Evaluatie Kadernota schuldhulpverlening 2020-2023

Evaluatie Kadernota schuldhulpverlening 2020-2023

Datum: 16-04-2024 -1-

Inleiding In deze evaluatie staat de schuldhulpverlening in de periode 2020-2023 beschreven. Zijn de plannen uit de Kadernota Schuldhulpverlening 2020-2023 waargemaakt? Wat is goed gegaan? En wat kan beter? In het eerste deel staat wat er is gedaan in de periode 2020-2023. En wat nog aandacht nodig heeft. In het tweede staan de conclusie en de aanbevelingen. En in het derde deel staat het “stoplichtenoverzicht”. Daarin staan alle activiteiten, met een aanduiding of de activiteit is afgerond (groen), deels is afgerond (oranje) of niet is afgerond (rood). Het laatste onderdeel is het schema schuldhulpverlening. Een korte terugblik De gemeenteraad stelde op 26 oktober 2020 de Kadernota Schuldhulpverlening 2020-2023 vast. En op 1 januari 2021 werd de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs) gewijzigd. Gemeenten werden daarmee verplicht om twee nieuwe taken op te pakken: -vroegsignalering van betalingsachterstanden; -schuldhulpverlening voor kleine ondernemers. In de evaluatie leest u hoe de gemeente Voorst deze nieuwe taken heeft opgepakt. Onvoorspelbare jaren 2020 tot en met 2023 waren onvoorspelbare jaren, met onverwachte gebeurtenissen. Gebeurtenissen die veel invloed hadden op alle inwoners: de coronapandemie, de oorlog in Oekraïne en de hoge kosten voor energie en levensmiddelen.

Nog beter samenwerken voor en met de inwoners De afgelopen vier jaar hebben de hulpverleners, de consulenten en de vrijwilligers intensief samengewerkt. Samen hebben zij gewerkt aan het verder verbeteren van de hulp aan inwoners. De meeste plannen hebben zij uitgevoerd. Een deel van de taken is niet afgerond. Bijvoorbeeld vanwege het extra werk voor de energietoeslagen en door wisselingen in personeel. De informatie en de aanbevelingen uit deze evaluatie worden gebruikt voor het nieuwe beleid. Het nieuwe beleid voor schuldhulpverlening komt in de Kadernota Sociaal Domein 2025-2028. De gemeenteraad en de Adviesraad sociaal domein Nadat het college de evaluatie heeft vastgesteld, ontvangt de gemeenteraad een raadsinformatienota over deze evaluatie. Ook de Adviesraad sociaal domein ontvangt de evaluatie. Zo blijven zij allen op de hoogte van de schuldhulpverlening in onze gemeente.

-2-

1. Evaluatie Hieronder staan diverse vormen van financiële hulpverlening en ondersteuning op een rijtje. Per onderwerp staat er wat er in de periode 2020-2023 is gedaan. De aanbevelingen staan onderaan. Deze evaluatie en de aanbevelingen worden geraadpleegd, als de gemeente Voorst nieuw beleid opstelt voor de periode 2025-2028 voor schuldhulpverlening. Het nieuwe beleid wordt opgenomen in de Kadernota Sociaal Domein 2025-2028. Het aantal huishoudens met problematische schulden In 2023 had 95 % van de huishoudens in de gemeente Voorst geen problematische schulden. In één op de twintig huishoudens (5% van de huishoudens) was er wel sprake van problematische schulden. Dan is er tenminste één gezinslid met een problematische schuld. Een problematische schuld is een schuld die men moeilijk zonder hulp kan aflossen. Dit soort schulden zorgen voor veel spanningen. Deze spanningen lijden vaak tot psychische of lichamelijke gezondheidsproblemen. Naast huishoudens met problematische schulden, zijn er ook huishoudens met kleinere schulden. Deze huishoudens kunnen de schulden zelf nog aflossen. Tabel Percentages huishoudens met schulden in de gemeente Voorst, bron CBS

De gemeente Voorst biedt diverse vormen van hulp aan om problematische schulden te voorkomen en op te lossen. In de paragrafen hieronder staat welke vormen hulp er zijn en hoe vaak er in de periode 2020-2023 gebruik is gemaakt van de hulp. 1.1. Budgetcoaching, schuldhulpverlening 1ste fase en intake schuldhulpverlening 2de fase Als een inwoner hulp vraagt bij zijn geldproblemen, zet de gemeente de verschillende vormen van hulp in. Daarbij wordt zo licht mogelijke hulp ingezet. Twee hulpverleners van Stichting Stimenz helpen de inwoners bij geldproblemen en schulden. Stichting Stimenz levert: -de budgetcoaching (BC) -de schuldhulpverlening (SHV) 1ste fase -de intake schuldhulpverlening 2de fase (samen met de schuldhulpverlener van Verdergroep (voorheen Plangroep)). Het gebruik van deze lichtere vormen van hulp is vanaf 2021 toegenomen. Helaas zijn in het jaarverslag van 2020 geen cijfers opgenomen, waardoor vergelijking met dat jaar niet mogelijk is. De budgetcoach en de schuldhulpverlener van Stichting Stimenz werken intensief samen met andere organisaties, zoals Verdergroep. De schuldhulpverlener van Verdergroep verzorgt de complexe schuldhulpverlening 2de fase. De budgetcoach en de schuldhulpverlener van Stichting Stimenz betrekken ook andere organisaties om inwoners te helpen.

