Fusie Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ) en Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV)

Voorstel aan de gemeenteraad

30 mei 2023

Onderwerp:

fusie Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ) en Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV)

Nummer: 324556

Programma:

2. Mooi Voorst

Openbaar

Voorstel van het college 1. Onderschrijven van het voorgestelde fusieproces tussen OVIJ en ODNV tot Omgevingsdienst Veluwe (ODVeluwe). 2. Akkoord gaan met de voorgestelde positieve zienswijze over het concept van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) ODVeluwe. Inleiding Op 3 april 2023 hebben wij u met een Informatieve Beeldvormende Bijeenkomst (IBB) een toelichting gegeven op de voorgenomen fusie tussen de OVIJ en de ODNV tot ODVeluwe met als streefingangsdatum 1 januari 2024. Wij hebben aangekondigd in 2023 tweemaal de nieuwe GR van de ODVeluwe aan u voor te leggen. Dit is de eerste keer. De concept GR wordt tegelijk voorgelegd aan alle dertien deelnemers (twaalf gemeenten en de provincie Gelderland) van de toekomstige ODVeluwe. Het Bedrijfsplan en het Addendum bedrijfsplan zijn ter kennisneming bijgevoegd. De besluiten die wij op dit moment van u vragen, zijn bedoeld als richtinggevend en hebben niet de status van een formeel-juridische eindbeslissing. Argumenten 1.1 Een dergelijke fusie is noodzakelijk De fusie leidt tot een robuustere omgevingsdienst. De OVIJ en de ODNV zijn landelijk gezien de twee kleinste omgevingsdiensten. Bij beide diensten bleek dat in de toekomst niet meer kan worden voldaan aan de eisen die de externe ontwikkelingen en de eigen deelnemers aan hen stellen.

Er is onvoldoende bezetting op belangrijke functies en het wordt steeds moeilijker om invulling te geven aan de landelijke kwaliteitseisen. In het landelijke Interbestuurlijk Programma (IBP) Versterking vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)-stelsel voldoet de OVIJ naar verwachting niet aan de minimumeisen. 1.2 Een nog grotere fusie is niet nodig Met deze fusie verwachten wij een voldoende robuuste omgevingsdienst te creëren. 2.1 Het geven van een positieve zienswijze helpt het fusieproces Conform de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) dient de raad eerst kennis te nemen van een nieuwe GR. Na het verstrijken van de zienswijzetermijn en het eventueel aanpassen van de GR, ontvangt u over enige tijd het verzoek om toestemming om de GR aan te gaan. Het bijvoegen van een positief geformuleerde concept-zienswijzebrief is niet gebruikelijk voor de gemeente Voorst, maar wel bij een aantal andere deelnemers. Omwille van een eenduidige aanpak is deze aanpak hier ook gevolgd. Indien u een positieve zienswijze wilt afgeven, dan kunt u hier gebruik van maken. Hierdoor krijgt de omgevingsdienst sneller duidelijkheid. De omgevingsdienst wil al in de zomerperiode starten met de inrichting van de nieuwe organisatie. De zienswijze dient gericht te zijn aan het college, aangezien er nog geen openbaar lichaam is waaraan de zienswijze gericht kan worden.

2.2 De tekst van deze concept GR is door de deelnemende gemeenten gezamenlijk opgesteld en wij staan daar achter De voorgestelde GR-tekst (inclusief de toelichting op de tekst) is tot stand gekomen in nauwe ambtelijke samenwerking van de twaalf deelnemende gemeenten en gebaseerd op de huidige GR-teksten van de OVIJ en de ODNV. Deze zijn - waar mogelijk - samengevoegd. Dankzij de ervaring van de afgelopen jaren kon uit beide teksten het beste worden gehaald en zijn delen verwijderd die in de praktijk niet goed werkten of overbodig bleken.

-1-

2.3 De tekst van de GR voldoet aan de eisen van de nieuwe Wgr In de nieuwe Wgr is de rol van de gemeenteraad uitgebreid. In de concept GR zijn daarom in hoofdstuk 6 (informatie en verantwoording) verschillende artikelen opgenomen: − artikel 23 regelt de informatieplicht; − artikel 25 beschrijft de mogelijkheid voor het uitbrengen van een zienswijze op kaderstellende strategische en meerjarenplannen; − artikel 26 gaat in op participatie door ingezetenen en belanghebbenden; en − artikel 27 regelt de evaluatie, hierin is opgenomen dat de GR elke vier jaar wordt geëvalueerd; deze evaluatie gebeurt in het laatste jaar van een raadsperiode. 2.4 Wij onderschrijven het voorstel om geen adviescommissie op te richten In de concept GR wordt niets vastgesteld over een regionale raadsadviescommissie. Dit omdat wij verwachten, dat u deze niet wenst op te richten voor de omgevingsdienst. De omgevingsdienst is namelijk een uitvoeringsorganisatie, geen beleid makende organisatie. Wanneer u in een later stadium alsnog een adviescommissie wenst in te stellen, dan kan dat volgens de nieuwe Wgr alsnog zonder de GR aan te passen. 2.5 De regel over gewogen stemverhouding vinden wij acceptabel In de nieuwe GR is artikel 10 lid 7 toegevoegd over een gewogen stemverhouding bij herstemming.

