2023 04 14 Inbreng ronde-tafelgesprek - werkgroep Zon op Dak ORI

Betreft: Inspreken Ronde Tafel Gesprek Buitenwering stellen beleidsuitgangspunten Zonnevelden 2.0 Gemeente Voorst Datum: 17 april 2023

Voorzitter hartelijk dank voor de mogelijkheid tot inspreken. Tevens een woord van dank aan het college voor de zorgvuldigheid om middels een buiten werking stellen van de beleidsuitgangspunten zonnevelden 2.0 een brede evaluatie van dit beleid op gang te kunnen brengen. Langs deze wil ik met U, namens de werkgroep zon op dak, onze grote zorg delen omtrent de gevolgen van grote zonneparken t.a.v. de netcongestie. Naast het beslag leggen op ons mooie landschap en de schaarse gronden, gaat het om de grote reserveringen op het elektriciteitsnet door de grote zonneparken in ontwikkeling. Het zijn de kilowatt-knaller op ons krappe Elektriciteitsnetwerk. Hier wil ik nader op inzoomen. Projectontwikkelaars zijn als cowboys in het gat in de markt ‘energietransitie’ gesprongen. Bij hun exploitatie van grote zonneparken beginnen ze met het maken van een reservering om daarmee hun te leveren Megawatts op het elektriciteitsnet veilig te stellen. Een 25 hectare aan te leggen zonneveld heeft al snel een reservering van 20 Megawatt. Concreet betekent dit de energie voor een groot industrieterrein of circa 10.000 huishoudens. Zo lang de projectontwikkelaar deze kilowatt-knaller reservering heeft, leggen ze ook een kilowatt-knaller claim op de huidige beschikbaarheid van het elektriciteitsnet en kan een ander dus geen gebruik maken van deze gereserveerde ruimte.

Mede door deze reserveringen loopt het elektriciteitsnetwerk vast en vergroten zij daarmee de netcongestie. De uitvoering van projecten met zon op dak bij bedrijven en utiliteitsgebouwen beginnen nu pas goed op gang te komen, terwijl de benodigde netaansluitingen vaak niet voortijdig zijn gereserveerd. Mijn ervaring is omdat er vaak geen grote projectontwikkelaar aan verbonden is. Door de congestieproblematiek zijn de wachtlijsten inmiddels zo groot, dat er momenteel voor een grootverbruik-aansluiting zelfs niet meer gereserveerd kan worden. Je kan je afvragen of dit redelijk en billijk is dat grote zonneparken met hun reserveringen zo’n macht kunnen hebben ten koste van de kleinschalige projecten.

Aliander is bezig met optimalisering van zijn ondergronds elektriciteitsnet voor doorvoer naar het hoogspanning elektriciteitsnet van TenneT. De laatste jaren is er met veel subsidie inmiddels veel hernieuwbare energie gerealiseerd. Hetgeen inmiddels ook voor de nodige landelijke congestieproblematiek zorgt in het hoogspanning elektriciteitsnet van TenneT. Vooral de kleinere elektriciteitsnetten hebben het hierdoor extra zwaar. Onze regio ‘Oost Veluwe zone’ ligt aan zo’n relatief klein hoogspanning elektriciteitsnet (150 KV) van TenneT.

Zoals de bijlages 1 en 2 van TenneT laat zien, heeft TenneT voor dit relatief kleine hoogspanning nettraject Zwolle-Apeldoorn tot 2029 en geen uitbreiding gepland. TenneT investeert vooral op de hoofdwegen van het net. Onze regio Oost Veluwe zone ligt voor TenneT op een B-weg. Zoals de status nu is, zullen wij in deze regio het dan ook met het huidige hoogspanningsnet van 150 KV moeten doen. Beleid na 2029 is van TenneT niet bekend. Verder werken aan de energietransitie met projecten zon op dak wordt nu dus o.a. flink belemmerd door de gereserveerde netaansluitingen van een grote zonneparken welke nu in de wacht staan. De oorzaak hiervan is de aanmeldvolgorde van de projecten bij een netbeheerder (principe “first come, first served”). Er mag tot nu toe geen onderscheid gemaakt worden tussen de diverse soorten projecten. Zoals u zult weten overweegt de landelijke politiek momenteel maatschappelijk noodzakelijke functies wel voorrang te gaan verlenen, maar dit geldt (nog) niet voor het MKB. Om toch in deze tijd van netcongestie door te kunnen werken aan de doelstelling van de gemeente Voorst om in 2030 energieneutraal te worden, dienen’ reserveringen in de wacht’ van zonneparken naar onze mening dan ook opgeheven te worden. Hierdoor krijgt het bedrijfsleven de kans, vanuit de zonneladder, zijn ambities ten aanzien van de energietransitie op korte termijn waar te kunnen maken.

