2023 05 08 Aanvulling van de werkgroep Zon op Dak op inspreekronde 17-04-2023 (brief)

Werkgroep zon op dak

Datum: 08 mei 2023 Teuge

Geacht College van Burgemeester en Wethouders en leden van de Raad,

Betreft: Aanvulling op inhoud inspreekronde

tijdens RTG 17-04-2023

Kenmerk : op handen zijnde wijziging in subsidiestromen : ontwerp investeringsplan Net op land 2022-2031 van TenneT in gebied Oost- Veluwe : ontkenning capaciteitsreservering door woordvoeder plan zonnepark Teuge : ontbinding samenwerking ZEBRA- luchthaven in principeverzoek : negeren bezwaarschrift omwonenden plan zonnepark Teuge

Inleiding In navolging van het Ronde Tafel Gesprek 17-04-2023 m.b.t. een buiten werking stellen van de beleidsuitgangspunten zonnevelden 2.0 om een brede evaluatie van dit beleid op gang te kunnen brengen, willen wij als werkgroep een mogelijke reden t.a.v. de verontrustende berichten over de meerdere aanvragen van zonneparken in de omliggende gemeenten, welke allen op het TenneT hoogspanningsnet tracé Zwolle-Apeldoorn 150 KV aangesloten willen worden, met u delen. Evenals de inhoud van het ‘investeringsplan op land’ van TenneT voor deze regio. Daarnaast hield de vraag ons bezig waarom projectontwikkelaars juist nu op oorlogspad zijn, in deze tijd van netcongestie.

Subsidiestromen De huidige aanvragen lijken mede geactiveerd te worden door de huidige SDE ++ subsidie stroomlevering, welke vervangen gaat worden voor een BESS-storage subsidie voor stroomopslag. Onzes inziens anticiperen projectwikkelaars op deze verandering in de subsidiestromen. Jaarlijks wordt er momenteel 8 miljard euro vrijgemaakt voor de SDE ++ subsidiepot, waar tijdens de termijn van 1 juni tot 8 juli door gegadigden op ingeschreven kan worden. De animo voor deze subsidiepot is zo groot, dat door loting de verdeling plaatsvindt. Projectontwikkelaars welke door loting nog een SDE++ subsidie kunnen bemachtigen, hebben daarmee 16 jaar lang een prijsgarantie van rond 6,7 cent per geleverd kW-uur in handen. Zij kunnen hiermee hun verdienmodel optimaliseren door de op handen zijnde BESS-storage subsidie.

1

Hoe werken de subsidiestromen in de optimalisering van het verdienmodel voor projectontwikkelaars: Projectontwikkelaars willen doen geloven dat zij door de huidige stroomprijzen geen gebruik meer maken van de SDE++ subsidie. Het tegendeel is waar. Door de mogelijkheid tot batterijopslag, waarvoor zij BESS-storage subsidie gaan krijgen, krijgen zij op de energie-termijnmarkt ook de mogelijkheid de stroom te leveren op de voor hun meest financieel rendabele momenten. Indien op winderige- en zonnige dagen de elektriciteitsproductie landelijk zo hoog wordt, dat ook zij op de termijnmarkt onder de prijs van 6,7 cent duiken of dat er zelfs betaald moet worden om de stroom te kunnen leveren, dan blijven de projectontwikkelaars met een SDE++ subsidie verzekerd van hun 6.7 cent per geleverd kWh! Omdat grote zonneparken gecontracteerde energieleveranciers zijn, hebben zij een voorrangspositie op het elektriciteitsnetwerk en door de batterijopslag dus ook steeds de mogelijkheid op de meest financiële gunstige momenten stroom te leveren met de garantie van een ondergrens van 6.7 cent per geleverd kWh. Hiermee heeft een projectontwikkelaar goud in handen en maakt zijn projecten ook zeer interessant voor doorverkoop aan grote (buitenlandse) investeringsmaatschappijen.

Ten gunste van het financieel gewin voor projectontwikkelaars van zonneparken, zijn burgers en het MKB dus 6 x de dupe: aantasting van het landschap, verstoring en onrust in buurtgemeenschappen, schaarse gronden die onttrokken worden en die de grondprijzen doen opdrijven, subsidiepotten die leeg gestroopt worden, door netcongestie niet kunnen leveren en op de financieel minst aantrekkelijke momenten eigen stroom kunnen terugleveren. Dit is verre van redelijk en billijk.

