Bijlage 1: Reactie op Voorjaarsnota
Tekst van het document
Veiligheidsberaad Postbus 7010 6801 HA Arnhem Kemperbergerweg 783, Arnhem www.veiligheidsberaad.nl info@veiligheidsberaad.nl 088 274 70 00
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Doorkiesnummer
026 355 24 00 Inlichtingen bij
Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG
Secretaris Vertrouwelijkheid
intern Ons kenmerk
V009-2025 Datum Onderwerp
9 mei 2025 Reactie Voorjaarsnota
Hooggeachte Veiligheid en het versterken van weerbaarheid zijn terecht prioriteiten van het kabinet. Helaas staan de aangekondigde bezuinigingen op de veiligheidsregio’s hier haaks op. De afgelopen tijd sprak ik meerdere keren met u over de noodzaak om niet te bezuinigen, maar juist te investeren in veiligheid en weerbaarheid. Dat verwachtte ik dan ook terug te zien in de Voorjaarsnota. Voorjaarsnota biedt geen duidelijkheid Uit de Voorjaarsnota leid ik af dat vanaf 2027 €70 miljoen wordt vrijgemaakt voor weerbaarheid. Het is echter niet duidelijk door wie en waaraan dit bedrag kan worden besteed. Hoewel we het eens zijn dat de veiligheidsregio’s een belangrijke rol hebben in de weerbaarheidsopgave, is er nu geen zekerheid over de financiële haalbaarheid hiervan. Ik verzoek u hier op korte termijn duidelijkheid over te geven. Middelen zijn ontoereikend en te laat Voor de reparatie van de voorgenomen bezuiniging op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR), casu quo de voorgenomen korting op beschikbare middelen voor crisisbeheersing en brandweerzorg is alleen al € 27,7 miljoen nodig. Voor het inrichten van brandweerkazernes als noodsteunpunten minimaal € 50 miljoen. De € 70 miljoen – als die hier al voor bedoeld is – is dus ruimschoots ontoereikend. Bovendien is in 2027 beginnen met investeren in weerbaarheid te laat.
In het licht van de actuele hybride en militaire dreigingen, vraagt het versterken van weerbaarheid nú om actie, niet pas over twee jaar. Het is onverantwoord om de helpende hand van veiligheidsregio's vooruit te schuiven. Ook de benodigde reparatie van de bezuiniging op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) die ik al noemde komt te laat, als deze pas in 2027 plaatsvindt. De voorgenomen bezuiniging gaat immers al in per 2026. Dit betekent dat veiligheidsregio’s de komende tijd onomkeerbare keuzes moeten maken. Omdat veiligheidsregio’s operationele organisaties zijn met beperkte overhead, hebben bezuinigingen directe gevolgen voor de operationele slagkracht, onder andere door het moeten sluiten van brandweerkazernes.
Pagina
2/2
Kerntaken staan onder druk De kerntaken van de veiligheidsregio’s staan ook zonder bezuinigingen al onder druk door toenemende risico’s. Een scenario zoals de stroomuitval in Spanje en Portugal en varianten daarop zijn ook in ons land reëel. Een ander recent voorbeeld is het recordaantal natuurbranden dit voorjaar. Incidenten van dergelijke grootte vragen veel extra capaciteit en specifieke expertise van de veiligheidsregio’s, des te meer als er op enig moment meerdere natuurbranden gelijktijdig zouden plaatsvinden en/of als Defensie niet meer in staat is om bijstand te leveren. Met betrekking tot de sterk afnemende bijstand van Defensie verwijs ik naar het recente rapport van de Algemene Rekenkamer. Het is om meerdere redenen cruciaal dat de slagkracht van de veiligheidsregio’s verstevigd wordt. We kunnen pas extra taken op ons nemen als de continuïteit van onze kerntaken is gewaarborgd. Zonder stevige basis valt er immers niets te versterken. Investeer écht in veiligheid en weerbaarheid De Voorjaarsnota biedt de veiligheidsregio’s niet de financiële armslag, waar we samen met u al lange tijd voor pleiten. De veiligheidsregio’s zijn nu genoodzaakt per 2026 reeds forse bezuinigingen door te voeren. Daardoor komt onze bijdrage aan het versterken van maatschappelijke weerbaarheid in het geding.
Concreter, zonder het repareren van de voorgenomen bezuinigingen en een concrete investering in weerbaarheid zullen wij de hoognodige noodsteunpunten niet realiseren. Als veiligheidsregio’s staan we dag en nacht paraat. Veiligheidsregio's reiken Nederland de helpende hand, altijd en overal. Maar onze kerntaken en slagkracht staan significant onder druk. Alleen met de juiste financiële middelen kunnen we de benodigde inzet voor de veiligheid van Nederland continueren én bijdragen aan de maatschappelijke weerbaarheid in ons land. Omdat ik weet dat onze bedoelingen overeenkomen en ik mij dus niet kan voorstellen dat u de hierboven omschreven effecten voor uw rekening wenst te nemen, vraag ik u om op zeer korte termijn hierover met elkaar in gesprek te gaan. Vanwege het debat op 15 mei over hybride dreigingen en maatschappelijke weerbaarheid, stuur ik deze brief in afschrift aan de leden van de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid. In afwachting van uw spoedige reactie, Met vriendelijke groet,
voorzitter