Beeldkwaliteitsplan
Tekst van het document
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek Randvoorwaarden en uitgangspunten Rood voor Groen-initiatief Middendijk 69
In opdracht van familie Tekelenburg In samenwerking met Els Beekhuis, Lindeloof Landschapsarchitecten oktober 2023
Open Kaart co-creatie van de leefomgeving
Inhoud Inleiding
p. 3
Het initiatief Het plangebied Leeswijzer Gemeentelijk kader Hardheidsclausule Gebiedskarakteristiek
p. 7
Beeldkwaliteitseisen
p. 10
A | Landschappelijke inpassing
p. 11
boerderij Hakhoutbos Erfbosje Boomgaard B | Natte natuur langs wetering
p. 12
Natuurvriendelijke oever Nat (rabatten)bos Grote Modderkruiper-kraamkamer C | Het nieuwe erf
p. 13
Ontsluiting Inrichting van het erf Gebouwensemble Bebouwing Materialisatie en detaillering Bijlagen
p.21
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
2/22
Inleiding Het initiatief Johan Tekelenburg, agrarisch ondernemer
isweg
nste Kru
Benede
en bewoner van Middendijk 69 te Nijbroek, heeft het initiatief genomen zijn erf en gronden opnieuw in te richten. De herinrichting bestaat uit de aanleg van de Nijbroekse wetering; verbetering van de landschappelijke inpassing van het bestaande erf met o.a. 1 hectare bos en een boomgaard; en de ontwikkeling van
Het Hoogehuis A. Landschappelijke inpassing Hoogehuis
Middendijk
een nieuw erf met één woning.
Nijbroekse wetering
2 hectare natte natuur aansluitend aan
Het plangebied in beeld De gronden in eigendom van Tekelenburg beslaan enkele slagen, gelegen tussen Middendijk en Nijbroekse Wetering
B. Natte natuur langs wetering
en aan de noordelijke zijde begrensd door de Benedenste Kruisweg. De
C. Nieuw erf
monumentale boerderij op deze gronden, het ‘Hoogehuis’, is goed zichtbaar vanaf de Middendijk. Een rij oude fruitbomen voor de woning verwijst naar de vroegere bongerd die onderdeel was van het erf. Achter de boerderij liggen diverse schuren. De grootste en meest recente schuur ligt haaks op de slagenrichting. De perceelgrenzen op de gronden van Tekelenburg worden gemarkeerd door sloten. Op een enkele boom na zijn verder geen landschappelijke elementen aanwezig.
N
Afbeelding: gronden van Tekelenburg met daarop afgebeeld de plannen voor ontwikkeling van natuur langs de wetering (B), landschappelijke inpassing van het Hoogehuis (A) en de ontwikkeling van een nieuw erf met één woning (C).
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
3/22
Rood voor Groen
wordt in detail ingegaan op benodigd
De gemeente verleent via een
grondwerk, de manier van aanplanten, de
principebesluit medewerking aan
plant- en boomsoorten en beheer.
de ontwikkeling van dit initiatief, omdat het plan maatschappelijke
Gemeentelijk kader
meerwaarde oplevert op het
Het beeldkwaliteitsplan en
gebied van landschapsversterking,
het landschapsplan doorlopen
cultuurhistorie, biodiversiteit,
dezelfde procedure als het
waterkwaliteit en klimaatadaptatie.
bestemmingsplan en worden samen
Het initiatief is onderdeel van de pilot
met de bestemmingsplanwijziging
Rood voor Groen. Gemeente Voorst
vastgesteld door de gemeenteraad.
experimenteert twee jaar met vernieuwd
Het beeldkwaliteitsplan vervangt
functieveranderingsbeleid in het
daarmee de algemene welstandsnota
buitengebied, voortbouwend op het
van gemeente Voorst. De bouwplannen
bestaande Rood voor Rood-beleid. Met
voor het nieuwe erf worden getoetst
het Rood voor Groen-beleid is het ook
aan het beeldkwaliteitsplan door de
mogelijk ‘groenblauwe’ maatschappelijke
welstandscommissie de gemeente. De
doelen te realiseren in ruil voor nieuwe
erfinrichting is hier nadrukkelijk onderdeel
‘rode’ ontwikkelingen.
van; bebouwing en erf worden in hun samenhang beoordeeld.
Leeswijzer In dit document zijn de (beeld-)
Hardheidsclausule
kwaliteitseisen voor de uitwerking
Het beeldkwaliteitsplan is bedoeld om
van het initiatief vastgelegd. Voor elk
kwaliteiten te verzekeren, maar nodigt
onderdeel van het plan zijn spelregels
ook uit tot het maken van méér kwaliteit.
en referentiebeelden opgenomen. De
Indien voorstellen gedaan worden die niet
referentiebeelden geven een indruk
aan het beeldkwaliteitsplan voldoen, maar
van het beoogde beeld of tonen juist
naar mening van de welstandscommissie
voorbeelden van ongewenste situaties.
een nog beter resultaat opleveren, staat
De referenties zijn niet bedoeld om
het de welstandscommissie vrij af te
letterlijk te kopiëren, maar zijn illustratief
wijken van de beeldkwaliteitseisen in dit
voor beoogde uitstraling en kwaliteit.
document.
Bij dit beeldkwaliteitsplan hoort een landschapsplan. In dit landschapsplan
Op de volgende 2 pagina’s: foto’s van de huidige situatie rondom Middendijk 69. Foto’s: Open Kaart
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
4/22
Het Hoogehuis vanaf de Middendijk (zuidkant)
Kalverstal ( noordzijde)
Het Hoogehuis vanaf de Benedenste Kruisweg
Het Hoogehuis
Oprit
Perceel tussen boerderij en Middendijk (vanaf oprit)
Voorgevel Hoogehuis (foto: gemeente Voorst)
Het Hoogehuis vanaf de Middendijk ( noordkant) (foto: GoogleMaps)
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
5/22
Bestaande NVO Nijbroekse wetering
Overige oevers Nijbroekse wetering
Gronden Tekelenburg met zicht op bomenrij Middendijk
Bruggetje (Klompenpad) wetering
Locatie nieuwe erf
Boerderij gezien vanaf wetering
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
6/22
Gebiedskarakteristiek Polder Nijbroek
vormden de twee slagen in de breedte
aan de andere kant van de Middendijk,
De gronden van Tekelenburg liggen
één geheel, oostwest in tweeën gedeeld
uitgevoerd door de Rijksdienst voor
in Nijbroek, een polder op de kleiige
door een sloot/pad. In de decennia daarna
Cultureel Erfgoed, bevestigen dat dit
komgronden van de IJssel. Het drassige
werd het deel bij de wetering in twee
inderdaad een beekdal was. Dergelijke
land van Nijbroek werd in de 14e eeuw
slagen verdeeld. Het voorste deel, aan
voormalige beekdalen zijn tot op de dag
ontgonnen. De Middendijk vormde de
de Middendijk, bleef functioneren als één
van vandaag vaak nog de laagste gronden
belangrijkste as in de middeleeuwse
breder perceel. Ook zuidelijker is te zien
van Nijbroek.
ontginning van de polder. Percelen
dat twee huidige slagen vroeger één slag
liggen dwars op deze ontginningsas en
in het landschap vormden. In de huidige
De Nijbroekse wetering
hebben een breedte van 60, maar soms
situatie zijn alle dwarssloten dichtgegooid;
Deze laagtes in het landschap zijn op
ook 30 of 90 meter breed, afhankelijk
op brede slagen zijn lengtesloten juist
sommige plekken waarschijnlijk benut
van de benodigde afwatering. De
toegevoegd.
voor het graven van weteringen. De
smalle, lange percelen vormen een
Het Hoogehuis
weteringen zijn de hoofdwatergangen van
typerend slagenlandschap. In de huidige
Het doorschemerende watersysteem van
polder Nijbroek. Ze spelen een belangrijke
situatie vormen sloten de voornaamste
vóór de ontginning
rol om water af- en aan te voeren, al
perceelgrenzen, vroeger waren dit vaak
De Middeleeuwse ontginning van
sinds de ontginning van de polder. In
ook (struweel)hagen.
