Bijlage bij raadsmededeling 2022-28711: AB-voorstel bestemming resultaat 2021 VNOG (2022-29684)

Nota voor

:

vergadering algemeen bestuur

Datum

:

23 juni 2022

Onderwerp

:

Bestemming jaarrekeningresultaat 2021

Agendapunt

:

Kenmerk

:

Portefeuillehouder: H.J. van Schaik Bijlage:

1. Alinea aanbiedingsbrief 2. Begrotingswijziging 2022-7

Inleiding Er is in 2021 minder uitgegeven dan begroot, waardoor er een jaarrekeningresultaat van € 5.266.036 is. De besluitvorming over de bestemming van dit resultaat ligt nu voor. Advies-besluit 1. Van het resultaat 2021 € 90.000 te bestemmen voor inhaalslag vaccinaties. 2. Van het resultaat 2021 € 81.000 te bestemmen voor het procesbeheerssysteem van Risicobeheersing. 3. Een tijdelijke bestemmingsreserve ‘Frictiekosten Regionaal Brandmeldsysteem’ in te stellen (tot eind 2023) met een maximale hoogte van € 200.000 en van het resultaat 2021 € 200.000 hiervoor te bestemmen. 4. Van het resultaat 2021 € 598.940 terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten conform de reguliere financiële verdeelsleutel. 5. Van het resultaat 2021 € 525.000 te storten in de Bedrijfsvoeringsreserve. 6. De rest van het resultaat 2021 (€ 3.771.060) te bestemmen voor de egalisatiereserve afschrijvingen (kapitaallasten). 7. De begrotingswijziging 2022-7 ter uitvoering van de beslispunten vast te stellen. Beoogd effect Afwikkeling van het jaar 2021. Argumenten 1.1. De inhaalslag voor vaccinaties trok meer belangstelling dan voorzien. Voorafgaand aan de regionalisering was er bij de verschillende brandweerclusters verschillend vaccinatiebeleid voor hepatitis A, B en DTP voor de repressieve medewerkers. Dit beleid is in 2021 gesynchroniseerd.

De bedrijfsarts heeft hierbij geadviseerd om de preventieve vaccinaties voor hepatitis A, B en DTP actief aan te bieden. Voor de brandweermedewerkers die al in dienst zijn, is een inhaalslag gestart om de vaccinaties aan te bieden / herhaalvaccinaties uit te voeren. Vooraf was niet zeker hoeveel medewerkers gebruik zouden maken van dit aanbod; er is een inschatting gedaan op basis van historische gegevens. Uiteindelijk is de belangstelling groter gebleken dan was ingeschat; de vaccinatiebereidheid en vaccinatiewens zijn hoog. Door een deel van het resultaat te bestemmen voor de eenmalige inhaalslag kan in de dekking van de meerkosten worden voorzien. Voor het bedrag dat Pagina 1 van 7

jaarlijks nodig is om nieuwe collega’s te vaccineren en de benodigde herhaalvaccinaties uit te voeren, is voldoende structureel budget beschikbaar. 2.1. De leverancier kan pas in 2022 opleveren; dan gaat VNOG pas betalen in plaats van in 2021. Het programma had in 2021 moeten worden opgeleverd, maar dat lukt de leverancier niet. Uitlevering is daarom vertraagd van 2021 naar 2022. Betaling voor het nieuwe systeem is daarom in 2021 aangehouden. Er heeft een briefwisseling plaatsgevonden waarbij VNOG expertise heeft ingewonnen bij de aanbestedingsjurist. De betaling schuift door naar 2022. Ondertussen is een tijdelijke oplossing gevonden door gebruikmaking van het bestaande documentair managementsysteem. 3.1. De bestemmingsreserve kan dan voorzien in de dekking van de eenmalige frictiekosten. Op grond van landelijke regelgeving moet het Regionaal Brandmeldsysteem (RBS) van de VNOG haar activiteiten geheel stopzetten en overdragen aan commerciële marktpartijen. In de begroting is rekening gehouden met een geleidelijke daling van het aantal abonnementen en daarbij behorende daling van inkomsten. Met het beëindigen van de RBS activiteiten zijn echter ook eenmalige frictiekosten te verwachten. De volgende frictiekosten worden verwacht. Het personeel van RBS is het hele jaar 2022 bezig met het gefaseerd overzetten van het huidige abonneebestand naar een andere provider.

