Raadsvoorstel Regionaal Beleidsplan VRHM 2024-2027

Raadsvoorstel Zaaknummer:

Z/23/079928/367891

Datum collegebesluit:

dinsdag 10 oktober 2023

Datum commissievergadering:

donderdag 26 oktober 2023

Datum raadsvergadering:

donderdag 2 november 2023

Soort Voorstel:

Raadsvoorstel

Onderwerp:

Regionaal Beleidsplan VRHM 2024-2027

Portefeuillehouder:

Burgemeester Stemerdink

Programma:

Veiligheid

Kernboodschap:

Ter voorbereiding op de besluitvorming van het Regionaal Beleidsplan in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) overlegt de burgemeester het Ontwerp Regionaal Beleidsplan met de gemeenteraad. Hiermee wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld haar visie op het Regionaal Beleidsplan mee te geven aan de burgemeester.

Bijlagen:

1: Ontwerp Regionaal Beleidsplan VRHM 2024 – 2027

Beslispunten:

De raad besluit in te stemmen met het Ontwerp Regionaal Beleidsplan VRHM 2024-2027 en de besproken visie op het ontwerpbeleidsplan mee te geven aan de burgemeester voor de bespreking en besluitvorming in het Algemeen Bestuur van de VRHM.

Relatie met:

- Raadsvoorstel zienswijze Regionaal Risicoprofiel 2023-2026 besloten in de gemeenteraad op 29 september 2022. - Raadsvoorstel zienswijze ontwerp-programmabegroting Veiligheidsregio Hollands Midden 2024 en Meerjarenraming

2025-2027 besloten in de gemeenteraad op 6 juli 2023. - Brief van burger / instelling: 2018 Brief dd 08-12-2022 VRHM met reactie op zienswijzen Regionaal beleidsplan 2024-2027 (incl. bijl.) bijgevoegd aan de gemeenteraadsagenda van 2 februari 2022. - Brief van burger / instelling: 2254 Brief dd 08-09-2023 VRHM met reactie op zienswijzen op ontw. progr.begroting 2024 (incl. bijlage) bijgevoegd aan de gemeenteraadsagenda van 28 september 2023.

Pagina 2 van 9

Inleiding en samenvatting De Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) heeft na vaststelling van het Regionaal Risicoprofiel 2023-2026 het Ontwerp Regionaal Beleidsplan 2024-2027 opgesteld. Volgens artikel 14 van de Wet Veiligheidsregio’s stelt het Algemeen Bestuur van de VRHM ten minste eenmaal in de vier jaar een Regionaal Beleidsplan vast. Voorafgaand aan de vaststelling in het Algemeen Bestuur overlegt de burgemeester met de gemeenteraad over het ontwerpbeleidsplan. Aan de raad wordt gevraagd in te stemmen met het ontwerpbeleidsplan en haar visie tijdens de commissievergadering en/of de raadsvergadering mee te geven aan de burgemeester. De burgemeester kan de visie van de raad meenemen in de bespreking en besluitvorming van het Regionaal Beleidsplan in het Algemeen Bestuur van de VRHM. Zienswijze Regionaal Beleidsplan en ontwerpprogrammabegroting 2024 VRHM De gemeenteraad van Voorschoten heeft op 29 september 2022 besloten om met een zienswijze input te geven op het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. Ook heeft de gemeenteraad op 6 juli 2023 een zienswijze ingediend op de ontwerp-programmabegroting VRHM 2024. Het Dagelijks Bestuur van de VRHM heeft op 8 december 2022 en op 8 september 2023 per brief gereageerd op de zienswijzen en aangegeven dat de input van de raad wordt meegenomen in het Regionaal Beleidsplan.

