1. Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025

2 |

Inhoudsopgave ■ 1 | Inleiding en leeswijzer ■ 2 | Bestuurlijke structuur

2.1 | Samenstelling Gemeenteraad 2025 (tot 1 april 2026) 2.2 | Samenstelling College

■ Jaarverslag ■ 3 | Programmaverantwoording 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9

| Bouwend Voorst | Mooi Voorst | Bedrijvig Voorst | Gezond Voorst | Sociaal Voorst | Veilig Voorst | Dienstverlenend Voorst | Algemene dekkingsmiddelen en financieringen | Overhead

■ 4 | Paragrafen 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8

| Paragraaf Lokale heffingen | Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing | Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen | Paragraaf Financiering | Paragraaf Bedrijfsvoering | Paragraaf Openbaarheid Wet Open Overheid | Paragraaf Verbonden partijen | Paragraaf Grondbeleid

■ Jaarrekening ■ 5 | Balans

5.1 | Balans per 31 december 2025

9 10

14 24 38 44 53 57 61 67 69 71 77 82 87 91 97 99 112

117

■ 6 | Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

6.1 | Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2025 120

■ 7 | Toelichtingen 7.1 7.2 7.3 7.4

| Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling | Toelichting op de balans per 31 december 2025 | Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening | Overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring

■ 8 | Bijlagen

Behorend tot de gecontroleerde jaarrekening 8.1 | SISA bijlage 8.2 | Overzicht baten en lasten per taakveld 8.3 | Overzicht investeringen Niet behorend tot de gecontroleerde jaarrekening

122 129 147 172 182 183 199 203 210 | 3

8.4 | Vaststellingsbesluit

4 |

211

Hoofdstuk 1 Inleiding en leeswijzer

| 5

Algemeen Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Voorst over het boekjaar 2025. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de budgetcyclus 2025. Hiermee legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. De jaarstukken bestaan uit de navolgende onderdelen: ▪ Jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen); ▪ Jaarrekening (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting en bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen). In de programmaverantwoording van het jaarverslag wordt uiteengezet wat van het voorgenomen beleid is gerealiseerd en welke nieuwe onderdelen in het rekeningjaar van belang zijn geweest. Het is een rapportage die ingaat op de in de Meerjarenprogrammabegroting 2025 gestelde drie “W”-vragen: “Wat willen we bereiken?”, “Wanneer zijn wij tevreden?” en “Wat mag het kosten?”. In de diverse programma's zijn de voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen waarbij uitvoering is gegeven aan de door de raad aangenomen motie Meten is weten van 16 juni 2019. De paragrafen in het jaarverslag gaan over de lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, openbaarheid Wet Open Overheid, verbonden partijen en grondbeleid. Deze paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de betreffende onderwerpen in de jaarrekening.

De jaarrekening geeft een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie per 31 december 2025 en over de baten en lasten over 2025. Het is, vergeleken met het jaarverslag, een meer cijfermatige rapportage met toelichting en tevens een analyse van de afwijkingen van de jaarcijfers ten opzichte van de begroting. In de jaarrekening is een overzicht opgenomen van de voornaamste afwijkingen ten opzichte van de begroting op programmaniveau. Financiële beschouwing De Jaarrekening 2025 sluit met een totaal voordelig resultaat van € 2.258.800. Na verwerking van de effecten van de Voorjaars- en Najaarsrapportage 2025 werd nog rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 279.700. Het uiteindelijke resultaat valt dus € 1.979.100 voordeliger uit. Het resultaat is vooral tot stand gekomen door incidentele meevallers zoals: ▪ de resterende middelen vanuit de specifieke uitkering Opvang ontheemden Oekraïne (€ 1.045.800); ▪ nabetalingen algemene uitkering uit het gemeentefonds over voorgaande jaren en op grond van de decembercirculaire 2025 (€ 481.700); ▪ hogere inkomsten uit leges omgevingsvergunningen (€ 487.900); ▪ lagere uitvoeringskosten voor Wmo-voorzieningen met name hulpmiddelen, woonen vervoersvoorzieningen (€ 438.000). Daarnaast zijn lagere personeels- en inhuurkosten gerealiseerd (€ 1.239.000).

In de Prioriteitennota 2026-2029 is een taakstelling op de overhead opgenomen. Deze taakstelling realiseren wij primair door het verlagen van inhuurkosten. In 2025 zijn wij gestart met het kritisch kijken naar de inzet van inhuur. Hierdoor zijn wij er in 2025 al in geslaagd om de kosten van inhuur terug te brengen ten opzichte van 2024. Naast deze grotere afwijkingen zijn er ook binnen verschillende andere beleidsvelden kleinere voordelen ontstaan. Tegenover deze voordelen staan ook nadelen. Naast allerlei kleinere nadelen is de belangrijkste negatieve afwijking de extra noodzakelijke toevoeging aan de voorziening wethouderspensioenen van € 1.600.000. Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt 6 |

het overgedragen aan het ABP. Dit betekent dat wij volgens wettelijke bepalingen de ingestelde voorziening fors moeten verhogen om te kunnen voldoen aan de toekomstige waardeoverdracht. De extra noodzakelijke toevoeging is verwerkt in de jaarrekening 2025. In dit raadsvoorstel stellen wij aan u voor om enkele ontvangen rijksmiddelen, die onderdeel vormen van het rekeningresultaat, in 2026 verder in te zetten. Bijvoorbeeld de bijdrage voor de te maken kosten bij de gemeente voor de uitvoering van de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties, een compensatie voor de uitvoeringslasten van de Wet versterking regie volkshuisvesting en de resterende middelen vanuit de specifieke uitkering Opvang ontheemden Oekraïne. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten (bladzijde 147 en verder) hebben wij de financiële afwijkingen per programma uitgelegd. Het resultaat van deze jaarrekening is separaat op de balans opgenomen. Een afzonderlijk voorstel wordt aan u voorgelegd voor de bestemming van dit resultaat. Het college van burgemeester en wethouders

| 7

Hoofdstuk 2 Bestuurlijke structuur

8 |

2.1 Samenstelling Gemeenteraad 2025 (tot 1 april 2026) De samenstelling van de gemeenteraad van Voorst tot 1 april 2026 was als volgt: Partij Gemeente Belangen CDA Lokaal Liberaal Voortvarend Voorst GroenLinks-PvdA Voorst D66 SGP Totaal

Raadszetels 5 3 3 3 3 1 1 19

Voorzitter gemeenteraad Paula Jorritsma-Verkade Raadsgriffier Bert Jan Urban Fractie Gemeente Belangen Miriam Jansen-Greiving (fractievoorzitter) Arjen Lagerweij Ingrid Aarnink - Westerbeek Jeroen voor 't Hekke Bjorn van Ekeren Fractie CDA Jürgen Wolff van Wülfing (fractievoorzitter) Theo Timmermans Jan Wessels Fractie Lokaal Liberaal 2000 Emiel de Weerd (fractievoorzitter) Ans van Amerongen - Elfferich Margret Suelmann Fractie Voortvarend Voorst Danny Roelofs (fractievoorzitter) Arend Jansen Jan Osinga Fractie GroenLinks-PvdA Voorst Bertine Grevinga (fractievoorzitter) Joost van Hoof Willeke Moleman Fractie D66 Wim Vrijhoef (fractievoorzitter) Fractie SGP Arco Hak (fractievoorzitter)

| 9

2.2 Samenstelling College De samenstelling van het college van burgemeester en wethouders van Voorst is als volgt: Burgemeester Paula Jorritsma-Verkade Portefeuille Algemene Zaken, communicatie en handhaving ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Bestuurlijke samenwerking Openbare orde en veiligheid Integrale handhaving Communicatie en representatie Burgerzaken Participatie (burgerparticipatie en dorpsbelangen) Bestuurlijk kompas (maatschappelijk, ambtelijk en bestuurlijk samenspel)

Wethouder Rosmarijn Boender Portefeuille Middelen, beheer openbare ruimte, grondexploitatie, mobiliteit, economie en toerisme ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Openbare ruimte Mobiliteit Riolering Gemeentelijke gebouwen Financiën Middelen (P&O, ICT, Belastingen) Grondexploitatie Economie en toerisme