De personele kosten zullen het gehele jaar 2022 voor rekening van de VNOG komen terwijl de snelheid van de afbouw van het abonneebestand en de daaraan gekoppelde inkomsten en dus ook de dekking van de personele kosten, sterk afhankelijk is van het feitelijke moment waarop de abonnees overstappen. Voor de huidige medewerkers RBS zal in samenspraak met deze medewerkers passend werk gezocht gaan worden. Ook hieraan zullen kosten verbonden zijn. 3.2. Volgens de financiële verordening VNOG moeten (tijdelijke) bestemmingsreserves op deze manier worden ingesteld. Volgens de verordening besluit het AB over het instellen of opheffen van bestemmingsreserves, waarbij het doel, de voeding, de maximale hoogte en maximale looptijd worden vastgesteld. Het bestuur kan altijd tussentijds besluiten om een bestemmingsreserve langer te laten doorlopen of eerder op te heffen. 4.1. Dit bedrag betreft een overschot op de looncompensatie 2021. De VNOG had looncompensatie ontvangen vanwege de CAO 2021. De CAO is echter vertraagd ingevoerd. De kosten voor de betreffende maanden in 2021 dat de loonsverhoging van kracht was, zijn verwerkt. De overblijvende middelen voor 2021 op dit onderwerp kunnen terugvloeien naar de gemeenten.

In de recent geëvalueerde spelregels rondom de begroting-jaarrekening van de VNOG is specifiek bepaald dat wordt overwogen om bij een overschot op dit punt dit te laten terugvloeien. Teruggave kan mede in de rede liggen vanwege de financiële knelpunten bij de gemeenten. 5.1. Daarmee wordt de weerstandscapaciteit vergroot die nu aan de ondergrens zit. De wereldsituatie is momenteel erg onzeker. Prijzen stijgen en het is te voorzien dat dit voorlopig zo zal blijven en ook verder zal uitbreiden over meerdere producten. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op en zijn voor iedereen lastig te voorspellen. Door vanuit het positieve resultaat een storting te doen in de Bedrijfsvoeringsreserve kan de weerstandscapaciteit van de VNOG worden vergroot. Daarmee heeft de VNOG enige armslag om (onverwachte) tegenvallers op te vangen, zonder dat daardoor direct de gemeenten moeten bijpassen. De weerstandsratio wordt bepaald door de benodigde weerstandscapaciteit (op basis van de gekwantificeerde risico’s) en de beschikbare weerstandscapaciteit (de Algemene Reserve plus de Pagina 2 van 7

Bedrijfsvoeringreserve plus de post Onvoorzien). Voor de ratio is een bandbreedte vastgesteld van 1 tot 1,4. De weerstandsratio staat vanwege diverse onttrekkingen afgelopen jaar nu op 1,06 (zie begroting 2023) en zit dus aan de ondergrens van de bandbreedte. Door storting van € 525.000 in de Bedrijfsvoeringreserve komt de weerstandsratio uit op 1,2 , precies in het midden van genoemde bandbreedte. Als gevolg van enkele knelpunten bij de invulling van sleutelfuncties in de bedrijfsvoering is namelijk denkbaar dat een beroep op de gelijknamige reserve moet worden gedaan. In eerdere AB-vergaderingen is gesproken over de weerstandspositie van de VNOG en de mogelijkheid deze te versterken; dat kan nu gebeuren. 6.1. Dan kan stijging van de gemeentelijke bijdrage vanwege de kapitaallasten worden uitgesteld tot na 2026. De stijging op termijn van de kapitaallasten wordt al jaren aangekondigd. Er is een egalisatiereserve afschrijvingen om fluctuaties op te vangen, maar deze raakt uitgeput en kan op een gegeven moment niet meer in dekking voorzien. In de begroting 2023-2026 is het effect van de stijgende kapitaallasten op de egalisatiereserve afschrijvingen in beeld gebracht. De huidige berekeningen (met de kennis van nu) laten zien dat de egalisatiereserve tot en met 2025 de stijgende kapitaallasten kan dekken. Over 2026 zal het saldo van de reserve niet meer toereikend zijn.

Een stijging van de gemeentelijke bijdragen lijkt dan nodig. Door een tijdige aanvulling van de reserve kan een stijging van de gemeentelijke bijdragen tot en met 2026 worden getemporiseerd. Volgens de huidige berekeningen zal namelijk in de loop van het jaar 2026 de reserve uitgeput raken. Door nu vanuit het positieve jaarresultaat 2021 een storting in de reserve te doen, wordt dit voorkomen. Daarmee zou een stijging van de gemeentelijke bijdrage vanwege de kapitaallasten (met de kennis van nu) in de periode 2023-2026 niet aan de orde hoeven te komen, maar geleidelijk kunnen plaatsvinden vanaf 2027. Uiteraard is het afhankelijk van (het tempo van) de voorgenomen investeringen, de prijzen en mogelijkheden van leveranciers om te kunnen leveren (en daarbij speelt de wereld(markt)situatie een grote rol) en van de verkoop van af te stoten materieel, wanneer de reserve daadwerkelijk zal zijn uitgeput. Vanwege de onrustige wereldsituatie kan niemand dat op dit moment met zekerheid voorspellen. Wel is zeker dat de kapitaallasten in de jaren na 2026 op een hoger niveau zullen blijven, dit wordt vooral veroorzaakt door de sterk gestegen prijzen van het aan te schaffen materiaal en materieel. Op termijn lijkt een stijging van de gemeentelijke bijdrage daarmee onvermijdelijk, of er moeten andere maatregelen genomen worden.