Nijbroek veranderde het landschap
de jaren ‘50 is de Nijbroekse wetering
destijds volledig. De moerassige gronden,
opnieuw uitgegraven en op verschillende
Slagenlandschap
waarin hier en daar kleine beekjes vanaf
plekken rechter gemaakt, om de afvoer
De oorspronkelijke ontginningstructuur
de Veluwe richting de IJssel liepen,
van water te stimuleren en wateroverlast
van polder Nijbroek is nog goed
werden getransformeerd tot vruchtbare
te voorkomen. Op oude kaarten is te zien
herkenbaar, ook op de gronden van
landbouwgrond. Toch is het landschap
dat de oorspronkelijke wetering meer
Tekelenburg. Deze bestaan vandaag
van vóór de ontginning hier en daar nog
slingerde door het landschap. De gronden
de dag uit 9 duidelijk herkenbare
herkenbaar, ook op de gronden rondom
van Tekelenburg grenzen aan de oostelijke
slagen; slagen die elk als één geheel
het Hoogehuis.
oever van de Nijbroekse wetering, ook
van Middendijk tot wetering lopen. Op
hier slingerde de wetering subtiel (zie
oude kaarten (zie volgende p.; bron:
Wanneer we naar de hoogtekaart
TopoTijdreis) is te zien dat dit niet altijd
van Nijbroek kijken, verraden subtiele
zo was. De twee slagen waar zich het
hoogteverschillen de loop van oude
grootste deel van het huidige erf bevindt,
beekstroompjes door het moerassige land.
zijn door de jaren heen op verschillende
Ook over de gronden van Tekelenburg
manieren verkaveld. Eind 19e eeuw
liep zo’n beekje. Recente bodemmonsters
afbeelding hiernaast). Afbeelding: Schetsmatige weergave van historische loop Nijbroekse wetering (rode lijn); het grondgebruik rond 1830 (donkergroen was bos, blauw was twijggaard, lichtgroen was grasland); en loop van beekdal voor ontginning (lichtblauwe baan) (Bron: Open Kaart, i.h.k.v. Erfgoed Deal Polder Nijbroek)
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
7/22
1850
1886
1917
1933
1953
1965
1976
1986
1986
1996
2006
2015
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
8/22
Bos en twijggaarden op natte gronden
is uitgebouwd. Er zijn nog maar weinig
Naoorlogse ontwikkelingen in landbouw
Het perceel direct ten zuiden van de
krukhuizen bewaard gebleven in de
en landschap
boerderij was het laagst liggend en
streek.
Wanneer in de jaren zestig en zeventig
daarmee ook het meest natte deel van
de overheid een rooipremie biedt om
de gronden rondom het Hoogehuis.
Het Hoogehuis was ooit het centrum van
de oude boomgaarden op te ruimen,
Ook nu is op de hoogtekaart goed te
een landgoed van 100 ha met daarin
doen veel boeren daaraan mee. De
zien dat deze gronden net wat lager
drie boerenbedrijven. In het uitgebouwde
hoogstambongerds worden gerooid,
liggen. Oude kaarten laten zien dat deze
gedeelte bevond zich een lanterskamer
het land wordt grasland, de voorheen
natste gronden in gebruik waren als
(landheerkamer), gereserveerd voor
gemengde bedrijven specialiseren
twijggaarden en (hakhout)bos (bron:
de pachtheer of landheer. (bron:
zich, in lijn met het overheidsbeleid, in
HisGis). Deze natte gronden waren
Toekomstbeeld Polder Nijbroek) Ook
melkvee. (bron: Toekomstbeeld Polder
minder geschikt voor akkerbouw of als
elders in de polder zijn nog prachtige
Nijbroek) Al snel verschijnen melktanks
weidegrond, wel waren ze geschikt voor
19e-eeuwse boerderijen te vinden; het
en ligboxenstallen in het landschap, ook
het oogsten van twijgen (voor manden,
waren welvarende jaren voor de boer.
achter het Hoogehuis.
bouwmateriaal e.d.). Aanvankelijk liep
Fruitteelt
De fruitteelt verdwijnt in deze jaren bijna
het bos- en twijgperceel van boerderij
Vanaf 1870 ontstond er echter een
geheel uit het landschap. Zo ook rondom
tot wetering, later bleef alleen een
landbouwcrisis door goedkopere import
het Hoogehuis. Alleen direct voor de
bosperceel direct achter de boerderij over.
van buiten Nederland. De prijs van graan
monumentale boerderij blijven fruitbomen
en andere producten stond onder druk.
staan, die de afgelopen decennia met
Het Hoogehuis
Toch kwam de crisis in de IJsselstreek niet
liefde verzorgd zijn door de oom van
De hoge plekken in het landschap waren
zo hard aan als op andere plekken in het
Johan Tekelenburg. Enkele van deze oude
juist geschikt om te wonen; hier werden
land. Fruit werd redelijk betaald. Waar
fruitbomen zijn nog bewaard gebleven.
dan ook vaak de boerderijen gebouwd. Dit
men eerst vooral boomgaarden voor eigen
geldt ook voor de monumentale boerderij
gebruik had, werden nu grotere bongerds
van Tekelenburg. De boerderij draagt de
gemaakt, voor de verkoop. Kaarten na
naam het ‘Hoogehuis’, letterlijk verwijzend
1850 laten deze groei in fruitteelt goed
naar de hoge ligging in het vanouds
zien. Ook rondom het Hoogehuis zien
moerassige land. (bron: https://www.
we grotere boomgaarden ontstaan. Het
bezoekvoorst.nl/locaties/605537215/
( jong-) vee graasde onder de fruitbomen,
het-hoogehuis) Het Hoogehuis dateert uit
die daarom ruim werden geplant, op 8 tot
1799 en is een variatie op het traditionele
10 meter uit elkaar, zo staat in het boek
hallehuis, dat veel gebouwd werd in de
over IJsselhoeven (2006).