Wethouder Peter Wormskamp Portefeuille Jeugd, werk en inkomen, cultuur en sport ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Jeugd en Onderwijs Kunst en cultuur Integratie en asielopvang Werk en inkomen Wet maatschappelijke ondersteuning Gezondheid Sport Diversiteit en inclusiviteit

Wethouder Henk van Zeijts Portefeuille Ruimtelijke Ontwikkeling, wonen, milieubeleid en Cultureel Erfgoed ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Ruimtelijke ordening Wonen en woningbouw Cultuurhistorie en landgoederen Landschap en biodiversiteit Waterbeheer Klimaat en energietransitie Afval en circulariteit

Gemeentesecretaris Lisette Wolbers-Cents ▪ ▪

10 |

Als algemeen directeur eindverantwoordelijk leidinggevende van de ambtelijke organisatie Eerste adviseur van het college

Jaarverslag

| 11

12 |

Hoofdstuk 3 Programmaverantwoording

| 13

3.1 Bouwend Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) Voorst is een heerlijke plek om te wonen. Groen, goed bereikbaar, met een eigen karakter te midden van grotere steden. Mensen moeten zich verbonden voelen met Twello en de dorpen in de gemeente Voorst en de kans krijgen om hier prettig en betaalbaar te kunnen wonen. Het is belangrijk dat er woningen bij komen en dat er gebouwd wordt voor specifieke doelgroepen. Wonen en bouwen De druk op de woningmarkt is hoog. Woningen zijn schaars, net als de grond. Bovendien zijn de materiaalkosten hoog en is er een personeelstekort in de bouw. Dit alles zorgt ervoor dat het voor veel mensen erg moeilijk is om aan een woning te komen. Er moeten extra woningen bijkomen. Maar de nood is nú hoog en nieuwe woningen zijn niet morgen gebouwd. Dit vraagt om flexibiliteit en creativiteit. Zijn er snelle oplossingen mogelijk, zoals prefab woningen, tijdelijke woningen, tiny houses en vernieuwende woonvormen, meerdere generaties op één erf of het splitsen van woningen. Maar ook goedkoper bouwen of kleinere woningen behoort tot de mogelijkheden. Variatie in woningen is een doel. In alle gevallen geldt dat de groei moet passen bij de gemeente Voorst, om het mooie landelijke en dorpse karakter te behouden.

Binding met Voorst gaat voor Mensen die een sociale of economische binding hebben met Voorst, krijgen een streepje voor zodra de regelgeving dit mogelijk maakt. Dit geldt zowel voor nieuwbouwwoningen die opgeleverd worden, als voor huurwoningen. Verschillende doelgroepen moeten worden bediend met het woningaanbod. Bijvoorbeeld door woningen voor jongeren en ouderen te stimuleren, maar ook woningen voor mensen die een aangepaste woning nodig hebben. Duurzaam en betaalbaar Duurzaamheid is bij alle nieuwe woningen vanzelfsprekend. Ook wordt ingezet op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad in samenwerking met IJsseldal Wonen. Bij woningbouwplannen wordt gekeken naar de kansen die ontstaan, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie, circulariteit, sociale veiligheid en verkeer. Wonen moet ook betaalbaar zijn. Aan de percentages sociale woningbouw zoals vermeld in de Woonvisie wordt vastgehouden. Dat betekent 40% in Twello, 30% sociaal in Terwolde, Voorst, Klarenbeek en Wilp. In de kleine dorpen wordt maatwerk toegepast op basis van behoefte. Gestreefd wordt naar een gevarieerd en passend woningaanbod, met woningen vanaf € 240.000. Ruimtelijke ordening Twello Noord Alle partijen in de coalitie zijn ongelukkig met de keuzes voor het woningbouwprogramma die gemaakt zijn in Twello Noord, net voor de start van de nieuwe coalitieperiode.

Het vaststellen van dit bestemmingsplan in de vorige raad is een feit waar wij verder mee moeten. Tijdens de onderhandelingen is geïnventariseerd wat de gevolgen zijn van stoppen of het aanpassen van de woningbouw op deze plek. De conclusie hiervan is dat het financieel niet verantwoord is om het vastgestelde bestemmingsplan terug te draaien, want de kosten hiervan bedragen minimaal 5,5 miljoen. Wij gaan wel met omwonenden van Twello Noord in gesprek om binnen het vastgestelde bestemmingsplan samen met inwoners de beste oplossingen te zoeken voor de verkeersafwikkeling en de inrichting van de wijk. 14 |

Doen wat kan In onze mooie dorpen bouwen we naar behoefte, om de algehele leefbaarheid te bevorderen. Daarom luisteren we naar de inwoners en streven we per dorp en het buitengebied naar een dorpsvisie of geactualiseerde visie. Rondom wonen willen wij doen wat kan. Met andere woorden: we benaderen particuliere en collectieve initiatieven met een positieve grondhouding. En als initiatieven toch niet kunnen, leggen we uit waarom niet en denken we mee over alternatieven.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

| 15

Wat hebben wij er voor gedaan Activiteiten Ruimtelijke ordening Implementatie Omgevingswet Inhoud De Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zijn op 1 januari 2024 in werking getreden. De Wkb geldt vooralsnog alleen voor nieuwbouw van relatief eenvoudige bouwwerken, zoals woningen en lage bedrijfsgebouwen. De Wkb zou vanaf 1 januari 2025 ook gelden voor het verbouwen van dit type bouwwerken. Recent is bekendgemaakt dat de invoering hiervan verder wordt uitgesteld. Beide wetten hebben voor gemeente Voorst impact op de planologische procedures, de te verlenen omgevingsvergunningen en het toezicht bij bouwprojecten. In de periode 2025-2028 werken we met onze nieuwe kerninstrumenten, namelijk de Omgevingsvisie, de programma’s, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. Omgevingsvisie: Eind 2024 starten we met een actualisatie van de Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst uit 2017. Uiterlijk 31 december 2026 moet de gemeenteraad een omgevingsvisie hebben vastgesteld die volledig voldoet aan de Omgevingswet. Programma's: Gemeente Voorst heeft de afgelopen jaren al diverse programma’s vastgesteld. Dit zijn echter nog niet allemaal programma’s in de zin van de Omgevingswet. De kaderstellende omgevingsvisie wordt vastgesteld door de gemeenteraad.

De bevoegdheid om programma’s in de zin van de Omgevingswet vast te stellen ligt bij het college van burgemeester en wethouders. De vaststelling van het programma Landelijk Gebied, het programma Wegen en het programma Ruimtelijke Kwaliteit zijn nog voorzien in 2024. In 2025 volgt het programma Volkshuisvesting en het programma Vrijetijdseceonomie .Zo lang de omgevingsvisie nog niet geactualiseerd is, houdt de gemeenteraad een nadrukkelijke rol bij het vaststellen van de programma’s. Omgevingsplan: Op 1 januari 2024 heeft gemeente Voorst een tijdelijk omgevingsplan van rechtswege gekregen. In 2025 is de eerste inhoudelijke planwijziging voorzien. Het omzetten van alle regels van het tijdelijke omgevingsplan naar het nieuwe plan is een omvangrijke opgave waar de gemeente tot 2032 de tijd voor heeft. In de periode 2025-2028 worden de eerste grote stappen gezet om de gedecentraliseerde rijksregels (bruidsschat), voormalige bestemmingsplanregels en (delen van) verordeningen onder te brengen in de nieuwe structuur. Omgevingsvergunning: Vanaf 1 januari 2024 werken we met het omgevingsloket.Dit digitale loket en het achterliggende Digitaal Stelsel Omgevingsloket (DSO) is nog niet altijd stabiel. Het is één werkende keten, waarvoor de gemeente Voorst drie softwareprogramma’s moet inrichten en beheren. Dit leidt ook in 2025 tot veel extra taken en werkzaamheden naast het reguliere werk.

Toezicht: Vanwege het aangekondigde uitstel van de Wkb voor het verbouwen van de eenvoudige bouwwerken blijft het bouwtoezicht voor deze situaties gedurende 2025 nog een taak van de gemeente.