Het toevoegen van een dergelijke regel, vindt zijn oorsprong in de enorme verschillen in bijdrage tussen de deelnemers, die allen één stem in het AB zullen hebben. Het nu geformuleerde artikel is acceptabel, om meerdere redenen. Ten eerste omdat een herstemming vrijwel niet voorkomt. Ten tweede omdat twee derde van de stemmen nodig is voor herstemming. Ten derde, omdat géén van de deelnemers een gewogen stem heeft die kan leiden tot een meerderheid (Apeldoorn, de grootste deelnemer, krijgt een gewogen stem van 34%). Risico's Wij zien geen inhoudelijke of juridische risico's in de fusie en ook niet in het vaststellen van de bijgevoegde GR. Financiële toelichting In dit raadsvoorstel wordt geen akkoord gevraagd op de bijgevoegde begroting. Deze hebben wij alleen ter toelichting bijgevoegd. In de normale begrotingscyclus heeft u de ontwerpbegroting OVIJ 2024 al voorgelegd gekregen. Aangezien ODVeluwe formeel nog niet bestaat, kan op dit moment het gebruikelijke traject voor het vaststellen van de begroting niet worden gevolgd. Dit is een bijzondere, eenmalige situatie. Na de oprichting van ODVeluwe per 1 januari 2024 kan het normale traject weer worden gevolgd, waarbij u over (toekomstige) begrotingen zoals gebruikelijk een zienswijze kunt geven.

De bijdrage van de gemeente Voorst voor de OVIJ voor 2024 is € 595.318, zoals meegedeeld in onze raadsmededeling over de begrotingscyclus. In de bijgevoegde begroting ODVeluwe 2024 (in het document Addendum bedrijfsplan) staat een bijdrage van Voorst van € 611.332. Dit is € 16.014 hoger (3%). Deze lichte verhoging is een afwijking op een eerder gedane, mondelinge toezegging (tijdens het ronde-tafelgesprek van 27 maart 2023) dat de fusie niet leidt tot een verhoging van de bijdrage. In bijgevoegde brief van 17 mei 2023 staat een uitgebreide toelichting wat de oorzaak van deze verhoging is. Deze verhoging is voor een deel een gevolg van indexeringen, die in de nieuwe begroting anders doorwerken. Ook is de verhoging het gevolg van een kwaliteitsverbetering op het gebied van opleidingskosten, ontwikkelbudget en een schaalsprong van tien medewerkers. Deze verhoging van de bijdrage is onvermijdelijk en heeft een goede reden in het lopende IBP. In de begroting is te zien dat er ook sprake is van een toename van de productieve uren van de OVIJ (van 4.977 naar 6.250 voor de gemeente Voorst). Verder is er sprake van eenmalige fusiekosten. Deze worden geraamd op totaal € 575.000. Deze kosten worden in 2023 gemaakt. De dekking van deze kosten is door de omgevingsdiensten al voorzien, onder meer door een landelijke Tijdelijke regeling Specifieke Uitkering (SPUK)-subsidie.

-2-

Vervolgactie college − Wanneer alle gemeenteraden van alle deelnemers een positieve zienswijze geven, dan komen wij na het zomerreces bij u terug om toestemming te vragen om de GR vast te stellen. − Wanneer één of meerdere van de deelnemers een zienswijze geeft die leidt tot kleine aanpassingen van de tekst van de GR, dan komen wij eveneens dit jaar bij u terug om de GR vast te stellen, waarbij wij een toelichting geven op de wijzigingen. − Wanneer een meerderheid van de deelnemers een substantieel negatieve zienswijze geeft, dan is een extra besluitvormende ronde nodig (en wordt de streefdatum van 1 januari 2024 niet gehaald).

Het college van burgemeester en wethouders, Paula Jorritsma-Verkade, burgemeester Lisette Wolbers-Cents, secretaris Bijlagen: − GR ODVeluwe, versie 5-4-2023 − conceptzienswijzebrief GR ODVeluwe − bedrijfsplan "Voor een omgevingsdienst Veluwe" van 8-6-2022 − addendum bedrijfsplan met begroting ODVeluwe 2024 − brief aanvullende informatie van 17-5-2023 Gerelateerde stukken: − raadsmededeling intentieverklaring samenwerking OVIJ en ODNV − raadsmededeling ontwerpbegroting 2024 en jaarstukken 2022 OVIJ rv-324556-fusie_OVIJ_en_ODNV

-3-

Informatie over dit voorstel: portefeuillehouder: Bert Visser medewerker: Waldo Ogg, beleidsadviseur milieu 0571-27 93 46 w.ogg@voorst.nl