2025 06 16 D66 Algemene beschouwingen

Algemene politieke beschouwing op het jaar 2026

Mevrouw de voorzitter, geachte aanwezigen binnen en buiten deze zaal, Aan de rand van het ravijn bloeiden in 2024 de mooiste bloemen. En die hebben het jaar 2025 overleefd. Echter, er is een lagedrukgebied ontstaan. Dat heeft als gevolg dat er opeens onprettige winden zijn gekomen, vergelijkbaar met de Föhn of de Mistral. Effect is het uitdrogen van bloemen die net tot bloei kwamen en waar geen water meer aan word gegeven. De raad staat voor de verantwoordelijkheid om de gemeente Voorst klaar te maken voor het overdragen van haar werk van de afgelopen jaren. De begroting 2026 moet worden opgemaakt en die wordt grotendeels uitgevoerd door een nieuwe gemeenteraad. Wat dreigen wij over te dragen? Een compleet uitgedroogde begroting. Alle bloemen die het aanzien waard zijn, en de inwoners goede zin geven, zijn verdord en afgestorven. En bij inwoners heb ik het over leerlingen die in een slecht onderhouden schoolgebouw les krijgen. Over gehandicapten die net niet de goede voorziening krijgen in een aangepaste woning. Of ik praat over een lagere financiële ondersteuning in armoedige omstandigheden. Ik noem de middelen voor burgerparticipatie die verdwijnen. Zo kan ik nog wel even doorgaan met stervende bloemen tenzij… de gemeenteraad ze water geeft. In 2024 stelde D66 (citaat): “goed financieel beleid kenmerkt zich door juist snoeien en gericht water geven”.

Toen wisten wij nog niet dat het college van plan was om alleen maar te snoeien. Laten wij even kijken naar de financiële situatie waar wij voor staan met een jaarrekening over 2024 met een overschot van € 3,5 miljoen. De gemeente bezit een eigen vermogen van € 28,5 miljoen - Er zijn voorzieningen ter waarde van 24,5 miljoen - Opgeteld is dat zo’n 53 miljoen bezit. Wij hebben een Meerjarenperspectief ontvangen van het college dat in 2026 een tekort van bijna € 4 miljoen laat zien. Onzekerheid is daarbij wel of de effecten van de voorjaarsnota en -voorspelbaar- straks de najaarsnota wel zo negatief uitpakken als wordt verondersteld. Houden wij in 2025 ook niet miljoenen over? Ondanks de schaarste moeten we de actualisatie (dit is een uitgavenverhoging) van het programma Wegen à € 330.000 door laten gaan. Wij moeten ook de OZB op woningen verhogen. Kortom voor vele keuzes moet een samenhangende visie worden ontwikkeld. Wij hebben straks een begroting van ruim € 90 miljoen met een opgesteld tekort van € 4 miljoen. Ruim 4%. Een begroting is altijd onzeker en de werkelijkheid is gedurende het jaar constant aan het wijzigen. Vorig jaar schommelde de begroting met € 9 miljoen!

Voor D66 heeft dit alles geleid tot de volgende opstelling: 1. Inwoners moeten gezamenlijk de lasten dragen van een sluitende begroting 2. Individuele inwoners en groepen moeten zo min mogelijk worden geraakt door bezuinigingen. 3. Wegen en openbaar groen mogen niet buiten de bezuinigingen worden gehouden. 4. Het jaar 2026 moet geen tekort hebben. 5. Ingrijpende bezuinigingen zoals door dit college voorgesteld moeten aan de kiezer worden voorgelegd en dus door de raad worden doorgevoerd na de verkiezingen van maart 2026. Bij deze beschouwing hebben wij een overzicht gegeven hoe onze uitgangspunten tot een sluitende begroting 2026 zouden kunnen leiden. Let wel: dit is niet het voorstel om dit zo te doen. Deze opzet vormt hopelijk de inspiratie om te zien hoe je kunt omgaan met keuzes. Het vormt de basis om te discussiëren over de keuzes die ons worden voorgelegd. Voor D66 geldt: een Raad handelt niet maar geeft het college van Burgemeester en Wethouders de ruimte en de opdrachten om te handelen. En dit handelen is niet bedoeld om op je handen te gaan zitten en de Raad te laten zoeken naar verantwoorde oplossingen. Onze regering is demissionair met een minister die de komende september-, decemberen mei- circulaires nog gaat opstellen. En die minister heeft laten zien dat ze de nood van de gemeenten snapt.

Vanaf 2027 worden onze inkomsten afhankelijk van de ontwikkeling van het meerjarig nominaal bruto binnenlands product. Dat ontwikkelt zich nog steeds positief. Er is alle reden voor een college om uiterst behoedzaam om te springen met onheilstijdingen. Kijk vooral hoe het voorzieningenniveau op peil kan worden gehouden. En dat kan door te draaien aan knoppen als personeel en te schuiven met niet noodzakelijke uitgaven. Zaken waar een raad geen kijk op heeft omdat dat bevoegdheid college is. Geachte collega’s, ik hoop dat wij de komende uren constructief kunnen bespreken hoe wij de droogteperiode kunnen voorkomen. Laat maar een verfrissend buitje water over ons en de bloemen komen. Wim Vrijhoef, fractievoorzitter D66 16 juni 2025

D66 FMP na ontwikkelingen

Financieel overzicht 2026

Organisatie & bedrijf

1.150.000

-3.955.204

RO externe adv.

50.000

Legesverhoging 40% Leges omgevingsverg.

39.200 456.110

Lijkbezorging

45.000

Toeristenbelasting

82.762

Forensenbelasting Budgetruimte vluchtelingen

34.500

Sociale recherche

30.000

Arbeidsparticipatie

35.000

Leges burgerzaken

34.736

Vervallen budget

80.000

Wegenbudget

75.000

Oekraïnersvergoeding

250.000

Grondexploitatie

300.000

Openbaar groen

200.000

OZB

25.000

niet woningen Nieuw FMP

1.215.000 147.104