AFB op 2023 D66

Algemene financiële beschouwing op het jaar 2023 Mevrouw de voorzitter, geachte aanwezigen binnen en buiten deze zaal, A. De Wereld kent een klimaatcrisis, de NAVO is in oorlog met Rusland, Nederland lijdt onder een hoge inflatie, een energiecrisis en een stikstofcrisis en Voorst lijdt onder de verkiezingsuitslag. Althans zo lijkt het:… maar.. er zit een diep plan onder de uitwerking van het coalitieakkoord. En D66 moet erkennen dat het ons best moeite heeft gekost om dat te ontdekken. Het begon met de schrik over de kosten van de formatie 35.000 euro! In vroegere jaren gingen partijen bij elkaar zitten en kwamen zonder ambtelijke ondersteuning met een uitwerking van wat ze aan plannen aan de kiezer hadden voorgesteld. Zelf schrijven, redigeren en drukken. Kosteloos voor de gemeenschap dus. Maar nu hebben we een fantastisch boekwerk uitgevoerd in de gemeentelijke huisstijl en zonder dat er concrete plannen in staan. Kortom iets waar de gemeentelijke organisatie de komende vier jaar zijn tanden in kan zetten. Goed geweest voor de werkgelegenheid van sommige zzp’ers. Overigens had de formateur aangeraden om een programma te schrijven dat SMART, dus controleerbaar was. Echter dat paste niet in de nieuwe baanbrekende doctrine. Er kwam de mogelijkheid om vragen te stellen over de begroting. Tijdens de RTG ontstond de verwarring wat voor vragen nog waar gesteld mochten worden.

Technische vragen wat zijn dat? En wanneer de bedoeling van een raadsvergadering is om met elkaar in debat te gaan waar laten we dan politieke vragen voor het college? Langzaam werd het D66 duidelijk. Het college is a-politiek geworden. Het hoeft niet meer met eigen ideeën of beleid te komen. De meest zuivere vorm van dualisme is de bedoeling. De Raad is aan zet. De Raad vertelt wat de nieuwe plannen gaan worden! Het hoogste bestuursorgaan, dus de Raad, is in haar kracht gezet. Klein nadeel: het gaat dan niet meer over de kaders maar over uitwerking van beleid. Maar goed, D66 neemt die handschoen graag op. Dus weg was alle kritiek die D66 over deze begroting had willen spuien. De partijen zijn niet collectief bij elkaar gaan zitten om GB buiten het college te houden. Ze hebben ook met opzet geen concrete controleerbare politieke keuzes gemaakt. Wij dachten dat dat kwam omdat ze het met elkaar niet eens waren geworden. Maar nu is ons duidelijk dat de kaarten tegen de borst gehouden zijn om de raadsleden van de coalitie de ruimte te geven om in de raad de eigen standpunten te laten zien. Coalitiepartijen kunnen op deze manier shinen omdat ze niet gebonden zijn aan onderliggende afspraken. Vergelijk dat met de ellenlange onderhandelingen in politiek Den Haag die na een paar maanden alweer achterhaald zijn door de werkelijkheid. Er is voorwaar iets voor deze werkwijze te zeggen.

De beantwoording van de vragen van de raad ademt dezelfde losse sfeer. Normaal zou je zeggen dat er minachting voor de raad uit spreekt wanneer het college geen antwoord op vragen geeft maar tegen de doctrine: laat de raad ons opdracht geven is het begrijpelijk en te vergeven. Over hoe de raad hiermee om wil gaan moeten wij zeker een grondig debat gaan voeren en het zou misschien handig zijn geweest als dat door een raadswerkgroep was voorbereid. B. Nu dan verder in deze nieuwe werkelijkheid: een begrotingsbehandeling die door de raad van nieuwe ideeën moet worden voorzien. De gemeentelijke financiën staan er goed voor: Na het jaar 2023 zijn de verwachtingen dat er een positief begrotingsresultaat zal komen. En zelfs het begrotingsresultaat 2026 is nu al positief terwijl er door het kabinet te zijner tijd nog aanvullende uitkeringen moeten worden gedaan. Het te verwachten tekort voor 2023 is veroorzaakt door de onzekere situatie over de energieprijzen. Hierbij is de aanname om rekening te houden met een stijging van 650%. Dit zonder plannen te beschrijven hoe energie bespaard kan worden in 2023 en volgende jaren. Verder is er een behoedzaamheidsreserve die het tekort opschroeft. Deze reserve, die speciaal voor ons vertaald is in: “achter de hand houden”? Dit is een vreemde manoeuvre. Het college wil geld beschikbaar hebben zonder de raad te betrekken bij het uitgeven daarvan.

Wij zullen de raad voorstellen hier een controleerbare uitgave van te maken. Vervolgens is duidelijk dat aan de raad wordt overgelaten om voorstellen en keuzes te maken in politiek belangrijke thema’s C. De prioriteitennota toont een uitbreiding van de personele formatie op actuele maatschappelijke thema’s. Wij stemmen hiermee in. Uitzondering is daarbij de extra formatie van de afdeling verkeer. Voor D66 is die niet nodig ondanks de aanbeveling van de Rekenkamercommissie. Vervolgens komen inhoudelijke keuzes tevoorschijn zoals: a. Kunnen wij stil blijven over de noodzaak van grootschalige zonneparken? b. Is het cultuurbeleid van deze gemeente echt alleen gericht op het behoud van het Nedersaksisch? Wij gaan er van uit dat alle partijen in de raad met ons nieuwe keuzes gaan maken om zo een mooier Voorst op te bouwen. Onze grootste nieuwsgierigheid is uiteraard of onze ontdekking van de doctrine: het anders inzetten van het begrip dualisme, inderdaad de rode draad is van het coalitieakkoord 2022-2026. D66 is altijd bereid om op een nieuwe uitdaging in te gaan dus wensen wij de raad veel inspiratie bij deze aanpak.

Wim Vrijhoef, fractievoorzitter D66 17 oktober 2022