2020-77382 rapport de vrije tijd van jongeren in de Gemeente Voorst

De vrije tijd van jongeren in de Gemeente Voorst

Een onderzoeksrapport naar de vrijetijdsbesteding van jongeren tussen de 12 en 23 jaar in de gemeente Voorst. Opdrachtgever: Gemeente Voorst

December, 2020 Drs. L.W.N. van Lier L.J. Hilverdink Msw

Voorwoord Met veel plezier heb ik dit eindrapport van het jeugdonderzoek onder alle jongeren tussen de 12 en 23 jaar in onze mooie gemeente Voorst gelezen. Wat was het een mooi traject, en wat hebben veel jongeren uit Voorst meegedaan in deze bijzondere Corona-tijd. Bijna een kwart van alle Voorster jongeren hebben de online vragenlijst ingevuld in september. We kunnen er trots op zijn dat zoveel jongeren zich betrokken voelen bij de gemeente Voorst. Dat gaan we koesteren. Dat is alvast wat dit jeugdonderzoek heeft opgeleverd. Fijn dat zoveel jongeren daar de moeite voor hebben genomen. Ook was het online groepsgesprek bijzonder leuk en leerzaam voor ons als gemeente. Er werd door 13 jongeren geanimeerd met elkaar gesproken via het scherm, terwijl niemand elkaar ooit in levenden lijve had gezien. Er kwamen doordachte antwoorden op de vragen en de jongeren hadden briljante ideeën over de manier waarop de gemeente ze kan ondersteunen om hun vrije tijd leuker en zinvoller te maken. Ik ben enthousiast over wat er allemaal op tafel kwam. Dit vraagt natuurlijk om een vervolg. Ik leer er alvast van dat we veel meer samen met de jongeren kunnen gaan bedenken, ontwikkelen en uitvoeren. Niet alleen voor de jongeren tot plannen komen, maar vooral met de jongeren samen. De jongeren uit het groepsgesprek hebben zonder uitzondering gezegd dat ze graag in gesprek blijven met de gemeente.

Ze vinden het leuk om op deze manier met elkaar te praten over dit onderwerp maar ook over andere onderwerpen zoals de prestatiedruk die ze ervaren. Ze willen ook graag meedoen aan het opzetten van nieuwe activiteiten. Mits ze daar hulp bij krijgen, bijvoorbeeld van het jongerenwerk. De WhatsApp-groep is inmiddels aangemaakt Kortom; de jeugd van Voorst heeft gesproken en blijft dat graag doen voor de gemeente Voorst. We gaan samen met hen hun vrije tijd in Voorst nog leuker maken! En we kunnen met hun inbreng nu alvast een sterker en meer onderbouwd programma van eisen opstellen voor het aanbesteden van het jongerenwerk voor volgend jaar en daarna. Veel leesplezier. Harjo Pinkster, wethouder Jeugd

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 2 / 64

Inhoudsopgave

Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 Samenvatting........................................................................................................................................... 4 Resultatenkader .............................................................................................................................. 5 Inleiding ................................................................................................................................................... 6 Leeswijzer ........................................................................................................................................ 6 1.

Onderzoeksopzet en uitvoering ...................................................................................................... 7

2.

Resultaten vragenlijst en groepsgesprek jongeren ......................................................................... 9 2.1 Achtergrondgegevens van de jongeren ........................................................................................ 9 2.1.1 Leeftijd van de jongeren ......................................................................................................... 9 2.1.2 Woonplaats van de jongeren ............................................................................................... 10 2.1.3 Woonsituatie van de jongeren ............................................................................................. 11 2.1.4 School en/of werk ................................................................................................................ 11 Mantelzorg en vrijwilligerswerk .................................................................................................... 14 2.2 Vrije tijd en vrijetijdsbesteding ................................................................................................... 14 2.3 Uitgaan ........................................................................................................................................ 20 2.4 Voldoende te doen in eigen dorp................................................................................................

21 2.5 Jongerenwerk .............................................................................................................................. 23 2.6 Zelf activiteiten organiseren........................................................................................................ 26 2.7 Op de hoogte blijven van activiteiten ......................................................................................... 28

Bijlagen .................................................................................................................................................. 29 Bijlage 1: Vragenlijst jongeren gemeente Voorst .............................................................................. 29 Bijlage 2: Advertorial wethouder in Voorster Nieuws ...................................................................... 56 Bijlage 3: Persbericht ......................................................................................................................... 57 Bijlage 4: Brief jongeren .................................................................................................................... 59 Bijlage 5: Brief ouders ....................................................................................................................... 60 Bijlage 6: Reminder jongeren ............................................................................................................ 61 Bijlage 7: Reminder ouders ............................................................................................................... 62 Bijlage 8: Poster behoeftenonderzoek .............................................................................................. 63

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 3 / 64

Samenvatting Dit onderzoeksrapport biedt de resultaten van een jeugdonderzoek naar vrije tijd in de gemeente Voorst. De gemeente Voorst wil met dit onderzoek weten hoe de jeugd tussen 12 en 23 jaar in hun gemeente de vrije tijd besteedt, hoe zij deze beleven (ervaren) en wat hun ideeën zijn over de invulling daarvan voor nu en voor in de toekomst. De gemeente hecht waarde aan de mening van de jongeren in hun gemeente over hun vrije tijd. Hun mening is van belang voor het komen tot een nieuwe aanbesteding voor het jongerenwerk in de gemeente Voorst. De onderzoeksperiode liep van juni 2020 tot en met eind november 2020, inclusief voorbereiding en rapportage. Er zijn twee onderzoeksmethoden gebruikt, namelijk een online vragenlijst en er is betekenis aan de resultaten gegeven door jongeren in een online-groepsgesprek. De online vragenlijst kent een respons van 22,7%, dat zijn 714 van de 3.137 jongeren in de leeftijdsgroep van 12 tot en met 23 jaar in de gemeente Voorst. Dat betekent dat het onderzoek als representatief mag worden beschouwd en er uitspraken voor de gehele jeugdpopulatie mogen worden gedaan. Ruim 80% van de jongeren vindt dat ze voldoende vrije tijd hebben, terwijl bijna 60% van de jongeren aangeeft naast school een bijbaantje te hebben van minder dan 16 uur per week.

De helft van de jongeren vindt dat er voldoende te doen is in de vrije tijd, een andere helft dus niet. Jongeren hebben veel sportmogelijkheden, maar op het gebied van creativiteit of uitjes is het aanbod beperkt. Met name voor jongeren boven de 16 jaar is het vrijetijdsaanbod wat meer beperkt. Ruim 95% is onbekend met jongerenwerk of de organisatie die het op dit moment in de gemeente Voorst aanbiedt. Een klein groepje heeft wel eens gebruik gemaakt van het aanbod van het jongerenwerk. Het groepsgesprek met 13 jongeren was inhoudelijk scherp, geanimeerd en heeft veel betekenis gegeven aan de meest opmerkelijke resultaten uit de vragenlijst. Zo werd duidelijk dat Corona een belangrijke invloed heeft op hun mogelijkheden in de vrije tijd, maar ook dat de informatievoorziening over 'wat er te doen is' in Voorst verbetering behoeft. Mogelijk is er meer te doen, maar is dat te weinig bekend onder de jongeren. De jongeren blijven graag in gesprek met de gemeente, ook over andere onderwerpen. Dit rapport, het eindresultaat van het onderzoek onder de jeugd in de gemeente Voorst, kan intern en extern door de gemeente gebruikt worden. Enerzijds als ondersteuning voor het politieke proces van de Gemeenteraad en het College van Burgemeester en Wethouders over de inzet op vrijetijdsvoorzieningen voor de jeugd in de gemeente Voorst.

Anderzijds als ondersteuning bij het formuleren van aanbestedingseisen voor het jongerenwerk in 2021 en daarna.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 4 / 64

Resultatenkader In onderstaand resultatenkader zijn de belangrijkste resultaten vanuit het onderzoek vermeld. De exacte cijfers, percentages en uitgebreide resultaten staan in hoofdstuk 2 van het rapport.