-3-

Tabel aantal trajecten BC en SHV 1ste fase en intake SHV 2de fase 2020 2021 2022 Budgetcoaching Onbekend 71 in totaal 59 Schuldhulp 1ste fase Onbekend Schuldhulp 1ste fase en in59 take n.b. een inwoner kan tegelijkertijd gebruik maken van SHV en BC.

2023 65 75

1.2. Pilot budgetcoaching voor statushouders In 2023 was er een proefproject om na te gaan welke hulp bij geldzaken er nodig is bij de statushouders. De vraag was, wat er aanvullend op de hulp van Stichting Vluchtelingenwerk nodig is, om de inwoners op weg te helpen. Voor deze groep inwoners is het belangrijk om ze actief te wijzen op (gemeentelijke) minimaregelingen en om hen te voorzien in onafhankelijke, financiële hulpverlening. Dat is hulp die volgt op de hulp van Vluchtelingenwerk. Hoe deze hulp vormgegeven wordt, is nog niet bekend. Deze hulp kan ook groepsgewijs worden aangeboden, via trainingen. 1.3. Budgetbeheer Verdergroep voert diverse vormen van budgetbeheer uit. Het aantal inwoners met budgetbeheer is vanaf 2020 toegenomen. In 2021 en 2022 waren er tot maximaal 57 inwoners die van budgetbeheer gebruik maakten. Eind 2023 was het aantal inwoners met budgetbeheer weer gedaald naar 44. Tabel informatie BBR uit kwartaalrapportages Verdergroep 2020 Q1 Q2 Q3 Q4 2021 Q1 Q2 Q3 Q4 2022 Q2 Q1 Q1

Q3

Q4

2023 Q2 Q1

27 31 35 40 44 47 52 51 53 52 57 55 52 De aantallen uit de tabel niet per jaar optellen. Het kan om dezelfde trajecten gaan.

45

Q3

Q4

41

44

1.4. Schuldhulpverlening Verdergroep voert, naast het budgetbeheer, ook de 2de fase van de schuldhulpverlening uit. Het aantal SHV-trajecten is na 2020 opgelopen, bleef in 2021 en 2022 hoger, en daalde in 2023 weer. Uit de rapportages van Verdergroep blijkt dat bijna alle inwoners met 2de fase schuldhulpverlening een inkomen van beneden modaal heeft. Eind 2021 verliep de schuldhulpverlening moeizaam. Om te zorgen dat inwoners daar niet de dupe van werden, heeft de gemeente Voorst aan Verdergroep gevraagd om tijdelijk een schuldhulpverlener van Bender in te zetten. In het voorjaar van 2022 zette Verdergroep weer een eigen schuldhulpverlener in. Deze schuldhulpverlener is voor inwoners goed bereikbaar en werkt een deel van de werktijd in het gemeentehuis. Tabel informatie SHV uit kwartaalrapportages Verdergroep 2020 Q2 Q3 Q4 2021 Q2 Q3 Q4 2022 Q2 Q1 Q1 Q1

Q3

Q4

2023 Q2 Q1

40 46 51 57 59 59 63 61 65 70 61 52 47 De aantallen uit de tabel niet per jaar optellen. Het kan om dezelfde trajecten gaan.

55

Q3

Q4

56

53

In de klanttevredenheidsmeting van Verdergroep van november 2023 staat: Inwoners van de gemeente Voorst waarderen de dienstverlening (budgetbeheer en 2 de fase schuldhulpverlening) met het cijfer 7,5. Het stresslevel van cliënten is op het moment van de meting 5 op een schaal van 10. Bij aanvang van de dienstverlening is hun stresslevel 9 op een schaal van 10. Men is tevreden over de bereikbaarheid. Ook begrijpt het merendeel van de klanten de brieven en de e-mails van Verdergroep. Voor een deel van de klanten is het minder goed te begrijpen. 1.5. Nazorg Nazorg kan voorkomen dat inwoners opnieuw geldproblemen en schulden krijgen. Stichting Stimenz levert nazorg na de schuldhulpverlening 1ste fase. De nazorg start een half jaar voordat het traject voor schuldhulpverlening afloopt. De hulpverlener biedt de inwoner budgetcoaching aan, als nazorg. Niet alle inwoners nemen dat aanbod aan. Ook inwoners die gebruik maken van de schuldhulpverlening 2de fase van Verdergroep, krijgen een half jaar voordat het traject stopt de vraag of ze nazorg willen. Indien een inwoner budgetbeheer had tijdens het schuldhulpverleningstraject, dan krijgt men het aanbod om het budgetbeheer te behouden. -4-