Daarnaast spreekt het voor zichzelf dat bedrijven die willen ondernemen en hun medewerking willen geven aan de energietransitie hiervoor ook de condities zouden moeten krijgen. Dit in alle redelijkheid en billijkheid. Daardoor worden de bedrijven ook geactiveerd tot energiescans en mogelijk daardoor CO 2 reducerende maatregelen. En dat is het hoofddoel van het klimaatverdrag van Parijs. Daarnaast neemt de realisatie van Zon op Dak-projecten procedureel een veel korter vergunningverlening traject in beslag. Dit in tegenstelling tot de grote zonneparken, waar een traject al gauw meerdere jaren in beslag neemt. Met andere woorden, doordat projecten Zon op Dak al snel zijn te realiseren, kan er ook direct worden gestart met de gewenste stroom teruglevering. Onze werkgroep heeft niet alleen deze visie. Enexis, een van de zes Nederlandse regionale netbeheerders pleit er ook voor om de komende jaren geen grote zonne- windparken te bouwen in afgelegen gebieden, maar alleen in grote afnamegebieden. Aansluitingen in afgelegen gebieden van grote zonne- windparken kosten te veel investering en kabellengte, aldus Enexis. Deze inspanningen zetten zij liever in om kleinere klanten aan te sluiten die op de wachtlijst staan.

Ook zij stellen dat reserveringen van grote zonneparken een flinke belasting leggen op de netcapaciteit en ervoor zorgt dat andere klanten, zoals bedrijven die willen verduurzamen niet kunnen worden aangesloten om stroom terug leveren. De brancheorganisatie en enkele andere netbeheerders steunen Enexis hierin. Onze vraag aan de Raad is om in alle redelijkheid en billijkheid voor het maatschappelijk belang te gaan.

Ons verzoek aan u is dan ook om initiatiefnemers van grote zonneparken hun ‘stip aan de horizon’ te ontnemen, om na 2027- 2029 alsnog een mogelijkheid te krijgen een groot park te exploiteren, waardoor zij NU de Kilowatt-knaller reserveringen vast blijven houden! Dit door in de beleidsuitgangspunten Zonnevelden 2.0 op te nemen ‘geen vergunningen aan grote zonneparken te zullen verstrekken zolang TenneT niet in zijn beleid heeft opgenomen om het Elektriciteitsnet ‘Oost Veluwe zone’ te vergroten. Hierdoor zal alleen al door de vrijgekomen reservering van de 20 Megawatt aansluiting van plan zonnepark Teuge, veel bedrijven in de gemeente Voorst en Apeldoorn-Noord op korte termijn waarschijnlijk de mogelijkheid kunnen krijgen om hun zonne-energie terug te leveren aan het elektriciteitsnet. Daarmee kan de energietransitie een boost gegeven worden, ook in deze tijden van netcongestie. Hiermee wordt het zo belangrijke algemeen belang vooropgesteld.

Dank voor Uw aandacht. Jan te Riele

Namens Werkgroep Zon op dak Teuge Werkgroepzonopdak@gmail.com

Eindresultaat in 2029 ■ Regionale netten bestaan uit meerdere

deelgebieden

▫ Fryslân: 3 deelgebieden klaar in 2027 ▫ FGU: 5 deelgebieden klaar in 2029 ■ Ieder deelgebied heeft eigen op- en afrit

naar de hoogspanningssnelweg

■ Capaciteit structureel verdubbeld tot

verdrievoudigd.

23 juni 2022

C1 - Publieke Informatie