• • • • • •

• • • • • •

• •

•

•

713 ingevulde vragenlijsten geanalyseerd (22,7% respons). Meer dan de helft zijn meisjes, bijna een derde zijn jongens, gemiddelde leeftijd 16 jaar. De helft van de jongeren is afkomstig uit Twello. Algemene kenmerken van de jongeren in Voorst Bijna alle jongeren wonen bij hun ouder(s). Merendeel van de jongeren gaat naar school, voornamelijk naar HAVO/VWO, MBO en HBO. Ongeveer driekwart van de jongeren die niet naar school gaan, heeft een betaalde baan. De meesten hiervan verdienden voldoende geld om zelfstandig van te kunnen leven. Vrijetijdsbesteding Meeste jongeren hebben voldoende vrije tijd, een klein groepje niet omdat ze het te druk hebben met school of werk. In hun vrije tijd willen jongeren vrienden ontmoeten en sporten. Bijna driekwart is lid van een club of vereniging, voornamelijk sportverenigingen. Iets minder dan een derde is geen lid omdat ze geen interesse of tijd hebben of geen verplichting willen aangaan. Meer dan de helft van de jongeren gaat wel eens uit of stappen, ze chillen dan thuis of gaan naar een club of disco. Coronamaatregelen zijn belangrijke reden voor antwoord chillen thuis. Iets meer dan de helft van de jongeren vindt dat er niet genoeg te doen is in het eigen dorp, ze missen vooral uitgaansmogelijkheden en winkels.

Bijna alle jongeren zijn bereid te reizen voor leuke activiteiten, maar wel graag dichtbij en dus te bereiken met fiets of scooter. Leuke activiteiten moeten vooral plaatsvinden in de eigen omgeving. Jongerenwerk Veel jongeren zijn onbekend met het jongerenwerk en de huidige uitvoerder. De meesten gaan ook niet naar het Honk, voornamelijk omdat ze het niet kennen of het beeld hebben dat het vooral voor jongere jongens is. Meer dan de helft vindt dat het jongerenwerk meer en andersoortige activiteiten moet organiseren in eigen dorp en directe omgeving, vooral sportieve spellen, specifieke uitstapjes, creatieve activiteiten en een vorm van inloop. Zelf activiteiten organiseren Twee derde van de jongeren is niet geïnteresseerd in het zelf activiteiten organiseren, een derde wil eventueel wel, voornamelijk sportactiviteiten, creatieve activiteiten, koken/bakken en specifieke uitstapjes. Veel jongeren willen dan wel hulp bij het organiseren, voornamelijk van familie/vrienden of van de gemeente Voorst. Op de hoogte blijven Ruim driekwart van de jongeren wil via sociale media op de hoogte gehouden worden van (leuke) activiteiten binnen de gemeente.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 5 / 64

Inleiding De gemeente Voorst wil graag weten hoe de jeugd tussen 12 en 23 jaar in hun gemeente de vrije tijd besteedt, hoe zij deze beleven (ervaren) en wat hun ideeën zijn over de invulling daarvan voor nu en voor in de toekomst. De kernactiviteit van deze opdracht is een online-vragenlijst onder alle jeugdigen tussen de 12 en 23 jaar in de gemeente Voorst. Daaraan gekoppeld is er ook een online groepsgesprek met jongeren georganiseerd. Het rapport moet in- en extern door opdrachtgever gebruikt kunnen worden. Enerzijds als ondersteuning voor het politieke proces van de Gemeenteraad en het College van Burgemeester en Wethouders over de inzet op vrijetijdsvoorzieningen voor de jeugd in de gemeente Voorst. Anderzijds als ondersteuning bij het formuleren van aanbestedingseisen voor het jongerenwerk in 2021. De belangrijkste vraag binnen dit onderzoek is hoe de jongeren uit de gemeente Voorst hun vrije tijd besteden en welke mogelijkheden voor ondersteuning ze daarbij willen. Dit rapport bevat de resultaten van de online vragenlijst, waarbij gewerkt wordt met absolute aantallen en percentages. Daarnaast is er op enkele onderdelen een vergelijking gemaakt met landelijk bekende cijfers. De resultaten uit de vragenlijst worden ondersteund met tekstkaders waarin de duiding van de resultaten uit het online groepsgesprek met jongeren wordt weergegeven.

De resultaten worden in thema’s besproken, startend met enkele achtergrondgegevens van de jongeren en vervolgens de specifieke vragen over vrijetijdsbesteding.

Leeswijzer Het onderzoeksrapport is als volgt opgebouwd. Het eerste hoofdstuk betreft een verantwoording van de onderzoeksopzet en uitvoering. In hoofdstuk 2 staan de resultaten van de vragenlijst beschreven, aangevuld met de informatie uit het groepsgesprek met jongeren bij de onderdelen waar het van toepassing is. Hoofdstuk 2 volgt in basis de structuur van de vragenlijst. Na hoofdstuk 2 volgen de bijlagen, waarin zijn opgenomen de vragenlijst zoals deze online heeft gestaan, de brieven naar jongeren en ouders, het persbericht vanuit de gemeente, de advertorial van de wethouder en de poster zoals de gemeente heeft ontworpen.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 6 / 64

1. Onderzoeksopzet en uitvoering Ter verantwoording van de toegepaste werkwijze, hieronder inzicht in de twee kernmethoden van onderzoek om antwoorden te krijgen op de gestelde vragen. Dat gaat om een online vragenlijst en een groepsgesprek met jongeren. Ook geven we weer wat de verschillende vakgroepen van de gemeente Voorst zelf hebben gedaan om voldoende respons van jongeren te krijgen, zodat werkelijk sprake is van resultaten die representatief zijn voor de jeugdpopulatie van de gemeente Voorst. In september en oktober 2020 heeft een online-vragenlijst onder alle jongeren tussen de 12 en 23 jaar in de gemeente Voorst open gestaan op de website van de Gemeente Voorst. Daaraan gekoppeld is een groepsgesprek met jongeren georganiseerd in november 2020. De meest opmerkelijke resultaten uit de online vragenlijst zijn zo geduid door een diverse groep jongeren uit heel Voorst. Door deze twee onderzoeksmethoden zijn de cijfers - de kwantitatieve data uit de online vragenlijst - en de verhalen van de jongeren - de kwalitatieve data uit het groepsgesprek - aan elkaar gekoppeld. De cijfers krijgen zo betekenis vanuit het perspectief van de jongeren zelf. Dat leidt tot gewogen antwoorden op de gestelde vragen en de mogelijkheid deze te analyseren. Het eindresultaat is dit onderzoeksrapport. Er worden geen aanbevelingen gedaan op grond van de resultaten.

Dat is bewust, omdat het aan de beleidsmakers, de gemeenteraad en het bestuur van de gemeente Voorst is om vervolgstappen te nemen. De online vragenlijst De vragenlijst heeft een maand online gestaan op www.voorst.nl/onderzoek. De vragenlijst betrof 49 voornamelijk gesloten en enkele (aanvullende) open vragen over vrijetijdsbesteding van jongeren. De jongeren konden de vragenlijst in ongeveer 10 minuten invullen vanaf hun eigen pc of telefoon. De vragenlijst is ontwikkeld in nauwe samenwerking met de medewerkers van het Sociaal Domein en de vakgroep communicatie van de gemeente Voorst. De afdeling communicatie heeft de vragenlijst onder de aandacht gebracht onder alle jongeren in de gemeente Voorst. Er is gekozen voor de volgende strategie (zie ook bijlagen: •

• • •

• •

Alle ouders van jongeren onder de 16 jaar en alle jongeren tussen de 16 en 23 jaar in de gemeente Voorst hebben van de gemeente een uitnodigingsbrief ontvangen. Er zijn 3.137 brieven verstuurd op het moment dat de vragenlijst 1 dag online stond. De huisadressen zijn verkregen uit databestanden van de BRA van de gemeente Voorst. Jongeren tussen de 16 en 23 jaar zijn persoonlijk aangeschreven. Aan ouders van kinderen onder de 16 jaar is een brief gestuurd met de vraag om deze door te geven aan hun kinderen, op deze manier zijn de jongeren onder 16 jaar uitgenodigd om mee te doen aan het onderzoek. Een week na de uitnodigingsbrieven, zijn er herinneringsflyers naar dezelfde 3.137 huisadressen verstuurd. Posters bij scholen, supermarkten, dorps- en buurthuizen, sportkantines en verenigingslocaties. Posters en flyers oor jongeren en voor ouders zijn speciaal voor dit onderzoek ontwikkeld. Om de jongeren te stimuleren de enquête in te vullen zijn er prijzen uitgeloofd. In samenwerking met de gemeente zijn een BMX-clinic, DJ-workshop en 13 sportbonnen aangeboden, die kunnen worden ingewisseld bij de plaatselijke sportzaak. Via Instagram en facebook hebben de lokale influencers de jongeren bereikt. Aankondigingen op Facebookpagina's van CJG, de Gemeente Voorst, KijkindeKernen e.d. Advertorial van de wethouder in het Voorster Nieuws in week 37 en week 38.