Voor meer zicht op de nazorg ontwikkelde de coördinator schuldhulpverlening in 2023 een werkproces. Begin 2024 wordt de integratie van het werkproces in Suite voorbereid. Op die manier is duidelijk gerapporteerd welke inwoner gebruik maakt van nazorg. 1.6. Nieuwe wettelijke taak vanaf 1 januari 2021: vroegsignalering In 2021 en begin 2022 heeft de gemeente Voorst de vroegsignalering opgestart. Hiervoor waren diverse stappen nodig. Er waren diverse afspraken en overeenkomsten nodig om op een veilige manier de signalen van betalingsachterstanden van vaste-lastenpartners te ontvangen. De gemeente is per augustus 2022 aangesloten op het systeem Vind Plaats Schulden van het Bureau voor Kredietregistratie (BKR). De gemeente heeft zich aangemeld bij de Monitor Vroegsignalering van Divosa. In deze monitor is te zien hoeveel signalen, meldingen en contacten met inwoners er zijn. In de volgende tabellen staan de cijfers van de gemeente Voorst.

In 2022 kwamen de signalen goed op gang. Vervolgens zijn er begin 2023 er met steeds meer vaste-lastenpartners overeenkomsten gesloten. Hierdoor is het aantal signalen gegroeid van 64 signalen in 2022 naar 397 signalen in 2023. Bij een melding zijn er meerdere signalen. De meldingen zijn toegenomen van 3 meldingen in 2022 naar 149 in 2023 meldingen. De budgetcoach en de schuldhulpverlener van Stimenz nemen bij een melding contact op met de inwoner. Zij deden 190 contactpogingen in 2023. Zeven inwoners, die door hen benaderd werden, accepteerden hulp. Het gaat dan bijvoorbeeld om budgetcoaching of hulp bij de administratie. Daarnaast zijn er ook inwoners die geholpen zijn met informatie en advies. Deze quick fixes zijn in de gemeente Voorst niet in de telling opgenomen. Inwoners ontvangen na een melding een brief, een telefoontje of een Whatsapp-bericht. Vanaf 2024 is er ook een kaart, voor als men niet thuis is bij een huisbezoek. Op die kaart staat waar men hulp en informatie kan vragen. De reacties van inwoners op de contactpogingen blijven nog achter. Dit speelt bij veel andere gemeenten. Gemiddeld in Nederland accepteert minder dan 10% van de benaderde mensen in Nederland hulp (bron: Monitor vroegsignalering).

-5-

1.7. Nieuw vanaf 1 januari 2021: Schuldhulpverlening voor kleine ondernemers Sinds de wijziging van de Wgs (Wet gemeentelijke schuldhulpverlening) kunnen ook kleine ondernemers met geldproblemen en schulden aankloppen bij de gemeenten. De gemeente Voorst heeft een overeenkomst gesloten met de gemeente Apeldoorn. Dit is de Uitvoeringsovereenkomst Dienstverlening Activering en Inkomen tussen gemeente Voorst en gemeente Apeldoorn 20212023. Via die overeenkomst gaf de gemeente Voorst de opdracht voor de begeleiding van kleine ondernemers met schulden. De schuldhulpverlening voor ondernemers is een vak apart. De gemeente Apeldoorn heeft werknemers in dienst die de ondernemers begeleiden en de schulden uiteenzetten. Als het nodig is, schakelt de gemeente Apeldoorn een schuldhulpverleningsorganisatie in, die gespecialiseerd is in schuldhulpverlening bij ondernemers. In 2022 en 2023 waren dit Menzing en Partners en Zuidweg Schuldhulpverlening. Hun diensten vallen buiten de dienstverleningsovereenkomst. De organisatie brengt deze kosten daarom apart in rekening bij de gemeente Voorst. Tabel aantallen schuldhulpverlening kleine ondernemers Jaar 2020 2021 Trajectbegeleiding n.v.t. 0 SHV voor ondernemers n.v.t. 0

2022 4 2

2023 5 4

De gemeente Voorst heeft afgelopen beleidsperiode actief gecommuniceerd over schuldhulpverlening voor kleine ondernemers. Bijvoorbeeld via de informatiekrant over inkomen en schuldhulpverlening in het Voorsternieuws, die in 2022 is uitgebracht. Ook hebben de Apeldoornse en Voorster hulpverleners elkaar beter leren kennen, waardoor ondernemers beter verwezen worden. 1.8. Beschermingsbewind De gemeente Voorst verleent aan een aantal inwoners bijzondere bijstand voor de kosten van het beschermingsbewind. Het plan was om in de periode 2020-2023 meer grip te krijgen op de inzet van het beschermingsbewind. De gemeente wilde: -nauwer samenwerken met de bewindvoerder; -onderzoeken of budgetbeheer of budgetcoaching bij sommige inwoners meer op zijn plaats is. De voorgenomen acties zijn niet uitgevoerd. Wel is er een (concept) Plan van Aanpak opgesteld om dit onderwerp alsnog op te pakken. In 2024 wil de gemeente Voorts verder met dit onderwerp aan de slag. 1.9. Overige financiële ondersteuning Participatiewet en minimaregelingen van de gemeente Voorst De gemeente Voorst heeft diverse regelingen voor inwoners met een laag inkomen. In 2023 deed adviesbureau BMC een klanttevredenheidsonderzoek (Participatiewet) met daarin aanbevelingen over onder andere de communicatie over minimaregelingen en hulporganisaties. Zie daarvoor het Klanttevredenheidsonderzoek Participatiewet 2023.