In komende Kadernota’s zal dit ter besluitvorming worden voorgelegd. 7.1. Via deze begrotingswijziging worden de andere besluiten administratief verwerkt. Het vaststellen van begrotingswijzigingen is een AB bevoegdheid. Kanttekeningen 5.1. en 6.1. Er kan ook besloten worden om meer terug te laten vloeien naar de gemeenten. De weerstandsratio bevindt zich momenteel nog (net) binnen de vastgestelde bandbreedte (1 – 1,4 , ratio is nu 1,06). Er kan dus overwogen worden om géén storting te doen in de Bedrijfsvoeringsreserve. Het tekort op de kapitaallasten volgt, met de kennis van nu, vanaf 2026. Er kan voor gekozen worden om pas later hierop actie te ondernemen en nu géén storting in de egalisatiereserve afschrijvingen (kapitaallasten) te doen.

Pagina 3 van 7

Uitvoeringcommunicatie/inwerkingtreding De definitieve jaarstukken worden ter kennisname naar de provincie en de gemeenten gezonden. De vastgestelde programmabegroting en de begrotingswijziging demarcatie worden ook naar de gemeenten toegezonden. Jaarstukken, bestemming resultaat, begroting en begrotingswijziging worden via één brief aangeboden. De alinea over de jaarstukken/bestemming resultaat voor deze brief is bijgevoegd. Rapportage/ evaluatie Via de reguliere P&C-cyclus wordt de voortgang van de uitvoering van de taken in 2022 gemonitord. Rapportage op de uitvoering van de Toekomstvisie-Opdrachten verloopt ook via de reguliere P&Ccyclus, onder andere in de Halfjaarrapportage (AB september a.s.). Personele consequenties N.v.t. Financiële consequenties De voorgestelde bestemming van het resultaat is als volgt: Bedrag 5.266.000 -90.000 -81.000 -200.000 -598.940 -525.000 -3.771.060 0

Resultaat 2021 Naar inhaalslag vaccinaties Naar procesbeheerssysteem Risicobeheersing Naar bestemmingsreserve Frictiekosten RBS Naar gemeenten Naar Bedrijfsvoeringsreserve Naar egalisatiereserve afschrijvingen Saldo

Specificatie terugvloeiing per gemeente conform percentages verdeelmodel (afgerond): Gemeente Aalten Apeldoorn Berkelland Bronckhorst Brummen Doetinchem Elburg Epe Ermelo Harderwijk Hattem Heerde Lochem Montferland Nunspeet Oldebroek Oost Gelre Oude IJsselstreek Putten Voorst Winterswijk Zutphen Totaal

Percentage Bedrag 3,23% 19.346 21,17% 126.796 5,61% 33.601 4,80% 28.749 2,42% 14.494 6,60% 39.530 2,60% 15.572 4,06% 24.317 3,35% 20.064 5,13% 30.726 1,23% 7.367 2,02% 12.099 4,69% 28.090 4,27% 25.575 3,13% 18.747 2,65% 15.872 3,60% 21.562 4,39% 26.293 2,71% 16.231 3,05% 18.268 3,62% 21.682 5,68% 34.020 100% 599.000

Pagina 4 van 7

Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland; Bijeen in de vergadering d.d. 23 juni 2022; Gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur d.d. 2 juni 2022;

Besluit: 1. Van het resultaat 2021 € 90.000 te bestemmen voor inhaalslag vaccinaties. 2. Van het resultaat 2021 € 81.000 te bestemmen voor het procesbeheerssysteem van Risicobeheersing. 3. Een tijdelijke bestemmingsreserve ‘Frictiekosten Regionaal Brandmeldsysteem’ in te stellen (tot eind 2023) met een maximale hoogte van € 200.000 en van het resultaat 2021 € 200.000 hiervoor te bestemmen. 4. Van het resultaat 2021 € 598.940 terug te laten vloeien naar de deelnemende gemeenten conform de reguliere financiële verdeelsleutel. 5. Van het resultaat 2021 € 525.000 te storten in de Bedrijfsvoeringsreserve. 6. De rest van het resultaat 2021 (€ 3.771.060) te bestemmen voor de egalisatiereserve afschrijvingen (kapitaallasten). 7. De begrotingswijziging 2022-7 ter uitvoering van de beslispunten vast te stellen.