De acties hebben hun werk gedaan. Er is een hoge respons. 22,7% van alle jongeren in Voorst heeft de vragenlijst ingevuld. Dat is voldoende om te mogen spreken van een analyse op populatieniveau. Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 7 / 64

Groepsgesprek met jongeren Tijdens het invullen van de vragenlijst is jongeren gevraagd of ze interesse hadden in het meedoen aan een groepsgesprek. Daar hebben 38 jongeren positief op geantwoord met hun naam, emailadres en 06-nummer. Deze jongeren zijn benaderd door de onderzoekers. Eerst via de email, maar dat leverde weinig respons op. Vervolgens zijn alle 06-nummers geappt en dat leidde snel tot aanmelding van 15 jongeren, waarvan uiteindelijk 12 jongeren hebben deelgenomen. Tabel 1: Deelnemers aan het groepsgesprek

Leeftijd J/M 12 Jongen 13 Meisje 13 Meisje 13 Meisje 14 Meisje 15 Jongen 17 Jongen 17 Meisje 17 Jongen 17 Meisje 18 Meisje 18 Meisje 19 Jongen 19 Meisje

Woonplaats Voorst Klarenbeek Twello Twello Klarenbeek Terwolde Twello Twello Twello Twello Terwolde Terwolde Wilp Twello

26.11 aanwezig Afgemeld Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee

Oorspronkelijk plan was twee groepsgesprekken te organiseren; voor 12- 16 en voor 17-23 jaar. Er zijn twee redenen geweest dat niet te doen: door Corona was het niet mogelijk om live groepsgesprekken te voeren de totale groep was uiteindelijk in aantal te klein om te splitsen - ook omdat de ervaring leert dat op het allerlaatste moment nog jongeren afhaken. Er is 1 online-groepsgesprek geweest met 12 jongeren van 1,5 uur op 26 november van 17.00 - 18.30 uur. Doel was betekenis te geven aan de meest opmerkelijke resultaten uit de vragenlijst. De onderzoekers hebben het gesprek voorbereid en begeleid. De deelnemers hadden van de gemeente Voorst tevoren een welkomstpakketje toegestuurd gekregen, waarin naast lekkernijen ook een rode en groene kaart was toegevoegd die de jongeren tijdens het gesprek konden gebruiken. De gesprekken zijn thematisch gevoerd met steeds een resultaat uit de vragenlijst en een optie om te stemmen als start van een gespreksonderwerp. Onderwerpen: ontmoeten van vrienden, uitgaan, lidmaatschap van clubs en verenigingen, Corona impact, wel of niet genoeg te doen, jongerenwerk, zelf organiseren van activiteiten, op de hoogte blijven. Een vertegenwoordiger van de gemeente Voorst was aanwezig en heeft tot slot nog met de jongeren over vervolgmogelijkheden gesproken.

Ook is in de vragenlijst een groepsgesprek voorgesteld over de plannen voor een nieuwe locatie van het Honk, de inloop van het jongerenwerk. Daar hebben 23 jongeren positief op gereageerd. Dit is geen deel van dit onderzoeksrapport, omdat het geen onderdeel was van de opdracht. Wel wordt in het onderzoeksrapport beschreven wat het jongerenwerk op dit moment betekent voor de jongeren die de vragenlijst hebben ingevuld. De gemeente gaat zelf de jongeren benaderen die aangegeven te willen meepraten over een nieuwe locatie voor het Honk.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 8 / 64

2. Resultaten vragenlijst en groepsgesprek jongeren In dit hoofdstuk volgen de resultaten van de beide onderzoeksmethoden, de online vragenlijst en het online groepsgesprek met jongeren. De resultaten worden beschreven volgens de opbouw van de vragenlijst. Binnen de onderwerpen worden de resultaten aangevuld met wat de jongeren in het groepsgesprek daarover hebben gezegd. Eerst volgt een overzicht van de algemene kenmerken van de jongeren in Voorst; wie zijn zij, waar wonen zij, wat doen zij qua school en werk? Vervolgens wordt ingegaan op de specifieke onderwerpen in relatie tot hun vrijetijdsbesteding.

2.1 Achtergrondgegevens van de jongeren In totaal hebben 418 meisjes (58,6%) en 295 jongens (41,3%) de vragenlijst ingevuld.

2.1.1 Leeftijd van de jongeren In de onderstaande grafiek is de percentuele verdeling van alle leeftijden van de jongeren te zien die de vragenlijst hebben ingevuld.

Figuur 1: Leeftijden van de Voorster jongeren

De leeftijden variëren tussen de 10 en 23 jaar, de gemiddelde leeftijd van de jongeren die de vragenlijst hebben ingevuld is 16,5 jaar. De leeftijden 13,14, 16 en 19 jaar zijn de meest voorkomende leeftijden (deze scoren allemaal boven de 10%). Onderstaande tabel maakt duidelijk wat de exacte aantallen van de leeftijden zijn oplopend van jong naar oud.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 9 / 64

Tabel 2: Verdeling leeftijd jongeren (van jong naar oud)

Leeftijd 10

Aantal 2

Percentage 0,3%

11 12

1 69

0,1% 9,7%

13 14

77 77

10,8% 10,8%

15 16

62 75

8,7% 10,5%

17 18

70 54

9,8% 7,6%

19 20 21 22 23 Totaal

75 65 50 31 5 713

10,5% 9,1% 7,0% 4,3% 0,7% 100%

2.1.2 Woonplaats van de jongeren In onderstaande tabel wordt duidelijk waar de jongeren wonen in de gemeente Voorst. Ze hebben kunnen kiezen uit twaalf dorpskernen. In de tabel is zichtbaar dat ruim de helft de jongeren afkomstig is uit Twello. Hieronder de gegevens: aflopend van meest genoemd naar minst genoemd. Tabel 3: Woonplaats jongeren

Woonplaats Twello Voorst Terwolde Klarenbeek Wilp-Achterhoek Wilp Teuge Nijbroek De Vecht Steenenkamer Posterenk Bussloo Totaal

Aantal 363 81 59 49 34 34 30 21 14 12 11 5 713

Percentage 50,9% 11,4% 8,3% 6,9% 4,8% 4,8% 4,2% 2,9% 2,0% 1,7% 1,5% 0,7% 100%

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 10 / 64

2.1.3 Woonsituatie van de jongeren De jongeren is gevraagd naar hun woonsituatie op het moment van het invullen van de vragenlijst. De jongeren konden kiezen uit verschillende opties, zoals bij ouders of zelfstandig. Tabel 4: Woonsituatie van de jongeren

Woonsituatie Beide ouders Een van de ouders Samen met andere jongeren Samenwonend met partner Familie/Vrienden Zelfstandig (alleen) Dakloos/Geen vast adres Totaal

Aantal 609 76 15 8 2 2 1 713

Percentage 85,4% 10,7% 2,1% 1,1% 0,3% 0,3% 0,1% 100%

De tabel laat zien dat 85,4% van de jongeren bij beide ouders woont en 10,7% van de jongeren woont bij één van de ouders. In totaal woont dus 95,1% van de jongeren bij hun ouder(s). Verder is nog te zien dat 2,1% samen met andere jongeren woont, 1,1% samenwoont met een partner, 0,3% woont bij familie/vrienden, nog eens een 0,3% woont zelfstandig. 1 respondent heeft aangegeven dakloos of geen vaste woon- of verblijfplaats te hebben.

2.1.4 School en/of werk Van alle jongeren gaat 90,7% naar school, dat zijn 647 jongeren. In de onderstaande tabel zijn de verschillende onderwijstypen vermeld, inclusief een vergelijking met het landelijk gemiddelde. Een verdere toelichting op de cijfers volgt na de tabel. Tabel 5: Typen onderwijs van de jongeren

Type onderwijs HAVO/VWO

Aantal 226

Percentage 34,9%

Landelijk gemiddelde 35%

Verschil -0,1%

MBO (19,2%) + ROC (1,4%) HBO

124 114

20,6% 17,6%

14% 12%

+6,6% +5,6%

VMBO Universiteit

107 32

16,5% 4,9%

21% 8%

-4,5% -3,1%

Praktijkschool Basisschool

25 10

3,9% 1,5%

3% n.v.t.

