CDA Algemene beschouwingen

Algemene politieke en financiële beschouwingen op het jaar 2026 Geachte voorzitter, leden van de raad, college, pers en iedereen die meekijkt, Dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan de omvangrijke stukken die wij als raad hebben mogen ontvangen. We staan aan het einde van een intens jaar — met de Najaarsrapportage 2025 en de Meerjarenprogrammabegroting 2026–2029 voor ons. De landelijke Miljoenennota is vertaald naar onze lokale werkelijkheid. Dat is het moment waarop cijfers mensen worden. Want achter elk getal schuilt een gezin, een dorp, een school, een straatje erbij of juist net één te weinig. En juist dat maakt politiek betekenisvol: dat we achter de cijfers de mens blijven zien. Voorzitter, ook dit jaar begint het CDA Voorst met drie woorden die richting geven in onzekere tijden: samen doen, rantsoen en fatsoen. Samen doen, omdat niemand de opgaven alleen aankan. Niet het Rijk, niet de provincie, niet de gemeente, niet de burger. Voorst is geen eiland, al voelt het soms wel als een van de mooiste eilanden van Nederland. Een groene lap grond met bomen en boeren, waar steden als Deventer en Apeldoorn met een scheef oog naar kijken. We begrijpen het wel: het Central Park van de Stedendriehoek is begerenswaardig — maar we zetten er liever zelf de bankjes neer.

De groei van Apeldoorn — inmiddels naast Alkmaar, Hengelo/Enschede en Helmond aangemerkt als één van de vier nationale groeilocaties — en de gezamenlijke woningbouwopgave van veertigduizend woningen vraagt om visie en nuchterheid. Voorst moet daarin geen rem zijn, maar ook geen asfaltstrook tussen steden. Wij zeggen als CDA Voorst: doe maar een straatje erbij, of twee, mits het past bij het dorp, het landschap en de menselijke maat. En voorzitter, bouwen gaat niet alleen over stenen, maar over mensen. De woningnood is voelbaar in elk dorp. Jongeren die nergens kunnen starten, ouderen die niet kunnen doorstromen, alleenstaanden die vastlopen op wachtlijsten. Voorst moet durven vernieuwen: out of the box denken, zonder het landschap te verliezen. Ja, het energienet is vol, maar de techniek staat niet stil. Daar moeten we onze hoop én creativiteit op richten. Niet wachten tot anderen het doen, maar kijken waar het nog wèl kan: door slimme splitsingen, nieuwe woonvormen of kleinschalige bouw in onze kernen. Wonen is meer dan beleid — het is een voorwaarde om mens te kunnen zijn, om ergens thuis te horen. De Stedendriehoek kan bovendien veel méér zijn dan een vergadertafel met een paar logo’s erop. Als we echt een regio willen zijn, zullen we ook regionaal

moeten presteren. Minder praten over samenwerking, meer sámen werken — op wonen, zorg, bereikbaarheid en duurzaamheid. Als CDA Voorst roepen wij onze bestuurders op om ambitie te koppelen aan solidariteit. En solidariteit, voorzitter, gaat verder dan onze grenzen. De opvang van mensen die vluchten voor oorlog, onderdrukking of gevaar in hun eigen land vraagt om meer daadkracht. Daar hebben we in Voorst nog weinig van laten zien. Echte solidariteit bewijst zich niet in woorden, maar in daden — in het bieden van een plek, een hand, een begin. Het fatsoen houdt niet op bij de gemeentegrens. De wereld staat in brand, mensen zijn op drift. Juist dan moeten wij laten zien dat samenleven wèl kan. Dat solidariteit geen groot woord hoeft te zijn, maar begint met een deur die opengaat — voor de buurman, de nieuwkomer, voor wie op zoek is naar een plek waar het weer veilig is. En dan het rantsoen, voorzitter. De financiële ruimte is krap. De kosten voor jeugdzorg blijven stijgen, inflatie werkt door en de reserves zijn niet oneindig. We kunnen niet alles tegelijk, en dat vraagt om keuzes. Keuzes die pijn doen, maar recht doen aan wie we zijn. Daarbij blijft het CDA bij zijn uitgangspunt: de mens gaat vóór de maatregel. We blijven weg van bezuinigingen die raken aan de ziel van onze samenleving. Want een zwembad, dorpshuis of een fanfare verdwijnen snel, maar komen zelden terug.

En als ze weg zijn, verdwijnt meer dan een voorziening — dan brokkelt de ziel van het dorp, van onze gemeente, af. We zien gelukkig ook heel veel goed gaan. De grote inzet van inwoners, de Dorpendeals, de sportverenigingen, de ontmoetingsplekken: hèt bewijs dat samenleven geen beleidsdoel hoeft te zijn, maar gewoon gebeurt — mits we het mogelijk blijven maken. En dan fatsoen, voorzitter. Een woord dat bijna ouderwets klinkt, maar juist nu actueler is dan ooit. ‘Fatsoen’ betekent niet braaf zijn, maar verantwoordelijk. Elkaar met respect behandelen, ook als je het oneens bent. Elkaar niet vastzetten in gelijk, maar samen zoeken naar wat goed is voor Voorst. In een tijd waarin de landelijke politiek soms verstikkend verzandt in wantrouwen, is het aan gemeenten om te laten zien dat het ook anders kan. Dat we niet de schreeuwer belonen, maar de bouwer. Dat we niet kiezen voor het snelle applaus, maar voor het stille fatsoen van wie zich inzet voor de gemeenschap — in de raad, in de zorg, op het sportveld of bij de buurtbarbecue. Voorzitter, het is geen makkelijke tijd om te besturen. Maar het is wèl een tijd die vraagt om karakter. En dát karakter zit diep in de gemeente Voorst verankerd — onder de kerktorens, aan de keukentafels, in de handen van vrijwilligers.

Het CDA Voorst wil daarom dit najaar een appèl doen aan ons allemaal: laten we niet kijken naar wat de ander laat, maar naar wat we zelf kunnen doen. Laten we keuzes maken met verstand, maar vooral met fatsoen. Want beleid zonder moraal is slechts boekhouding — en Voorst verdient beter dan dat. Zo bouwen we aan Voorst —

met verstand, met fatsoen, en met elkaar. Dank u wel.

Jürgen Wolff van Wülfing, fractievoorzitter CDA Voorst 3 november 2025