HisGis-kaart
meubels e.d.) en hout (als brandstof, als
streek. Het Hoogehuis is een krukhuis: een hallehuisboerderij die aan één zijde
AHN Hoogtekaart
Oude fruitbomen ( rechts)
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
9/22
Beeldkwaliteitseisen De plannen voor de gronden van Middendijk 69 bouwen voort op de karakteristiek van het Nijbroekse polderlandschap en de (cultuurhistorische) kwaliteiten van het Hoogehuis. De ingrepen beogen het landschap elk op eigen wijze te versterken. Naast landschappelijke meerwaarde, wordt met de plannen ook meerwaarde gerealiseerd op het gebied van biodiversiteit, waterkwaliteit en klimaatadaptatie. Per planonderdeel wordt nader uitgewerkt welke kwaliteiten worden beoogd.
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
10/22
A | Landschappelijke inpassing boerderij Het eerste onderdeel van het initiatief is
wordt de kavelstructuur hersteld. Aan de
het erfbosje en de boomgaard, zie
de verbetering van de landschappelijke
rand van de bosjes zijn struweelhagen
bijlage landschapsplan.
inpassing van de monumentale boerderij
toegevoegd.
Het Hoogehuis. Het betreft het toevoegen van landschappelijke elementen om de
•
Erfbosje
(cultuurhistorische) kwaliteit van het erf
Aan de zuidwestkant van het erf, de
rondom de boerderij te versterken (1) en
laagste plek waar vroeger hakhoutbos
schuren achter de boerderij meer in groen
stond, wordt eveneens een nieuw stuk
in te bedden (2).
bos aangeplant om het erf aan deze zijde
Hakhoutbos
beter in te passen. De kwaliteit van het boerderijerf wordt versterkt door de toevoeging van een
In het bos komen eetbare soorten, bessen
boomgaard. Daarnaast worden de
en noten, die voor vogels en kleine dieren
schuren beter verankerd in het landschap
voedsel leveren.
met de aanplant van een erfbosje en een groter stuk hakhoutbos. Rondom
•
de boerderij is vooral gekozen voor
Ten zuidoosten van de boerderij, op
‘functioneel groen’, zoals dat rondom een
het perceel aan de Middendijk, wordt
boerderij gebruikelijk was. De boomgaard
een nieuwe hoogstamboomgaard
levert fruit; het hakhoutbos leverde
gerealiseerd, met appels en peren. De
vroeger hout voor de kachel, maar ook
boomgaard wordt bewust niet direct voor
voor meubels of gereedschap.
de boerderij aangeplant; zo blijft het zicht
•
Hakhoutbos
Hoogstamboomgaard Bos met struweelranden
op de monumentale krukhuisgevel met leibomen vrij.
Aan de noordelijke en oostelijke zijde van de grootste stal wordt een hakhoutbos
De afstand tussen de bomen is zodanig
aangeplant. Het bos zorgt voor een
dat er ruimte ontstaat om kleinvee te
verbeterde landschappelijke inpassing
weiden.
van de grote stal, die haaks op de landschappelijke structuur staat. Door
Voor specificaties betreffende aanplant,
de langwerpige structuur van het bos
soorten en beheer van het hakhoutbos,
Boomgaard
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
11/22
B | Natte natuur langs wetering Langs de wetering wordt natte natuur ontwikkeld. De aanleg van rabattenbos en vochtig hooiland versterkt de diversiteit van het landschap en verwijst naar de manier waarop de lage en natte gronden vroeger gebruikt werden. Beide vormen, zowel het natte bos als het vochtig hooiland, zullen meedoen in het bergen van water bij piekbuien. Ook wordt de biodiversiteit langs het water verbeterd.
•
Natuurvriendelijke oevers
Langs de wetering wordt een natuurvriendelijke oever (NVO) aangelegd. Door een afwisselend schuin of minder schuin talud onstaat een diversteit in groeiomstandigheden, die de biodiversiteit bevordert. Daar waar meer ruimte is, wordt de NVO breder. De maximale breedte wordt bepaald door de lengte van de giek die gebruikt wordt voor onderhoud (onderhoud vindt plaats vanaf de oevers, niet vanaf het water). Om het dichtgroeien van de oevers met riet te voorkomen, is het van belang dat beide oevers van de wetering in z’n geheel te maaien zijn vanaf de onderhoudspaden aan beide zijden. Voor het onderhoud van de wetering dient een strook van 5m langs de wetering beschikbaar en toegankelijk te zijn.
•
Nat ( rabatten)bos
Op twee kavels aansluitend aan de wetering komt een natte bosontwikkeling.
Voor specificaties betreffende aanplant, soorten en beheer langs de wetering, zie bijlage landschapsplan.
De ‘groene massa’ die hierdoor ontstaat, past in de schaal van het polderlandschap. Het natte bos wordt uitgevoerd als rabattenbos, met greppels. De grond
Natuurvriendelijke oever (NVO)
uit de greppels wordt gebruikt om de tussenliggende delen te verhogen. Hierop wordt bos aangeplant. Het eindbeeld is een gesloten bos met overschaduwde greppels. De maatvoering en richting is afgeleid van het nog zichtbare rabattenbos Boerdam aan de Vaasenseweg.
•
‘Kraamkamer’ voor de Grote Modderkruiper
Rabattenbos
Op twee naastliggende kavels wordt een ‘kraamkamer’ voor de beschermde vissoort de Grote Modderkruiper gemaakt, in combinatie met kruidenrijke grasvegetatie of vochtig hooiland. De lange zichtlijnen die zo kenmerkend zijn voor de polder blijven hier, door de keuze voor grasvegetatie, intact. Haaks op de wetering worden ondiepe sloten met flauwe taluds aangelegd. Hierbij wordt zorgvuldig gekeken naar de juiste hellingshoek en oriëntatie t.o.v. de zon.
Vochtig hooiland ( met greppels voor Grote Modderkruiper)
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
12/22
C | Het nieuwe erf •
Tekelenburg wordt ruimte gemaakt voor
vormgegeven als karrespoor ( met
een nieuw erf, met één woning. Het
groene middenstrook).
nieuwe erf dient zorgvuldig te worden
•
l
houtwa
Het pad is maximaal 3,5 m breed en
Middendijk
Op het meest zuidelijk perceel van
en
fruitbom
d
ngspa
toega
tuin
De aansluiting van toegangspad op
l houtwa
verankerd in het bestaande landschap.
Middendijk sluit aan bij de manier
De inrichting van het erf is daarom
waarop (gemetselde) duikers en
gebaseerd op de gebiedskarakteristiek
bruggen op andere plekken langs
en de traditionele erfinrichting van
de Middendijk zijn vormgegeven.
boerderijerven uit de regio. De kwaliteiten
Meest voorkomend bij eenvoudige
van de bebouwing sluiten eveneens
boerenerven is een dam met
slagengrenzen en biedt beschutting
opgemetselde keermuren.
voor de bewoners (in het nu geheel
Tussen toegangspad en sloot
open landschap).
schapenhekken of houten posten in
(op eigentijdse wijze) aan bij de lokale boerderijarchitectuur. Omdat het om een
•
gebakken klinkers. •
Toegestane afrastering:
- voor boerderijmaten - relatief klein erf
wordt een natuurvriendelijke
Vóór de woning -als functionele,
combinatie met gaas/draad. Ook een
gaat, verwijzen erf en bebouwing naar de
oever aangelegd. (let op: dit is een
informele voortuin- ligt een
houten landhek als toeganspoort is
typologie van een kleinere boerderij.
