Raadsvoostel Uitgangspunten windenergie, buurtaccu's en middenspanningsruimtes

Raadsvoorstel Zaaknummer:

Z/24/082758/380656

Datum collegebesluit:

Maandag 22 januari 2024

Datum commissievergadering:

donderdag 8 februari 2024

Datum raadsvergadering:

donderdag 7 maart 2024

Soort Voorstel:

Raadsvoorstel

Onderwerp:

Uitgangspunten windenergie, buurtaccu's en middenspanningsruimtes

Portefeuillehouder:

Wethouder Schokker

Programma:

Wonen en bouwen

Kernboodschap:

Voorschoten wil in 2050 energieneutraal zijn. Met nieuwe uitgangspunten voor windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes (WBM) wil de gemeente Voorschoten hieraan bijdragen en duidelijkheid bieden over de mogelijkheden en voorwaarden.

Bijlagen:

Bijlage 1 Uitgangspuntennotitie windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes

Beslispunten:

1.

Voor windenergie de uitgangspunten vast te stellen, zoals deze staan beschreven in paragraaf 2.4 van de bijlage.

2.

Voor buurtaccu’s de uitgangspunten vast te stellen, zoals deze staan beschreven in paragraaf 3.4 van de bijlage.

3.

Voor middenspanningsruimtes de uitgangspunten vast te stellen, zoals deze staan beschreven in paragraaf 4.4 van de bijlage.

Relatie met:

Toezegging 328

Gemeente Voorschoten Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G

Inleiding en samenvatting Voorschoten wil in 2050 energieneutraal zijn. De gemeente wil daarbij 80% van de energievoorziening lokaal en duurzaam opwekken. Om de energietransitie voor elkaar te krijgen moeten we inzetten op verschillende oplossingen. Met nieuwe uitgangspunten voor windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes (gezamenlijk afgekort tot WBM) wil de gemeente Voorschoten duidelijkheid bieden over de mogelijkheden en voorwaarden. Dit is nader uitgewerkt in een uitgangspuntennotitie, die is bijgevoegd als bijlage. De aanleiding van de uitgangspuntennotitie is toezegging 328, tijdens de vergadering van raadscommissie Wonen, Ruimte en Groen (WRG) d.d. 13-04-2023. Deze toezegging is echter gedaan in een landelijke context, waarin relevante wet- en regelgeving op verschillende thema’s nog in ontwikkeling is. Met het toenemende belang van de energietransitie en in een ontwikkelend landschap is er in de tussentijd behoefte aan houvast op gemeentelijk niveau. De beschreven uitgangspunten bieden dit. Met de uitgangspunten wordt niet alleen aan de wens van de gemeenteraad voldaan, maar het dient ook als concrete invulling hoe de gemeentelijke organisatie met de onderwerpen om kan gaan. Het gaat binnen deze thema’s veelal om ruimtelijke vraagstukken die moeten terugkomen in de nog op te stellen omgevingsvisie en het bijbehorende omgevingsplan van de gemeente.

De notitie is daarmee vooral bedoeld om handvatten te geven aan beoordelaars van vergunningsaanvragen tijdens de overbruggingsperiode, totdat we beschikken over de Voorschotense omgevingsvisie en het daarop gebaseerde omgevingsplan. Als hier behoefte aan is, wordt graag een beknopte technische toelichting aangeboden tijdens de commissievergadering WRG op 8 februari 2024. Beoogd effect 1.

De uitgangspunten voor windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsstations (WBM) dragen bij aan het concretiseren van de energietransitie.

2.

De uitgangspuntennotitie biedt handvatten die kunnen worden toegepast bij de beoordeling van nieuwe aanvragen voor WBM. Het biedt initiatiefnemers en omwonenden duidelijkheid over de uitgangspunten van de gemeente Voorschoten voor de aanvaardbaarheid en wenselijkheid van initiatieven.