De secretaris

De voorzitter

drs. D.G.L. Kransen

A.J.M. Heerts

Apeldoorn, 23 juni 2022

Pagina 5 van 7

Bijlage 1: Alinea t.b.v. aanbiedingsbrief De vastgestelde jaarstukken, vastgestelde begroting en begrotingswijziging demarcatie worden via één aanbiedingsbrief aan de gemeenten aangeboden. De alinea over de jaarstukken t.b.v. deze brief staat hieronder. De rest van de brief is te vinden bij de andere twee betreffende agendapunten.

Jaarstukken 2021 Op 7 april 2022 hebben wij de voorlopige jaarstukken 2021 ter kennisname aangeboden. De opmerkingen van de accountant zijn daarna verwerkt. Het AB heeft op 23 juni de jaarstukken 2021 definitief vastgesteld. De definitieve jaarstukken 2021 treft u bijgevoegd ter kennisname aan. Er is een eenmalig jaarresultaat 2021 van € 5.266.036, voornamelijk als gevolg van covid-19. Het AB heeft op 23 juni voor de bestemming van dit resultaat het volgende besloten: − Van het resultaat is € 90.000 bestemd voor de eenmalige inhaalslag op vaccinaties van brandweerpersoneel (o.a. hepatitis A en B), waarvoor de animo groter was dan voorzien. − Een bedrag van € 81.000 is bestemd voor het nieuwe procesbeheerssysteem van Risicobeheersing, omdat de uitlevering door de leverancier is vertraagd van 2021 naar beoogd 2022. Er is in 2021 niet betaald, de rekening volgt in 2022. − Er is € 200.000 bestemd voor een te vormen bestemmingsreserve voor eenmalige frictiekosten vanwege de wettelijk verplichte ontmanteling van het Regionaal Brandmeldsysteem richting marktpartijen. − Een bedrag van € 599.000 (afgerond) vloeit terug naar de gemeenten. Dit betreft een overschot op looncompensatie 2021, omdat de CAO pas later in 2021 inging. − Een storting van € 525.000 vindt plaats in de Bedrijfsvoeringsreserve ter versterking van de weerstandscapaciteit.

− Een bedrag van € 3,77 miljoen (afgerond) is bestemd voor de egalisatiereserve afschrijvingen (kapitaallasten). Zoals wij in de brief van april jl. hebben geschetst (en al jaren aankondigen) stijgen de kapitaallasten op termijn en raakt de egalisatiereserve afschrijvingen uitgeput, zodat die niet meer in dekking kan voorzien. Met deze storting kunnen nu tot en met 2026 (op grond van de kennis van nu) de kapitaallasten worden gedekt, zonder dat de gemeentelijke bijdrage hoeft te stijgen. Na 2027 volgt een geleidelijke stijging; hiervoor volgen nadere voorstellen. Een belangrijk voorbehoud bij dit alles is wel dat de situatie in de wereld (grondstofprijzen, problemen bij leveranciers, etc.) het lastig maakt om berekeningen te maken. Zaken wijzigen snel. VNOG monitort scherp.

Pagina 6 van 7

Programmabegroting 2022 Omschrijving voorstel: bestemming jaarrekeningresultaat 2021 Begrotingswijziging 2022 - 7 Het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland; gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van 2 juni 2022, besluit: De programmabegroting 2022 als volgt te wijzigen Bedrag van verhoging Uitgaven Programma bedrijfsvoering inhaalslag vaccinaties procesbeheerssysteem risicobeheersing

90.000 81.000

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien teruggave niet gebruikte looncompensatie aan gemeenten

598.940

Totaal

769.940

Bedrag van verlaging

0

Inkomsten Programma bedrijfsvoering mutaties reserve jaarrekeningresultaat 2021

769.940

Totaal

769.940

Toevoeging aan de tijdelijke bestemmingsreserve 'Frictiekosten Regionaal Brandmeldsysteem' Toevoeging aan de egalisatiereserve afschrijvingen Toevoeging aan de bedrijfsvoeringsreserve

200.000 3.771.060 525.000 4.496.060

Bovenstaande toevoegingen komen ten laste van de reserve jaarrekeningresultaat 2021 Toelichting: Zie het voorstel aan het Algemeen Bestuur De secretaris

De voorzitter

drs. D.G.L. Kransen

A.J.M. Heerts

Apeldoorn, 23 juni 2022

Pagina 7 van 7

0