Beeldkwaliteitsplan (2021-30839)

Functieveranderingsplan Zeedijk 23, Nijbroek

26 maart 2021

Erfinrichting

Impressies bebouwing

T ra cé h oog spa n n in g NBK02B 00701G0000

Kadastrale perceelsgrenzen NBK02B 00168G0000

4.30+ Nap

jk edi Ze

Uitsnede bestemmingsplan kaart

2255

Meidoornhaag Hoogte: 100 cm Ruw beheer: 1x2 jaar knippen met takkenschaar

3601

Tamme kastanje Es Paardenbak 20x30 m Raster: kastanjehout ( rondhout palen met gekliefde liggers)

NBK02B 00714G0000 NBK02B 00714G0000

Eik

Boomgaard (bestaand)

2 Salix alba, knotwilg Stokken, maat 20-25

Hazelaar

1. bouw Bijge l. 78 m 2 v O pp.

4.30+ Nap

Populier

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20 We

g Wonin

gb

NBK02B 02234G0000

ep tin g( Po pu

Erf

lie r )

1 Salix alba, knotwilg Stokken, maat 20-25

Klompenpad Zeedijk-Middendijk

la n

315

Kleinfruit

e slag van d jn li t r a H

Appelboom

We

2 Salix alba, knotwilg Stokken, maat 20-25

3006

2, bouw Bijge l. 97 m 2 v . p p O

gb ep la n g(

Syring

tin

Boomgaard (nieuw)

Es do o rn

extensief weiland

)

Boe

NBK02B 02235G0000

rd e

2 Salix alba, knotwilg Stokken, maat 20-25

Eik

iorw onin

2 Salix alba, knotwilg Stokken, maat 20-25

r ij

Sen

NBK02B 01207G0000

2233

g

Erf

NBK02B 00966G0000 NBK02B 00966G0000

B e st

aand

e in ri

t

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

Kaps

extensief weiland

chuu

r

Berk

ijjkk eeddi ZZee

Veldesdoorn Berk

4.30+ Nap

Bestaande ligusterhaag

Tamme kastanje

NBK02B 02236G0000

Es

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

extensief weiland

Aansluiting op klompenpad naar Middendijk

1199 NBK02B 02077G0000 NBK02B 02077G0000 3 Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

NBK02B 02238G0000

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

extensief weiland NBK02B NBK02B 01899G0000 01899G0000

jk edi Ze

extensief weiland

NBK02B 01987G0000

NBK02B 01868G0000

Zitbankje

17A

NBK02B 01900G0000 NBK02B 01900G0000

Es 2 Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

3449

utbosje Hakho

NBK02B 02076G0000 NBK02B 02076G0000 NBK02B 02013G0000

extensief weiland Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

NBK02B 02237G0000 17

Quercus robur, inlandse eik Maat 18/20

Klompenpad Zeedijk -Middendijk

extensief weiland extensief weiland

e slag van d jn li t r Ha

NBK02B 02014G0000 NBK02B 00711G0000 NBK02B 00711G0000 3 Salix alba, knotwilg Stokken, maat 20-25

2842

Beplanting samenstelling NBK02B NBK02B 00712G0000 00712G0000

1. Meidoornhagen Lengte: 245 m lantverband: enkele rij Plantafstand: 4 st per strekkende meter Type inplant: bosplantsoen, maat 80-120 cm (1+2)

T ra

Sortiment 90% Crataegus laevigata, meidoorn 900 st 5% Prunus spinosa, sleedoorn 50 st 5% Rosa carnina, hondroos 50 st

cé h oog spa n n in g

2. Hakhout perceel Oppervlakte: 1.050 m2 Plantverband: rijen Plantafstand: 125x125 cm Aantal planten: 675 st Type inplant: bosplantsoen, maat 80-120 cm (1+2)

Renvooi Bestaande bomen (landschapsbomen en fruitbomen)

Weideraster, gekliefde eikenhouten palen

Hoogstam fruitbomen, nieuw

Erfverharding, halfverharding

Bomen, nieuwe aanplant

Erfverharding, gebakken klinkers

Hakhout bosje van Eik en Es

Klompenpad Zeedijk - Middendijk

Knip- en scheerhaag (meidoorn)

Struweelhaag, nieuw

Sortiment 90% Quercus robur, inlandse eik 10% Fraxinus excelsior, es

Beschrijving van natuur- en landschapselementen

600 st 75 st

Struweelhaag, bestaand

Greppels en kavelgrenssloten, nieuw Greppels en kavelgrensloten, bestaand Eikenhouten landhek