+0,9%

Totaal

647

100%

HAVO/VWO is het meest voorkomend in Voorst met 34,9%. Daarna MBO met 19,2%, dan HBO met 17,6% en VMBO met 16,5%. Dat zijn de 4 meest voorkomende typen onderwijs. De tabel toont alle antwoorden op volgorde van grootte. Daarnaast is een kolom opgenomen met de landelijk gemiddelde cijfers vanuit het CBS (CBS, oktober 2020) 1. ROC is hier niet specifiek in opgenomen en valt daar onder het MBO. Dat volgend zou het percentage jongeren op een mbo-opleiding in gemeente Voorst naar 20,6%brengen. Kanttekening Cijfers verzameld en gepresenteerd door Nederlands Jeugdinstituut, geraadpleegd op https://www.nji.nl/nl/Databank/Cijfers-over-Jeugd-en-Opvoeding/Cijfers-per-onderwerp/Jeugd-algemeen

1

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 11 / 64

hierbij is dat landelijke cijfers geen onderscheid maken tussen ROC en MBO, dus dat vraagt enige voorzichtigheid over dit cijfer. De verschillen in de gemeente Voorst ten opzichte van het landelijk gemiddelde zijn: • MBO/HBO/Praktijkschool: hoger dan landelijk gemiddelde • VMBO/Universiteit: lager dan landelijk gemiddelde • HAVO/VWO: vergelijkbaar met landelijk gemiddelde • Opvallende verschillen: MBO en HBO en VMBO. Basisschool is niet afgezet tegen het landelijk gemiddelde omdat dit onderzoek vanaf 12 jaar is, de leeftijd waarop de basisschool wordt verlaten. Ter illustratie zijn in de onderstaande grafiek de gegeven antwoorden visueel weergegeven.

Figuur 2: opleidingstypen van de jongeren in Voorst

Naast school hebben 384 jongeren een bijbaan, dat is 59,4% van het aantal jongeren dat naar school gaat. In totaal gaan 66 jongeren niet naar school. Onderstaande grafiek (figuur 3) laat de leeftijdsopbouw zien van deze 66 jongeren. Verder hebben 48 jongeren een betaalde baan, deze jongeren zijn allemaal 18 jaar of ouder. Vijf jongeren (tussen de 19 en 23 jaar) hebben onbetaald werk en 13 jongeren hebben geen werk. De leeftijd van deze laatste groep jongeren varieert van 12 tot en met 22 jaar.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 12 / 64

Figuur 3: Niet-schoolgaande jongeren in Voorst - onder respondenten vragenlijst

In het onderstaand schema zijn de gegevens van de jongeren rondom werk en school samengebracht. In de eerste kolom zijn de absolute aantallen weergegeven, in de tweede kolom het percentage ten opzichte van de totale groep jongeren. Tabel 6: Overzicht school/werk van de jongeren

Schoolgaande jongeren zonder bijbaan Schoolgaande jongeren met bijbaan Werkende jongeren met betaalde baan Werkende jongeren met onbetaalde baan Jongeren die niet naar school gaan/geen werk hebben Totaal

Aantal 384 263 48 5 13 713

Percentage 53,9% 36,9% 6,7% 0,7% 1,8% 100%

Het schema laat zien dat meer dan de helft van de jongeren naar school gaat en geen bijbaan heeft en ruim een derde gaat naar school en heeft een bijbaan. Bij elkaar genomen gaat 90,8% van de jongeren naar school. Verder heeft 7,4% van de jongeren een baan (betaald of onbetaald) en 1,8% van de jongeren gaat niet naar school en heeft geen werk. Er zijn 48 jongeren met betaald werk (deze jongeren gaan dus niet naar school). Hiervan geven er 34 aan dat ze voldoende geld verdienen om zelfstandig van te kunnen leven, de overige 14 jongeren kunnen dit dus niet. Deze jongeren geven hiervoor de volgende redenen; laag salaris of een 0-uren contract. Andere antwoorden zijn: net begonnen met baan, te weinig uren werk, dure huizenprijzen en burn-out. Al deze 14 jongeren wonen nog thuis bij ouder(s).

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 13 / 64

Er is gevraagd hoeveel uur de jongeren werken. Dit gaat zowel om de jongeren die een bijbaan hebben naast hun school, de jongeren die betaald werk hebben en de jongeren die onbetaald werk hebben. In onderstaande tabel zijn deze gegevens bij elkaar gezet. Tabel 7: Aantal uren werk

Bijbaan naast school Betaald werk Onbetaald werk Totaal

Aantal uur werk per week < 16 uur 16-32 uur > 32 uur 310 60 14 4 15 29 2 3 316 78 43

Totaal 384 48 5 437

Mantelzorg en vrijwilligerswerk Van de 713 jongeren zien 53 jongeren zichzelf als mantelzorger, dat is 7,4%. De mantelzorg wordt voornamelijk gegeven aan ouders of andere familie. Twee derde van de jongeren geeft aan dat ze dit onregelmatig (dus af en toe) doen, bijna een kwart besteedt hier meer dan 5 uur per week aan en de overige jongeren tot vijf uur per week. Van alle jongeren doen 118 jongeren vrijwilligerswerk, dat is 16,6%. Een kwart voor de eigen sportvereniging, 10% voor scouting. Andere antwoorden zijn zeer divers, zoals het doen van boodschappen voor een buurvrouw, het zorgen voor familie of het zorgen voor paarden in de directe omgeving. Van deze groep doen 69 jongeren dit onregelmatig, 38 jongeren besteden hier minder dan 5 uur per week aan en 12 jongeren zijn hier meer dan 5 uur per week aan kwijt.

2.2 Vrije tijd en vrijetijdsbesteding 83,9% van de jongeren vindt dat ze voldoende vrije tijd heeft om leuke dingen te doen, 16,1% van de jongeren vindt dat ze niet voldoende vrije tijd heeft. Dat laatste gaat om 108 jongeren die naar school gaan en 7 jongeren die niet naar school gaan. Dat zijn samen 115 jongeren die vinden dat ze onvoldoende vrije tijd hebben, zij geven de volgende redenen: 74,8% te druk met school 11,3% te druk met werk 10,4% te veel verplichtingen 3,5% familie vraagt veel tijd Deze antwoorden zijn in onderstaande grafiek (figuur 4) weergegeven. Het antwoord ‘familie vraagt veel tijd’ is door 4 jongeren ingevuld, hiervan benoemt 1 jongere zichzelf als mantelzorger, de andere drie jongeren doen dat dus niet. Het antwoord ‘te veel verplichtingen’ is door 12 jongeren ingevuld, waarvan 2 zichzelf als mantelzorger zien.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 14 / 64

Figuur 4: Reden onvoldoende tijd voor vrijetijdsbesteding

Activiteiten die jongeren graag doen in hun vrije tijd Onderstaande tabel bevat de activiteiten die jongeren leuk vinden om te doen in hun vrije tijd. De eerste kolom laat zien hoe vaak deze activiteit genoemd is. De tweede kolom is de percentuele verdeling van het totaal aan activiteiten. De derde kolom laat het percentage jongeren zien dat dit antwoord heeft gegeven. De activiteiten zijn geordend vanaf meest genoemd tot minst.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 15 / 64

Tabel 8: Activiteiten in de vrije tijd

Activiteit Vrienden ontmoeten Sport YouTube/Netflix Uitgaan Gamen Creatief Outdoor/Buiten activiteiten

Aantal 442 403 307 260 177 141 86

% genoemd 21,2% 19,3% 14,7% 12,5% 8,5% 6,8% 4,1%

% respondenten 62,0% 56,5% 43,1% 36,5% 24,8% 19,8% 12,1%

Muziek maken Sociale Media/Vlogs

57 51

2,7% 2,4%

8,0% 7,2%

Dansen Scouting

46 45

2,2% 2,2%

6,5% 6,3%

Sleutelen brommers/auto's Zorgen familie/vriend Vrijwilligerswerk Kerk/Moskee

35

1,7%

4,9%

14 13 10

0,7% 0,6% 0,5%

2,0% 1,8% 1,4%

1. Uit het groepsgesprek: Belangrijkste om te doen in de vrije tijd In het groepsgesprek is gevraagd of de jongeren herkennen dat "vrienden ontmoeten" het hoogste scoort in de gemeente Voorst. 11 van de 12 jongeren vinden dat inderdaad het belangrijkst in hun vrije tijd. Eén jongere vindt sporten en buiten zijn belangrijker. Er is langer doorgepraat over de vraag wat dat ontmoeten van vrienden dan is. Dat kan van alles zijn; thuis op eigen kamer afspreken met vrienden of vriendinnen, samen spelletjes doen - zowel bordspelen als computergames, of buiten/in de stad afspreken. 10 van de 12 jongeren vinden het logisch dat dat sporten op de tweede plaats komt in de cijfers. Er wordt veel gesport, zowel individueel als in groepsverband. Wel vinden de jongeren het sportaanbod niet divers genoeg. "Erg veel voetbal, en dat vind ik niet leuk". De twee jongeren die niet graag sporten, doen liever andere dingen met andere mensen in groepsverband. Het thuiszitten door Corona heeft volgens de jongeren het effect dat er meer naar Youtube of series op Netflix wordt gekeken dan anders. Jongeren geven ook aan dat er door Corona meer vermoeidheid is. Ze ervaren films kijken dan als ontspannend. Toch doen 9 van de 12 jongeren uiteindelijk liever andere dingen in hun vrije tijd. Impact van Corona: Jongeren vervelen zich meer dan anders door de Corona maatregelen.