Energietoeslag 2022 en Energietoeslag 2023. De Energietoeslag 2022 van € 1300 is 1061 keer betaald. De Energietoeslag 2023 is vanaf 1 oktober 2023 verstrekt. Het gaat om 791 energietoeslagen van € 1300 en 23 energietoeslagen van € 500. Dit aantal wordt nog hoger. Inwoners kunnen nog tot 1 augustus de Energietoeslag 2023 aanvragen. De benutting is hoog, mede door de ambtshalve verstrekking van het grootste deel van de Energietoeslagen. De energietoeslagen hebben een groot effect gehad op de financiën van de inwoners. Inwoners met een laag inkomen hebben hierdoor (een groot deel) van de stijgende kosten van energierekening en het levensonderhoud kunnen opvangen. Ook heeft de gemeente actief gecommuniceerd over het Tijdelijk Noodfonds Energie in 2022 en 2023. Dit is een landelijke fonds van de energiebedrijven en de landelijke overheid. De inwoners konden bij het fonds een aanvraag doen. Er is hulp aangeboden om de aanvraag te helpen invullen. Daarvoor is verwezen naar de sociaalraadslieden van Stichting Mens en Welzijn. Stichting Mens en Welzijn Stichting Mens en Welzijn organiseert in de gemeente Voorst de Sociaal Juridische Dienstverlening. Dit wordt uitgevoerd door de sociaalraadsvrouw. Zij coördineert ook de Formulierenbrigade. De Formulierenbrigade is een groep vrijwilligers die inwoners helpt met administratie en diverse aanvragen.

Er wordt veel gebruik gemaakt van deze diensten. In 2022 werd deze hulp 312 keer ingezet. In 2022 en 2023 hebben zij ook veel inwoners kunnen helpen bij een aanvraag voor een Energietoeslag of een aanvraag bij het Tijdelijk Noodfonds Energie. -6-

Voedselbank Deventer en omstreken De samenwerking met de Voedselbank is in 2022 en 2023 versterkt. Het Financieel Advies Team bracht een bezoek aan de Voedselbank. Ook is er de afspraak een aantal keer per jaar contact te hebben om de samenwerking te evalueren. De Voedselbank en een serviceorganisatie hebben kennisgemaakt. Deze organisatie wilde de Voedselbank graag helpen. De Voedselbank heeft vervolgens een bezorgservice opgezet. In 2022 maakten 12 huishoudens gebruik van de Voedselbank. Begin 2024 maakten 16 huishoudens gebruik van de Voedselbank. Voor een aantal huishoudens is de bezorgservice ingezet. De stap naar de Voedselbank is voor inwoners vaak moeilijk. Ook zijn de voorwaarden van de Voedselbank strikt, waardoor niet alle mensen met een laag inkomen in aanmerking komen. Kledingbank Voorst en omstreken In 2020 is de Kledingbank opgericht door een enthousiaste initiatiefnemer. Wat begon als een klein initiatief, is inmiddels een organisatie die jaarlijks meer dan 200 mensen van kleding, schoenen en/of beddengoed voorziet. In 2021 maakten 135 inwoners gebruik van de Kledingbank. In 2022 gingen 241 inwoners naar de Kledingbank. Vluchtelingen, uit Oekraïne en andere gebieden, maken ook veel gebruik van de Kledingbank. De gemeente Voorst verleent subsidie aan de Kledingbank. 1.10.

Financiële ondersteuning voor kind en gezin Samenwerken bij grote financiële problemen Afgelopen beleidsperiode bleek dat er behoefte is aan meer samenwerking tussen de jeugdprofessionals en de hulpverleners die ondersteunen bij geldproblemen en schulden. Daarom heeft de coördinator schuldhulpverlening samen met het CJG Voorst (Centrum voor Jeugd en Gezin Voorst) een werkproces opgesteld dat beschrijft wie wat doet, als er een gezin is met grote geldproblemen. Het gaat dan om gezinnen met minderjarige kinderen. Door tijdig financiële hulp te bieden, wordt de gezinssituatie minder stressvol. Jeugdfonds Sport Het fonds zorgt dat kinderen kunnen sporten. Het fonds betaalt het diplomazwemmen of een sportactiviteit. De gemeente Voorst heeft een samenwerkingsovereenkomst met het fonds. Het gaat om ruim 50 aanvragen per jaar. Stichting Leergeld Apeldoorn en Voorst Stichting Leergeld zorgt dat kinderen voldoende mee kunnen doen. Leergeld zorgt voor bijdragen voor schoolkosten, schoolreisjes en laptops. In de gemeente Voorst maakten in 2022 en 2023 ongeveer 125 kinderen per jaar gebruik van een bijdrage. Per kind zijn er meerdere bijdragen mogelijk. De Week van het Geld Deze week is met name gericht op jongeren. De scholen maken gebruik van landelijke communicatiematerialen en lespakketten. Zij organiseren dit los van de gemeente.