Gras, extensief beheer

Struweelhaag

Knip- of scheerhaag

Hakhoutbosjes

Bron: www.bij12.nl

Bron: www.bij12.nl

Bron: www.bij12.nl

In de loop der eeuwen zijn in het Nederlandse landschap diverse lijnvormige landschapselementen verschenen met houtige gewassen. Sommige van deze landschapselementen zijn al eeuwen oud. De functie van dergelijke landschapselementen was perceelsscheiding en veekering. Door de komst van prikkeldraad en de schaalvergroting en ruilverkavelingen zijn vele kilometers van deze elementen verdwenen. Struweelhagen komen in heel Nederland voor en er zijn vele lokale varianten. Karakteristieke heggenlandschappen zijn terug te vinden langs de grote rivieren Maas en IJssel, in Zuid-Beveland en op Walcheren. Deze landschapselementen kennen een sterke samenhang met het omringende landschap. Het verschil met een knip- of scheerheg is dat een struweelhaag minder frequent wordt gesnoeid en daardoor meer en breder uitgroeit. Soms is er sprake van speciale beheervormen zoals bij vlechtheggen. Struweelhagen vormen een belangrijk leefgebied voor aan struwelen en zomen gebonden flora en fauna in het cultuurlandschap. Ze zijn tevens van belang ter oriëntatie voor vleermuizen en als verbindingszone voor fauna.

Heggen zijn al eeuwen te vinden in het Nederlandse cultuurlandschap. Waar in natte delen van Nederland sloten als eigendoms- of perceelscheiding dienden, werden in drogere delen veelal heggen gebruikt. De doornige meidoorn kon daarnaast ook nog een veekerende functie hebben. Ook op landgoederen en forten is het gebruik van meidoornhagen bekend. De introductie van het prikkeldraad rond 1900 heeft gezorgd voor het verdwijnen van veel heggen. Heggen komen in heel Nederland voor, maar zijn vooral te vinden rondom dorpen en boerderijen. In Zuid-Limburg is de knip- en scheerheg ook een karakteristiek landschapselement in het landelijke gebied.

Boeren hebben al eeuwenlang behoefte aan hout voor allerlei doeleinden. Het kan hierbij gaan om brandhout, staken voor de groentetuin of hout voor gereedschapsstelen. Dit soort bosjes wordt in de volksmond ook wel geriefhoutbosje genoemd. In de loop der tijd zijn deze bosjes vaak in onbruik geraakt omdat er steeds minder behoefte aan het hout kwam. Ook werden in sommige regio’s deze bosjes gebruikt om aan ziekten doodgegaan vee te dumpen.

Een struweelhaag is een vrijliggend lijnvormig landschapselement met een aaneengesloten opgaande begroeiing van inheemse, overwegend doornachtige, struiken. Een struweelhaag is minimaal 25 meter lang. Hagen die minimaal eenmaal per 3 jaar worden gesnoeid horen tot het beheertype; knip- of scheerheg.

Door het regelmatig knippen heeft de heg een strak en recht uiterlijk. Heggen zijn van belang als leefgebied en migratieroute. Daarnaast bieden heggen schuilmogelijkheden voor de fauna in het cultuurlandschap. Een knip- of scheerheg is een vrijliggend lijnvormig landschapselement, met een aaneengesloten begroeiing van inheemse bomen en/of struiken, dat wordt geknipt of geschoren. Een knip- of scheerheg is minimaal 25 meter lang. Een knip- of scheerheg kan periodiek gevlochten worden.

Een hakhoutbos(je) is een vrijliggend vlakvormig landschapselement, met inheemse bomen en/of struiken dat als hakhout wordt beheerd. Een hakhoutbosje is minimaal 1,0 are en maximaal 1,0 hectare groot. Kleine vrijliggende bosjes zonder hakhoutbeheer of met een zeer beperkte vorm van hakhoutbeheer behoren tot het beheertype; bossingel en bosje

3. Struweelhaag Lengte nieuwe aanplant Lengte: 950 m1 Plantverband: enkele rij Plantafstand: 4 st per strekkende meter Type inplant: bosplantsoen, maat 80-120 cm (1+2) Sortiment 50% Crataegus laevigata, meidoorn 1.900 st 40% Prunus spinosa, sleedoorn 1.520 st 10% Rosa carnina, hondroos 380 st st