Wensen van de gemeenteraad zijn verwerkt in het Ontwerp Regionaal Beleidsplan 2024-2027 (zie argument: 1.1 Input uit de zienswijzen is meegenomen in het Ontwerp Regionaal Beleidsplan). Ontwikkeling Veiligheidsregio Hollands Midden De VRHM is gestart op 1 januari 2011 (na invoering van de Wet veiligheidsregio’s). Deze start viel samen met de regionalisering van de gemeentelijke brandweerkorpsen en het samengaan met de toenmalige regionale brandweer Hollands Midden. In de afgelopen jaren heeft zich naast de brandweertaak ook de multidisciplinaire crisisbeheersing (waaronder de GHOR en Bevolkingszorg) steeds meer ontwikkeld. Tijdens de achtereenvolgende langdurige crises corona, het huisvesten van Oekraïense vluchtelingen en de ondersteuning bij de stagnerende landelijk aanpak van de opvang van asielzoekers, heeft de VRHM de coördinatie opgepakt en (deels) de uitvoering. De combinatie, binnen één organisatie, van de regelkracht van de brandweer en de organisatiekracht van de crisisbeheersing, heeft hierin een duidelijke meerwaarde laten zien. Deze crises zijn te typeren als langdurig, met een bovenregionaal / landelijk karakter en met grote maatschappelijke impact. Alhoewel dit type crisis nieuw was voor de VRHM, is duidelijk geworden dat de veiligheidsregio een onmisbare motor is om als (verlengd) openbaar bestuur invulling te kunnen geven aan de crisisverantwoordelijkheden.

Wel is ook duidelijk geworden dat bij die uitvoering ook roofbouw is gepleegd op de organisatie en dat die aan de grenzen van haar mogelijkheden is gekomen. Het algemene beeld is dat de

Pagina 3 van 9

veiligheidsregio alleen met het nodige kunst- en vliegwerk in staat is geweest om operationeel te blijven. Het bovenstaande laat zien dat de VRHM een jonge organisatie is, waarvan de taakuitvoering en rolopvatting in ontwikkeling is. Door allerlei ontwikkelingen in de samenleving zal de veiligheidsregio voor steeds nieuwe opgaven komen te staan, zoals de afgelopen jaren hebben laten zien. Het is noodzakelijk om de veiligheidsregio - dus zowel brandweer als crisisbeheersing - zodanig toe te rusten, dat zij in de toekomst kan meebewegen en - ontwikkelen. Deze opgaven vragen, naast het blijven uitvoeren van de bestaande taken, om een groot verandervermogen. Ontwerp Regionaal Beleidsplan 2024-2027 Sinds de oprichting van de VRHM laten de achtereenvolgende beleidsplannen een duidelijke ontwikkeling zien van de jonge organisatie; zowel in inhoudelijk als organisatorisch opzicht. Begonnen als geregionaliseerde brandweerorganisatie ontwikkelt de VRHM zich naar een brandweer- én crisismanagement organisatie. Hierbij aansluiting zoekend bij de snel veranderende wereld en de opgaven die hierbij aan de veiligheidsregio worden gesteld. Het nieuwe Regionaal Beleidsplan 2024-2027 is een volgende stap hierin. Een belangrijke en spannende stap, omdat meer dan voorheen een beroep wordt gedaan op de kracht en het verandervermogen van de organisatie om deze opgaven te realiseren.

Het nieuwe beleidsplan moet de organisatie op dit spoor van de toekomst zetten. In 2023 zijn diverse bestuurlijke discussies gevoerd in het Algemeen Bestuur van de VRHM over de opzet en insteek van het nieuwe Regionaal Beleidsplan 2024-2027. De oorspronkelijke opzet was om een beleidsplan op te stellen, dat ook kon dienen als inhoudelijke onderbouwing voor het vaststellen van het financiële meerjaren budgetplafond voor de veiligheidsregio in de beleidsplanperiode. Geconstateerd is echter dat de wereld om ons heen snel verandert, ook voor de taakuitvoering door de veiligheidsregio. Door de onduidelijkheid over de ontwikkeling van de gemeentelijke financiën kunnen nu ook geen toezeggingen worden gedaan voor een meerjarige financiering (c.q. een meerjarige budgetuitbreiding voor de veiligheidsregio). De gemeenteraden zijn hierover geïnformeerd in de Kadernota 2024 VRHM en in de programmabegroting 2024 VRHM. Het dagelijks werk vraagt veel van de bestaande capaciteit en middelen van de veiligheidsregio. Tegelijkertijd verandert de wereld om ons heen snel. Er is een nieuwe tijd. Ontwikkelingen in de samenleving als klimaatverandering, verdichting, digitale afhankelijkheid, hyperconnectiviteit, energietransitie, vergrijzing en polarisatie leiden tot nieuwe en complexere risico’s voor de