11 van de 12 jongeren erkennen dit. 1 jongere twijfelt hieraan. De laatste begrijpt dat dat heel persoonlijk is. Allen zien in hun omgeving dat de verveling toeslaat. Ze vinden het ook lastig dat je niet met al je vrienden over straat mag, omdat je maar in groepjes van 3 mag.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 16 / 64

Lidmaatschap club en/of vereniging Van alle jongeren is 70% lid van een club of vereniging of bezoekt deze regelmatig, dat is bijna driekwart van de jongeren. Het gaat om de volgende clubs/verenigingen: Tabel 9: lidmaatschap club of vereniging

Club/Vereniging Sportvereniging Sportschool Kerk/Moskee Muziek/Zang/Dans Scouting Plattelandsjongeren

Aantal 385 91 15 43 50 7

% genoemd 65,1% 15,4% 2,5% 7,3% 8,5% 1,2%

% van respondenten 79,1% 18,7% 3,1% 8,8% 10,3% 1,4%

Lidmaatschap clubs/vereningingen 90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%

79,1% 65,1%

18,7% 3,1%

15,4% 2,5%

% genoemd

8,8% 7,3%

10,3% 8,5%

1,4% 1,2%

% van respondenten

Figuur 5: Lidmaatschappen van jongeren in Voorst

Van alle jongeren is 30% dus geen lid van club of vereniging. Ze geven hiervoor verschillende redenen, maar er is een duidelijke top drie: geen zin of interesse, geen tijd en jongeren willen de verplichting niet aangaan. In onderstaande tabel zijn alle redenen opgenomen.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 17 / 64

Tabel 10: redenen geen lidmaatschap club of vereniging Reden geen lidmaatschap

Aantal

%genoemd

% respondenten

Geen zin/interesse

113

28,3%

52,8%

Geen tijd

78

19,5%

36,4%

Geen verplichting willen

52

13,0%

24,3%

Geen club aanwezig

31

7,8%

14,5%

Vrienden niet op club

26

6,5%

12,1%

Onbekend met clubs

26

6,5%

12,1%

Te ver

20

5,0%

9,3%

Niet durven

18

4,5%

8,4%

Niet kunnen betalen

13

3,3%

6,1%

Kort wonen/Niemand kennen

10

2,5%

4,7%

Mensen niet leuk

8

2,0%

3,7%

Bang voor pesten

5

1,3%

2,3%

Een verdere analyse van deze top 3 antwoorden laat het volgende beeld zien: Het gaat in totaal om 166 jongeren die een (of meerdere) van deze antwoorden hebben gegeven. Er zijn 12 jongeren die alle drie de antwoorden hebben gegeven. Er zijn 65 jongens en 101 meisjes die deze antwoorden hebben gegeven, respectievelijk 39,2% en 60,8%. Een klein verschil met de verdeling in de totale groep, deze is 41% jongens en 59% meisjes. De leeftijden variëren van 12 tot en met 23 jaar, bijna het hele spectrum aan leeftijden binnen de respondentengroep. De gemiddelde leeftijd is 17,9 jaar. Het gaat om 21,7% van jongeren onder de 16 jaar en 78,3% van jongeren van 16 jaar en ouder. Hieruit valt af te leiden dat vooral de wat ‘oudere’ jongeren deze antwoorden hebben gegeven. Onderstaande grafiek toont alle leeftijden van de jongeren die een (of meerdere) van deze antwoorden hebben gegeven.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 18 / 64

Figuur 6: Redenen zonder lidmaatschap naar leeftijd ingedeeld

Van de jongeren die de top 3 antwoorden hebben gegeven, gaat 87,3% (145 jongeren) naar school, 11,4% (12 jongeren) heeft een betaalde baan en 1,2% (2 jongeren) heeft geen werk. 2. Uit het groepsgesprek: Lidmaatschappen van clubs en verenigingen In het groepsgesprek is gevraagd aan de jongeren wat clubs kunnen doen om het lidmaatschap van hun club te verhogen, nu blijkt dat 30% van de Voorste jongeren geen zin, interesse, of tijd heeft of de verplichting niet aan wil gaan. 3 van de 12 jongeren stellen dat clubs hier zelf wel wat aan kunnen doen, door zichzelf beter te promoten op vindplaatsen van jongeren, zoals op de school, via social media, posters of andere manier. Ook via ouders kunnen jongeren worden gestimuleerd. 9 jongeren vinden dat jongeren zelf de stap moeten zetten om aan te sluiten bij een vereniging of sportclub. Wel vinden ze allemaal dat de informatie makkelijker beschikbaar moet zijn. Websites van verenigingen zijn niet altijd duidelijk en de informatie niet altijd actueel. Het zou goed zijn als de clubs en verenigingen meer reclame maken op de social media. Informatie kan zich ook op ouders richten; zij kunnen hun kinderen stimuleren of begeleiden naar de juiste vereniging of sportclub.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 19 / 64

2.3 Uitgaan Ruim de helft van de jongeren (58,6%) gaat wel eens uit/stappen, de overige 41,4% dus niet. In 2016 heeft Trimbos 2een onderzoek gedaan naar uitgaan onder jongeren. Daaruit blijkt dat 57% van de jeugd uitgaat. Dat is dus vergelijkbaar met de jongeren uit gemeente Voorst. Top plaatsen van uitgaan zijn: Deventer, Apeldoorn en Posterenk/Bussloo (combinatie antwoord). In onderstaande tabel is weergegeven welke activiteiten jongeren ondernemen tijdens het uitgaan/stappen. De eerste kolom is het aantal keer dat de activiteit genoemd is, de tweede kolom is de percentuele verdeling onder alle activiteiten, de derde kolom is een vergelijking met het Trimbos onderzoek uit 2016 en de laatste kolom het percentage van respondenten die het specifieke antwoord heeft gegeven. Kanttekening bij de landelijke vergelijking is dat hier specifiek naar wekelijks/maandelijks is gevraagd. In de vragenlijst voor gemeente Voorst is dat niet gedaan. Voor de vergelijking is het gemiddelde genomen van wekelijks/maandelijks. Daarnaast zijn niet alle activiteiten uit de vragenlijst ook te vinden in het onderzoek van Trimbos. Tabel 11: Vorm van uitgaan

Stappen/Uitgaan Chillen thuis Club/Discotheek Kermis/Zomerfeesten Café/Kroeg Festival/Concert Bioscoop Chillen straat Tienersoos Het Honk

Aantal 306 266 158 134 115 61 52 15 3

% genoemd 27,6% 24,0% 14,2% 12,1% 10,4% 5,5% 4,7% 1,4% 0,3%

Landelijk 32,5% 28,5% 36% 17% -

% respondenten 75,9% 66,0% 39,2% 33,3% 28,5% 15,1% 12,9% 3,7% 0,7%

3. Uit het groepsgesprek: over uitgaan en chillen Opvallend is dat drie van de 12 jongeren zeggen dat ze uitgaan niet leuk vinden. Eén daarvan zegt dat ze zich daar te jong voor voelt. De onderzoekers hebben gevraagd hoe het komt dat 'chillen thuis' op de eerste plaats komt als we spreken over uitgaan. Dat blijkt sterk Corona-gerelateerd. Als het geen Corona-tijd was geweest hadden ze dit anders ingevuld. Nu is chillen thuis wat het meeste gebeurt. Wat roept het begrip chillen op? Het wordt het meest geassocieerd met alcohol drinken thuis of in keten. 8 van de 12 jongeren stelt dat ze zich in de keten niet thuis voelen. "Altijd harde muziek, zo snel en zo veel mogelijk zuipen en geen kans voor een gesprek", aldus een meisje van 17. Soms is het ook "gewoon ouwehoeren na schooltijd……. Zonder alcohol". Chillen op straat doen jongeren nu gewoon minder door Corona. Ze noemen het 'afspreken op straat, hangen, ouwehoeren en soms wordt er ook licht gestalkt door "achter mensen aan te fietsen als jongere meiden". Op de vraag of ze zich kunnen voorstellen of het chillen op straat voor buurtbewoners als vervelend wordt ervaren, is het antwoord bevestigend. 11 van de 12 jongeren kunnen zich voorstellen dat ze overlast veroorzaken. Ze staan te roken, schreeuwen te hard - want 1,5 meter afstand houden -, zijn met te grote groepen, of laten zwerfafval achter.

