusief de gemeente Voorst, de "go" uitgesproken voor de regionale fietsroute Apeldoorn – Deventer. De 1e fase aan maatregelen is uitgevoerd. De Woudweg in Teuge is onderdeel van de snelfietsroute F344. Hier willen wij inzetten op de naleving van de maximumsnelheid, inrichten volgens Duurzaam Veilig en het waarborgen van verkeersveiligheid fietsers door het treffen van fysieke maatregelen. Hierbij sluiten wij aan op het aangepaste wegontwerp van de weg op het Apeldoorns grondgebied. Beoogd effect Het verbeteren van de (snel)fietsroutes om zodoende het fietsgebruik te stimuleren.

| 21

Verantwoording De Woudweg maakt onderdeel uit van de snelfietsroute tussen Apeldoorn, Twello en Deventer Jaarrekening (snelfietsroute F344). De Woudweg is in 2021 en 2022 - zowel binnen als buiten de bebouwde kom 2022 van Teuge - heringericht tot fietsstraat. Daarnaast is de fietstunnel tussen Deventer en Twello in 2022 voorzien van een muurschildering. Met de herinrichting van de Woudweg zijn de gemeentelijke wegen, die onderdeel uitmaken van de snelfietsroute, ingericht conform de ontwerprichtlijnen voor snelfietsroutes. De Provincie Gelderland is initiatiefnemer voor het vervolgonderzoek naar de resterende knelpunten van de snelfietsroute langs de provinciale weg N344. De gemeente Deventer is initiatiefnemer voor het verder onderzoek naar fietsvoorzieningen op de IJsselbruggen. Beide vervolgonderzoeken worden medio 2023 opgestart.

22 |

Openbaar vervoer Verbetering openbaar vervoer Inhoud Op 30 mei 2018 heeft Provinciale Staten Gelderland de Nota van Uitgangspunten voor de concessies openbaar vervoer vastgesteld. In vervolg op de OV-visie van de provincie (2014) is onderscheid gemaakt tussen A, B en C lijnen, waarbij meer flexibiliteit mogelijk is bij zogeheten ontwikkellijnen (C-lijnen). Als regio hebben wij onze wensen ingebracht voor de nieuwe concessieuitvraag. De nieuwe concessie IJssel-Vecht was gegund aan Keolis, maar vanwege de onjuiste informatie van Keolis tijdens de aanbesteding, is deze ingetrokken. Vanwege de mogelijke gevolgen van corona wordt de Nota van Uitgangspunten gewijzigd en het openbaar vervoer versoberd. De provincie acht dit noodzakelijk om in ieder geval een vervoerder te contracteren in deze onzekere tijden voor het openbaar vervoer. Ondertussen blijven provincie en andere partijen in het kader van de OV-visie nadenken over bestaande en nieuwe vervoersconcepten, zodat er ook in het landelijk gebied een vervoersaanbod blijft Beoogd effect Het behouden van het openbaar vervoer in de gemeente Voorst en de Cleantech regio en waar mogelijk het vervoersaanbod verbeteren. Verantwoording De concessie IJssel-Vecht, waar de gemeente Voorst onderdeel van uitmaakt, is gegund aan Jaarrekening vervoerder EBS.

In eerste instantie worden alle buslijnen ook in de nieuwe concessie aangeboden, 2022 maar kan de vorm variëren. De concessie is in december 2022 ingegaan. Jaarlijks wordt de dienstregeling geëvalueerd en kunnen buslijnen worden bijgesteld. Wij volgen de ontwikkelingen nauwgezet, worden betrokken bij de jaarlijkse evaluatie en pleiten voor het behoud van het bestaande aanbod openbaar vervoer, tenzij er alternatieve, betere vervoermogelijkheden worden aangeboden.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aanleg fietspad en natuurvriendelijke oever De Fliert Inhoud In samenwerking met Waterschap Vallei en Veluwe zijn wij een project gestart om tussen de Voordersteeg en de Vermeersweg een fietsroute en een natuurvriendelijke oever langs de Fliert te realiseren. Het waterschap heeft reeds een natuurvriendelijke oever aangelegd. Vanwege bezwaren op de vergunning voor het fietspad langs de Fliert is het fietspad nog niet aangelegd. In overleg met de bezwaarmakers is de vergunningprocedure stilgelegd en gaan wij de komende tijd opnieuw in gesprek met de bezwaarmakers. Zolang de gesprekken plaatsvinden of zolang de procedure van de aanlegvergunning nog niet is afgerond, leggen wij het fietspad nog niet aan. Beoogd effect Door deze ontwikkeling ontstaat er een aantrekkelijke fiets- en wandelroute met ruimte voor landschapsherstel, natuurontwikkeling en ecologie. Verantwoording De overleggen met de werkgroep Fliert Natuurlijk hebben er in 2022 toe geleid dat de aanleg van het Jaarrekening fietspad niet doorgaat. Er is in 2022 grotendeels consensus bereikt over een wandelpad en waar die 2022 komt te liggen. Een klein deel van dit pad gaat over particuliere gronden, de overleggen hierover zijn gaande. De verwachting is dat we hier op korte termijn overeenstemming over bereiken.