Beoogd effect

Verantwoording jaarrekening 2025

16 |

Programma Ruimtelijke Kwaliteit De vaststelling van het programma Ruimtelijke Kwaliteit is voorzien voor eind 2024. Hierin staat de ruimtelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving centraal door maatschappelijke opgaven in samenhang aan te pakken. . In het programma Ruimtelijke kwaliteit worden, binnen de kaders uit de Ruimtelijke Toekomstvisie/omgevingsvisie, richtinggevende uitvoeringskeuzes gemaakt. Dit leidt tot wijzigingen van het omgevingsplan, waarin we de juridische regels voor een bepaald gebied meer loslaten of juist aanscherpen. Het verder implementeren van de Omgevingswet en werken met de nieuwe kerninstrumenten. Door concrete toekomst- en handelingsperspectieven houden wij de gemeente Voorst mooi, dienstverlenend, functioneel, robuust en duurzaam. Omgevingsvisie: Eind 2024 is een start gemaakt met de actualisatie van de Ruimtelijke Toekomstvisie Voorst uit 2017. Uiterlijk 31 december 2026 moet de gemeenteraad een omgevingsvisie hebben vastgesteld die voldoet aan de Omgevingswet. Op 7 juli 2025 heeft de raad hiervoor het Plan van aanpak vastgesteld. Daarnaast is in 2025 het Portret van de gemeente Voorst opgesteld, waarin de belangrijkste opgaven voor de gemeente staan verwoord. In november 2025 zijn verschillende participatiesessies georganiseerd aan de hand van drie toekomstscenario's voor de gemeente Voorst.

Bij deze sessies is informatie opgehaald van inwoners, professionele stakeholders, belangenverenigingen en uw raad. Ook is een inwonerpanel gehouden, swipocratie ingezet en een middelbare school bezocht om zoveel mogelijk inwoners te bereiken. In totaal hebben ruim 1.000 inwoners gereageerd. De input van deze participatie is verwerkt in een hoofdlijnennotitie en samengevat in een nota van participatie.

Omgevingsprogramma’s: In mei 2025 is het Programma Landelijk Gebied vastgesteld. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de voorbereiding van het verplichte Volkshuisvestelijk programma en het verplichte Programma warmte. Beiden worden in 2026 vastgesteld. Omgevingsplan: Voor 2025 was de eerste inhoudelijke planwijziging voorzien. Door andere prioriteiten en gebrek aan capaciteit is dat niet gelukt. Het omzetten van de regels van het tijdelijke omgevingsplan, de lokale verordeningen en andere relevante regels naar het nieuwe Omgevingsplan, is een omvangrijke opgave waar de gemeente tot 2032 de tijd voor heeft. In 2025 zijn er diverse testen gedaan in de oefenomgeving van het omgevingsloket en zijn voorbereidingen getroffen voor een planwijziging in 2026. Omgevingsvergunning: In het vergunningenproces zijn diverse verbeteringen doorgevoerd in de werkprocessen. Verken uw idee-verzoeken en aanvragen voor een omgevingsvergunning voor (ver)bouwactiviteiten zijn overwegend tijdig en binnen de gestelde termijnen afgehandeld. Toezicht: Omdat de landelijke en lokale ervaringen met de kwaliteitsborgers en het proces van de Wet kwaliteitsborging niet onverdeeld positief zijn, is ervoor gekozen om voorlopig ook zelf op kritische punten controles uit te voeren bij de bouwwerken die onder dit wettelijk regime vallen. De gemeente is uiteindelijk verantwoordelijk voor het vrijgeven van het gebruik.

Naar aanleiding van deze controles zijn landelijk meldingen gedaan en is er een gesprek gevoerd met één van de kwaliteitsborgerbureaus met relatief veel opdrachten in onze gemeente. We hebben onze zorgen geuit en suggesties voor verbetering gedaan. Daarnaast is het reguliere bouwtoezicht uitgevoerd en is er een vervolg gegeven aan de periodieke controles voor brandveiligheid in gebouwen voor kwetsbare doelgroepen. Programma Landelijk Gebied Inhoud Programma Landelijk Gebied (PLG) Inmiddels is een aantal stappen gezet ter voorbereiding op het maken van ons eigen PLG en is de gemeenteraad meegenomen in de tussentijdse resultaten hiervan. Het PLG richt zich op zeven concrete opgaven: ▪ hoe ziet de toekomst van de landbouw in Voorst eruit? ▪ wat vraagt het bodem- en watersysteem van de toekomst van Voorst? ▪ wat wordt de ruimtelijke positionering van het Voorster middengebied? ▪ hoe en waar maken wij ruimte voor duurzame energie in Voorst? ▪ hoe zien de landschappelijke en ecologische structuren van Voorst er in de toekomst uit? ▪ wat wordt de recreatieve positionering van Voorst? ▪ hoe ontwikkelen dorpen en erven zich de komende decennia?

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

In 2024 brengen we alle inbreng bijeen in een conceptversie van het Programma Landelijk Gebied. Door het Programma te testen en te toetsen, samen met belanghebbenden, zetten we de puntjes op de i en maken we een definitief resultaat dat voorgelegd wordt aan de raad. In deze fase besteden we ook bijzondere aandacht aan de uitvoering van het Programma Landelijk Gebied. Waar het kan, verzamelen en ondersteunen we potentiële initiatieven, zodat het ontwikkelproces van het Programma tegelijkertijd de kickstart van de uitvoering ervan is. Het streven is afronding in 2024 inclusief een uitvoeringsagenda. Deze uitvoeringsagenda werken we in 2025 verder uit. Het doel is een toekomstbestendig en leefbaar buitengebied waarbij meerdere functies naast elkaar kunnen bestaan en elkaar versterken. Het Programma Landelijk Gebied is op 26 mei 2025 door de raad vastgesteld. We werken de komende jaren aan de projecten die in de bijbehorende uitvoeringsagenda zijn opgenomen om in 2040 het groenste hart in de IJsselvallei te zijn.

Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) Een regisserend grondbeleid voeren Inhoud In 2024 wordt de nieuwe Nota Grondbeleid vastgesteld, waarin we de nota actualiseren aan de hand van de Omgevingswet. We kiezen ervoor om het regisserend grondbeleid door te zetten. Hierbij kijken we per ontwikkeling of wij een actieve of een faciliterende rol innemen. Bij een actieve rol voert de gemeente de exploitatie zelf. Bij een faciliterende rol ligt de ontwikkeling in handen bij een particuliere exploitant of ontwikkelaar, waarbij de gemeente al de nodige afspraken met de ontwikkelende partij contractueel vastlegt. Beoogd effect Voorzien in de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwbehoefte in de verschillende Voorster kernen en het verzekeren van het kostenverhaal van gemeentelijke kosten bij particuliere initiatieven. Verantwoording In 2025 is binnen de kaders van de Nota grondbeleid 2024 verder gewerkt aan onze vier lopende jaarrekening grondexploitaties: Dorpszicht Terwolde, Nieuw Basselt en Fliertlanden, Hietweideweg/Jupiter en 2025 Winkler Prins Voorst. | 17

De Raad van State heeft op 15 mei 2025 een tussenuitspraak gedaan in de bodemprocedure met betrekking tot Nieuw Basselt en Fliertlanden. Op 22 september 2025 hebben wij een herstelbesluit genomen over de geconstateerde gebreken (de bestuurlijke lus). De Raad van State doet in het eerste kwartaal van 2026 een uitspraak. Het woningbouwplan voor Wilp-Achterhoek is naar verwachting de eerstvolgende nieuwe grondexploitatie. In 2025 is hiervoor het stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt, waarin de informatie van meerdere inloopavonden verwerkt is.