De gemeente Voorst besteedt in het Voorsternieuws en op de sociale media (met name Facebook) aandacht aan de Week van het Geld. 1.11. Communicatie en informatie voor inwoners In deze paragraaf staat meer over de communicatie over hulp bij geldproblemen en schulden. De communicatie over minimaregelingen is al geëvalueerd in het klanttevredenheidonderzoek (Participatiewet) in 2023. Het advies van adviesbureau BMC staat bij de aanbevelingen. Communicatie en informatie in het Voorsternieuws In het Voorsternieuws zijn artikelen geplaatst over onder andere: hulp bij geldproblemen en de energietoeslagen. Er is in 2022 een krant over geldzaken ingevoegd in het Voorsternieuws. Geldfit De gemeente Voorst sloot in 2023 aan bij Geldfit. Geldfit heeft een landelijke website en informatiecampagne. De Geldfit website linkt ook door naar de website van de gemeente Voorst. De gemeente kan ook gebruik maken van de mooie communicatiematerialen van Geldfit. Berekenuwrecht De gemeente Voorst onderzoekt in 2024 de mogelijkheden om op Berekenuwrecht aan te sluiten. 1.12. Netwerkbijeenkomsten Netwerkbijeenkomst voor vrijwilligers en hulpverleners Op 2 februari 2023 was er een netwerkbijeenkomst. Voor de bijeenkomst waren alle organisaties uitgenodigd die inwoners uit de gemeente Voorst helpen om rond te komen. Het plan is om de netwerkbijeenkomst jaarlijks te organiseren.

-7-

Netwerkbijeenkomst voor werkgevers De bijeenkomst voor ondernemers, die gepland was in september 2023, ging niet door, vanwege onvoldoende aanmeldingen. Het bereiken van de werkgevers heeft aandacht nodig. Het was het plan om samen met één of meer werkgevers te bespreken wat een werknemer kan helpen als er sprake is van loonbeslag. Dat is helaas nog niet van de grond gekomen. 1.13. Het Financieel Advies Team en de coördinatie Financieel Advies Team (FAT) Het FAT bestond al voor 2020. Het team is opgericht om financiële problemen en huisuitzettingen bij huurders van IJsseldal Wonen te voorkomen. Vanaf begin 2020 kreeg het FAT zijn huidige vorm. Sindsdien bestaat het FAT uit hulpverleners van Stichting Stimenz, IJsseldal Wonen, Stichting Mens en Welzijn, Verdergroep en de gemeente Voorst. Er schuiven soms ook andere hulpverleners aan. Sinds kort sluit ook een medewerker van GGNet (geestelijke gezondheidszorg) regelmatig aan. Er is wekelijks een overleg, afwisselend een klein FAT en een groot FAT. Het FAT is er om informatie uit te wisselen, kennis te delen, goed samen te werken en de inwoners sneller te helpen. Deze goede samenwerking voorkomt extra problemen. Nieuw is dat er vier keer per jaar actualiteitenbijeenkomsten voor en door de deelnemers van het FAT. Deze bijeenkomsten zijn een goede aanvulling op de FAT-overleggen.

Een deelnemer geeft aan dat het FAT sinds begin 2020 professionele en intensiever is geworden. Een deelnemer geeft aan dat het mogelijk is om sneller te werken en sneller een oplossing te regelen. Bijvoorbeeld in de vorm van bijzondere bijstand aan een inwoner. De deelnemers aan het FAT geven ook verbeterpunten aan: IJsseldal Wonen wil vaker dan eens in de zes weken aansluiten bij het FAT. Het aanhaken van een consulent werk of consulent inkomen heeft soms meerwaarde. Bij drukte is er soms onvoldoende tijd voor casusoverleg. Het overleg mag soms wat strakker verlopen, zodat (nog) meer casussen worden besproken. Er is behoefte aan een jaarplanning van de vergaderingen, projecten en thema’s. De notulen van de actualiteitenbijeenkomst worden niet altijd verstuurd. Meer duidelijkheid over het gemeentelijke beleid is gewenst. De afspraken zijn niet altijd duidelijk. Budgetcursussen zijn mogelijk een goede aanvulling op budgetcoaching. Soms wordt Whatsapp gebruikt voor afstemming. Whatsapp is niet veilig genoeg voor informatie over inwoners. Het is de bedoeling dat FAT-leden vertrouwelijke informatie per telefoon of beveiligde e-mail delen. Verder zijn er lange tijd vanwege privacyregels geen notulen gemaakt. Op dit moment zijn er wel notulen, maar nog niet via een gezamenlijke map beschikbaar. Dit is nog een actiepunt.