Ontwerp investeringsplan Net op land 2022-2031 van TenneT in gebied OostVeluwe Zoals ook tijdens het RTG 17-04-2023 is aangegeven, is in het ontwerp investeringsplan Net op land 2022-2031 van TenneT, het gebied Oost-Veluwe niet opgenomen voor uitbreidingsplannen van de netcapaciteit. Gemeente Voorst ligt in dit Oost-Veluwegebied aan de 150 KV-tracé Zwolle-Apeldoorn. Hier willen wij aan toevoegen dat er momenteel alleen een studie op handen is of er een onderzoek naar een splitsing van het 150 KV net nodig is tussen de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU). De splitsing van de netten zorgt mogelijk voor een ‘snellere’ afvoer van aangeboden energie naar afnamegebieden, maar betekent geen capaciteitsvergroting van het specifieke hoogspanning tracé. In het nieuwe regering coalitieakkoord wordt de energietransitie ambitie verlegd naar de Noordzee, gekoppeld aan waterstofproductie/opslag. TenneT heeft zich hieraan gecommitteerd en gaat zich tot 2050 volop inzetten voor het grootste windmolenproject ter wereld op de Noordzee en zal daarbij naar verwachting alleen al 10.000 FTE te kort komen. De kans is groot dat wij tot in lengte van jaren aangewezen zullen zijn op ons huidige 150 KVnet Zwolle -Apeldoorn, wat een zorgvuldige afweging vanuit redelijkheid en billijkheid zal vragen, wie wel/niet het EnergieNet gaan belasten ten behoeve van de energietransitie i.p.v.

2

grote verdienmodellen voor een paar energiecowboys, zoals de projectontwikkelaars van grote zonneparken wensen. Van de (lagere)overheden vraagt dit ons inziens een langere termijn besturen van de energietransitie vanuit de Terlouw-stoel van de toekomst en niet een laten sturen door projectontwikkelaars en belangengroepen die, via de energietransitie, zoeken naar grote verdienmodellen ten koste van….. Indien de gemeenteraad akkoord gaat met een buiten werking stellen van de beleidsuitgangspunten zonnevelden 2.0 binnen onze gemeentegrenzen, geeft dit helaas nog geen garantie dat ‘zon op het dak-object’ voor het MKB redelijke kansen op aansluiting en teruglevering van stroom geeft. Naburige gemeenten, die ook gebruik maken van het 150 KV net Zwolle -Apeldoorn, kunnen met hun zonneveldenbeleid alsnog roet in het eten gooien. Bilateraal overleg met de betreffende gemeentes zal onzes inziens noodzakelijk zijn om MKB ‘zon op dak-object projecten’ op de korte termijn gerealiseerd te krijgen.

Capaciteitsreservering plan zonnepark Teuge N.a.v. het Ronde Tafel Gesprek 17-04-2023 kwam ons ter ore, dat een woordvoeder van plan Zonnepark Teuge bij navraag heeft ontkend, dat zij een capaciteitsreservering hebben gedaan bij Liander! Deze reactie van de woordvoerder bevreemd ons. Tijdens de informatieavonden ABT is deze vraag nl. ook als check door onze werkgroep aan ZEBRA gesteld en toen hebben zij deze bevestigend beantwoord. Met een beetje geluk zal het in de notulen van het ABT zijn verwoord. Daarnaast ben ik vanuit mijn ingenieursbureau bekend met contractaanvragen voor ‘reservering capaciteit netaansluitingen’ en heb deze ook regelmatig vanuit mijn functie geïnitieerd voor grote industriële projecten binnen Nederland. Ter illustratie in bijlage een geanonimiseerd contract reservering Liander. Met name blz. 1 en 3 zullen wellicht interessant voor u zijn: Blz. 1: de aanslag die gedaan wordt op transportcapaciteit bij reservering Blz. 3: technische gegevens waarbij aansluit capaciteit en gecontracteerd transportvermogen staan vastgelegd. Stappenplan van een projectontwikkelaar: Stap 1: een ontwikkelaar van een groot zonnepark, begint na het vinden van locatie, als 1e met het verkrijgen van een capaciteitsreservering, zo ook de projectontwikkelaar van plan zonnepark Teuge. Krijgen zij deze reservering nl.

niet, dan zijn er ook geen gronden voor investeerders om een zonnepark te gaan ontwikkelen. Deze zekerheid van aansluiting voor stroomlevering van de beoogde parkcapaciteit is daarmee het startsein voor serieuze planontwikkeling. Daarnaast heeft de netbeheerder de grootte van de capaciteitsaanvraag nodig om de juiste reservering te kunnen maken voor de aanvrager en overzicht op de netbelasting te kunnen behouden t.a.v. de korte – en lange termijnplanning.

3

Stap 2 is de aanvraag SDE++ subsidie, deze is gekoppeld aan de reserveringstoezegging. Deze SDE ++ subsidie kan dus pas aangevraagd worden als er een capaciteitsreservering op het EnergieNet is toegezegd. Stap 3, als de SDE++ subsidie is toegezegd, heeft de projectontwikkelaar alle gronden om met een gemeente een afspraak te maken voor een ‘eerste ambtelijke toetsing’. Belangrijk aandachtspunt bij plan zonnepark is wel dat de capaciteit reservering netaansluiting niet op naam van hoeft te staan! Het kan nl. zijn dat deze capaciteitsreservering door een andere partij is aangevraagd en betaald. Wij hebben geen inzicht in de constructie die de groep initiatiefnemers rondom het plan zonnepark Teuge hebben bedacht en gecreëerd. Wel is bekend, dat OOST.NL nauw bij het project betrokken is. Ook waren zij zeer nadrukkelijk aanwezig op beide ABT-avonden en voerden zij ook het woord (tijdens de 2e infoavond) namens Energierijk Voorst. Via de voorzitter van commissie energietransitie van Algemeen Belang Teuge, is ons verteld dat OOST.NL aan het bestuur van Algemeen Belang Teuge bekend heeft gemaakt samen met de luchthaven Teuge momenteel een innovatieproject op de luchthaven in ontwikkeling te gaan nemen. In hoeverre dit nieuwe initiatief van OOST.NL een relatie heeft met Zonnepark Teuge en de netcapaciteit-reservering bij Liander kunnen wij niet beoordelen.