Wonen en bouwen Woningbouwplannen in de kernen Inhoud Met de provincie Gelderland en de regiogemeenten zijn afspraken gemaakt over het te realiseren aantal woningen. Deze afspraken zijn vastgelegd in de regionale Woonagenda en ook in de Regionale Woondeal 2022 t/m 2030 regio Stedendriehoek. De Regionale Woondeal is in maart 2023 ondertekend door de regiogemeenten, de provincie Gelderland en het Rijk. Voor de gemeente Voorst bedraagt de woningbouwopgave tot en met 2030 ca. 900 woningen. Waarbij we in nieuw te ontwikkelen plannen streven naar 30% sociale huur maar wel passend bij de lokale behoefte. De aantallen uit de Regionale Woondeal sluiten goed aan bij onze ambitie voor de toevoeging van gemiddeld 80 nieuwbouwwoningen per jaar, zoals verwoord in onze Woonvisie. In de Woondeal 2.0 maken we onder andere afspraken over verschillende aandachtsgroepen en de woningbouwaantallen voor de periode 2025 t/m 2035. De grootste woningbouwopgave ligt in Twello, maar ook in onze andere kernen werken wij aan verschillende nieuwbouwprojecten. Hieronder een opsomming van plannen waar in 2025 verder aan wordt gewerkt, waarvan sommige ontwikkelingen zich al in de uitvoerende en afrondende fase bevinden.

Twello ▪ Herontwikkeling locatie voormalig Veluws College, gemeentewerf en brandweer; ▪ Rijksstraatweg 93 – 97, Overmarslocatie; ▪ Hoek Stationsstraat – Veilingstraat; ▪ Duistervoordseweg 54; ▪ Locatie Beersen; ▪ Tijdelijk parkeerterrein naast de Aldi aan de Duistervoordseweg; ▪ Twello – Noord; ▪ Locatie Korderijnk. Terwolde ▪ Dorpszicht fase 2; ▪ Wijzigingsbevoegdheid aan het Ieuwland; ▪ Locatie Vorderman; ▪ Locatie voormalige Rabobank. Wilp ▪ Woningbouwplan Binnenweg – Rijksstraatweg . Posterenk ▪ Woningbouwplan Enkweg. Teuge ▪ Locatie Hessenlaan. Wilp-Achterhoek ▪ Herontwikkeling locatie Bosgoed en omliggende gronden. Nijbroek ▪ Plan Middendijk. Breestuk, Nijbroek Voorst ▪ Woningbouwlocatie Winkler Prins ▪ Diverse maatwerklocaties voor herontwikkeling naar woningbouw op basis van de Kansenkaart Voorst. Naast de hierboven genoemde projecten werken we ook in 2025 aan andere projecten in verschillende kernen waar op dit moment verkennende gesprekken over plaatsvinden, of die op dit moment (nog) niet in beeld zijn. 18 |

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Op basis van de actuele woningbouwprognoses en een goede ruimtelijke ordening voorzien in de (korte en lange termijn) woningbouwbehoefte in de kernen. In de geactualiseerde Regionale Woondeal Stedendriehoek 2025 t/m 2034 zijn afspraken gemaakt over de te realiseren woningen. Afgesproken is dat in de gemeente Voorst 1.000 woningen worden gerealiseerd over deze periode waarvan 2/3 betaalbaar (inclusief 30% sociale huur). Daarnaast zijn afspraken gemaakt over ouderenhuisvesting en toekomstbestendig bouwen. Er zijn woningbouwplannen voor ongeveer 1.600 woningen in de gemeente Voorst. Bij een aantal van deze projecten zijn we nog in de verkennende fase. In 2025 zijn de volgende woningbouwprojecten gerealiseerd: ▪ ▪ ▪ ▪

15 woningen Duistervoordseweg 54 / Dennenbosch in Twello 20 woningen Hoek Stationsstraat – Veilingstraat in Twello 20 woningen Woningbouwplan Enklaan in Posterenk (grotendeels) 5 woningen Hessenlaan in Teuge

Op de locaties Korderijnk en herontwikkeling locatie voormalig Veluws College, gemeentewerf en brandweer zijn de bouwwerkzaamheden eind 2025 gestart. De voorbereidingen voor een deel van de andere woningbouwprojecten zijn in de afrondende fase, zodat de bouw in 2026 kan starten. Dit betreft onder andere de woningbouwlocatie Winkler Prins in Voorst en Dorpszicht fase 2 in Terwolde. Variatie in woningtypen en prijssegmenten Inhoud Bij nieuwbouwprojecten in de gemeente Voorst is het uitgangspunt voorzien in de (lokale) behoefte waarbij ingezet wordt op variatie in woningtypen en prijssegmenten. Dit staat beschreven in de Woonvisie. Dit betekent dat wij ook verder kijken dan de ‘traditionele’ manier van ontwikkelen en manier van wonen. Wij hebben hiervoor aandacht en in de planvormingen vinden vernieuwende woonvormen steeds meer hun plek. Ook willen we eventuele kansen in de bestaande woningvoorraad (beter) benutten. In Twello Noord is een diversiteit aan woningen voorzien zoals een hofjes en micro-wonen. In en nabij het centrum van Twello wordt aan plannen gewerkt (en wordt er ook gebouwd) met woningen die geschikt zijn voor 1 en 2 persoonshuishoudens, geschikt voor senioren en starters.

Het gaat om de volgende locaties: ▪ Overmarslocatie (levensloopbestendige woningen); ▪ Appartementen aan de Duistervoordseweg 54 en de hoek Stationsstraat – Veilingstraat in Twello; ▪ Appartementen locatie Korderijnk; Daarnaast wordt in 2025 gestart met de bouwwerkzaamheden op de locatie Hietweideweg/ Jupiter, Twello. Dit woningbouwplan bestaat uit ca. 72 woningen en kent een divers aanbod. Zo worden er appartementen toegevoegd (zowel koop als sociale huur) maar bevat het plan ook een hofjesconcept met levensloopbestendige woningen. Door op deze inbreidingslocaties ruimte te bieden voor de doelgroep 1 en 2 persoonshuishoudens, komen naar verwachting op andere plekken weer (ruime) eengezinswoningen vrij voor andere doelgroepen. Voor het tijdelijke parkeerterrein aan de Duistervoordseweg in Twello worden in 2025 de vervolgstappen gezet samen met IJsseldal Wonen om hier woningbouw mogelijk te maken. Hier zijn 14 compacte huurappartementen, geschikt voor één- en tweepersoonshuishoudens voorzien. Dit is één van de locaties waarover meerjaren-samenwerkingsafspraken zijn gemaakt met IJsseldal Wonen. In 2025 wordt in Teuge verder gewerkt aan de realisatie van een kleinschalige inbreiding bestaande uit levensloopbestendige woningen zodat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Deze woningbouwlocatie wordt in collectief particulier opdrachtgeverschap ontwikkeld.

Ook in andere kernen wordt bij nieuwbouwontwikkelingen meer ingezet op de realisatie van levensloopbestendige woningen. Op die manier bieden we ruimte voor huisvesting van ouderen die graag zo lang mogelijk in de kernen willen blijven wonen. Ook bij herontwikkeling van voormalige agrarische erven in het buitengebied willen we in 2025 en verder meer gaan inzetten op differentiatie in woningtypen. Dit doen wij op basis van het tijdelijke Rood voor Groen-beleid. We zetten bij toekomstige ontwikkelingen in op het realiseren van kleinere woonvormen, innovatieve woonconcepten en/of creatieve woonvormen als die aansluiten bij de behoeften van bijvoorbeeld starters, lagere (midden)inkomens en senioren op daartoe geschikte locaties. In dit kader onderzoeken we de mogelijkheden voor het realiseren van 'flexwonen' en ‘optoppen’ (optoppen is het aanbrengen van één of meerdere bouwlagen boven op een bestaand gebouw) om verschillende doelgroepen te kunnen huisvesten. Variatie in woningen is een doel. In alle gevallen geldt dat de groei moet passen bij de gemeente Voorst, om het mooie landelijke en dorpse karakter te behouden. | 19

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Voorzien in de (lokale) behoefte waarbij ingezet wordt op variatie in woningtypen en prijssegmenten. Met initiatiefnemers van woningbouwplannen maken we afspraken over differentiatie in woningtypen. We zien dat het vanwege de situatie op de woningmarkt noodzakelijk is om betaalbare woningen toe te voegen voor starters. Zo bevatten verschillende woningbouwplannen appartementen en rug-aanrugwoningen die betaalbaar zijn en blijven vanwege beperkte uitbreidingsmogelijkheden. Ook zien we een toegenomen behoefte aan levensloopbestendige woningen voor senioren. Hierdoor kunnen ouderen doorstromen naar een passende woning en komen bestaande woningen vrij. Er wordt uitvoering gegeven aan landelijke wetgeving dat 2/3 van de nieuwbouwwoningen betaalbaar moeten zijn, inclusief 30% sociale huur. Vanwege de toegenomen reacties op een sociale huurwoningen in de gemeente Voorst is dit percentage ook noodzakelijk. De hierboven omschreven projecten zijn in 2025 gerealiseerd of de voorbereidingen zijn in de afrondende fase. Het aantal sociale huurwoningen op de locatie Duistervoordseweg in Twello wordt 19 in plaats van 15 woningen zodat er ook aanbod ontstaat voor de groep jongeren tot 21 jaar. Een ander concreet voorbeeld voor toevoeging van kleine woonvormen en innovatie woonconcepten is de herontwikkeling van de voormalige bassischool de Zaaier in Teuge.