Ruimte voor kleinfruit

Erf- en landschapsplan Zeedijk 23 Nijbroek Schaal 1:500, A0 formaat Datum: 15 juli 2020, gewijzigd 6 okt. 2020, 13 jan 2021 gewijzigd: 11 maart 2021, 26 maart 2021 Harry ten Have

Tuin- en Landschapsadviseur

Onderleggers: kadastrale kaart en BGT kaart Tekening is noordgericht

Spanjaardsdijk 53 7433 PW SCHALKHAAR Tel. 0570 532 000 Fax 0570 532 465 Mobiel 0651 346 628

E-Mail info@harrytenhave.nl Internet www.harrytenhave.nl

Toelichting landschappelijke inpassing transformatieplan erf Zeedijk 23 Nijbroek Wijzigen bestemming van agrarisch naar bestemming wonen met toevoeging van een woning aan de Zeedijk 23 Nijbroek

15 Juli 2020

Opdrachtgever:

Gemachtigde:

Dhr. C. (Cees) Brouwer Zeedijk 23 7397 NS Nijbroek

Groenadviesbureau H.A. ten Have Spanjaardsdijk 53 7433 PW Schalkhaar Email: info@harrytenhave.nl www.harrytenhave.nl Telefoon: 06-51346628 Telefoon: 0570-532000

Contactpersoon: Dhr. Gerrit Mosterd Telefoon: 06-53578377 Email: gwmosterd@gmail.com

1

Huidige situatie Aan de Zeedijk 23 woont de heer Cees Brouwer. Hij heeft een agrarisch bedrijf. Het bedrijf is ingericht voor het houden van koeien en varkens en is een aantal jaren geleden beëindigd. De schuren worden nu gebruikt voor het hobbymatig houden van paarden en pony’s door derden. De percelen, die in eigendom zijn van Cees Brouwer, hebben en totale oppervlakte ongeveer 4,0 ha. De boerderij ligt in het bebouwingslint van 4 boerderijen. Deze voormalige boerderijen, liggend links en rechts van Zeedijk 23, hebben allemaal reeds een woonbestemming. De boerderij van Cees heeft een agrarische bestemming.

Figuur 1, ligging van het bedrijf in het bebouwingslint aan de Zeedijk

Figuur 2, uitsnede verbeeldingskaart vigerend bestemmingsplan

2

Op het erf staat een boerderij, de woning van Cees, met divers schuren. De boerderij is gebouwd rond 1880. De schuren zijn gebouwd in de periode 1970-1990.

Foto van de boerderij

De schuren op het erf hebben een totale oppervlakte van 1.266 m2. Alle schuren hebben asbesthoudende daken. De ontwikkeling Doordat de eigenaar op deze plek is gestopt en heeft aangegeven het eigendom te verkopen ontstaat de vraag hoe deze plek te herontwikkelen en een nieuwe toekomst te geven. Alvorens de verkoop de starten heeft de adviseur van de Cees Brouwer, Gerrit Mosterd, aangegeven een transformatieplan te maken. Door een gedragen plan, met akkoord van de gemeente en de directe buren, kan deze plek worden getransformeerd naar een toekomstbestendige situatie die recht doet aan haar omgeving en een bijdrage levert aan het gewenste toekomstbeeld van de polder Nijbroek. Gemeentelijk gebiedsbeleid De gemeente Voorst heeft, in overleg met bewoners van Nijbroek, het toekomstbeeld vastgelegd in haar beleid “Een toekomstbeeld voor en van Nijbroekers”. Dit plan beschrijft het ontwikkelingsbeeld in 4 hoofdlijnen: 1. Grondgebonden werken 2. Een rijk landschap 3. Een veerkrachtige gemeenschap 4. Eigen regie Op basis van het gemeentelijk beleid voor dit gebied, de wensen van de opdrachtgever, de buren en de potentiele koper van de compensatiekavel is een transformatieplan gemaakt voor het erf en de bijbehorende agrarische percelen. De uitgangspunten voor dit plan zijn: 1. Versterking van het landschap, de DNA van het polderlandschap zichtbaar, sterker en beleefbaar maken.

Het versterken van de kenmerkende inrichting. Het versterken van de biodiversiteit. Versterken van de polderstructuur; 2. Slopen van alle landschapontsierende schuren; 3. Verwijderen van alle asbesthoudende daken; 4. Behoud van alle bestaande bomen en fruitbomen op het erf; 5. Behoud van de verschijningsvorm en voetprint van de oude boerderij.

