Beleidskader bestaanszekerheid

Beleidskader bestaanszekerheid gemeente Voorst

Kadernota 2025-2028 Processtap 1 Beleidskaders vaststellen: waarom willen wij iets bereiken?

Aanleiding Bestaanszekerheid staat hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Het is de afgelopen jaren steeds meer in de belangstelling komen te staan. Bestaanszekerheid betekent het op orde brengen van de basisvoorwaarden om te kunnen bestaan. Bestaanszekerheid is zelfs vastgelegd in de grondwet, toch voert één op de vijf Nederlanders dagelijks strijd om het bestaan. Bestaanszekerheid voor iedereen gaat niet alleen om een dak boven je hoofd en voldoende inkomen. Voor duurzame bestaanszekerheid is meer nodig. Denk hierbij aan een goede gezondheid, betaalbare en duurzame huisvesting, werk dat loont en een zinvol leven. Dit gemeente Voorst staat voor de uitdaging om bestaanszekerheid van al haar inwoners te waarborgen en hen te ondersteunen in een stabiel en veerkrachtig leven. Hieronder vallen ook bijzondere doelgroepen, zoals statushouders en de vluchtelingen die wij huisvesten en opvangen in onze gemeente. Het doel is om een integrale aanpak te bieden die duurzame oplossingen faciliteert en de levenskwaliteit van al onze inwoners verbetert. Visie op bestaanszekerheid De gemeente Voorst streeft naar een samenleving waarin iedereen volop kan meedoen, zich welkom voelt en zich kan ontwikkelen. Bestaanszekerheid vormt de basis van een rechtvaardige en veerkrachtige gemeenschap.

Wij streven ernaar dat alle inwoners toegang hebben tot de basisvoorwaarden: een dak boven het hoofd, een minimaal inkomen, en toegang tot zorg, onderwijs, werk of activering. Wij ondersteunen inwoners bij het vinden van werk, verbeteren van hun financiële situatie en versterken van sociale netwerken. Wij verkleinen obstakels en creëren kansen zodat iedereen kan deelnemen aan werk, onderwijs, vrijwilligerswerk of sociale activiteiten. Samen met lokale organisaties, bedrijven en instellingen bouwen wij een inclusieve gemeenschap waar iedereen zijn talenten kan ontwikkelen. Wij zetten ons in voor alle inwoners, met extra aandacht voor kwetsbare groepen zoals statushouders, asielzoekers, inwoners met schulden, en degenen met fysieke of psychische problematiek evenals inwoners met een doelgroep-, beschut werk- of WSW-indicatie (Wet Sociale Werkvoorziening). Uitgangspunten bij bestaanszekerheid De hierboven genoemde visie is hieronder uitgewerkt in vier uitgangspunten waarin alles bij elkaar de basis vormt voor bestaanszekerheid. 1. Inkomen en armoede Inkomen en eigen vermogen is een belangrijk onderdeel van bestaanszekerheid. Voor hen die geen eigen inkomen kunnen verwerven is er een sociaal vangnet, dat bestaat aan diverse regelingen. Het is de bedoeling dat inwoners zo kort mogelijk gebruik maken van dit vangnet, indien mogelijk.

Er zijn ook inwoners die langdurig gebruik maken van dit sociale vangnet. Dit bestaat uit algemene bijstand, bijzondere bijstand, minimabeleid. Wij zorgen voor een goede toegang tot regelingen, bekendheid van regelingen, en hulp bij het doen van aanvragen indien de inwoner dit niet zelf kan. Denk hierbij aan inwoners die digitaal minder vaardig zijn of inwoners met laaggeletterdheid. Armoede Financiële zorgen leveren vaak veel stress op, wat een uitwerking kan hebben op andere leefgebieden in iemands leven. Daarom vinden wij het belangrijk om de voorzieningen zoals de bijstandsuitkering, bijzondere bijstand en andere regelingen van de gemeente toegankelijk en voldoende zijn om een minimaal bestaansniveau te garanderen. Wij blijven inzetten op vroegsignalering van schulden. Bij een betalingsachterstand bieden wij inwoners preventieve hulp om problematische schulden te voorkomen. Daarnaast is voorlichting, budgetcoaching en hulp aan inwoners die hun geldzaken of toeslagen niet zelf kunnen regelen nodig om financieel vaardig te worden. 2. Werk en participatie In onze samenleving, waar bestaanszekerheid centraal staat, zijn werk en participatie een belangrijk onderdeel. Voor veel inwoners vormt een stabiel inkomen de basis van hun -2-

