2024 03 29 Nawoord van de rekenkamer Voorst

Nawoord van de rekenkamer Voorst Twello, 28 maart 2024 Geachte leden van de raad, De rekenkamer heeft kennisgenomen van de bestuurlijke reactie d.d. 5 maart 2024 van het college op het rekenkamerrapport Samenwerking vraagt duidelijkheid. De rekenkamer is hier blij mee omdat het de raad helpt een afweging te maken ten aanzien van de voorgestelde besluiten in het raadsvoorstel. Onder andere naar aanleiding van ontwikkelingen sinds het ambtelijk wederhoor wil de rekenkamer zelf ook duidelijk zijn. Het ambtelijk wederhoor betrof overigens ook het Informatieblad voor de raad van Voorst (bijlage 2 van het rekenkamerrapport). De bevoegdheden van het openbaar lichaam zijn beperkt tot de doelstellingen en bevoegdheden genoemd in de Ontwerpregeling artikel 3 en 4. Dit betrof ‘het behartigen van gemeenschappelijke en regionale belangen’ maar betreft in de nieuwe regeling daarnaast ook de ‘realisatie van de regionale ambities en maatschappelijke opgaven’. Het college noemt in dit verband de Strategische visie en uitvoeringsagenda, en hier zijn recent de Regiodeal 2024 en het Regioarrangement aan toegevoegd. De RES en Woondeal waren er al eerder. Het blijft een ‘open einde’ wat de regionale ambities en maatschappelijke opgaven zijn. Alles wat binnen de regio besloten wordt, kan in feite een regionale ambitie zijn.

De druk van buitenaf, van rijk en provincie, om meer onderwerpen toe te voegen zal waarschijnlijk niet afnemen. Het is volgens de rekenkamer niet verstandig de bevoegdheden van de regio middels een ‘regioverhaal’ met mogelijk nog meer ambities uit te breiden. De begroting van de Regio is met ingang van 2024 uitgebreid. Het college stelt dat de regio slechts een kennis- en netwerkorganisatie is. Maar hoe meer medewerkers hoe meer ambities er geformuleerd kunnen worden. Als deze ambities ook nog gerealiseerd moeten worden is het de vraag of dit met de financiële middelen kan. De gemeente staat hier wel mede garant voor (artikel 37 van de Ontwerpregeling). De raad van Voorst heeft naar de mening van de rekenkamer onvoldoende inzicht welke posten op de gemeentebegroting bedoeld zijn om in regionaal verband uit te voeren en eventueel vervallen als de regio geen financiële middelen heeft. De Regiodeal 2024 betrof een aanvraag van € 40 miljoen waarvan kennelijk € 20 miljoen is toegekend. De consequenties hiervan zijn niet duidelijk. Een gemeenschappelijke regeling zoals het openbaar lichaam Stedendriehoek is uiteindelijk meer een ‘top down’ instrument van rijk en provincie dan een ‘bottom up’ instrument van de betrokken gemeenten zelf. Gedeputeerde Staten kunnen een gemeente een aanwijzing geven tot deelname aan een GR.

De rekenkamer beveelt raad én college aan om voortdurend zelfbewust om te gaan met de formele positie van raad en college in de Regio Stedendriehoek. De gemeentelijke democratie is daarbij gebaat. Nieuwsbrieven of mondeling bijpraten zijn een belangrijke aanvulling op formele besluiten of zienswijzen, maar kunnen deze niet vervangen. Een concreet voorbeeld: het bestuur van het openbaar lichaam kan een besluit nemen over het regioarrangement als gemeenschappelijk belang, maar de gemeenteraad gaat over de Omgevingsvisie van de gemeente. De Regio Stedendriehoek is een belangrijk onderwerp dat terecht de aandacht van raad en college krijgt zoals blijkt uit de breed gesteunde motie van 29 januari j.l. We wensen de raad veel wijsheid toe bij de bespreking en besluitvorming over het rekenkamerrapport Regio Stedendriehoek. Nehemia Aipassa

Marieke Titsing

Voorzitter

Secretaris