Argumenten 1.1, 2.1 en 3.1 De uitgangspunten passen bij eerder ingezet beleid. De uitgangspunten voor WBM zijn een concretisering van ambities uit het Energieakkoord Holland Rijnland 2017 – 2025, de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 Holland Rijnland en de

Pagina 2 van 6

Visie op Energie & Klimaat. Daarmee draagt het bij aan het beleidsdoel om een energieneutraal Voorschoten te realiseren. 1.2, 2.2 en 3.2 De uitgangspunten bieden houvast voor de gemeentelijke organisatie Het reguleren van de energietransitie is van te groot belang om daarmee te wachten tot de omgevingsvisie en het nieuwe deel van het omgevingsplan gereed zijn. Ook andere wet- en regelgeving is nog in ontwikkeling. Het is niet wenselijk dat dit belangrijke thema zoun moeten wachten totdat alle nieuwe en toekomstige wet- en regelgeving uitgekristalliseerd zijn. De hier voorliggende uitgangspunten bieden houvast om door te kunnen gaan met de activiteiten voor de energietransitie. 1.3, 2.3 en 3.3 De uitgangspunten hebben niet alleen een functie tijdens de overbruggingsperiode van de Omgevingswet en moeten ook een plek krijgen in de omgevingsvisie en het bijbehorende geactualiseerde omgevingsplan. Iedere gemeente heeft één omgevingsplan onder de Omgevingswet. Het omgevingsplan is de concrete vertaling in regelgeving van de gemeentelijke omgevingsvisie. De omgevingsvisie is een strategische en integrale langetermijnvisie op de fysieke leefomgeving. Zowel de omgevingsvisie als het omgevingsplan van Voorschoten zijn nog in ontwikkeling en zijn dus niet inzetbaar als basis voor initiatieven voor WBM. Sinds de invoering van de nieuwe omgevingswet is een overgangsperiode van toepassing.

Tijdens de overgangsperiode bestaat het omgevingsplan uit een tijdelijk deel dat wordt gevormd door de bestaande regels en verordeningen die vroeger al waren geregeld, en door de Omgevingswet zijn vervangen. Daarnaast heeft de gemeente Voorschoten tot eind 2031 de tijd om invulling te geven aan een nieuw deel. Hierin kan de gemeente regels uit het tijdelijke deel overnemen, maar ook nieuwe richtlijnen voor ruimtelijke ontwikkelingen en beleid opnemen. De uitgangspunten voor WBM moeten uiteindelijk integraal afgewogen worden binnen het bredere beleid voor de energietransitie en de fysieke leefomgeving, en een plaats krijgen in de omgevingsvisie en het nieuwe deel van het omgevingsplan van de gemeente Voorschoten. Tot die tijd vormt dit stuk een aparte regeling. Het biedt daarmee ook handvatten voor het formuleren van zowel de omgevingsvisie, als een integraal omgevingsplan richting het einde van de overgangsperiode. Kanttekeningen 1.1, 2.1 en 3.1 Ad hoc beleid is niet in de geest van de Omgevingswet De nieuwe Omgevingswet streeft naar een integraal beleid voor de fysieke leefomgeving. Daarvoor is gestart met het formuleren van een gemeentelijke omgevingsvisie en wordt op

Pagina 3 van 6

basis hiervan vervolgens een integraal omgevingsplan opgesteld. De energietransitie zal ook een belangrijke plaats krijgen in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. De drie onderwerpen uit deze uitgangspuntennotitie zijn met enige willekeur gekozen en slechts deels onderdeel van een overkoepelend ruimtelijk verhaal. Daarom is gekozen voor een notitie met uitgangspunten. Deze uitgangspunten nemen we mee bij de uitwerking van onze omgevingsvisie, opdat deze notitie kan komen te vervallen op het moment van vaststelling van de omgevingsvisie en het bijbehorende omgevingsplan door de gemeenteraad. 1.2, 2.2 en 3.2 De wet- en regelgeving rond windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes zijn in beweging De Omgevingswet is zeer recent ingegaan (per 1-1-2024) en er zal een overgangsperiode gelden van meerdere jaren. In die periode worden niet alleen de gemeentelijke omgevingsvisie en omgevingsplan ontwikkeld. Ook de nieuwe Energiewet moet nog ingaan en landelijke afstandsnormen voor windenergie zijn nog in ontwikkeling. Specifiek voor buurtaccu’s is de wetgeving nog zeer beperkt en staat de technologie nog in de kinderschoenen met een fase van eerste pilots verspreid over Nederland.

