2023 06 12 AB D66

Algemene politieke beschouwingen op het jaar 2024 Mevrouw de voorzitter, geachte aanwezigen binnen en buiten deze zaal, D66 is trots op de gemeente Voorst en wil ook weer trots zijn op zijn raad en het college. Door schrijnende voorvallen is dit gevoel momenteel verdwenen. Verbinden Op 10 februari 2022 is Paula Jorritsma burgemeester van onze mooie gemeente geworden. Ze is enthousiast onthaald omdat ze voldeed aan vele kwalificaties die in de profielschets opgenomen waren. Om er een paar, voor D66 belangrijke, te noemen: “een bindende factor, toont lef, en we zoeken iemand die zich betrokken voelt, belangstelling toont en zich gewoon gedraagt als ieder ander.” Voor ons heeft ze het afgelopen jaar hier ruimschoots aan voldaan. Voor de goede orde niet alles is perfect gelopen maar onze voorzitter kan goed toegeven wanneer iets fout gegaan is, een sterke eigenschap. Ze durft ook lef te tonen als ze ervan overtuigd is dat iets niet goed gaat. Kortom ze gedraagt zich als ieder ander. Het bijzondere van het burgemeestersambt is dat het niet met macht bekleed is maar wel de verantwoordelijkheid heeft om te verbinden. Wat is dat verbinden? Het vermogen om zodanig te initiëren dat iemand gaat handelen met behulp van ondersteuners. Als burgemeester ben je dus afhankelijk van de mensen om je heen.

De burgemeester is vanuit de functie van het ambt de verbinder tussen college, raad en de samenleving. Ga er maar aan staan om die taak op je te willen nemen. En vooral in een periode die de volgende gebeurtenissen met zich meebracht: 5 april 2022 installatie nieuwe gemeenteraad. Na een heftige verkiezingsperiode is er een compleet andere raad ontstaan en dat zal gevolgen hebben op 8 juni 2022 bij de benoeming van nieuwe wethouders. Het werd het omgooien van de verhoudingen in de raad doordat Gemeente Belangen na tientallen jaren buiten het college werd geplaatst. Dit was een definitieve breuk in de politieke continuïteit in deze raad. Het geeft raad en college een bijzondere verantwoordelijkheid om te behouden wat goed was en verantwoorde vernieuwingen te bewerkstelligen. Macht Bij het besturen door het college zou het moeten gaan om daadkracht, eensgezindheid, voorspelbaarheid. Dit gebeurt dan wel onder de door de raad in het verleden en heden (zie coalitieakkoord) uitgestippelde hoofdlijnen van beleid. De beleidsmatige macht is verdeeld tussen college en raad. En het college heeft ook nog te maken met ambtelijke macht. Zonder goede adviezen en welwillende uitvoering van het beleid kan het college geen kant op. Hier moet dus altijd sprake zijn van balance of power.

Bij de raad zou het moeten gaan over draagvlak in de samenleving, dus in principe over de onzekerheid van een open debat en het onverwachte alternatief. Dit betekent tevens het vormgeven van democratische tegenmacht vanuit de samenleving. Hier staat de vraag centraal hoe de geluiden van burgers beter kunnen doorklinken in de verschillende democratische instituties. Het is de worsteling met het begrip participatie. De raad heeft dus zeker geen absolute macht en is in principe (kritisch) beleids-ondersteuner van de uitvoerder: het college. De raad handelt dus niet maar geeft het college van burgemeester en wethouders de ruimte om te handelen. Dit is de definitie van vertrouwen. Zonder vertrouwen is democratisch handelen onmogelijk. Schrijnende situaties Voor D66 is het afgelopen jaar getekend door verschillende situaties in de raad. Als schrijnende voorbeelden hiervan noem ik: a. Het afschieten van het plan om de afvalverwerking ondergronds te gaan brengen. Opmerkelijk dat een collegevoorstel door de meerderheid van de coalitie wordt afgewezen. Het ondergronds opslaan zal wel stilliggen tot na de volgende verkiezingen. b. Het naast zich neerleggen van een motie van de raad om extra inspanning te leveren voor asielzoekers. Het tijdelijke gemeentehuis had in 2023 en 2024 een prima transitiegebouw kunnen zijn naar structurele oplossingen in het kader van de nieuwe spreidingswet.

Het niet uitvoeren van een motie levert een belangrijk signaal op hoe een raad serieus wordt genomen door college en door de raad zelf. c. De aanpak van dure energie. Het college heeft heel snel aan de financiële noodrem getrokken en dat heeft dan ook tot een forse incidentele meevaller geleid maar het structureel oplossen van de leegbloedende culturele instellingen niet tot haar verantwoordelijkheid gerekend. Een gemiste kans in daadkracht wat ons betreft. d. Het minachten van D66 door een interpellatie af te wijzen. Wij hebben het beleefd als minachting voor een minderheid in deze raad. Iets wat in het verleden nooit zo behandeld is. e. Het in achterkamertjes kritiseren van het college zonder dat in de raad te bespreken. Het beschadigt de geloofwaardigheid en dus slagkracht van bestuurders. f. D66 wacht nog steeds op een afspraak om onze manier van werken in de raad te bespreken. Het kan echt geen kwaad om het Voorster model na zoveel jaren eens kritisch te bezien. Wij blijven daarvoor een werkgroep met leden uit zoveel mogelijke fracties de oplossing vinden. D66 vraagt de komende uren aandacht voor respectvolle debatten waardoor wij weer trots kunnen zijn op college en raad.

Wim Vrijhoef, fractievoorzitter D66 Voorst 12 juni 2023