bestaan. Werk biedt niet alleen financiële zekerheid, maar versterkt ook het gevoel van eigenwaarde, sociale verbondenheid en persoonlijke groei. Wij vinden het daarom essentieel dat onze inwoners de kans krijgen om op een betekenisvolle manier deel te nemen aan het arbeidsproces. Wanneer werken (tijdelijk) niet mogelijk is, zoeken wij actief naar mogelijkheden voor re-integratie, sociale activering of zingeving. Voor inwoners met een fysieke of psychische beperking is het vaak lastig om een passende en duurzame werkplek te vinden. Daarom stemmen wij onze aanpak zorgvuldig af op de mogelijkheden, behoeften en specifieke situaties van onze inwoners en maken wij waar mogelijk gebruik van de ondersteuningsmogelijkheden en middelen die beschikbaar zijn. Hierdoor ondersteunen wij veel inwoners bij het vinden van hun plek in de samenleving. De gemeente draagt de wettelijke verantwoordelijkheid om inwoners met een Participatiewetuitkering (bijstandsgerechtigden) te ondersteunen op het gebied van werk en inkomen. Daarnaast zijn wij verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering, Wet sociale werkvoorziening en beschut werk. 3. Gezond en zinvol leven Onzekerheid over je bestaan door woon- of geldzorgen, heeft een stevige impact op je gezondheid. Het vergroot het risico op psychische problemen en stress.

Bestaansonzekerheid leidt ook vaak tot het mijden van zorg en een ongezonde levensstijl. Ook kan het leiden tot het niet deelnemen aan sociale activiteiten, waardoor er sociaal isolement en eenzaamheid kan optreden. Als gemeente spannen wij ons daarom in om ontmoeting (zie beleidskader ontmoeting) mogelijk te maken voor alle inwoners. Ook bieden wij iedereen, maar vooral inwoners die moeite hebben om uit zichzelf stappen te zetten richting een gezonde leefstijl, mogelijkheden en handvatten voor een gezond leven. 4. Huisvesting voor statushouders en opvangplekken voor vluchtelingen Vluchtelingen ontvluchten hun land voor oorlog, geweld en vervolging. Zij moeten plotseling alles achterlaten waarbij de vlucht naar veiligheid vaak vol zit met gevaren. Vervolgens wacht hun een toekomst vol onzekerheden en uitdagingen. Wij zien het daarom als humanitaire taak om een bijdrage te leveren aan de opvang van vluchtelingen en hen te ondersteunen naar zelfstandigheid en zelfredzaamheid. De gemeente heeft diverse (wettelijke) verantwoordelijkheden in de keten van instroom, doorstroom en uitstroom van statushouders en vluchtelingen. Statushouders zijn asielzoekers die al een verblijfsvergunning ontvangen hebben. Wij huisvesten hen al jaren in onze gemeente.

Vanwege de raakvlakken met andere uitdagingen ten aanzien van wonen, is deze huisvestingsopgave vastgelegd in de Woonvisie Aantrekkelijk Voorst 2025. Bij vluchtelingen maken wij onderscheid tussen het opvangen van Oekraïense ontheemden en asielzoekers. Gemeenten krijgen hiervoor taakstellingen toegewezen vanuit het Rijk. Wij vinden het van belang regie te voeren op de (wettelijke) taken ten aanzien van realisatie huisvesting en opvang. Dit vraagt om een wendbare en flexibele aanpak waar landelijke wijzigingen snel lokaal doorgevoerd kunnen worden. Voor de statushouders en vluchtelingen zorgen wij voor passende begeleiding. Zo maken wij hen wegwijs in onze gemeente. Ook vinden wij het van belang om de inwoners te informeren over dit vraagstuk zodat zij zich een compleet beeld kunnen vormen over dit onderwerp. Hiervoor volgen wij de aandachtspunten zoals geformuleerd in de Communicatievisie gemeente Voorst 2022 – 2026. Vervolg Met dit beleidskader stellen wij onze koers vast richting een samenleving waar iedereen de kans krijgt op een waardig bestaan. Het is duidelijk dat bestaanszekerheid nauw gerelateerd is aan de overige thema's die wij hebben uitgewerkt in beleidskaders, zoals ontmoeting, inclusie, sport en mentale gezondheid.

De samenhangen tussen de onderwerpen werken wij verder uit in de Kadernota Sociaal Domein 2025-2028 en komen tot concreet beleid in de uitvoeringsprogramma's.

-3-