Belangrijk blijft het om de persoonsgegevens van inwoners goed te beschermen, en tegelijkertijd wel te noteren welke afspraken de hulpverleners samen maken. Coördinatie van de schuldhulpverlening Per 1 januari 2019 bestaat de functie coördinator schuldhulpverlening. Deze functie is er om de samenwerking goed te laten verlopen. Dit is belangrijk omdat de hulpverleners bij verschillende organisaties werken. De functie is er ook voor het regelen en voorzitten van het FAT, de actualiteitenbijeenkomsten en de netwerkbijeenkomsten. De coördinatie heeft afgelopen beleidsperiode een positief effect gehad op de communicatie en de samenwerking van de verschillende hulpverleners van de verschillende organisaties. Er was sprake van open communicatie en een goede samenwerking. In de beginperiode was er de neiging om de werkzaamheden van de hulpverleners op inhoud en uitvoering te controleren, maar dat was later niet meer het geval. In de beginperiode 2020-2021 was afstemming ook lastiger, vanwege het vele online contact tijdens de coronapandemie. De deelnemer van het FAT geven als verbeterpunt aan: het is handig als om de coördinatie rondom casussen bij de coördinator te houden en die niet over te nemen. Dat zorgt voor duidelijker communicatie over een casus. 1.14. Samenwerking in het gemeentehuis Binnen het gemeentehuis werken de medewerkers samen om inwoners te helpen bij geldproblemen.

Als een consulent werk of een consulent Wmo van een inwoner hoort dat er geldproblemen zijn, dan benoemen zij dat er hulp is voor inwoners met geldproblemen. Zo komen er inwoners via de consulenten bij de budgetcoach. In 2022 en 2023 is er ook actief samengewerkt op het vlak van inkomen en energiebesparing. De inwoners die de Energietoeslag ontvingen, kregen informatie over energiebesparingsmaatregelen. Voor hen waren er maatregelen om hun huis te isoleren en het huishouden energiezuiniger te maken. Hierdoor wordt het comfort in huis beter, maar gaat ook de energierekening omlaag.

-8-

1.15. Financiën Het budget voor schuldhulpverlening was in de periode 2020 tot en met 2023 voldoende. Uit de post schuldhulpverlening betaalt de gemeente de kosten voor de vroegsignalering, de budgetcoaches, het budgetbeheer, de schuldhulpverlening voor kleine ondernemers, de schuldhulpverlening 1ste fase en de meer complexe schuldhulpverlening 2de fase. Tabel financiën schuldhulpverlening 2020-2023 schuldhulpverlening 2020 2021 2022 2023 Begroot € 147.837 € 149.641 € 189.025 € 161.901 Uitgaven € 118.685 € 110.500 € 162.257 € 160.700 Restant € 29.152 € 39.141 € 26.768 € 1.201 n.b. de cijfers voor 2023 zijn in concept, de jaarrekening van de gemeente is nog niet vastgesteld

-9-

2. Conclusie en aanbevelingen 2.1. Conclusie In de periode 2020-2023 is er veel werk verzet. Veel inwoners kregen ondersteuning om hun geldproblemen en hun schulden aan te pakken. Er is een matige groei van het gebruik van de lichtere vormen van hulp (de budgetcoaching, het budgetbeheer) en een matige groei van de zwaardere vormen van hulp (schuldhulpverlening in de 1ste en 2de fase en de trajecten door schuldhulpverleners voor ondernemers). Deze groei hangt af van: o Het aantal inwoners van de gemeente Voorst met geldproblemen en schulden. In 2020 had 4% van de huishoudens problematische schulden. In 2023 was dat 5%. o Het aantal inwoners dat wordt bereikt, door de communicatie van gemeente en haar partners. En door de vroegsignalering van betalingsachterstanden. De nieuwe wettelijke taken vanaf 1 januari 2021, namelijk de vroegsignalering en schuldhulpverlening voor ondernemers, heeft de gemeente Voorst actief opgepakt. Makkelijk was het overigens niet om alle systemen op elkaar af te stemmen om de uitwisseling van informatie op een veilige manier mogelijk te maken. Voor de vroegsignalering nam de gemeente Voorst veel stappen, voordat de vroegsignalering van de betalingsachterstanden daadwerkelijk goed op gang kwam.

Ook bij de schuldhulpverlening voor kleine ondernemers was eerst een extra kennismaking tussen de hulpverleners en extra communicatie voor de inwoners nodig, voor de doorverwijzing naar dit hulpaanbod op gang kwam. Succesvol was de samenwerking tussen de hulpverleners van de diverse organisaties, bijvoorbeeld de samenwerking in het Financieel Advies Team. En ook haalde de gemeente Voorst de banden met de Voedselbank en de Kledingbank aan, nadat bleek dat er veel behoefte was aan meer afstemming en samenwerking. Ook werd er samengewerkt met Stichting Leergeld en Stichting Jeugdfonds Sport, om te zorgen dat kinderen van ouders met een laag inkomen niet buiten de boot vallen. Dat alles gebeurde in een tijd met veel extra taken, zoals 1875 energietoeslagen verstrekken in twee jaar.