In dat kader is het juist belangrijk om uitgangspunten te bepalen hoe hier in Voorschoten mee omgegaan wordt, maar is het ook goed om de uitgangspuntennotitie waar nodig te actualiseren bij belangrijke ontwikkelingen, wijzigende weten regelgeving of nieuwe jurisprudentie. Inwonersparticipatie en communicatie Bij het opstellen van de uitgangspunten is geen inwonersparticipatie toegepast. De uitgangspunten vloeien voort uit bestaand beleid, zijn tijdelijk en met name opgesteld voor de overgangsperiode van de Omgevingswet. In deze periode worden slechts enkele aanvragen voor WBM voorzien. Binnen deze context is het als niet doelmatig beoordeeld om daar een uitgebreid participatietraject voor op te zetten. Wanneer deze uitgangspunten worden opgenomen in de omgevingsvisie of het daarop gebaseerde omgevingsplan zal er voldoende ruimte zijn voor inwoners om te participeren binnen die beleidsprocessen. Financiën Het besluit heeft verwaarloosbare financiële consequenties. Het gebruik van de uitgangspunten maakt onderdeel uit van de reeds gangbare activiteiten bij de verlening van omgevingsvergunningen. Het voorstel wordt daarmee bekostigd uit de bestaande budgetten. Juridisch kader De realisatie van WBM is een ruimtelijke opgave en daarom zijn de ruimtelijke kaders van toepassing.

Het toetsingskader voor WBM is daarmee primair de Omgevingswet, met bijbehorende algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). Er wordt ook gekeken naar de

Pagina 4 van 6

Omgevingsverordening van de Provincie Zuid-Holland, omdat daarin aanvullende eisen staan. Daarnaast kunnen aanvullende gemeentelijke eisen worden vastgelegd in het omgevingsplan. Een andere relevante wet is de elektriciteitswet 1998, met bijbehorende algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). De elektriciteitswet 1998 wordt vervangen door de Energiewet. Deze ligt op het moment van schrijven voor in de Tweede Kamer. De nieuwe wet beoogd een toekomstbestendig wetgevingskader te bieden voor de elektriciteitsmarkt en het energiesysteem. Het is nog niet zeker hoe deze nieuwe wet de onderwerpen uit deze uitgangspuntennotitie beïnvloedt. Risico’s 1. De Omgevingswet is één van de grootste wetswijzigingen ooit. De gemeentelijke organisatie is hier, na een tijd van voorbereiding, vanaf begin dit jaar mee aan de slag. Het is lastig in te schatten of er nadelige consequenties zullen zijn van de invoering van de Omgevingswet. 2. Andere wetgeving is nog in ontwikkeling. Het kan voorkomen dat de voorliggende uitgangspuntennotitie niet goed aansluit bij deze toekomstige wetgeving en daardoor verminderd relevant blijkt. Voorbeelden zijn de nieuwe normen voor windenergie die een plek moeten krijgen in de Omgevingswet, en de Energiewet die nog moet worden aangenomen.

Duurzaamheid Windenergie, buurtaccu’s en middenspanningsruimtes dragen op een positieve manier bij aan de energietransitie van Voorschoten. De verwachting is daarom dat de voorgestelde beslispunten direct bijdragen aan het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente en haar bewoners. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

E.A. van Wattingen, gemeentesecretaris

Pagina 5 van 6

drs. N. Stemerdink, burgemeester

Besluit Zaaknummer: Z/24/82758/380656

De raad van de gemeente Voorschoten; gelet op art 110 van de Gemeentewet, in samenloop met de artikelen 2.4 en 4.6 van de Omgevingswet; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van maandag 22 januari 2024,

besluit: 1.

Voor windenergie de uitgangspunten vast te stellen, zoals deze staan beschreven in paragraaf 2.4 van de bijlage.

2.

Voor buurtaccu’s de uitgangspunten vast te stellen, zoals deze staan beschreven in paragraaf 3.4 van de bijlage.

3.

Voor middenspanningsruimtes de uitgangspunten vast te stellen, zoals deze staan beschreven in paragraaf 4.4 van de bijlage.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad der gemeente Voorschoten, gehouden op donderdag 7 maart 2024

de griffier,

de voorzitter,

drs. B.J. Urban

drs. N. Stemerdink

Pagina 6 van 6