2

https://www.trimbos.nl/aanbod/webwinkel/product/af1494-het-grote-uitgaansonderzoek-2016 Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 20 / 64

2.4 Voldoende te doen in eigen dorp Van de jongeren vindt 54% dat er niet genoeg te doen is in eigen dorp. Twee zaken noemen die jongeren het meest: uitgaan en winkels. In onderstaande tabel zijn alle antwoorden weergegeven van de activiteiten die jongeren missen in het eigen dorp. Tabel 12: Gemist in eigen dorp

Wat missen jongeren Uitgaan/ Café/ Disco

Aantal 181

% genoemd 19,5%

% respondenten 48,8%

Winkels Avond vermaak

130 81

14,0% 8,7%

35,0% 21,8%

Beter OV Ontmoeting jongeren

74 69

8,0% 7,4%

19,9% 18,6%

Bioscoop Leeftijdsspecifieke activiteiten

63 57

6,8% 6,1%

17,0% 15,4%

Weekend activiteiten Skatebaan (locatie) Sportactiviteiten Buitenzwembad Creatieve organisaties Plek sleutelen Activiteiten tegen eenzaamheid Verschillende dorpen Activiteiten buurtbewoners

57 54 50 38 30 14 13 10 8

6,1% 5,8% 5,4% 4,1% 3,2% 1,5% 1,4% 1,1% 0,9%

15,4% 14,6% 13,5% 10,2% 8,1% 3,8% 3,5% 2,7% 2,2%

Bijna alle jongeren zijn bereid om te reizen binnen de gemeente Voorst als er leuke activiteiten worden georganiseerd. Bij elkaar opgeteld 92,9%. Ruim driekwart van de jongeren wil graag dat de activiteit met fiets/scooter bereikbaar is. Een klein groepje (7,0%) is niet bereid te reizen binnen de gemeente als er leuke activiteiten worden georganiseerd.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 21 / 64

Figuur 7: reisbereidheid voor leuke activiteiten

Gekeken naar de indeling in leeftijd (onder en boven de 16 jaar) dan is er een klein verschil zichtbaar. De jongere doelgroep is iets vaker bereid te reizen als ouders hen willen brengen of als de organiserende partij het vervoer regelt en de oudere doelgroep is iets vaker bereid te reizen als het met het openbaar vervoer te bereiken is. Ook is de oudere doelgroep iets vaker bereid te reizen als ze het met de eigen scooter of fiets kunnen bereiken. Er is geen verschil zichtbaar in het niet bereid zijn te reizen voor leuke activiteiten. 4. Uit het groepsgesprek: Genoeg te doen of niet? Ook in het groepsgesprek is gepeild of jongeren het al dan niet herkenbaar vinden dat 52% van alle jongeren vinden dat er in hun dorp niet genoeg te doen is. 10 van de 12 jongeren herkenden dat. Als verklaring kwam dat het ook vaak niet bekend is wat er te doen is. Jongeren gaan sneller naar Deventer om te stappen of te winkelen. Tot aan een bepaalde leeftijd worden er in de verschillende dorpen wel activiteiten georganiseerd, maar als je wat ouder bent - 16+ - dan is er weinig, aldus de jongeren. Eén meisje van 18: " ik mis het om naar een theater te kunnen of zelf theaterlessen te nemen. Daar moet ik nu voor naar een grotere stad". Sportclubs zijn de belangrijkste vrijetijdsvoorzieningen. 10 van de 12 jongeren missen uitgaansgelegenheden.

Pampus en Peco vinden de meesten voor de jongere doelgroep. "Ik heb daar niets te zoeken, is niet voor mij", aldus een meisje van 18. Voor 16plussers vinden de jongeren dat er te weinig te doen is. "Als je 16 plus bent ga je al snel naar Bathmen of Deventer." De jongere deelnemers in het groepsgesprek vinden het belangrijk dat de activiteiten dichtbij zijn, dus in eigen kern of makkelijk bereikbaar per fiets. De oudere deelnemers vinden het prima om verder te reizen, als er maar iets is wat bij ze past.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 22 / 64

Figuur 8: belangrijkste vervoermiddel om te reizen naar leeftijdsgroep

2.5 Jongerenwerk In de vragenlijst is de volgende vraag opgenomen: “In de gemeente Voorst wordt er jongerenwerk uitgevoerd. Op dit moment gebeurt dat door Younger at Heart. Ben je hiermee bekend?”. Van alle jongeren is 95,2% onbekend met het jongerenwerk in de gemeente Voorst en/of de organisatie Younger at Heart. Van de jongeren die het jongerenwerk wel kennen, hebben er 11 wel eens meegedaan aan activiteiten, deze jongeren noemen (kick)boksen, skatebaan en ‘skaten’. Wat betreft bezoek aan het Honk, zegt 89,1% van de jongeren dat zij nooit naar het Honk zijn geweest, 8,8% zegt dat ze wel eens naar het Honk zijn geweest en 2% zegt regelmatig naar het Honk te gaan. Van alle jongeren zegt 96,5% dat zij niet weten dat het Honk een nieuwe locatie krijgt. Er zijn 75 jongeren die wel eens of regelmatig het Honk bezoeken. Zij doen dit om leuke dingen te doen of vrienden te ontmoeten. Tabel 13: Reden bezoek het Honk of deelname jongerenwerk

Reden bezoek Honk of activiteiten jongerenwerk Leuke dingen doen Andere reden Vrienden ontmoeten Niks anders te doen Verveling Andere jongeren leren kennen Iets willen leren Totaal

Aantal 24 22 11 7 6 3 2 75

Percentage 32% 29,3% 14,7% 9,3% 8% 4% 2,7% 100%

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 23 / 64

Er zijn in totaal 679 jongeren die nog nooit naar het Honk zijn geweest of nog nooit hebben deelgenomen aan activiteiten vanuit jongerenwerk. Zij geven hiervoor verschillende redenen. De meest genoemde is dat zij het Honk niet kennen; 80,1% van de jongeren geeft deze reden. Het eerstvolgende antwoord is door 19,9% van de jongeren gegeven, namelijk dat hun vrienden niet naar het Honk gaan. Voorzichtig kan gesteld worden dat onbekendheid de belangrijkste reden is dat jongeren niet deelnemen aan activiteiten vanuit het jongerenwerk en niet naar het Honk gaan. In de onderstaande tabel zijn alle antwoorden gerangschikt van meest naar minst genoemd. Tabel 14: Redenen om het Honk niet te bezoeken Reden geen bezoek Honk

Aantal

% genoemd

% respondenten

Honk niet kennen

511

42,1%

80,1%

Vrienden gaan niet

127

10,5%

19,9%

Geen zin/interesse

113

9,3%

17,7%

Liever thuis/vrienden

101

8,3%

15,8%

Geen tijd

88

7,2%

13,8%

Jongeren spreken niet aan

54

4,4%

8,5%

Te oud/jong

43

3,5%

6,7%

Niet op gemak

28

2,3%

4,4%

Geen eigen leeftijd

28

2,3%

4,4%

Honk is te ver

24

2,0%

3,8%

Lastig onbekend

21

1,7%

3,3%

Slechte dingen gehoord

20

1,6%

3,1%

Is voor probleemjongeren

19

1,6%

3,0%

Raar vinden

17

1,4%

2,7%

Niet lekker in vel

9

0,7%

1,4%

Van ouders niet

8

0,7%

1,3%

Geen leuke activiteiten

3

0,2%

0,5%

Meer dan de helft van alle jongeren (52,9%) vindt dat het jongerenwerk meer en andersoortige activiteiten zou moeten organiseren. De overige 47,1% vindt dat niet. In totaal zeggen dus 377 jongeren dat zij graag meer en andere activiteiten vanuit het jongerenwerk georganiseerd willen zien. Op de vraag waar deze activiteiten georganiseerd zouden moeten worden, zegt 37,9% dat ze dat graag zien binnen het eigen dorp. De activiteiten kunnen verspreid over de hele gemeente Voorst georganiseerd worden volgens 33,2% en de overige 28,9% ziet de activiteiten graag georganiseerd binnen de eigen directe omgeving (aangrenzende dorpen).