2.2. Aanbevelingen o Acties uit het “Stoplichtenoverzicht” (zie H. 2 van deze evaluatie) met een oranje markering zijn gestart. Deze acties worden alsnog afgerond. o De vroegsignalering verder ontwikkelen. Inzetten op een hogere acceptatie van hulp door de inwoners. o Ook de kleine en de particuliere verhuurders laten aansluiten op de vroegsignalering en een overeenkomst aanbieden. o Vanaf 1 januari 2025 is een nieuwe overeenkomst nodig met een organisatie die onder andere de 2de fase schuldhulpverlener uitvoert. o Ook voor de hulp aan kleine ondernemers is een nieuwe overeenkomst nodig. o De schuldhulpverlening voor de kleine ondernemers in de communicatie blijven meenemen. o Bewindvoering: starten met uitvoering van het (concept) plan van aanpak. o Bij de communicatie over schuldhulpverlening rekening houden met de aanbevelingen uit het Klanttevredenheidsonderzoek voor de Participatiewet uit 2023. Dat betekent dat de gemeente en haar partners bij de communicatie rekening houden met het feit dat een groot deel van de inwoners (met geldproblemen) geen gebruik maakt van de website en moeite heeft met (ingewikkelde) taal. o Onderzoeken hoe werkgevers beter bereikt en gemotiveerd kunnen worden om hun werknemers met loonbeslag te verwijzen naar financiële hulp en ondersteuning. o De netwerkbijeenkomsten en de actualiteitenbijeenkomsten blijven voortzetten. o Het FAT werkt goed.

De aanbeveling is om de woningcoöperatie IJsseldal vaker te laten deelnemen aan het overleg. o Bij alle activiteiten (van het FAT, hulpverleners en gemeentemedewerkers) gegevens van inwoners veilig behandelen en verzenden. En nagaan of Whatsapp een plaats kan hebben in de communicatie. o Zorgen voor onafhankelijke financiële hulpverlening en informatie over (gemeentelijke) minimaregelingen voor statushouders. Dit aanvullend op de informatie die men via Stichting Vluchtelingenwerk ontvangt. Dit aanbod kan mogelijk in groepsverband gegeven worden. - 10 -

o o

Eventueel kunnen onafhankelijke financiële hulpverlening en informatie over (gemeentelijke) minimaregelingen ook aan andere groepen inwoners groepsgewijs plaatsvinden. Bijvoorbeeld voor jongeren. Onderzoeken of het budget voor schuldhulpverlening voor 2024 toereikend is om de matige stijging aan trajecten op te vangen.

- 11 -

3. Stoplichtenoverzicht Stoplichtenoverzicht bij de Evaluatie kadernota schuldhulpverlening 2020-2023 Onderwerp

Status (zie de code in de linker kolom: groen = afgerond, oranje code = deels afgerond, rood = niet gedaan ) Er is een plan. Diverse onderdelen zijn afgerond, zoals de communicatie over de Week van het Geld, flyer ontwikkelen en het niet-thuis-kaartje.

1

Plan van aanpak communicatie

2

Alternatief voor bewindvoering door verhogen inzet van budgetbeheer en/of budgetcoaching

Door coördinator, budgetcoach, schuldhulpverlener 1ste fase, consulent bijzondere bijstand en beleidsmedewerker. Juridisch medewerkers betrekken bij een convenant. Er is een concept plan van aanpak gemaakt. Externe partners betrekken door ze te informeren over de werkwijze en dienstverlening van de gemeente.

3

Klanttevredenheidsonderzoek

Dit is afgerond. Zie de evaluatie, waarin de tevredenheid van klanten in terugkomt.

4

Overzicht van de diverse cijfers door verschillende samenwerkende partners

Hier is een werkinstructie voor en deze wordt beheerd door de beleidsmedewerker schuldhulpverlening. De cijfers worden ingezien door betrokken medewerkers en gecontroleerd op onjuistheden.

5

Facturen Plangroep en addendum bij het lopende contract.

Er is een werkinstructie om de budgetbeheerfacturen te controleren. Onjuistheden worden hierdoor gecorrigeerd. Er is jaarlijks een addendum toegevoegd aan het lopende contract. (n.b. in 2024 is de aanbesteding voor een nieuw contract voor de uitvoering een deel van de schuldhulpverlening (2de fase) en het budgetbeheer).

6

Diverse brieven en werkprocessen lean maken en aanpassen. Beschikkingen ontwikkelen toelating SHV, Beëindiging SHV.

Er zijn een aantal brieven/beschikkingen aangepast. Op dit moment is dit proces in ontwikkeling i.v.m. het inrichten van het systeem (Suite) zodat we dit kunnen toepassen in de gemeentelijke systemen. Hierdoor krijgen er meer zicht is op de aantallen per vorm van hulpverlening (onder andere budgetcoaching en nazorg). De gemeente is ook sinds kort aangesloten op Schulinck Schuldhulpverlening, waardoor formats voor documenten beschikbaar zijn.

7

Geldfit & ondernemers werkproces in schema met de juiste route

Afgerond: werkproces is ingericht en staat op de G-schijf (de gemeenschappelijke digitale werkmap).

8

Bijeenkomst inplannen met Frontoffice en Stimenz Afgerond: werkproces is ingericht en staat op de G-schijf. nadat werkproces is ontwikkeld en informeren + input ophalen

9

Mailbox vroegsignalering

Afgerond: diverse collega's hebben bevoegdheden en toegang tot deze e-mailbox. Deze wordt goed bijgehouden en beheerd.