Pagina 4 van 9

veiligheid van de inwoners. De beschikbare capaciteit en middelen voor deze nieuwe opgaven zijn echter beperkt. Dit vraagt om focus en keuzes maken, ook voor de veiligheidsregio. Naast de dagelijkse werkzaamheden, ziet de veiligheidsregio 12 opgaven voor de komende jaren. Deze opgaven geven richting aan de ontwikkeling van de veiligheidsregio: 1.

Wij hebben positie in het Omgevingsrecht

2.

Wij werken risicogericht

3.

Wij zetten ons in voor de zelfredzaamheid van inwoners

4.

Wij hebben tactieken en technieken die passen bij de nieuwe uitdagingen

5.

Wij hebben vakbekwame brandweercollega’s

6.

Wij zijn en blijven paraat

7.

Wij hebben een moderne crisisorganisatie

8.

Wij kennen onze partners

9.

Wij beschikken over een goede en veilige informatievoorziening

10. Wij nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid 11. Wij investeren in onze collega’s 12. Wij zijn wendbaar De nieuwe opzet en werkwijze van het beleidsplan gaat helpen bij het aanbrengen van focus en keuzes maken. Geen dichtgetimmerd en overambitieus plan voor vier jaar, maar het benoemen van de 12 opgaven (beleidsagenda) en stap voor stap bekijken waarop wordt ingezet en wat bereikt moet worden (jaarplan). Hiermee blijft de veiligheidsregio wendbaar en kan snel ingespeeld worden op nieuwe ontwikkelingen en veranderende omstandigheden in de samenleving. In de huidige tijd is dit geen overbodige luxe. Het vaststellen van het jaarplan en de bespreking van de tussentijdse rapportages zijn meer dan ooit belangrijke momenten voor bestuur en directie. Ze geven richting aan de ontwikkeling van de veiligheidsregio en de realisatie hiervan. In de kadernota, programmabegroting en jaarstukken zullen ook de gemeenteraden geïnformeerd worden over deze ontwikkeling en realisatie. De nieuwe opzet en werkwijze van beleidsplan en jaarplannen moet leiden tot een beter inzicht en uitwerking van de opgaven en inzet van capaciteit en middelen van de veiligheidsregio. Op grond van de nieuwe bestuurlijke financieringsafspraken dient het beleidsplan niet meer als inhoudelijke onderbouwing voor het budgetplafond voor de beleidsplanperiode.

Indien aanvullende financiële middelen noodzakelijk zijn zal dit per afzonderlijk uitgewerkt voorstel worden beoordeeld door het bestuur. Eventuele budgetuitbreiding vindt plaats via de reguliere

Pagina 5 van 9

begrotingscyclus (kadernota en programmabegroting). De (toekomstige) financiële positie van gemeenten wordt hierbij meegewogen door het bestuur. Beoogd effect De behandeling van dit raadsvoorstel geeft de burgemeester inzicht in de visie van de gemeenteraad. De burgemeester kan daarmee de visie van de gemeenteraad meenemen voor de bespreking en besluitvorming in het Algemeen Bestuur van de VRHM. Argumenten 1.1 Input uit de zienswijzen is meegenomen in het Ontwerp Regionaal Beleidsplan De gemeenteraad van Voorschoten heeft in haar zienswijzen de VRHM verzocht om: - zich te richten op de thema’s klimaatverandering, energietransitie en vergrijzing. - in de ambities rekening te houden met de huidige beschikbare inzet van personeel en financiële middelen van gemeente en deze niet uit te breiden. - toekomstbestendig te blijven en daarin te investeren. - tijdig geïnformeerd te worden over extra investeringen die noodzakelijk zijn voor de veranderende en complexere opgaven van de veiligheidsregio. - heldere keuzes te maken in investeringen gezien de onzekere financiële tijden voor gemeenten. - realistische investeringspannen die in relatie staan tot ambtelijke mogelijkheden en rekening te houden met inzetcapaciteit en middelen in relatie tot de ontwikkelopgave. De VRHM heeft per brief gereageerd op de zienswijzen en wensen verwerkt in het ontwerpbeleidsplan.