A-watergang, dus waterschap moet
perceel dat wordt beplant met
het pad kunnen gebruiken voor
hoogstamfruitbomen.
•
Ontsluiting
onderhoud)
•
Hekwerken max. 1,2 m hoog,
De diverse fruitbomen staan niet strak
opnemen in beplanting. Hekwerken
Auto’s worden geparkeerd achter de
in een grid, maar in los verband in de
minimaal 1,5 m uit de grens/rand van
de Middendijk, maar verderop in het
woning, de parkeerruimte grenst aan
wei. Dit geeft de bongerd het karakter
landschap. Het erf is bereikbaar via een
het toegangspad.
van een boomgaard voor eigen
Het nieuwe erf ligt niet direct aan
•
toegangspad. •
•
Inrichting van het erf
•
toegestaan. •
gebruik, passend bij een klein erf. •
Rondom de bongerd wordt een
Gesloten schuttingen zijn niet toegestaan.
•
De overgang van het erf naar de
Het toegangspad loopt aan de
De inrichting van het erf past binnen het
lage haag ( maximaal 1,2 m hoog)
landbouwgronden aan de westzijde
zuidzijde van het perceel, langs de
lokale landelijk idioom en is gebaseerd
aangeplant, als perceelbegrenzing.
is open. Een nieuwe dwarssloot
slaggrens.
op de traditionele inrichting van
Rondom de woning worden enkele
begrenst het erf; de zichtlijn richting
Het toegangspad is onverhard
boerderijerven uit de regio.
solitaire bomen en sierheesters
wetering is open. (NB. waterschap
aangeplant.
moet de dwarssloot over kunnen
Verharding is geconcentreerd aan
i.v.m. onderhoud aan A-watergang.)
•
of halfverhard, bij voorkeur met gebroken puin. •
de sloot plaatsen. •
•
Langs een deel van het toegangspad
•
Asfalt en andere materialen die niet
en langs de noordelijke slaggrens van
de zuid- en westzijde zijde van de
aansluiten bij de uitstraling van een
het erf wordt een houtwal aangelegd
woning, nabij het toegangspad.
Voor specificaties betreffende aanplant,
klein, extensief boerenerf zijn niet
( met elzen, wilgen). Dit lijnelement
Erfverharding wordt gemaakt uit
soorten en beheer van het erf, zie bijlage
toegestaan als verharding.
versterkt de herkenbaarheid van de
gebroken puin, boerengrind en/of
landschapsplan.
•
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
13/22
REFERENTIES ERFINRICHTING & ONTSLUITING
Houtwal
Afrastering: houten schapenhek of houten posten met draad/gaas
Duiker met gemetselde keerwarden
Hoogstamboomgaard als voortuin
Enkele solitare bomen (linde of eik)
Toegangspad karrespoor (gebakken elementenverharding)
Toegangspad karrespoor (gebroken puin)
Veldesdoorn- of meidoornhaag rondom bongerd
Sierheesters
Boerengrond
Straatklinker
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
14/22
•
Gebouwensemble
de referentie een eenvoudig type
De kwaliteiten van de nieuwe bebouwing sluiten (op eigentijdse wijze) aan bij de lokale boerderijarchitectuur. Omdat het gaat om een - voor boerderijmaten relatief klein erf met daarop één woning,
•
dienen eenvoudig van vorm en
T-boerderij bijv.). Het eenvoudige
herkenbaar te zijn; algemene
type past hij de schaal van het erf.
kenmerken zijn een rechthoekige
Typologisch zijn verschillende 1.
passend bij een kleinere boerderij. De
bijgebouw(en) in schuurtypologie
•
woning op het achtererf.
in de directe nabijheid van de
De gebouwen op het erf vormen
2.
een ensemble. De samenhang van
bijgebouw(en) in schuurtypologie
beeldbepalend; bijgebouwen dienen
naast de woning (beoogd beeld:
in samenhang met de woning
twee werkschuren naast elkaar).
ontworpen te worden.
3.
De gebouwen vormen een eenheid in
hallehuis- of schuurtypologie.
De woning is onderscheidend in
4.
schaal en kan indien gewenst rijker
Typologie
•
Als referentietypologie kan zowel het hallehuis als een lokaal voorkomende schuurtypologie worden gebruikt
•
schuurtypologie.
Bijgebouwen zijn ondergeschikt in
•
Indien wordt gerefereerd naar het hallehuis (zie inzet op volgende pagina voor meer informatie) dient
hoofdvorm van de gebouwen dient zo min mogelijk te worden aangetast. •
Ook dakvlakken dienen zo min
plattegrond, een zadeldak met grote
mogelijk onderbroken te worden; er
dakvlakken en lage goten.
worden geen dakkapellen toegepast.
Typologie 1 Een woning in hallehuistypologie gecombineerd met vrijstaand(e) bijgebouw(en) in schuurtypologie nabij de woning op het achtererf. Typologie 2 Een woning in schuurtypologie gecombineerd met vrijstaand(e) bijgebouw(en) in schuurtypologie naast de woning.
in (dubbel) hallehuis- of
dan het bijgebouw.
Bijgebouwen staan aan het achtererf.
Woning en bijgebouw geschakeld naast elkaar
zijn in materialisatie en detaillering
•
Woning en bijgebouw achter elkaar geschakeld in één
vormentaal en materialisatie.
hebben een meer functioneel karakter
Een woning in schuurtypologie, gecombineerd met vrijstaand(e)
de volumes van het ensemble is
formaat en detaillering; bijgebouwen
De eenvoudige, herkenbare
Een woning in hallehuistypologie
of meerdere bijgebouwen.
•
•
gecombineerd met vrijstaand(e)
bebouwing bestaat uit een woning en één
•
De hoofdvolumes van de bebouwing
combinaties mogelijk:
verwijst de bebouwing naar een typologie
•
•
hallehuis te betreffen (en geen
•
Er wordt niet historiserend gebouwd; er wordt een eigentijdse interpretatie van de typologiën gedaan.
Typologie 3 Woning en bijgebouw geschakeld achter elkaar in één hallehuis- of schuurtypologie.
Bebouwing • •
De gebouwen bestaan uit één
Typologie 4
bouwlaag met daarop een kap.
Woning en bijgebouw geschakeld
De bebouwing is gepositioneerd in de
naast elkaar in hallehuistypologie of
lengterichting van de verkaveling: de
schuurtypologie.
nokrichting is parallel aan de slagen.
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
15/22
Het hallehuis Het hallehuis is een type boerderij dat van oorsprong veel voorkomt in de regio. In een hallehuis zijn het voorhuis (woonhuis) en achterhuis (de stallen) verenigd in één volume, dat in de lengterichting van het slagenlandschap is gepositioneerd. Het voorhuis is -in Nijbroek- vrijwel altijd met de kopgevel gericht op de ontginningsas en vormt het representatieve deel van
maar ontstond ook de T-boerderij, met
met een asymmetrische kap vaak voor.
een T-vormige plattegrond.