Dan wordt er samen met de werkgroep, het Waterschap en Stichting IJssellandschap gecommuniceerd over materiaalkeuze en tijdstip van aanleg. De verwachting is dat realisatie komende nazomer plaatsvindt.

| 23

Polder Nijbroek Inhoud De Polder Nijbroek is een nu nog relatief gaaf 14e eeuws cultuurlandschap die het waard is te behouden en waar mogelijk te herstellen. Hiervoor hebben we een gebiedsproces gestart in de lijn van het ‘Weteringse Broek’. In dit proces wordt tevens gekeken naar een klimaatrobuuste inrichting en de mogelijkheden van ‘energielandschap’ als leverancier voor duurzame energie. Burgerparticipatie is uitgangspunt in dit proces, vier werkgroepen zijn bezig met diverse thema’s. In 2022 vervolgen wij ons proces om samen met de stakeholders dit project verder concrete vorm te geven. Nadere ondersteuning voor dit project volgt uit de toekenning van de zogenaamde Erfgoed Deal vanuit Rijk en provincie. Deze financiële bijdrage is speciaal bedoeld voor projecten die op een ‘erfgoedinclusieve’ manier bijdragen aan het klimaatadaptief maken van polder Nijbroek. Ook dit onderdeel is inmiddels gestart en pakken we samen met de Nijbroekers op. Beoogd effect Het verbinden van gebiedsambities en –kansen met individuele ambities van bewoners en ondernemers. Verantwoording We zijn in overleg met diverse bewoners, gebruikers en liefhebbers van de Polder over afstemming Jaarrekening en voorbereiding van diverse projecten. Zo stoppen een tweetal agrariërs uit het gebied.

Gezamenlijk 2022 is er een zoektocht geweest naar een passende oplossing zodat de diverse doelen die spelen in het gebied bediend kunnen worden. Hierover is met de raad tijdens een informele bijeenkomst gecommuniceerd. Er is onderzoek verricht naar de kwaliteiten van het historische hakhoutcomplex aan de Vaassenseweg. Hieruit is een vrijwilligersgroep ontstaan die onder leiding van een professional het (achterstallig) beheer uitvoert. Een aantal informatieve bijeenkomsten zijn er de afgelopen periode georganiseerd in Nijbroek en Terwolde om gezamenlijk met bewoners, bedrijven en het Waterschap op zoek te gaan naar herbestemming van het oude gemaal Baron van der Feltz. Door een grondaankoop/ruil zijn we op zoek naar verhoging van de cultuurhistorische natuurwaarden op percelen langs de Nijbroekse Wetering. Tevens is afgelopen zomer onder grote belangstelling het Niebroekerpad kids geopend. Uitvoering ecologisch maaibeheer Inhoud Het ecologisch maaibeheer, dat is gestart naar aanleiding van het regionale project Biobased Industry in de Cleantech regio, wordt voortgezet. Er is binnen de gemeente Voorst een start gemaakt met het ecologisch beheer van sloten en bermen. Sloten schonen we extensiever zodat er meer mogelijkheden ontstaan voor voedsel en schuilgelegenheid voor diverse flora en fauna.

Bermen maaien we daar waar dit vanuit verkeersveiligheid is vereist (eerste 60 cm kant weg en uitzichthoeken). Daar waar het kan en waar het een opwaardering van de biodiversiteit oplevert pakken wij dit op. Beoogd effect Door in de wijze van het maaibeheer rekening te houden met de aanwezige flora en fauna bewerkstelligen we een verhoging van de natuurwaarde en biodiversiteit. Verantwoording Sinds 2021 zijn we actief met het extensiever beheer van met name bermen in het buitengebied van Jaarrekening de gemeente Voorst. Daar waar zonder veel moeite veel ‘’bloeiwinst’’ was te halen zijn opgepakt. 2022 Alle bermen binnen de Voorster grenzen worden eenmaal per twee jaar gemaaid. Jaarlijks wordt dus 50% van ons areaal aan bermen gemaaid en wordt er gebruik gemaakt van de ecokop (ecologische maaier). De overige 50% blijft staan zodat soorten kunnen overwinteren en overleven. Wél wordt met name in het kader van de verkeersveiligheid (maand mei-juni) de eerste 60/80 cm van alle bermen geklepeld. Herziening bestaand beleidskader openbaar groen Inhoud Het beleidsdeel van het programma Groen is vastgesteld door de gemeenteraad in november 2020. Door de coronacrisis is het financiële deel in 2020 niet voorgelegd aan de gemeenteraad. In 2021 is het financiële uitvoeringsprogramma opgenomen in de Prioriteitennota.