10 Huisartsen betrekken bij SHV

Er is een flyer ontwikkeld. De flyer over hulp bij geldproblemen wordt binnenkort uitgedeeld aan de huisartsen. Is in ontwikkeling. Vanwege personeelswisseling is dit vraagstuk nog niet opgepakt. Dit gaat om medewerkers vanuit Gemeente Voorst die zelf schuldhulpverlening hebben en loonbeslag. Navraag bij P&O leert dat loonbeslag heel weinig voorkomt.

11 Fitte werknemer, werknemers vanuit Gemeente Voorst met schulden. Is het bekend welke route zij kunnen volgen?

- 12 -

12 Evaluatie pilot Kledingbank

Na afronding van de pilotperiode is er geëvalueerd. Dit is afgerond. De subsidie voor de beginjaren wordt begin 2024 vastgesteld.

13 Evaluatie pilot Eurowijzer budgetcursus voor statushouders/nieuwkomers en reguliere inwoners

Afgerond: aanbeveling opnemen in evaluatie.

14 Schema schuldhulpverlening

Het schema is nog actueel. De werkprocessen bij het schema zijn opgesteld en opgeslagen op de G-schijf.

15 Laaggeletterdheid, licht verstandelijke beperking, taalbarriere zijn belemmeringen voor zelfredzaamheid

De beleidsmedewerker heeft evaluatiemomenten met de bibliotheek. Begrijpelijkheid van de brieven, e-mails en andere informatie blijft belangrijk. Belangrijk is het ook dat er altijd verwezen wordt naar een hulpverlener of vrijwilliger die kan helpen met het invullen van formulieren en aanvragen.

16 Stress Sensitieve dienstverlening

Hier hebben de medewerkers een training voor ontvangen en de vaardigheden ontwikkeld die nodig zijn om stress sensitieve dienstverlening uit te voeren.

17 Preventie schuldhulpverlening

Hier zijn verschillende activiteiten voor om de doelgroep preventief te bereiken op het gebied van schuldhulpverlening. Daarnaast sluiten we aan bij lokale initiatieven. Er zijn diverse gesprekken geweest met Stimulanz waarbij het doel was om te verduidelijken wat de meerwaarde van Bereken Uw Recht is. Daarna is besloten om een abonnement af te sluiten bij Stimulanz voor 3 jaar. Het product Bereken Uw Recht dient vervolgens nog ingepast te worden in de communicatie.

20 Bereken uw recht

21 Actualiteitenbijeenkomst

Afgerond: Er zijn 4x per jaar actualiteitenbijeenkomsten waarbij alle samenwerkende partijen en collega's samenkomen om diverse thema's te bespreken/behandelen en/of kennis te delen.

22 Proces ontwikkelen indien er saneringskrediet aan- Afgerond: proces is ontwikkeld en staat op de G-schijf. gevraagd wordt. 23 Plan van aanpak Verdergroep (voorheen Plangroep) Afgerond: er is een plan van aanpak voor lichte schuldhulpvervoor SHV + light Pva voor budgetbeheer lening. 24 Nazorg

Afgerond: er is een proces ontwikkeld waarbij diverse hulpverlening wordt beschreven. Staat op de G-schijf.

25 Anticiperen op signalen vanuit vroegsignalering

Afgerond: de coördinator houdt, in samenwerking met collega's, de signalen bij en stuurt bij waar nodig.

26 Evaluatie stichting leergeld, voedselbank, minima beleid en jongeren.

Afgerond: De beleidsmedewerker is accounthouder van de organisaties. De contacten worden onderhouden en eventuele problemen worden besproken.

27 Evaluatie schuldhulpverlening voor kleine onderne- Afgerond: De samenwerking is verbeterd. Ondernemers met mers geldproblemen ontvangen hulp, indien nodig. 28 Rol en functie coördinator evalueren

Afgerond: Alle FAT-leden hebben een evaluatieformulier ingevuld en deze uitkomsten zijn verwerkt in de evaluatie.

29 Plan van aanpak voor gezinnen met inwonende minderjarige kinderen.

Er is een concept werkproces vroegsignalering met een plan van aanpak voor inwonende minderjarige kinderen. Deze is afgestemd met het Centrum Jeugd en Gezin.

- 13 -

30 Schuldsanering bieden aan inwoners waarbij de verwachting is dat inkomen niet meer toeneemt

Afgerond: Er zijn een aantal casussen waarbij dit is toegepast. Dit is maatwerk en wordt per casus beoordeeld.

33 Netwerk vergroten

Vele organisaties in onze gemeente hebben een rol bij de begeleiding en ondersteuning van mensen met financiele problemen. Denk aan: kerken, instellingen, jongerenwerk, Vluchtelingwerk enz. Hoe zorgen we dat we elkaar goed vinden en van elkaar op de hoogte zijn van de werkwijzen en de dienstverlening ? Bijeenkomst en/of infomarkt organiseren? Dit wordt nog verder uitgewerkt.

- 14 -

4. Schema schuldhulpverlening

- 15 -