3

De ontwikkeling is een uitgelezen kans om inhoud en uitwerking te geven aan het gemeentelijk beleid voor dit gebied. Er is door ondergetekende een transformatieplan gemaakt voor de nieuwe gebouwen en het karakteristieke boerderijtje. Deze zijn als bijlagen bijgevoegd. Toelichting op het erf- en landschapsplan Het slagenlandschap van het plangebied is nog goed herkenbaar. Kernkwaliteit is al eeuwenlang het gebruik van de percelen voor de landbouw en is nog altijd de belangrijkste drager van de Polder Nijbroek. Het agrarische cultuurlandschap en bijbehorende grondgebruiksvormen is daarom ook heden ten dage een belangrijke kernkwaliteit van deze polder. Historische hakhoutpercelen, hoogstamboomgaarden en houtranden vormen waardevolle cultuurhistorische relicten van het vroegere grondgebruik.

Topografische kaart plangebied rond 1920

Bij de boerderij Zeedijk 23 ligt ongeveer 4,0 ha. agrarisch grond. Op basis van het gebiedsbeleid en de historie van het gebied is een plan gemaakt om het gebied te versterken met robuuste landschapselementen; struweelhagen, knip- of scheerhagen en hakhoutbosjes . In de bijlage is een beschrijving van deze elementen weergegeven. Het plangebied ligt aansluitend aan het natuurreservaat De Meintjes.

Ligging plangebied t.o.v. natuurreservaat

4

Als referentiebeeld voor de ontwikkeling is het landschap tegenover de Meintjes Zeedijk Nijbroek

Referentie beeld landschappelijk inpassing

Investeringen in ruimtelijke kwaliteit 1. Sloop en saneren van landschapontsierende schuren. Op het erf staan 5 schuren met een totale oppervlakte van 1.266 m2. Alle schuren hebben asbesthoudende daken. Alle schuren worden gesloopt. Het overzicht van de te slopen gebouwen is als bijlage bijgevoegd. 2. Behoud van de karakteristieke boerderij. De oorspronkelijke boerderij blijft behouden en wordt hersteld. De boerderij krijgt een woonfunctie. Aan de zuidzijde wordt een aangebouwde senioren woning toegevoegd om een goede woonplek te geven voor de huidige eigenaar. Een boomgaard aan de westzijde blijft behouden

Voorzijde van de boerderij

5

3. Herstel van het oude cultuurlandschap. In het plan wordt ruim 3.5 ha oud cultuurlandschap hersteld door aanplant van: - 225 m1 meter meidoornhagen - 1200 m2 hakhoutbos - 950 m1 struweelhaag - 12 stuks inlandse eik - 10 st knotwilgen - 7 stuks hoogstam fruitbomen 4. Herstel van de structuur van het slagenlandschap Op een bestaande erf is de kavelstructuur niet meer herkenbaar. Het nieuwe erf is zodanig gesitueerd dat het slagenland ter plaatse kan worden hersteld. Er wordt ruim 500 m1 kavelsloot aangelegd/hersteld. Langs de perceelgrenzen/de struweel heggen worden nieuwe rasters aangebracht met gekliefde eikenhouden palen en bij de toegangen vanaf het erf worden eikenhouten landhekken geplaatst. 5. Aanleg klompenpad Zeedijk-Middenweg Op de hartlijn van de slag wordt een klompenpad aangelegd met een lengte van 475 m1. De pad is een wandelpadverbinding tussen de Zeedijk en Middenweg. Het pad sluit aan bij de ontwikkeling op het erf van Middenweg 26 Nijbroek. Inpassing nieuwe woning Ter compensatie van de investeringen in de ruimtelijke kwaliteit kan een woning worden toegevoegd. Vanwege de ligging van de boerderij is het eigenlijk onmogelijk om hier op een goede manier 2 woningen op 1 erf te ontwerpen. De gemeente is geen voorstander van een gezamenlijk erf aan de voorzijde van het boerderijtje en aan de achterzijde is eigenlijk geen ruimte.

De gemeente kiest voor 2 erven, waarbij de slag van 60m wordt opgesplitst in 2 slagen van ongeveer 30m. In het midden van de 2 slagen kan een greppel worden aangelegd en hier liggen de oprit naar de woning en een wandelpad. Het erf wordt ingevoegd in het lint van een vijftal woningen liggend aan de Zeedijk.