Dit type schuur bestaat uit 1 laag met een kap, heeft een rechthoekige -of
Vanwege de geleidelijke groei van
langwerpige plattegrond en heeft een
de schaal van de boerderijen werd er
asymmetrisch zadeldak met lage goot
steeds een beetje bijgebouwd op het erf,
richting het landschap en hogere goot
waarbij het hallehuis nog verder werd
richting het erf. In beginsel waren dit open
uitgebouwd. Er werd soms naast het
schuren voor opslag, maar in de regio
achterhuis nog een tweede schuur van
komen vooral dichte exemplaren voor.
gelijke schaal gebouw, zoals de Grote Beurze aan de Heegsestraat in Terwolde.
Eigentijdse vertaling van hallehuis en schuren
vooral functioneel van aard.
Binnen de typologie van het hallehuis
De typen hallehuizen en schuren die
zijn in de loop der jaren verschillende
in de regio voorkomen vormen een
Het hallehuis heeft een karakteristieke
configuraties ontstaan. Naast ‘officiele’
belangrijk onderdeel van het karakter van
types zoals het krukhuis en de T-boerderij
het landeliijk gebied. Het is dan ook de
zijn er nog tal van andere vormvarianten
ambitie om met nieuwe ontwikkelingen
te vinden. In sommige gevallen is het
op eigentijdse wijze aan te sluiten bij dit
hallehuis zo vaak uitgebreid, dat de
karakter.
de boerderij. Het achterhuis vormt het bedrijfsgedeelte van de boerderij en is
hoofdvorm met een zadeldak, lage zijmuren, een representatieve voorgevel en een functionele achtergevel waarin de driebeukige indeling van het achterhuis duidelijk af te lezen is. Het hallehuis werd dikwijls vergezeld door tal van andere kleinere bijgebouwen, zoals schuren voor
typologie zijn herkenbaarheid heeft verloren.
opslag, een hooischuur of een bakhuisje.
De bijgebouwen
In het IJsselgebied zijn in de loop der
ensemble met verschillende bijgebouwen
jaren een aantal variaties op het hallehuis ontstaan. Om meer ruimte te creëren werd bijvoorbeeld het voorhuis uitgebouwd, zodat er een L-vormige plattegrond ontstond. Dit wordt ook wel een krukhuis genoemd. Met de groeiende welvaart kreeg het voorhuis een steeds formeler karakter en werd het voorhuis dwars op het achterhuis gebouwd. Zo ontstonden niet alleen nieuwe, formelere krukhuizen,
hallehuis
T-boerderij
De hallehuizen vormden meestal een op het erf. Deze schuren hebben een eenvoudige hoofdvorm. Het volume is symmetrisch, bestaat uit één laag met kap, heeft een rechthoekige -of langwerpige plattegrond en is bekroond met een zadeldak. Naast de eenvoudige symmetrische schuren komt ook de kapschuurtypologie
kapschuur
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
16/22
REFERENTIES TYPOLOGIEËN
3. Woning en bijgebouw in schuurtypologie geschakeld achter elkaar
2. Woning in schuurtypologie
1. Woning in hallehuistypologie
4. Woning en bijgebouw in schuurtypologie geschakeld naast elkaar
3. Woning en bijgebouw in schuurtypologie geschakeld achter elkaar
2. Woning in schuurtypologie
1+2. Vrijstaand bijgebouw in schuurtypologie
4. Woning en bijgebouw in hallehuistypologie geschakeld naast elkaar
4. Woning en bijgebouwen in schuurtypologie geschakeld naast elkaar
2. Woning in schuurtypologie
1+2. Vrijstaand bijgebouw in schuurtypologie
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
17/22
Randvoorwaarden •
Het hoofdvolume heeft een maximale inhoud van 750 m3.
•
Het bijgebouw of de bijgebouwen hebben in totaal een maximale
glanzende materialen dienen niet te • •
oppervlakte van 100 m2. •
De maximale nokhoogte bedraagt 9 m voor de hoofdwoning en 8 m voor de bijgebouwen indien het om meerdere volumes gaat. In het geval van één volume (typologie 3) geldt een maximale nokhoogte van 9 m voor het geheel.
•
De goothoogte is bij voorkeur boerderijtypologie. De maximale goothoogte bedraagt 2.6 m. Een eventuele lagere goothoogte wordt
•
De dakrand dient zorgvuldig te
de hallehuistypologie kan er gebruik
worden uitgewerkt; de dikte van
worden gemaakt van traditionele
het dakpakket van de woning (door
bouwmaterialen, zoals hout of
huidige gangbare isolatiewaarden
metselwerk (in lokaal verband en
vaak relatief dik) dient niet zichtbaar
in lokale kleur) voor de gevel en
te zijn in de dakrand. •
Er worden geen bakgoten toegepast;
Indien het gebouw refereert aan
bij voorkeur worden de volumes
de lokale schuurtypologie kan er
voorzien van verholen goten of
tevens gebruik worden gemaakt
eenvoudige mastgoten. •
De bebouwing mag, zoals
hout kan er voor de gevel tevens
voorkomend in de regio, worden
plaatmateriaal worden toegepast
voorzien van een plint met een
en het dak kan naast dakpannen
hoogte van maximaal 600mm.
Een natuurinclusieve afwerking en/ of detaillering, zoals een groen dak,
Omdat de nieuwe bebouwing zowel
zijde van het dak.
is toegestaan. Natuurinclusieve
kan refereren aan het hallehuis als
oplossingen dienen voldoende aan
aan de lokale schuurtypes, zijn er
Materialisatie en detaillering
te sluiten bij het beoogde landelijke
naast algemene uitgangspunten voor
karakter van het erf.
het ontwerp tevens uitgangspunten
Gevelopeningen in de langsgevels
per type opgesteld. Naast
dienen met zorg te worden
typologische verschillen zitten er
gedetailleerd om het uniforme
ook verschillen in de materialisatie
beeld van de gesloten gevels te
en detaillering van de verschillende
waarborgen.
types. Op de komende pagina’s zijn
Eventuele dakramen dienen met
deze verschillen nader uitgewerkt per
zorg te worden gedetailleerd om het
type.
In lijn met de meer eenvoudige boerderijen zijn de gebouwen sober
•
•
in de detaillering; ornamentiek beperkt zich vooral tot de kopgevel of het voorhuis van de woning. De materiaal- en kleurkeuze voor de nieuwe bebouwing sluit aan bij de bebouwing uit de omgeving. •
Indien er het gebouw refereert aan
plaatmateriaal.
2.6 m goothoogte enkel voor de lage
•
mogelijk te worden weggewerkt.
Aanvullende aandachtspunten per typologie
In het geval van een asymmetrisch zadeldak (bij een bijgebouw) geldt de
•
worden meeontworpen en zoveel
geen accentkleuren toegepast.
tevens worden afgewerkt met hout of
gewaardeerd. •
Het kleurenpalet is gedekt; er worden
van modernere materialen. Naast
zo laag mogelijk, passend bij de
HWA, ontluchting, PV-panelen, en zonwering dienen zorgvuldig te
dakpannen of rieten dakbedekking. •
•
worden toegepast.