In 2022 kan daarmee met de uitvoering van het Programma Groen worden gestart. De thema´s zoals vastgesteld in de omgevingsvisie zijn hiervoor de leidraad: leefbaarheid, duurzaamheid en biodiversiteit. Beoogd effect Invulling geven aan de in de omgevingsvisie vastgestelde ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij de trefwoorden zijn kwaliteit, verbinding en duurzaamheid. Verantwoording Door een gebrek aan tijd en personele bezetting heeft de uitvoering van het Programma Groen Jaarrekening vertraging opgelopen. Wel is er in de tweede helft van 2022 een start gemaakt met het opstellen 2022 van de groenvisies per kern. Het betreft hier als eerste het opstellen van de groenvisie voor de kern Twello. Voorst, Wilp en Klarenbeek volgen hierna.

24 |

Riolering Afkoppelen hemelwater Inhoud Gelijktijdig met de reconstructieprojecten, zoals deze beschreven zijn in ´Verkeer en Vervoer´, koppelen we ook in 2022 het hemelwater van grote delen van de openbare ruimte af van de riolering. Daarnaast sluiten we hemelwater van nieuwbouwprojecten niet aan. Ook stimuleren we particulieren om af te koppelen door het leveren van materialen en het vergroenen van tuinen. We hebben ons daarvoor aangesloten bij Operatie Steenbreek om tuinen te vergroenen en hiermee de sponswerking van de bodem te verhogen. Bijkomend effect hiervan is tevens dat de uitstraling van straten en buurten groener wordt. Beoogd effect Door het afkoppelen van hemelwater wordt dit schone water niet meer vermengd met het vuile rioolwater maar kan het terugvloeien naar de bodem of oppervlakte water. Ook ontzien we hiermee de rioolgemalen en rioolwaterzuivering. Tevens past het in de lijn van klimaatadaptatie omdat het verdroging tegen gaat en het rioolstelsel robuuster maakt voor heftiger regenval. Hierdoor treedt minder overlast op door riooloverstorten en rioolwater op straat. Ook geeft het water en groen verkoeling in de leefomgeving. Verantwoording Op dit moment wordt het regenwater van de resterende delen van de Dorpsstraat /Schoolstraat, en Jaarrekening het Marktplein afgekoppeld.

Ook is in 2022 het afkoppelen van een groot deel van de Mozartstraat 2022 en de Lindelaan voorbereid. Een duiker tussen de Zwarte Kolkweg en het achter gelegen gebied is vernieuwd. Hiermee is de waterhuishouding op deze gronden weer optimaal. Er wordt nog altijd goed gebruik gemaakt van de afkoppelbijdrageregeling voor particulieren. Het contract met de Wildkamp is weer met een jaar verlengd. Vrijvervalriolering Inhoud Ten oosten van de Holthuizerstraat ligt achter een bergbezinkleiding een groene berging. Deze berging zorgt voor een laatste nabezinking voordat overstortend rioolwater in de Fliert belandt. Door de toekomstige woningbouw is het wenselijk deze berging onder de grond te brengen om zo (geuren visuele)overlast en problemen met de volksgezondheid te voorkomen. Beoogd effect Gevaar, overlast en hinder voorkomen. Verantwoording Het gemaal Bremstraat is in 2022 aanbesteed voor grootschalige renovatie. De gehele gemaalkelder Jaarrekening wordt vervangen, wel kan deze in omvang aanzienlijk verkleind worden. 2022

| 25

Klimaatadaptatie Inhoud In 2018 zijn stresstesten uitgevoerd waarbij is gekeken naar de effecten van klimaatwijzigingen op het gebied van wateroverlast, droogte en hitte. De resultaten hiervan hebben we verwerkt in het Programma Water 2020-2025. In 2020 wilden wij risicodialogen met de kernen houden waarbij wij inzoomen op de gemaakte stresstestkaarten. Door corona is dit nog niet gebeurd. Wel hebben we regelmatig risicodialogen gevoerd met IJsseldal Wonen, het waterschap, buurgemeenten. Ook haken we aan bij andere (regionale) gremia. Op basis van het eind 2020 vastgestelde Regionale Adaptatie Plan (RAP) werken we samen met onze manifestpartners, het waterschap en de inliggende gemeenten, aan de uitvoering van het bijbehorende werkplan. Voor de eerste twee jaar zijn de opgaven vooral gericht op onderzoeken. Voor het einde van 2021 maken we in de regio een eerste aanvraag gereed voor de door het rijk beschikbaar gestelde ‘Impulsgelden Klimaatadaptatie’. Beoogd effect Op deze wijze proberen wij de gemeente voor te bereiden op de komende klimaatwijzigingen. Verantwoording In Teuge is een tweede informatieavond gehouden na wateroverlast begin 2022. We hebben Jaarrekening het rioolstelsel van de kern laten doorrekenen met enkele alternatieven voor verbetering.