Hier worden 18 appartementen met een grote gezamenlijke buitenruimte gerealiseerd. Een groot deel van deze appartementen zijn betaalbaar. Dit draagt bij aan variatie in woningtypen in de gemeente Voorst.

Lokale binding Inhoud Uitgangspunt bij woningbouwontwikkelingen in onze gemeente is het bedienen van verschillende doelgroepen door het realiseren van een gedifferentieerd woningaanbod in woningtype en prijssegmenten. Daarnaast onderzoeken wij welke mogelijkheden er zijn om woningzoekenden met een lokale binding voorrang te geven bij woningbouwprojecten. Voor de sociale huurwoningen geldt het volgende: IJsseldal Wonen hanteert binnen de juridische kaders een voorrangsregeling voor woningzoekenden met een lokale binding. Concreet betekent dit dat maximaal 50% van het vrijkomende woningaanbod mag worden toegewezen aan een actief woningzoekende uit de desbetreffende kern, dit wordt met name in de kleine kernen toegepast. Verder hanteert IJsseldal voor bepaalde doelgroepen, gekoppeld aan specifieke woonruimten een voorrangslabel (bijvoorbeeld jongeren of senioren). Ook bij verkoop van vrijkomende huurwoningen hanteert IJsseldal Wonen een voorrangsregeling voor starters uit de desbetreffende kern en vervolgens uit de gemeente.

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Op 25 maart 2024 is de motie ‘We wachten al zo lang’ aangenomen. In 2025 wordt uitvoering gegeven aan de opdracht uit deze motie. We stellen een huisvestingsverordening op waarin een voorrangsregeling is opgenomen voor bereikbare koopwoningen voor lokaal woningzoekenden. Tot die tijd proberen we op andere manieren de lokaal woningzoekenden meer kansen te bieden. Dit doen we bijvoorbeeld door zoveel mogelijk lokaal te adverteren. De toewijzing van de bereikbare koopwoningen in de woningbouwplannen in Wilp en Posterenk hebben aangetoond dat deze wijze van lokaal adverteren op dit moment ook al het beoogde resultaat oplevert. Waar mogelijk woningzoekenden met een lokale binding voorrang geven bij woningbouwprojecten. Het onderzoek voor de afhandeling van de motie ‘We wachten al zo lang’ is in oktober 2025 afgerond. Besloten is om geen huisvestingsverordening in te voeren omdat deze niet noodzakelijk en proportioneel is en daardoor juridisch niet te onderbouwen. Daarnaast is een huisvestingsverordening nadelig voor personen die in de gemeente Voorst zijn geboren en langer dan vijf jaar buiten de gemeente wonen en willen terugkeren. Dat is onwenselijk. We blijven inzetten op het lokaal adverteren van woningbouwplannen waar goede ervaringen mee zijn. Initiatiefnemers zijn hiertoe bereid, omdat dit ook bijdraagt aan het draagvlak.

De voorrangsregeling voor sociale huurwoningen zoals omschreven is toegepast.

Duurzaam en betaalbaar Inhoud Voor de sociale huur geldt dat in de meerjarensamenwerkingsafspraken met IJsseldal Wonen en de huurdersbelangenvereniging afspraken zijn gemaakt op het gebied van verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. IJsseldal Wonen reserveert jaarlijks een bedrag voor het verduurzamen van haar woningvoorraad op basis van de kaders uit de duurzaamheidsvisie die geldt voor de periode 2021 – 2025. IJsseldal Wonen geeft in de periode tot en met 2028 prioriteit aan het verduurzamen van de woningen met labels E-F-G. Daarnaast pakt IJsseldal Wonen vóór 2030 ook de woningen met de D labels aan. Tevens wil IJsseldal Wonen de aanleg van zonnepanelen verder uitrollen (doel is gemiddeld 300 woningen per jaar in het hele werkgebied). We blijven met IJsseldal Wonen nieuwe en concrete afspraken maken over de duurzaamheidsopgave, de huidige energiecrisis maakt dit extra urgent.

20 |

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Bij nieuwbouwontwikkelingen hanteren we de percentages voor betaalbare woningbouw (bereikbare koopwoningen en sociale huur) zoals landelijk wordt nagestreefd en is afgesproken in de Regionale Woondeal. Dit betekent dat het uitgangspunt is dat tweederde van de woningen in het bereikbare segment moet vallen, waaronder 30% sociale huur. Qua prijzen hanteren we, net zoals dat landelijk wordt aangehouden, een bandbreedte tot een maximum verkoopprijs van € 390.000 (prijspeil 2024). Binnen de bandbreedte zetten we in op een gedifferentieerd aanbod waarbij de prijskwaliteitsverhouding in evenwicht is. In de meerjarensamenwerkingsafspraken worden afspraken gemaakt over de nieuwbouwopgave voor sociale huurwoningen voor de komende jaren. Een duurzame woningvoorraad en variatie in prijssegmenten zoals vastgelegd in de Woonvisie en in de Regionale Woondeal 2022-2030 regio Stedendriehoek. IJsseldal heeft in 2025 in het gehele werkgebied ruim 300 huurders aangeschreven met het aanbod voor zonnepanelen. Uiteindelijk heeft IJsseldal Wonen op 104 woningen zonnepanelen geplaatst. Door gewijzigde wet- en regelgeving is het animo onder huurders om zonnepanelen te laten plaatsen sterk afgenomen. Verder zijn 192 woningen in het gehele werkgebied verduurzaamd met het streven uiterlijk in 2028 geen woningen meer te hebben met label D t/m G.

Met IJsseldal Wonen is in 2025 verkend hoe we de omslag van het verwarmen van aardgas naar een duurzame manier kunnen vormgeven. De huurders kunnen daarnaast hulp krijgen van een Energiehulp. Die installeert kleine energiebesparende maatregelen, zoals tochtstrips of LED lampen. Ook kijkt de energiehulp graag mee met de energierekening of andere besparingen. 108 huurders hebben hier in 2025 gebruik van gemaakt.

Twello Noord Inhoud

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

De Raad van State heeft op 15 mei 2025 een tussenuitspraak gedaan in de bodemprocedure. Op 22 september 2025 hebben wij een herstelbesluit genomen over de geconstateerde gebreken (de bestuurlijke lus). Hierbij is de verwachting dat de Raad van State in het eerste kwartaal van 2026 een uitspraak doet. De verwachting is dat eind 2026 fase 1 (De Enk, De Boerderij en de Dernhorstlaan) bouwrijp wordt gemaakt en gestart met de verkoop van de eerste kavels. Vooruitlopend op deze fase informeren wij de omgeving over de inrichtingstekeningen van de openbare ruimte. Het woningbouwplan zorgt voor noodzakelijke huisvesting en minder druk op de woningmarkt in Twello. De Raad van State heeft op 15 mei 2025 een tussenuitspraak gedaan in de bodemprocedure. Op 22 september 2025 hebben wij een herstelbesluit genomen over de geconstateerde gebreken (de bestuurlijke lus). De Raad van State doet hierover in het eerste kwartaal van 2026 een uitspraak.