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 24 / 64

Figuur 9: wens locatie van jongerenwerk activiteiten

Aan de jongeren is gevraagd welk soort activiteiten zij graag meer of überhaupt georganiseerd zouden willen zien. De antwoorden van de jongeren zijn op zich divers, maar er springen vier antwoorden uit, namelijk: sportactiviteiten (45,6%), specifieke uitstapjes zoals karten, lasergamen (39,3%), creatieve activiteiten (25,2%) en inloop activiteiten (24,7%). Tabel 15: Gewenste activiteiten vanuit jongerenwerk

Meer en andere activiteiten Aantal % genoemd % respondenten Sportactiviteiten 172 18,3% 45,6% Uitstapjes 148 15,7% 39,3% Creatief 95 10,1% 25,2% Inloop 93 9,9% 24,7% Koken/bakken 73 7,8% 19,4% Online/Gamen 66 7,0% 17,5% Muziekactiviteiten 57 6,1% 15,1% Workshop/training 55 5,9% 14,6% Dansactiviteiten 45 4,8% 11,9% Beauty 40 4,3% 10,6% Sleutelen brommers/auto's 34 3,6% 9,0% Jongens activiteiten 23 2,4% 6,1% Blogs/Vlogs 20 2,1% 5,3% Meiden activiteiten 19 2,0% 5,0%

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 25 / 64

5. Uit het groepsgesprek; activiteiten vanuit het jongerenwerk Aan de jongeren is een stelling voorgelegd: Meer dan 50% van de jongeren wil dat het jongerenwerk meer en andere activiteiten zou moeten organiseren. Met de groene en rode kaart konden jongeren kiezen: - Ik weet niet wat het jongerenwerk doet - Ik weet wat het jongerenwerk doet. 11 van de 12 jongeren weet niet wat het jongerenwerk doet. Dat komt overeen met de cijfers over bekendheid van het jongerenwerk in de gemeente Voorst onder de jongeren. Het Honk wordt wel door enkele jongeren als plek herkend, maar ze weten niet dat dit van het jongerenwerk is. Het beeld is dat dit voor jongere jongens is, want "ze hebben een skatebaan". Op de vraag welke activiteiten de jongeren leuk zouden vinden, kwamen diverse groepsgerichte activiteiten naar voren, als Koningsspelen, barbecueën, bordspellen of bingo en specifieke uitstapjes als karten en lasergamen. Dat wordt wel gezien als 'sport', maar andere sportieve activiteiten dan op de voetbalclub of sportschool. Het gaat dan om éénmalige sportieve evenementen waar iedereen aan mee kan doen. Creatieve activiteiten staan op nummer 2 in het groepsgesprek. Twee meiden willen graag tekenlessen. Knutselen of theatermaken is ook genoemd. Ook dit komt overeen met de cijfers. De jongeren geven een paar belangrijke voorwaarden mee om mee te doen.

"Ik wil me niet inschrijven vanuit een website, want dan ken ik verder niemand en weet ik niet wie het organiseert", aldus een jongen van 17. Het is prettiger om mee te gaan doen samen met vrienden, dus bijvoorbeeld vanuit school of met de klas. "Alleen met mensen die je vertrouwt", bevestigt een meisje van 16. Daar eventueel extra voor betalen vindt een andere jongere niet erg. Niemand in het groepsgesprek vond het nodig dat er specifieke activiteiten voor meiden of jongens worden georganiseerd. Dat kan gewoon gemengd worden. De interesse voor een bepaalde activiteit is belangrijker. 'En ook voor het ontmoeten van andere jongeren, zou het mooi zijn als dat dichterbij kan", aldus één van de deelnemers. " Ook als we koken of bakken, zo kunnen we ook van elkaar leren", aldus een meisje van 13.

2.6 Zelf activiteiten organiseren Naast het feit dat er misschien meer en andersoortige activiteiten georganiseerd kunnen worden, is het ook interessant om te kijken of de jongeren interesse hebben om zelf activiteiten te organiseren. Daarop zeggen de meeste jongeren dat ze hier geen interesse voor hebben (61,7%). Een klein groepje zou dit wel willen (8%) en 30,3% zegt dat ze dit misschien zouden willen doen. Dit lijkt te impliceren dat jongeren vooral de activiteiten voor hen georganiseerd zouden willen zien. Om even in absolute aantallen te spreken, er zijn 57 jongeren die ‘ja’ op deze vraag hebben gezegd en 216 jongeren die ‘misschien’ hebben geantwoord.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 26 / 64

Figuur 10: zelf activiteiten organiseren

De 273 jongeren die ja of misschien hebben geantwoord, hebben ook kunnen aangeven of ze deze activiteiten voor zichzelf en leeftijdsgenoten willen organiseren of voor een andere doelgroep zoals ouderen, jongere kinderen en dergelijke. Hiervan zegt 61,5% dat ze de activiteiten voor zichzelf willen organiseren, 38,5% wil dit organiseren voor een andere doelgroep. Hierin is geen verschil te zien of de jongeren ‘ja’ of ‘misschien’ hebben geantwoord op de eerdere vraag. De jongeren hebben vervolgens kunnen aangeven welke activiteiten ze zelf willen organiseren. Ook hier staan sportactiviteiten bovenaan, gevolgd door creatieve activiteiten, koken en bakken en specifieke uitstapjes. Tabel 16: Activiteiten die jongeren zelf willen organiseren

Activiteiten zelf willen organiseren Aantal % genoemd % respondenten Sportactiviteiten 140 20,8% 51,3% Creatief 102 15,1% 37,4% Koken/bakken 84 12,5% 30,8% Uitstapjes 83 12,3% 30,4% Online 53 7,9% 19,4% Inloop 38 5,6% 13,9% Muziekactiviteiten 33 4,9% 12,1% Beauty 30 4,5% 11,0% Dansactiviteiten 27 4,0% 9,9% Workshop/training 27 4,0% 9,9% Meiden activiteiten 18 2,7% 6,6% Sleutelen brommers/auto's 16 2,4% 5,9% Blogs/Vlogs 13 1,9% 4,8% Jongens activiteiten 10 1,5% 3,7% Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 27 / 64

Als de jongeren activiteiten gaan organiseren, dan heeft 81,3% van de jongeren hier graag hulp bij. Deze hulp zien zij het liefst van familie of vrienden (26,3%), andere jongeren of influencers uit de gemeente Voorst (26,1%), van de gemeente Voorst zelf (15,3%), van het jongerenwerk (15,2%), van leden van hun eigen club of vereniging (13,3%). Enkelen zien graag hulp vanuit school (3,8%). Het gaat dus vooral om hulp van vrienden/familie en de gemeente Voorst zelf. 6. Uit het groepsgesprek: Wel of geen zin om zelf iets te organiseren De meeste jongeren in het groepsgesprek zijn het niet eens met de stelling dat ze geen zin hebben om zelf activiteiten te organiseren. Bijna alle jongeren geven daarop de rode kaart. Soms is er weinig animo, maar het is meer dat ze het te ingewikkeld vinden om het zelf te doen. Aldus een jongere "het vraagt veel voorbereiding, je moet overal aan denken, het kost tijd, maar ik heb wel ideeen". De jongeren willen graag hulp bij het organiseren van activiteiten, want 'ik heb geen idee hoe ik dat zou moeten gaan doen en hoe ik dat met anderen ga doen', aldus een deelnemer