Naar 2022 aanleiding hiervan heeft de provincie een koppeling gemaakt van het regenwaterriool in de Parallelweg naar het gemeentelijk regenwaterstelsel. Ook hebben we enkele duikers gereinigd en is de onderhoudsfrequentie van de afvoerende watergangen verhoogd naar 2x per jaar. Het afkoppelen en vergroenen van het Barteldplein is verder voorbereid in overleg met ondernemers. Vooral de vermindering van parkeerplaatsen leidde tot discussie. In gesprek met hen en IJsseldal Wonen wordt gezocht naar een oplossing. De onderzoeken naar uitbreiding van de drinkwaterwinning in Twello lopen nu bij Vitens. Gezocht wordt naar locaties buiten het huidige beschermingsgebied. Op het gebied van klimaatadaptief bouwen zijn binnen de regio van het Samenwerkingsverband Water Oost Veluwe stappen gezet om te komen tot regionale afspraken. Daarnaast wordt bij de nieuwbouw- en inbreidingslocaties het regenwater apart van het vuile water gehouden en zo veel mogelijk binnen het plangebied geborgen en geïnfiltreerd.

Cultureel erfgoed Karakteristieke gebouwen Inhoud In juli 2020 hebben wij de raad geïnformeerd over de stand van zaken over de uitvoering van de motie die is aangenomen op 24 juni 2019. In deze motie werd het college opgedragen om in beeld te brengen welke karakteristieke, cultuurhistorisch relevante gebouwen specifieke bescherming behoeven. De inventarisatie van karakteristieke bouwwerken in het buitengebied hebben we afgerond en voor de kernen starten we in het najaar; we kiezen voor bescherming via een bestemmingsplan en hebben nagedacht over de wijze van advies en ondersteuning. We kiezen ervoor om eigenaren van karakteristieke bouwwerken in een vroeg stadium te adviseren en te begeleiden bij hun (ver)bouwplannen. Zo kunnen we de desbetreffende eigenaren informeren over hoe om te gaan met hun historische gebouwen bij restauratie, verbouw en herbestemming. De eerste werkzaamheden voor het opstellen van het nieuwe paraplubestemmingsplan voor het buitengebied zijn gestart. De verwachting is dat wij dit plan eind 2021 ter vaststelling aan de raad aanbieden. Als wij de inventarisatie van karakteristieke bouwwerken in de kernen hebben afgerond, starten we in 2021 ook met de voorbereidingen voor een nieuw bestemmingsplan. Naar verwachting bieden wij u dit medio 2022 aan voor vaststelling. Beoogd effect Beschermen karakteristieke panden en bouwwerken.

Verantwoording In het laatste kwartaal van 2022 is een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd, met als doel Jaarrekening om de bevoegdheid tot het aanwijzen van een karakteristiek pand neer te leggen bij het college. 2022 Op dit ontwerpbestemmingsplan zijn 180 zienswijzen binnen gekomen. Het college heeft daarom besloten het ontwerpbestemmingsplan uit de procedure te halen en hiermee de bevoegdheid bij de gemeenteraad te laten. Tevens is aangegeven dat de motie uit 2019 niet verder kan worden uitgevoerd. Hierover is de raad eind 2022 geinformeerd.

26 |

Afval Stimulering circulaire economie door uitvoering te geven aan de motie "Luier niet voor(s)t, maar zamel in" Inhoud Op dit moment is er nog geen geschikte luierverwerking. We zijn bezig met het voorbereiden van een project om wasbare luiers te promoten, dit project wordt in 2022 uitgerold. In het najaar 2021 bent u hierover geïnformeerd. Beoogd effect Vermindering luierafval en een milieukundig acceptabele, efficiënte en service gerichtere invulling van luierinzameling in de gemeente Voorst. Verantwoording Op dit moment is er nog geen geschikte grootschalige luierverwerking. In 2022 hebben wij ons Jaarrekening ingezet op voorkomen van afval door middel van de wasbare luier. Er wordt een webpagina gemaakt 2022 met alle informatie en er komen flyers beschikbaar. In het nieuwe grondstoffenplan, dat per 1 januari 2024 in werking treedt, krijgt ook de luierinzameling en -verwerking een plek. In 2022 zijn wij gestart met de voorbereidingen hiervoor. Herijking afvalinzameling en -verwerkingsstructuur Inhoud Volgens het programma Milieu, afval en Duurzaamheid gaan wij ons in 2022 beraden op het proces hoe te komen tot een afvalinzameling en -verwerkingsstructuur voor de gemeente Voorst na 2023 en de rol voor de inwoners en de raad binnen dit proces.