Verbonden partijen

Bij de realisatie van de doelstellingen binnen dit programma zijn de volgende verbonden partijen betrokken: Verbonden partij Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn)

Regio Stedendriehoek

Doel Het leveren van een gewaarborgde bijdrage aan de betaalbaarheid van de stedelijke- of dorpsvernieuwing (waaronder startersleningen en stimuleringsleningen en verduurzamen van gebouwen) door deelneming in het fonds. De regio Stedendriehoek is een samenwerkingsvorm van 8 gemeenten samen met ondernemers en onderwijs en richten zich gezamenlijk op het realiseren van 3 lange termijn doelen: 1. Een duurzame en gezonde leef- en werkomgeving 2. Een vitale, toekomstbestendige arbeidsmarkt 3. Een circulaire en energieneutrale economie De komende jaren wordt gezamenlijk gewerkt aan de regionale uitvoeringsagenda. Hierin staan de ambities en gewenste resultaten tot 2030. De agenda geeft aan waar wij gezamenlijk voor staan en is gericht op de toekomst met slimme groene verstedelijking, een vitaal landelijk gebied en een gezonde regionale economie.

| 21

Beleidsindicatoren Taakveld Naam indicator Eenheid Wonen & Woonlasten Som van de Bouwen éénpersoonshuis-gemiddeld betaalde houden ozb op basis van de gemiddelde wozwaarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Wonen & Woonlasten Som van de Bouwen meerpersoonshuisgemiddeld betaalde houden ozb op basis van de gemiddelde wozwaarde van woningen in de gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting. Wonen & WOZ-waarde De gemiddelde WOZ bouwen woningen waarde van woningen in euro's. Wonen & Demografische Het aantal personen Bouwen druk van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. GrondNieuwbouw Nieuw gebouwde exploitatie woningen woningen per 1.000 woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.

2022 2023 2024 2025 Bron 889 euro 929 euro 985 1.018 COELO Groningen

914 euro 944 euro

1.009

1.042

COELO, Groningen

361.000 431.000

452.000

459.000

CBS

87,1% 88,0%

89,6%

90,8%

CBS

5,3

Gegevens ABF nnb Systeem Woningvoorraad

7,1 10,0

Bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren (bron: www.waarstaatjegemeente.nl)

22 |

Wat heeft het gekost Exploitatie Taakveld

Lasten 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten Baten 8.1 Ruimte en leefomgeving 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten Saldo Programma Mutaties reserves Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo Mutaties reserves Resultaat programma

Raming 2025 voor wijziging

Raming 2025 na wijziging

Rekening 2025

Saldo 2025

2.141.956 15.081.013 1.511.783 18.734.752

2.276.368 15.086.168 2.904.332 20.266.868

2.400.425 1.411.671 1.350.326 5.162.421

-124.057 13.674.497 1.554.006 15.104.447

98.023 15.081.013 1.146.441 16.325.477 -2.409.275

98.023 15.081.013 656.174 15.835.210 -4.431.658

320.549 1.744.753 1.368.024 3.433.326 -1.729.096

222.526 -13.336.260 711.850 -12.401.884 2.702.562

75.000 150.000 75.000 -2.334.275

75.000 1.434.152 1.359.152 -3.072.506

306.082 212.647 -93.435 -1.822.531

-231.082 -1.221.505 -1.452.587 1.249.975

Voor een toelichting op de cijfers verwijzen we u naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.

| 23

3.2 Mooi Voorst Wat willen we bereiken (Coalitieakkoord 2022-2026) Voorst ligt centraal tussen drie grotere steden, met een goed wegennet en OVverbindingen. Het spoor zorgt voor een goede bereikbaarheid van Apeldoorn, Deventer en Zutphen en achterliggende gebieden. De gemeente Voorst heeft een belangrijke opgave met betrekking tot de energietransitie en het vergroten van de biodiversiteit. De klimaatverandering stelt ons voor nieuwe uitdagingen die onze huidige inwoners én de volgende generaties raken. Niets doen is geen optie. Verkeer en vervoer Met de auto is Voorst goed bereikbaar, mede dankzij de A1. De snelweg zorgt echter soms ook voor drukte op kleinere wegen, wanneer automobilisten files vermijden en een binnendoorroute kiezen. Het intensieve gebruik van het wegennet zorgt ook voor geluidsoverlast en fijnstof. Een goede bereikbaarheid en doorstroming van autoverkeer is belangrijk. Verkeer in Twello De veiligheid op de H.W. Iordensweg en de afwikkeling van industrieverkeer vragen aandacht. Inzichtelijk moet worden welke factoren bijdragen aan de verkeersdruk in Twello en hierbij worden de verkeerssituaties bij basisscholen en sportaccommodaties meegenomen. Verder onderzoeken we fysieke oplossingsrichtingen en verkeersmaatregelen (bijvoorbeeld voor vrachtverkeer) en besluiten hierover na overleg met inwoners.

De komende jaren worden er woningen gebouwd in Twello, wat vraagt om de aanleg van veel nieuwe wegen en een goede aansluiting op het bestaande wegennet. Verkeersveiligheid in de dorpen en het buitengebied In veel dorpen hebben inwoners zorgen over de verkeersveiligheid. Daarom kijken wij met inwoners zorgvuldig naar de oorzaken, met speciale aandacht voor de verkeersveiligheid van voetgangers en fietsers. Samen bepalen we waar welke maatregelen mogelijk en gepast zijn. Provinciale wegen zijn ook punt van zorg. De invloed van de gemeente op het provinciale verkeersbeleid is beperkt. We wenden onze invloed aan om de provincie deelgenoot te maken van bestaande zorgen en te stimuleren om samen de verkeersveiligheid te verbeteren. Recreatieve routes Er is een uitgebreid netwerk van recreatieve routes in Voorst. Van klompenpaden tot meerdaagse routes en van ruiterpaden/menroutes tot prachtige fietspaden. We houden in de gaten of het landschap en inwoners niet lijden onder de recreatieve druk, maar we staan ook open voor nieuwe routes. De gemeente draagt zorg voor goed en tijdig onderhoud. Openbaar vervoer Het spoor zorgt ervoor dat Voorst goed en snel bereikbaar is, de trein brengt inwoners snel in andere delen van het land. Wel baart het goederenvervoer en de veiligheid bij overgangen sommige inwoners zorgen.

Het is van groot belang dat stations en het netwerk van bussen goed op elkaar aan blijven sluiten. We willen de behoefte van gebruik van het openbaar vervoer monitoren in samenwerking met provincie en vervoerders. De gemeente blijft hierover in gesprek met inwoners en houdt het onderwerp op de agenda van de provincie.

24 |

Doelgroepenvervoer Bijzondere aandacht hebben wij voor het doelgroepenvervoer. Omdat het hier vaak maatwerk betreft, en de kwetsbaarheid van sommige gebruikers hoog is, volgen wij dit intensief. Samen met inwoners We betrekken inwoners bij planvorming van de afwikkeling van verkeer in hun directe omgeving, waarbij de gemeente de gevolgen van verschillende opties duidelijk in kaart brengt. De discussie over dit soort vraagstukken zien wij tijdens ontwikkelplannen in de dorpen al regelmatig ontstaan. We willen de dialoog graag op gang houden. Wij willen milieuvriendelijke vormen van vervoer stimuleren en het voor inwoners makkelijk maken om te kiezen voor milieuvriendelijke vormen van vervoer. Duurzaamheid en milieubeheer Visie op grondgebruik Wonen, werken, recreatie, circulaire landbouw en de energietransitie leggen allemaal een claim op de beschikbare grond binnen de gemeente Voorst. Waar is ruimte voor welke opgave? Daarnaast zien wij dat gemeenten om Voorst heen plannen (willen) ontwikkelen aan onze gemeentegrenzen. Dit alles vraagt voor Voorst om een visie op het grondgebruik, die de kwaliteit van het unieke Voorster landschap bewaakt en waar mogelijk versterkt. Circulaire landbouw Een belangrijke partner en doelgroep bij het vergroten van de biodiversiteit is de agrarische sector.Wij willen stappen zetten naar een circulaire landbouw.