2.7 Op de hoogte blijven van activiteiten Jongeren hebben kunnen aangeven op welke wijze zij graag op de hoogte willen blijven van leuke activiteiten in de gemeente Voorst. De meeste jongeren (78,1%) zeggen dat ze dat graag via sociale media willen (zoals facebook, Instagram e.d.). Dit antwoord staat met stip op 1. In onderstaande tabel zijn alle antwoorden gerangschikt naar hoe vaak ze genoemd zijn. Opvallend is dat jongeren alle antwoorden hebben aangevinkt, dus dit impliceert dat een spreiding van de wijze van informatievoorziening belangrijk kan zijn. Tabel 17: Wijze van op de hoogte willen blijven

Op de hoogte blijven via: Sociale media Website Krant E-mail Poster/Flyer Whatsapp Influencers Nieuwsbrief

Aantal 557 199 191 166 163 127 80 72

% genoemd % respondenten 35,8% 78,1% 12,8% 27,9% 12,3% 26,8% 10,7% 23,3% 10,5% 22,9% 8,2% 17,8% 5,1% 11,2% 4,6% 10,1%

7. Uit het groepsgesprek; hoe wil je op de hoogte blijven? De laatste vraag in het groepsgesprek is weer een stelling. "Bijna alle jongeren willen alleen via Instagram of TikTok informatie krijgen over jeugdinactiviteiten in de gemeente". De jongeren vinden social media inderdaad de meest belangrijke informatiebronnen. Vooral het bereik van Instagram is heel groot en kan heel goed ingezet worden voor promotie. De naam van het Insta-account moet jongeren aanspreken. Facebook doen jongeren niets mee. TikTok is voor jongere kinderen, dus dat spreekt minder aan. Jongeren maken graag gebruik van Whattsappgroepen. Een andere manier om op de hoogte te blijven is via de ouders, of in het Voorster Nieuws. Sowieso is het werken met meerdere manieren verstandig.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 28 / 64

Bijlagen Bijlage 1: Vragenlijst jongeren gemeente Voorst

Vragenlijst Jongeren en Vrije Tijd Heel fijn dat je mee doet aan dit onderzoek van de gemeente Voorst. We horen graag wat je in je vrije tijd doet en waar je misschien hulp bij wilt hebben. De vragenlijst vul je anoniem in. De gemeente verloot verschillende leuke prijzen onder de jongeren die de vragenlijst hebben ingevuld, waaronder: Clinic op de BMX baan met Niels Bensink, DJ Workshop met DJ Sander en cadeaubonnen van Sport 2000 Buitink. We willen graag in een groepsgesprek in oktober de resultaten van deze vragenlijst met jongeren bespreken. De gemeente Voorst wil graag weten wat jullie van de resultaten vinden en wat de gemeente ermee zou moeten gaan doen. Lijkt het je leuk om hier aan deel te nemen, dan vragen we je om jouw persoonlijke gegevens, zoals je 06 en je e-mailadres. We gebruiken jouw persoonlijke gegevens niet voor iets anders. De gemeente weet straks niet wie welk antwoord heeft gegeven. Jouw gegevens worden alleen gebruikt om je uit te nodigen voor het groepsgesprek of om de prijzen te kunnen verdelen. Na de afronding van het onderzoek, worden deze gegevens vernietigd. Lees de vragen goed door. Geef het antwoord dat het beste bij jou past. Er zijn geen goede of foute antwoorden. We willen gewoon je mening weten. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Alvast bedankt! *Vereist

Leeftijd 1. Hoe oud ben je? *

Ben je een: *

Markeer slechts één ovaal. Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 29 / 64

Jongen Meisje

Waar woon je? Kies jouw woonplaats in het lijstje onder het kaartje! *

Markeer slechts één ovaal.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 30 / 64

Bussloo Klarenbeek Nijbroek Posterenk Steenenkamer Terwolde Teuge Twello De Vecht Voorst Wilp Wilp-Achterhoek

Hoe woon je op dit moment? *

Markeer slechts één ovaal.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 31 / 64

Bij één van mijn ouders of verzorgers Bij (beide) ouders of verzorgers Bij familie / vrienden Zelfstandig (alleen) Samen met partner Samen met andere jongeren Ik ben dakloos / heb geen vaste woon- of verblijfplaats

Ga je naar school? *

Markeer slechts één ovaal.

6.

Ja

Ga naar vraag 6

Nee

Ga naar vraag 8

Wat voor school / opleiding doe je? * Markeer slechts één ovaal. Basisschool Praktijkschool ROC VMBO HAVO / VWO MBO HBO Universiteit Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 32 / 64

7.

Heb je naast school (ook) een bijbaan? * Markeer slechts één ovaal.

8.

Ja

Ga naar vraag 11

Nee

Ga naar vraag 12

Heb je werk? *

Markeer slechts één ovaal. Ja, ik heb betaald werk Ja,

ik heb onbetaald werk Nee

Ga naar vraag 11

Ga naar vraag 12

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 33 / 64

9.

Heb je met je werk voldoende geld om zelfstandig te kunnen leven? *

Markeer slechts één ovaal.

10.

Ja

Ga naar vraag 11

Nee

Ga naar vraag 10

Wat is de reden dat je met je betaalde baan niet voldoende geld hebt om zelfstandig te kunnen leven? * Markeer slechts één ovaal. Laag salaris Geen vast contract 0-uren contract / oproepbasis Te weinig uren in contract Anders:

11.

Hoeveel uur werk je per week? * Markeer slechts één ovaal.

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 34 / 64

Minder dan 16 uur Tussen 16 en 32 uur (parttime) Meer dan 32 uur (fulltime)

12.

Vind je dat je voldoende vrije tijd hebt om leuke dingen te doen? *

Markeer slechts één ovaal. Ja Nee

13.

Ga naar vraag 14

Wat doe je (graag) in je vrije tijd? Kies de 3 voor jou belangrijkste dingen. *

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 35 / 64

Ga naar vraag 15

14.

Wat is de voornaamste reden dat je vindt dat je onvoldoende vrije tijd hebt om leuke dingen te doen? * Markeer slechts één ovaal. Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 36 / 64

Te druk met school Te druk met werk Mijn familie vraagt veel tijd van me Teveel verplichtingen

Ga naar vraag 13

15.

Ben je lid van een vereniging en/of club? Of bezoek je regelmatig clubs/verenigingen? *

Markeer slechts één ovaal.

16.

Ja

Ga naar vraag 17

Nee

Ga naar vraag 16

Wat is de belangrijkste reden dat je geen lid bent van een club en/of vereniging of deze niet regelmatig bezoekt? Kies het antwoord dat het beste bij je past. Je kunt maximaal 3 redenen aankruisen * Vink alle toepasselijke opties aan. Ik heb daar geen tijd voor Ik heb daar geen zin in / geen interesse voor Ik kan geen lidmaatschap betalen Ik durf dat niet zo goed Clubs/verenigingen zitten te ver weg voor mij Mijn vrienden zitten niet op een club/vereniging Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 37 / 64

Ik woon hier pas kort, ken niemand bij een club/vereniging Er is geen club/vereniging die doet wat ik leuk vind Ik wil de verplichting niet aangaan Ik weet niet welke clubs er allemaal zijn Ik ben bang om gepest te worden als ik bij een club/vereniging ga (heb ik eerder meegemaakt) Ik vind de mensen bij een club/vereniging niet leuk

Ga

naar vraag 18

17. van? *

18.

Wat voor soort vereniging of club bezoek je regelmatig/ben je lid

Ben je een jonge mantelzorger? Dit houdt in dat je naast school/werk soms of regelmatig zorgt voor een ‘ziek’ familielid of vriend. *

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 38 / 64

Markeer slechts één ovaal.

19.

Ja

Ga naar vraag 19

Nee

Ga naar vraag 21

Voor wie zorg je? * Vink alle toepasselijke opties aan. Ouder(s) Broertje / Zusje Andere familie Vrienden

20.

Hoeveel tijd ben je hier aan kwijt? * Markeer slechts één ovaal. Tot 5 uur per week Meer dan 5 uur per week Af en toe (onregelmatig)

Gemeente Voorst: onderzoek jongeren en vrije tijd pagina 39 / 64

21.

Doe je in jouw vrije tijd vrijwilligerswerk? Dat is werk in je vrije tijd waar je zelf voor kiest en waar je niet voor betaald wordt of een kleine vergoeding voor krijgt. *

Markeer slechts één ovaal. Ja

Ga naar vraag 22

Nee

Ga naar vraag 24

22.

Voor wie of wat doe je dat? Je kunt hier meerdere antwoorden invullen. *