Er wordt gebruik gemaakt van natuurlijke materialen en texturen;
•
•
uniforme beeld van het dakvlak te waarborgen.
•
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
18/22
asymmetrisch zadeldak hebben. •
De bijgebouwen refereren
•
aan de lokaal voorkomende
tussen de 30˚en 45˚.
schuurtypologieën. •
•
Typologie1: Een woning in
•
nabijheid van de woning op het achtererf. •
De woning refereert aan het hallehuis: het heeft een
•
formaat, maar ook qua rijkdom in materialisatie en detaillering. •
De woning is voorzien van een symmetrisch zadeldak.
•
De kopgevels van het woningvolume zijn horizontaal georienteerd: de verhouding
materialisatie en detaillering.
alleen voor het dakvlak aan de
De bijgebouwen zijn tevens
De volumes zijn voorzien van ofwel een symmetrisch, ofwel een asymmetrisch zadeldak.
•
Het hoge deel van een
Typologie 2: Een woning in
het erf gericht zijn. •
De hellingshoek van het dak ligt
met vrijstaand(e) bijgebouw(en) in schuurtypologie naast de woning (beoogd beeld: twee werkschuren naast elkaar). •
de lokaal voorkomende schuurtypologieën. •
ten aanzien van de hellingshoek
een eenheid in vormentaal, materialisatie en detaillering. •
geplaatst; het beoogde beeld is
lage kant van het volume.
een ensemble van werkschuren. •
De hellingshoek van het dak ligt
gebouwen gaan een duidelijke 0,5
tussen de 40˚en 45˚.
De afstand tussen de woning en bijgebouw(en) is niet te groot; de
40˚-45˚
Het dakvlak is beeldbepalend.
De woning en bijgebouw(en) worden naast elkaar op het erf
alleen voor het dakvlak aan de
ongeveer 2:0,5.
De gebouwen vormen een sterk ensemble: Ze vormen
In het geval van een asymmetrisch dak geldt de eis
Zowel de woning als de bijgebouwen refereren aan
tussen de 30˚en 45˚. •
lage kant van het volume.
schuurtypologie, gecombineerd
zowel op het toegangspad als op
tussen breedte en goothoogte is •
•
asymmetrisch bijgebouw mag
De woning, het hoofdgebouw, is onderscheidend, niet alleen qua
ten aanzien van de hellingshoek
achtererf gepositioneerd.
representatieve kopgevel. •
asymmetrisch dak geldt de eis
van de woning meer op het
in schuurtypologie in de directe
In het geval van een
ondergeschikt in formaat,
het erf: Ze worden ten opzichte
met vrijstaand(e) bijgebouw(en)
•
De bijgebouwen zijn
ondergeschikt in hun positie op
hallehuistypologie gecombineerd
De hellingshoek van het dak ligt
interactie met elkaar aan. •
De woning is voorzien van een symmetrisch zadeldak
2
•
Het bijgebouw mag ook een
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
19/22
•
Indien het volume refereert aan
•
Indien het volume refereert aan
de lokale schuurtypologieën
de lokale schuurtypologieën,
vormen de gebouwdelen juist
sluiten volume, verhoudingen en
een eenheid in uitstraling: het
materialen daarbij aan.
woningdeel en het schuurdeel
•
De volumes zijn voorzien van
zijn gelijk in materialisatie en
ofwel een symmetrisch, ofwel
detaillering. •
Typologie 3: Woning en bijgebouw achter elkaar geschakeld in één hallehuis- of schuurtypologie. •
de hallehuistypologie, ofwel de lokale schuurtypologie. Indien de woning refereert
Het volume is voorzien van een symmetrisch zadeldak.
•
De hellingshoek van het dak ligt tussen de 30˚en 45˚ bij een schuurtypologie.
Het geschakelde volume kan (in z’n geheel) refereren aan ofwel
•
•
•
Eventuele extra bijgebouwen
•
Typologie 4: Woning en elkaar in hallehuistypologie of schuurtypologie •
•
In het geval van een ten aanzien van de hellingshoek
Het geschakelde volume kan (in
alleen voor het dakvlak aan de lage kant van het volume.
het hallehuis, heeft het een
Voor- en achterhuis dienen
representatieve kopgevel. •
•
Eventuele extra bijgebouwen dienen te worden uitgevoerd
Indien de woning refereert aan
representatieve kopgevel.
als referentie aan de lokaal voorkomende schuurtypologieën.
De geschakelde volumes zijn voorzien van een symmetrisch zadeldak.
rijkdom in materialisatie en
•
De kopgevels van het
detaillering.
woonvolume zijn horizontaal
Het volume is voorzien van een
georienteerd: de verhouding
symmetrisch zadeldak.
tussen breedte en goothoogte is
De kopgevels zijn horizontaal
ongeveer 2:0,5.
georienteerd: de verhouding
•
tussen breedte en goothoogte is
Het dakvlak is beeldbepalend. De hellingshoek van het dak ligt
ongeveer 2:0,5. •
•
asymmetrisch dak geldt de eis
lokale schuurtypologie.
voorkomende schuurtypologieën.
van het schuurdeel wat betreft
•
schuurtypologie.
de hallehuistypologie, ofwel de
woningdeel is onderscheidend
•
ligt tussen de 30˚en 45˚ bij een
z’n geheel) refereren aan ofwel
als referentie aan de lokaal
herkenbaar te zijn: Het
De hellingshoek van het dak
bijgebouw geschakeld naast
dienen te worden uitgevoerd
aan het hallehuis heeft het een •
een asymmetrisch zadeldak. •
tussen de 40˚en 45˚.
40˚-45˚
Het dakvlak is beeldbepalend. De hellingshoek van het dak ligt
40˚-45˚
0,5
tussen de 40˚en 45˚. 2
0,5 2
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
20/22
REFERENTIES MATERIALISATIE EN DETAILLERING HALLEHUISTYPE
lage goothoogte
keramische dakpannen
dak- en gevelopeningen zorgvuldig vormgegeven
sobere detaillering
rieten dakbedekking
eigentijdse uitstraling
metselwerk
houten gevelbelkeding
representatieve kopgevel
plint
horizontaal georienteerd volume
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
21/22
REFERENTIES MATERIALISATIE EN DETAILLERING SCHUURTYPE
samenhang ensemble
moderne materialisatie
plaatmateriaal
uniforme uitstraling
keramische dakpannen
landelijke uitstraling
eenduidige hoofdvorm
sobere detaillering
a-symmetrische kap
houten gevelbelkeding
functioneel karakter
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
22/22
Bijlagen
•
I. Bouwvlakken
•
II. Landschapsplan (aparte bijlage)
23/22
I. Bouwvlakken
Typologie1: Een woning in hallehuistypologie gecombineerd met vrijstaand(e) bijgebouw(en) in schuurtypologie in de directe nabijheid van de woning op het achtererf.
Typologie 3: Woning en bijgebouw geschakeld achter elkaar in één hallehuis of schuurtypologie.
Typologie 2: Een woning in
Typologie 4:
schuurtypologie
Woning en
gecombineerd
bijgebouw
met vrijstaand(e)
geschakeld naast
bijgebouw(en) in
elkaar in hallehuis
schuurtypologie
typologie of
naast de woning.
schuurtypologie.