Wij realiseren ons dat de agrarische sector onderdeel is van een mondiaal krachtenveld. Naast het vergroten van de biodiversiteit en het ontwikkelen van circulaire landbouw is het van belang dat de agrarische ondernemer een goed inkomen kan verdienen. Wij willen met de sector in gesprek om te bespreken wat er nodig is om deze belangen te verenigen. De koers is duidelijk, de weg maken we samen. Circulaire economie Materialen zijn schaars en kostbaar. Daarom onderzoeken we hoe we circulariteit kunnen stimuleren. Afval kan in veel gevallen weer een grondstof zijn. We onderzoeken hoe we inleverpunten beter bereikbaar kunnen maken voor inwoners. We werken toe naar een circulaire economie. Energietransitie Wij vinden het belangrijk dat de energietransitie voor iedereen betaalbaar is, waarbij de baten en de lasten eerlijk worden verdeeld. Terugdringen van het energieverbruik is hier een belangrijke factor. We gaan vol inzetten op energiebesparing, met inzet van geld dat het Rijk daar naar verwachting voor beschikbaar stelt. Met inwoners, wijken, agrariërs en bedrijven gaan graag wij in gesprek om te kijken in hoeverre zij zelfvoorzienend kunnen worden in hun energieverbruik. De opmars van de elektrische auto stimuleren wij, daarom willen wij versnellen met de aanleg van laadpalen.

We bouwen verder met de Voorster energiestrategie, waarin de rol voor zonne-energie en windenergie verder uitgewerkt wordt. Bij het benutten en uitbouwen van duurzame energiebronnen is draagvlak in de samenleving een belangrijk aandachtspunt.

| 25

Openbaar groen Biodiversiteit Wij willen de biodiversiteit vergroten. Dit is een verantwoordelijkheid voor nu, naar de volgende generaties toe. Het vastgestelde programma Groen van de gemeente Voorst geeft hier een mooie aanzet toe en dit gaan wij dan ook uitvoeren. We stimuleren groene schoolpleinenom bewustwording bij kinderen te vergroten en een gezonde leeromgeving te creëren.

Waar ligt dat vast Het beleid dat betrekking heeft op dit programma is vastgelegd in diverse verordeningen, beleidsnota's en beleidsregels. De volledige documenten zijn te raadplegen via de volgende link: www.voorst.nl/beleid-en-regelgeving

26 |

Wat hebben wij er voor gedaan Activiteiten Verkeer en vervoer Verbetering verkeersveiligheid Inhoud Op grond van het Programma Mobiliteit staat het verbeteren van verkeersveiligheid hoog op de agenda. De volgende activiteiten worden de komende jaren uitgevoerd: ▪ Stimuleren fietsgebruik; ▪ Verlichting bij zebrapaden optimaliseren; ▪ Verkeersveiligheid verbeteren voor fietsers door fysieke maatregelen Bandijk Terwolde (2025); ▪ Verkeersveiligheid verbeteren voor fietsers door fysieke maatregelen De Zanden Teuge (2025); ▪ Uitvoeren lokale campagnekalender verkeersveiligheid (campagnes gericht op de verkeersveiligheidsthema’s alcoholmisbruik, afleiding in het verkeer, snelheid en fietsverlichting); ▪ Inrichten van verkeersveilige schoolomgevingen o.a. door het instellen van schoolzones en het uitvoeren van de landelijke campagne “onze scholen zijn weer begonnen”; ▪ Bredere inzet van snelheidsdisplays als communicatiemiddel voor het snelheidsgedrag van bestuurders.

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Ook werken wij samen met de provincie aan verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid op provinciale wegen. De volgende activiteiten worden de komende jaren uitgevoerd: ▪ Aanleg vrijliggend fietspad Wilpsedijk tussen Wilp en Steenenkamer; ▪ Verkeersveiligheid Wilp in kader van groot onderhoud N790/N791 Verbeteren van de veiligheid op de weg en op het spoor, van de (regionale) bereikbaarheid voor een goed vestigingsklimaat en van de leefbaarheid en het woonklimaat in Twello. De oversteek bij het gemeentehuis is voorzien van extra verlichting. De ambitie is om dit voor alle oversteekplaatsen te doen. In 2026 willen we meer locaties voorzien van betere verlichting. Op het tracé De Zanden zijn 7 fysieke snelheidsremmende maatregelen genomen. Daarmee is de fietsveiligheid verbeterd. Er zijn drie drempelplateau’s tussen basisschool De Zaaier en de kruising bij De Slaapfabriek aangebracht. Tussen De Slaapfabriek en de komgrens zijn drie drempels verspreid over de wegvakken aangelegd. Daarnaast is de kruising met de Fokkerstraat verkleind. We hebben gedurende het jaar ingezet op verschillende verkeerscampagnes aan de hand van onze lokale campagnekalender. We volgen ontwikkelingen vanuit de provincie voor actualiseringen en nieuwe campagnes. Alle Bijzonder Onderwijs-locaties zijn in 2025 voorzien van een digitale schoolzone. Bijna alle BO-locaties hebben een fysieke schoolzone.

We hebben scherp waar nog schoolzones moeten komen en koppelen dit aan geplande herinrichtingen. Ook in 2025 hebben we aan het begin van het schooljaar 'onze scholen zijn begonnen’-actie gehouden. We hebben in 2025 gewerkt met een roulatieschema voor snelheidsdisplays. We hebben op meer locaties kunnen plaatsen door de aanschaf van meer displays. We hebben daarmee ook vaker kunnen reageren op meldingen of eigen constateringen. Medio oktober 2025 heeft de provincie de werkzaamheden N790 tussen Wilp en Steenenkamer afgerond, waarbij er een kwalitatief hoogwaardig vrijliggend fietspad is gerealiseerd, wat een sterke verbetering is voor de fietsveiligheid tussen de twee kernen. Dezelfde ambities zijn doorgezet in de voorbereiding voor de aanpak N790/N791, waarbij we aan tafel zitten met de provincie om te komen tot een veiligere inrichting.

Kwaliteitsverbetering omgeving A1-verbreding Inhoud Door Rijkswaterstaat wordt samen met de provincies Gelderland en Overijssel en de regio Stedendriehoek gewerkt aan de verbreding van de A1 tussen Apeldoorn en Azelo. Hierbij wordt het gedeelte van de A1 dat door de gemeente Voorst loopt verbreed naar 2x4 rijstroken. Dit heeft gevolgen voor de inpassing van de A1 in onze gemeente. Fase 1 is inmiddels voltooid. Fase 2 loopt vanaf Apeldoorn tot de afslag Twello/Posterenk en loopt in de periode van 2021 tot 2025. Voor een goede inpassing van de verbreding voeren wij de komende jaren enkele landschappelijke projecten uit.Deze projecten, waaronder de Poort van Twello, de onderdoorgang Groote Wetering, Gebiedsopgave Wilp-Achterhoek, A1 miljoen bomen, landschapvisie Posterenk en de ontwikkeling van het klompenpad Posterenk worden in samenwerking met Rijkswaterstaat, de provincie, het waterschap, landschapsbeheer Gelderland, de gemeente Apeldoorn en de omgeving voorbereid en uitgevoerd. | 27

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

In 2023 heeft u besloten om extra middelen beschikbaar te stellen voor de aanleg van een rotonde nabij Posterenk ter verbetering van de verkeersveiligheid. Samen met aannemer Heijmans is het proces richting uitvoering in periode 2024/2025 daarvoor opgestart. De uitvoering van de rotonde wordt gefaseerd uitgevoerd in 2024 en 2025. Het met deze werkzaamheden realiseren van een kwaliteitsverbetering voor de fysieke leefomgeving bovenop de plannen voor een betere verkeersdoorstroming. In 2025 zijn de laatste werkzaamheden voor de verbreding van de A1 uitgevoerd. De A1 is verbreed en de onderdoorgangen bij de Grote Wetering en de Fliert zijn aangepast. De aanpassing van de onderdoorgangen is gezamenlijk voorbereid en gefinancierd door de gemeenten Voorst en Apeldoorn, het waterschap Vallei en Veluwe en de provincie Gelderland. De aanpassingen zorgen voor een betere landschappelijke inpassing en een verbeterde ecologische verbinding langs en nabij de watergangen De Fliert en de Grote Wetering. In 2025 zijn ook de laatste werkzaamheden uitgevoerd voor de aanleg van de rotonde nabij Posterenk. Met cofinanciering van de provincie Gelderland is een rotonde aangelegd met als voornaamste doel de verkeersveiligheid voor overstekende fietsers te verbeteren. De rotonde is opengesteld, de bebording is aangepast en hagen en bomen zijn aangeplant.