Inpassing compensatiewoning

6

Communicatie over het plan Gedurende de planvorming is gesproken met onderstaande organisaties en personen. Allen hebben een bijdrage positieve bijdrage geleverd aan de tot stand komen van het plan. - Gemeente Voorst - Coöperatie Polder Nijbroek - Buren erf Zeedijk 23, huisnummers 25 en 27 - Waterschap Vallei en Veluwe - Agrarische Natuurvereniging VeluweIJsselzoom

7

Bijlage

Beschrijving van natuur- en landschapselementen Struweelhaag Bron: www.bij12.nl In de loop der eeuwen zijn in het Nederlandse landschap diverse lijnvormige landschapselementen verschenen met houtige gewassen. Sommige van deze landschapselementen zijn al eeuwen oud. De functie van dergelijke landschapselementen was perceelsscheiding en veekering. Door de komst van prikkeldraad en de schaalvergroting en ruilverkavelingen zijn vele kilometers van deze elementen verdwenen. Struweelhagen komen in heel Nederland voor en er zijn vele lokale varianten. Karakteristieke heggenlandschappen zijn terug te vinden langs de grote rivieren Maas en IJssel, in Zuid-Beveland en op Walcheren. Deze landschapselementen kennen een sterke samenhang met het omringende landschap. Het verschil met een knip- of scheerheg is dat een struweelhaag minder frequent wordt gesnoeid en daardoor meer en breder uitgroeit. Soms is er sprake van speciale beheervormen zoals bij vlechtheggen. Struweelhagen vormen een belangrijk leefgebied voor aan struwelen en zomen gebonden flora en fauna in het cultuurlandschap. Ze zijn tevens van belang ter oriëntatie voor vleermuizen en als verbindingszone voor fauna. Een struweelhaag is een vrijliggende lijnvormig landschapselement met een aaneengesloten opgaande begroeiing van inheemse, overwegend doornachtige, struiken. Een struweelhaag is minimaal 25 meter lang.

Hagen die minimaal eenmaal per 3 jaar worden gesnoeid horen tot het beheertype; knip- of scheerheg.

Knip- of scheerhaag Bron: www.bij12.nl Heggen zijn al eeuwen te vinden in het Nederlandse cultuurlandschap. Waar in natte delen van Nederland sloten als eigendoms- of perceelscheiding dienden, werden in drogere delen veelal heggen gebruikt. De doornige meidoorn kon daarnaast ook nog een veekerende functie hebben. Ook op landgoederen en forten is het gebruik van meidoornhagen bekend. De introductie van het prikkeldraad rond 1900 heeft gezorgd voor het verdwijnen van veel heggen. Heggen komen in heel Nederland voor, maar zijn vooral te vinden rondom dorpen en boerderijen. In Zuid-Limburg is de knip- en scheerheg ook een karakteristiek landschapselement in het landelijke gebied. Door het regelmatig knippen heeft de heg een strak en recht uiterlijk. Heggen zijn van belang als leefgebied en migratieroute. Daarnaast bieden heggen schuilmogelijkheden voor de fauna in het cultuurlandschap. Een knip- of scheerheg is een vrijliggende lijnvormig landschapselement, met een aaneengesloten begroeiing van inheemse bomen en/of struiken, dat wordt geknipt of geschoren. Een knip- of scheerheg is minimaal 25 meter lang. Een knip- of scheerheg kan periodiek gevlochten worden. Hakhoutbosjes Bron: www.bij12.nl Boeren hebben al eeuwenlang behoefte aan hout voor allerlei doeleinden. Het kan hierbij gaan om brandhout, staken voor de groentetuin of hout voor gereedschapsstelen.

Dit soort bosjes wordt in de volksmond ook wel geriefhoutbosje genoemd. In de loop der tijd zijn deze bosjes vaak in onbruik geraakt omdat er steeds minder behoefte aan het hout kwam. Ook werden in sommige regio’s deze bosjes gebruikt om aan ziekten doodgegaan vee te dumpen. Een hakhoutbos(je) is een vrijliggend vlakvormig landschapselement, met inheemse bomen en/of struiken dat als hakhout wordt beheerd. Een hakhoutbosje is minimaal 1,0 are en maximaal 1,0 hectare groot. Kleine vrijliggende bosjes zonder hakhoutbeheer of met een zeer beperkte vorm van hakhoutbeheer behoren tot het beheertype; bossingel en bosje

8

Verbouw Zeedijk 23

Nieuwe woning

Bijgebouw

Schuur