Beeldkwaliteitsplan Middendijk 69, Nijbroek | oktober 2023 | Open Kaart
24/22
Oktober 2023 In opdracht van familie Tekelenburg
Door Open Kaart Hanneke Stenfert, hanneke@deopenkaart.nl, 0630281636 www.deopenkaart.nl In samenwerking met Lindeloof Landschapsarchitecten Els Beekhuis
LAN D S C HAP S P LAN
gebiedsontwikkeling erf en gronden Middendijk 69 te Nijbroek 16 november 2023
voorliggend plan is de uitwerking van de afspraken zoals vastgelegd in principebesluit incl. bovenstaande kaart: het ontwikkelen van: 2 ha natte natuur 1 ha bos rond bedrijfsperceel aanplant boomgaard bij boerderij mogelijk maken nieuwe woning, landschappelijk ingepast met bos / beplanting
plangebied gebiedsontwikkeling Middenweg 69 Nijbroek
Landschapsplan Langs de wetering komt een natuurvriendelijke oever (nvo). Daar waar meer ruimte is, wordt de nvo breder. Op twee kavels aansluitend aan de wetering komt een natte bos-ontwikkeling. De massa die hierdoor ontstaat past in de schaal van de polder. Op twee naastliggende kavels wordt een kraamkamer voor de grote modderkruiper gecombineerd met een kruidenrijke grasvegetatie. De lange zichtlijnen de zo kenmerkend zijn voor de polder blijven hier intact. Beide vormen zullen meedoen in het bergen van water in natte tijden.
bestaande natuurontwikkeling nvo
nat bos kraamkamer
erfbosje hakhoutbosje met struweelhagen
nieuwe kavel hoogstam boomgaard
landschapsplan
Rond de stallen worden bosjes aangeplant. De lijnen versterken de landschappelijke verkaveling. Aan de wegzijde komt een boomgaard van appels en peren. Het nieuwe kavel wordt aan noord en zuidzijde begrenst door een houtsingel, die tevens de kavelstructuur versterkt. Een los opgezette boomgaard van diverse fruitsoorten vormt samen met de losse bomen op het erf de aanvullende structuur.
Drie deelgebieden: A. natte natuur 2 ha A1:natuurvriendelijke oever (6.135 m2); A2: nat bos (6.063 m2) A3: kraamkamer grote modderkruiper (7.802 m2) A.2
A.
A.3
B. rond bedrijfsperceel 1 ha
A.1
B1: hakhoutbosje met struweelhagen (0,7 ha) B2: erfbosje (0,3 ha) B3: boomgaard C. nieuw te ontwikkelen erf met woning.
B.2 B.1
C.
B. B.3
plangebied met de drie deelgebieden
A. natte natuur 2 ha A1: natuurvriendelijke oever (6.135 m2) Langs de wetering komen natuurvriendelijke oevers, zo zorgen we voor een betere waterkwaliteit en extra bergingscapaciteit bij veel regenval. Om te voorkomen dat het volledig dichtgroeit met riet is het van belang beide oevers van de wetering in zijn geheel te kunnen maaien vanaf een onderhoudspad. Het bestaande onderhoudspad aan de overzijde is maatgevend voor de locatie van de nvo en het onderhoudspad. Zie doorsnede. Voor het grondwerk is het van belang om zo te werken dat de omstandigheden ideaal zijn voor de vegetatie die zich moet gaan ontwikkelen. Een zorgvuldige “natuur technische” manier van werken wordt dan ook geadviseerd. Aanplant: niet aanplanten of inzaaien maar vanzelf op laten komen. Beheer: De oever wordt 1xperjaar gemaaid en het maaisel afgevoerd.
A. natte natuur 2 ha A2: nat bos (6.063 m2) RABATTEN BOS / N14.01 Rivier- en beek begeleidende bossen Aansluitend aan de natuurvriendelijke oevers langs de wetering wordt het weiland achter het onderhoudspad voorzien van een structuur van greppels. De wetering kan in deze greppels straks het overtollige water (tijdelijk) kwijt. De grond uit de greppels word gebruikt om de tussenliggende delen te verhogen. Hierop wordt een bos aangeplant. Het eindbeeld is een gesloten bos met de greppels overschaduwd. Grondwerk: graven greppels, grond verwerken op tussenliggende delen. Afstand: hoge delen ca 7-10 m1 breed, lage delen (greppels) ca 5 m1 breed. Aanplant in rijen, driehoeksverband 1/st m2 Sortiment: 30 % els, 70 % 4 soorten wilg: waterwilg (caprea) katwilg (viminalis) grauwe wilg (cinerea) en bittere wilg (purpurea). Plantmaat: bosplantsoen Beheer: Het beheer bestaat uit het gefaseerd afzetten van 30% van de planten, om de 2 jaar een ander deel.
A. natte natuur 2 ha A3: kraamkamer grote modderkruiper (7.802 m2)/ N12.02 Kruiden- en faunarijk grasland Om de omstandigheden voor de grote modderkruiper te verbeteren worden kraamkamers aangelegd. Haaks op de wetering komen ondiepe sloten met flauwe taluds. De sloten worden gevoed door twee verbindingssloten paralel aan de wetering. Grondwerk: (voorlopig) uitgangspunt maatvoering kraam-sloten: talud zuidzijde 1:1 tot 1:2 en noordzijde 1:4 tot 1:6, ca 1:2, bodembreedte 1 m1, afstand tussen kraamsloten minimaal 6 m1. E.e.a. bekijken aan de hand van het waterpeil en de huidige grondslag. Uitgangspunt is de grond uit de te graven sloten verwerken op het land, uit praktische overweging. geen aanplant, niet inzaaien, allereerst de zaden uit de grond op laten komen. Beheer: moet ivm de kwetsbaarheid leefomstandigheden zeer zorgvuldig gebeuren. Bespreken of de regie hiervoor bij het waterschap kan worden ondergebracht. 1 a 2 x per jaar maaien en afvoeren, 15% van de vegetatie laten staan.
B. rond bedrijfsperceel 1 ha B1: hakhoutbosje met struweelhagen (0,7 ha) Dit bos zorgt voor een landschappelijke inpassing van met name de grote stal, die haaks op de landschappelijke structuur staat. Door de langwerpige structuur van het bos, wordt de lengterichting (weer) benadrukt. Het hakhout is een historisch element in deze streek, die in de loop van de tijd verdwenen zijn omdat ze hun economisce functie verloren. De aan te planten soorten komen van oorsprong voor in bossen in de IJsselvallei. Aan dit oorspronkelijke assortiment worden ook eetbare soorten toegevoegd. Aan de rand van de bosjes zijn struweelhagen toegevoegd. De bosjes en de struweelagen zijn belangrijk als schuilplaats voor zoogdieren. Een belangrijk leefgebied voor zang- en struweelvogels zoals kneu, tjiftjaf, roodborst, keep en andere soorten. Aanplant in rijen, driehoeksverband Plantafstand 1,50 X 1,50 m2, 1e plantrij minimaal 5 m1 vanaf insteek sloot. 1e plantrij minimaal 5 m1 vanaf insteek sloot. Sortiment: Zomereik, zwarte els, zachte berk, wilde lijsterbes, sleedoorn EN hazelnoot. In de randen aangevuld met: hondsroos, wilde kers, gewone vlier, mispel. NB: ivm fruitgaard /gevoelig voor perenvuur beter geen meidoorn aanplanten. Sortiment hagen: Veldesdoorn, sleedoorn, rode kornoelje, hazelaar en kardinaalsmuts.