In het principe verzoek geeft aan de samenwerking met het vliegveld en ZEBRA te hebben ontbonden. Op de site van ZEBRA, update 2023, is het project zonneveld Schutte verschoven naar ‘smart grid flex-go’. Hierin beschrijft ZEBRA: Internationaal Airport Teuge heeft grote ambities op het gebied van energie transitie. Lokaal duurzaam elektriciteit opwekken door zon op daken, en energie afnemen van een toekomstig nabijgelegen zonnepark, is daarin een essentieel onderdeel. Deze lokaal duurzaam opgewekte energie gaat, naast het voorzien van eigen energie, ook de bestaande en groeiende vloot van elektrische vliegtuigen voorzien van duurzame stroom. Er wordt op het luchthaventerrein een smart grid gerealiseerd waardoor energie-uitwisseling tussen de verschillende gebouwen en een laadplein voor de vliegtuigen mogelijk wordt. Aan ZEBRA is gevraagd om technische en financiële te onderzoeken en een principe ontwerp te maken. Burgers Met Energie en het de voorzitter van de commissie energietransitie Algemeen Belang Teuge geven bij navraag aan, niet op de hoogte te zijn van deze initiatieven van ZEBRA. Zij hebben een soort gelijk project, in een vergevorderd stadium, samen met de ondernemers van de luchthaven en in stroomuitwisseling met het dorp Teuge uitgewerkt.

4

E-deck heeft tijdens de ledenvergadering 22-03-2023 van het ABT een presentatie gegeven hoe zij met 500 zonnepanelen in combinatie met een accu hebben gerealiseerd, toekomstbestendig te zijn. Negeren bezwaarschrift omwonenden plan zonnepark Teuge: Aangezien het verzoek bij de Raad heeft ingediend om zijn principeverzoek mee te nemen in de Raadvergadering ‘buiten werking stellen van de beleidsuitgangspunten zonnevelden 2.0’, willen wij bij deze u er attent op maken dat de representatie van op de huiskamergesprekken in zijn principeverzoek, niet in overeenstemming is met de realiteit. De realiteit is dat de omwonenden niet wensen deel te nemen aan participatiegesprekken rondom de ontwikkeling van een zonnepark. Zij hebben dit duidelijk gemaakt in het bezwaarschrift en zijn massaal weggebleven van deze huiskamergesprekken. De enkeling die aanwezig was, kwam om de plannenmakers aan te horen, niet om te participeren in het plan. Om te voorkomen dat de initiatiefnemers van plan zonnepark Schutte deze huiskamergesprekken van 25 en 30 augustus 2022, zouden gaan misbruiken als zgn. participatiegesprekken, hebben wij namens de genodigden van de huiskamergesprekken, 22-08-2022 een bezwaarschrift gestuurd naar het College van B& W en uw Raad.

24-09-2022 heeft dit bezwaarschrift de steun gekregen van alle omwonenden van het plan zonnepark Teuge en is een actuele handtekeningenlijst toegevoegd + omgevingskaart van de geënquêteerden. is op de hoogte van dit bezwaarschrift. De uitslag van enquête genodigden van de huiskamergesprekken + omwonenden is: 72 adressen stemmen tegen een grootschalig zonnepark, 12 adressen onthouden zich van stem en 2 stemmen voor een grootschalig zonnepark. Deze enquête komt overeen met de uitslag van de ABT-enquête november 2022.

Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd, maar gaarne tot nadere uitleg bereidt,

Namens de bezorgde omwonenden van plan zonnepark Teuge

Werkgroep Zon op dak, werkgroepzonopdak@gmail.com In afschrift aan de Raad t.b.v. de raadsvergadering 15-05-2023 Bronvermeldingen: • Ontwerpinvesteringsplan Net op land van TenneT d.d. 05 juli 2022. • Notitie Position paper TenneT Hoorziting Elektriciteitnet d.d. 08 september 2022. • Positie Battery Energy Storage Systems (BESS) van TenneT periode 2025-2030 d.d. 12 september 2022. • TenneT op zoek naar innovaties om netcongestie tegen te gaan d.d. 18 januari 2023 • ZEBRA projectontwikkelaars / Smart grid flex-go / kijk op onze duurzame projecten /zon op Teuge

5