Verbetering fietsroutes (fietssnelwegen) Inhoud In 2015 is door de regio Stedendriehoek, inclusief de gemeente Voorst, een "go" uitgesproken voor de regionale snelfietsroute Apeldoorn-Twello-Deventer (F344). Het Voorster deel van deze route is klaar. De Woudweg is - zowel binnen als buiten de bebouwde kom van Teuge - ingericht als fietsstraat. De resterende opgaven zitten in het verbreden van de fietspaden langs de provinciale weg N344 en het bieden van een oplossing voor het smalle fietspad op de spoorbrug in Deventer. De Provincie Gelderland en gemeente Deventer zijn initiatiefnemer voor deze vervolgonderzoeken, wij worden hierbij betrokken voor zover het de aansluitingen op ons grondgebied betreft. Door de regio Stedendriehoek is in 2024 de regionale fietsvisie geactualiseerd. Deze visie gaat in op het doel en de eisen voor het verbeteren van de fietsinfrastructuur tussen de kernen en in steden en dorpen in de Stedendriehoek. Hierbij wordt een relatie gelegd met de ruimtelijke ontwikkeling in de regio (woningbouw, bedrijventerreinen) en de omschakeling naar Andere Mobiliteit (mobiliteitstransitie). Ook gaat de visie in op het stimuleren van het fietsgebruik in brede zin door middel van gedragsbeïnvloeding. De geactualiseerde regionale fietsvisie wordt ter vaststelling aangeboden aan de raad.

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Wij nemen deel aan de regionale fietsstimuleringscampagne van de Regio Stedendriehoek. Doel van de campagne is om reizigers te verleiden om vaker te kiezen voor de fiets m.n. op korte afstanden. Voor de campagne worden communicatiemiddelen en gedragsinterventies ontwikkeld. Het verbeteren van de (snel)fietsroutes om zodoende het fietsgebruik te stimuleren. Er zijn geen noemenswaardige ontwikkelingen op dit gebied.

Verkeer in Twello Inhoud In 2023 is gewerkt aan een plan van aanpak om te komen tot een nieuw verkeersplan voor Twello. In 2024 voerden wij het plan van aanpak uit om tot een nieuw verkeersplan te komen. Dit start met een Koersnota waarin wij op hoofdlijnen een richting voorstellen voor de verdere uitwerking van het verkeersplan. De Koersnota leggen wij in 2024 voor aan de gemeenteraad, om vervolgens het definitieve verkeersplan inclusief een uitvoeringsprogramma uit te werken en in 2025 aan te bieden ter besluitvorming. Dit alles doen wij met betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Beoogd effect Het realiseren van een veilige en optimale verkeersafwikkeling in Twello. Verantwoording Het Verkeersplan Twello is op 14 oktober 2025 vastgesteld. In dit plan zijn de gemeentelijke jaarrekening ambities, acties en maatregelen omschreven op de korte, middellange en lange termijn. Het plan 2025 geeft handvatten om passende maatregelen te nemen ter verbetering van de verkeersveiligheid, doorstroming, bereikbaarheid en leefbaarheid van alle inwoners en verkeersdeelnemers.

Openbaar vervoer Verbetering openbaar vervoer Inhoud Gedeputeerde Staten (Provincie Gelderland) dragen zorg voor de coördinatie en afstemming van het openbaar vervoer in de provincie (conform Wet personenvervoer 2000). De provincie Gelderland is concessieverlener van de concessie IJssel-Vecht, waar gemeente Voorst onder valt. Deze concessie is gegund aan vervoerder EBS. EBS verzorgt vanaf december 2022 het busvervoer in het noordelijk deel van de Veluwe en Midden-Overijssel. Gemeenten worden door de provincie betrokken bij de implementatie en uitvoering van de concessie. Als gevolg van oplopende exploitatietekorten in het OV is het onzeker of het OV-aanbod zoals we dat nu kennen op lange termijn in stand kan blijven. 28 |

Beoogd effect Verantwoording jaarrekening 2025

Voor de korte termijn (2023/2024) zijn door Provinciale Staten extra middelen beschikbaar gesteld om het tekort in de exploitatie te dichten. Inzet voor de lange termijn is het intensiveren van de lobby van Provincies richting het Rijk om meer geld beschikbaar te stellen voor het openbaar vervoer in Nederland Het behouden van het openbaar vervoer in de gemeente Voorst en de regio Stedendriehoek en waar mogelijk het vervoersaanbod verbeteren. Vanuit de gemeente zijn inhoudelijke gesprekken gevoerd met vervoersaanbieder EBS over de huidige en toekomstige dienstregeling van busvervoer. Vanuit de regio wordt hard gewerkt aan een uitvoeringsprogramma publieke mobiliteit. Dit moet een aanvulling worden op bestaande OVverbindingen. Daarnaast is er met de gemeenten Apeldoorn en Deventer samengewerkt aan een vergunning. Met deze vergunning willen we als corridor op de korte termijn deelfietsen in de regio krijgen, die als aanvulling dienen op bestaande OV-verbindingen.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aanleg recreatieve route en natuurvriendelijke oever De Fliert Inhoud In samenwerking met Waterschap Vallei en Veluwe zijn wij een project gestart om tussen de Voordersteeg en de Vermeersweg een fietsroute en een natuurvriendelijke oever langs de Fliert te realiseren. Het waterschap heeft reeds een natuurvriendelijke oever aangelegd. Vanwege bezwaren op de vergunning voor het fietspad langs de Fliert gaat de aanleg van een fietspad niet door. De raad is hierover met een raadsmededeling geïnformeerd. Wij zijn nog steeds in overleg met de belangengroep Fliert Natuurlijk, Stichting IJssellandschap en enkele aanliggende eigenaren om te onderzoeken op welke wijze een wandelpad kan worden gecreëerd met inachtneming van diverse belangen (mens en natuur).De noordelijke verbinding/ aantakking van het wandelpad op de Vermeersweg is moeizaam te realiseren en vergt meer tijd. Een particulier wenst gebruik te maken van de tijdelijke beleidsregel rood voor groen. Een deel van de groene opgave wordt ingevuld door o.a. toevoegen van groen én aanleg van dit deel van het wandelpad. De uitvoerbaarheid van het ‘rode’ onderdeel van dit plan blijkt moeizaam. Mocht het noodzakelijk zijn om een alternatieve route te bedenken, dan pakken we dit gezamenlijk met de belangengroep Fliert en Stichting IJssellandschap op.

Beoogd effect Door deze ontwikkeling ontstaat er een aantrekkelijke wandelroute met ruimte voor landschapsherstel, natuurontwikkeling en ecologie. Verantwoording In het kader van de ontwikkeling van het wandelpad langs De Fliert bij Twello is er in 2025weinig jaarrekening voortgang geboekt in het realiseren van een goede ontsluiting aan de Vermeersweg. In een eerder 2025 Rood-voor-Groentraject (woning met natuur en recreatie met als voorwaarde een wandelpad over het perceel dat aansluit op de Vermeersweg) is de afgelopen jaren onderhandeld over de aanleg van een voetpad over het betreffende perceel, om zo een ontsluiting naar de Vermeersweg mogelijk te maken. De initiatiefnemer heeft helaas besloten om niet langer op dit perceel te ontwikkelen en uit te wijken naar een andere locatie. We zijn in afwachting van de reactie op ons verzoek bij de perceeleigenaar om alsnog een strook grond te verkopen, zodat het voetpad gerealiseerd kan worden. Als dit niet lukt, zal komend jaar een alternatieve ontsluiting worden aangelegd aan de Wilde Zanden. Polder Nijbroek Inhoud De Polder Nijbroek is een nu nog relatief gaaf 14e eeuws cultuurlandschap dat het waard is te behouden en waar mogelijk te herstellen. Hiervoor is een gebiedsproces gestart in de lijn van het ‘Weteringse Broek’.