Plantmaat: bosplantsoen Beheer: Het beheer van het middendeel van het bosje bestaat uit het op termijn afzetten van de boomvormers, op een hoogte van c a60 cm, bij een stamdikte van 15-20 cm. Het beheer van de randen struweelhagen bestaat uit het voorkomen van opgroeiende bomen en gefaseerd afzetten van het struweel. De struweelhagen worden gefaseerd, eens in de 25 jaar afgeet op ca 60 cm. Gefaseerd zodat altijd een deel over blijft voor de vogels.
B. rond bedrijfsperceel 1 ha B2: erfbosje (0,3 ha) Het bosje wordt geplant om het erf landschappelijk in te passen. De massa zorgt ervoor dat de boerderij en opstallen verankerd wordt in het landschap. De aan te planten soorten komen van oorsprong voor in bossen in de IJsselvallei. Aan dit oorspronkelijke assortiment worden ook eetbare soorten toegevoegd. Aanplant in rijen, driehoeksverband Plantafstand 1,50 X 1,50 m2, 1e plantrij minimaal 5 m1 vanaf insteek sloot. 1e plantrij minimaal 5 m1 vanaf insteek sloot. Sortiment: Zomereik, zwarte els, zachte berk, wilde lijsterbes, sleedoorn EN hazelnoot. In de randen aangevuld met: hondsroos, wilde kers, gewone vlier, mispel. NB: ivm fruitgaard /gevoelig voor perenvuur beter geen meidoorn aanplanten Plantmaat: Bosplantsoen Beheer: Het beheer van het middendeel van het bosje bestaat uit het op termijn afzetten van de boomvormers, op een hoogte van ca 60 cm, bij een stamdikte van 15-20 cm.
B. rond bedrijfsperceel 1 ha B3: hoogstam boomgaard De aan te planten boomgaard komt aan de voorzijde, links van de boerderij. Op deze manier blijft het zicht op de monumentale boerderij intact en wordt zelfs versterkt. De boomgaard verzacht het zicht op het naastliggende erf waardoor de boerderij alle aandacht krijgt. Aanplant in rijen, 6 meter uit elkaar; 8 meter in de rij in driehoeksverband. Tussen de rijen een greppel van ca 30 cm voor voldoende drooglegging. Sortiment: appel: Malus domestica: alle soorten: zelfbestuivend, pluk in september ‘Notarisappel’: hand en moes; ‘Rode Boskoop’ (Goudreinet) : moes; ‘Elstar’: hand ; ‘d Ecolette’: hand en bewaar peer: Pyrus communis ‘Concorde’: pluk in september, zelfbestuivend; hand, zeer ziekteresistent; ‘Conference’: pluk in september, zelfbestuivend; hand, ‘Gieser Wildeman’ pluk in oktober, roodkokende stoofpeer, zeer ziekteresistent; ‘Winterrietpeer’ pluk in oktober, roodkokende stoofpeer, zeer ziekteresistent Plantmaat: hoogstam 12-14 Onder begroeiing: Grasland voor jongvee of schapen. Aanbrengen bescherming rond stam Beheer: Fruitbomen snoeien, snoeihout als brandhout Bescherming rond bomen controleren en zo nodig herstellen
C. nieuw te ontwikkelen erf met woning.
linde wilg
eik
lijsterbes, els en berk
ingel
houts
gel houtsin
eik
nvo
fruitgaard notenboom
natuurvriendelijke oever aansluitend aan watergang langs nieuwe toegangsweg bouwkavel, breedte ca 3-4 meter
duiker verplaatsen
voorstel beplantingen nieuwe kavel
HOUTSINGEL Het nieuwe bouwkavel wordt landschappelijk ingebed door het aanplanten van twee forse houtwallen. Deze wallen versterken het lineaire karakter van het landschap. De nieuwe bebouwing wordt zo niet verstopt maar een logisch onderdeel van het landschap. Tegelijkertijd is de plaatsing van de houtwallen zo dat de bebouwing vanaf de weg bijna niet te zien is. Grondwerk: de grond die vrij komt bij het graven van de natuurvriendelijke oever , grond verwerken op tussenliggende delen. Afstand: hoge delen ca 7-10 m1 breed, lage delen (greppels) ca 5 m1 breed. Aanplant in rijen, driehoeksverband 1/st m2 Sortiment: 30 % els, 70 % 4 soorten wilg: waterwilg (caprea) katwilg (viminalis) grauwe wilg (cinerea) en bittere wilg (purpurea). Plantmaat: bosplantsoen Beheer: Het beheer bestaat uit het gefaseerd afzetten van 30% van de planten, om de 2 jaar een ander deel. NATUURVRIENDELIJKE OEVER A-watergang De watergang langs het oprij pad van het nieuwe bouwkavel krijgt een smalle natuurvriendelijke oever. Dit doet mee in de wateropgave in de polder. Landschappelijk zorgt de lijnvormige beplanting die daar ontstaat voor een verankering van het nieuwe erf. De oever kan eenvoudig gemaaid worden. LOSSE LANDSCHAPPELIJKE (FRUIT) BOMEN Op het nieuwe erf zorgen losse, landschappelijke bomen voor eentransparant beeld. Aan de voorzijde een losse boomgaard van fruit en noten.
Aan de landschapszijde enkele solitairbomen. Aanplant in los verband, plantafstand minimaal 6 meter uit elkaar. Sortiment voorzijde: hoogstam van appel, peer, kers, mispel, kweepeer aangevuld met een walnoot. Plantmaat: hoogstam of (noot) 18-20 Sortiment achterzijde Eik, Linde,Wilg. In het verlengde van de houtsingel kleinere bomen: Lijsterbes, Berk, Els. Plantmaat: 16-18 / 18-20 Beheer: begeleidingssnoei, watergeven (1e twee jaar extra!)
klompenpad de nieuwe natuurontwikkeling maakt het mogelijk het klompenpad uit te breiden, over het onderhoudspad tussen wetering en nieuwe natuur. onderzocht kan worden of er zelfs een trekpontje een verbinding met de andere zijde van de wetering gemaakt kan worden.
klompenpad
A1
B1
B1 B2
B2
B3 69 62 62A-62B
SITUATIE - schaal 1:5000
A1
B3 69
A. Natte natuur: rabatten bos - schaal 1:500
B. Rond bedrijfsperceel - schaal 1:500
LINDELOOF TUIN- EN LANDSCHAPSARCHITECTEN BV 015 2133 444
Marlotlaan 1G 2614 GV DELFT
info@josvandelindeloof.nl
352 m2 nvo
2752 m2 nat vr oever
0
10
20
30
40
69
50 meter
60
70
80
90
100 meter
62
62A-62B