Dit blijkt voornamelijk door de nieuwe opzet en werkwijze van het beleidsplan. Er wordt gewerkt met één beleidsagenda en meerdere jaarplannen. Hierdoor kan periodiek bijgestuurd worden op de ontwikkelingen. Er komt meer inzicht in de uitwerking van de opgaven en inzet van capaciteit en middelen. Voorstellen worden beter uitgewerkt en eventuele aanvullende financiële middelen worden per voorstel beoordeeld. Budgetuitbreiding vindt plaats via de jaarlijkse P&C begrotingscyclus die langs de gemeenteraden gaan voor een zienswijze. De gemeenteraden worden geïnformeerd over de ontwikkelingen en realisatie. 1.2 De nieuwe opzet en werkwijze van het Regionaal Beleidsplan past bij de ontwikkelingen De ontwikkelingen gaan zo snel dat 4 jaar vooruitplannen in een dichtgetimmerd Regionaal Beleidsplan niet meer kan. Dit blijkt door de komst van nieuwe crisistypen die te typeren zijn als langdurig, met een bovenregionaal / landelijk karakter en met grote maatschappelijke impact. Een snel veranderende wereld om ons heen. Ontwikkelingen in de samenleving als klimaatverandering, verdichting, digitale afhankelijkheid, hyperconnectiviteit, energietransitie, vergrijzing en polarisatie leiden tot nieuwe en complexere risico’s voor de veiligheid van de

Pagina 6 van 9

inwoners. De beperkte beschikbare capaciteit en middelen voor de nieuwe opgaven vragen om focus en keuzes maken. Kanttekeningen 1.1 Er is minder zekerheid over de uitgaven in het meerjarenperspectief Voor de uitwerking van de opgaven in dit beleidsplan zijn, op voorhand, geen extra financiële middelen ter beschikking gesteld. Gelet op de veranderende samenleving en de gevolgen hiervan voor de taakuitvoering van de VRHM, is het niet mogelijk en ook niet redelijk om uitgewerkte voorstellen over een periode van vier jaar op te stellen. Dit betekent dat voor de uitvoering van dit beleidsplan, binnen de reguliere begrotingscyclus, uitgewerkte voorstellen worden voorgelegd aan het bestuur. Het bestuur zal bij zijn afweging steeds ook de financiële positie van gemeenten laten meewegen. Inwonersparticipatie en communicatie Niet van toepassing. Financiën Dit voorstel kent geen financiële consequenties. Op grond van de nieuwe bestuurlijke financieringsafspraken dient het beleidsplan niet meer als inhoudelijke onderbouwing voor het budgetplafond voor de beleidsplanperiode. Indien aanvullende financiële middelen noodzakelijk zijn zal dit per afzonderlijk uitgewerkt voorstel worden beoordeeld door het bestuur. Eventuele budgetuitbreiding vindt plaats via de reguliere begrotingscyclus (kadernota en programmabegroting).

De (toekomstige) financiële positie van gemeenten wordt hierbij meegewogen door het bestuur. Juridisch kader Op grond van artikel 14.1 Wet veiligheidsregio’s stelt het bestuur van de veiligheidsregio ten minste eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vast. Voorafgaand aan de vaststelling van het beleidsplan overlegt de burgemeester met de gemeenteraad over het ontwerpbeleidsplan (artikel 14.2a Wet veiligheidsregio’s, Wvr). Artikel 14.1 (Wvr): “Het bestuur van de veiligheidsregio stelt ten minste eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vast, waarin het beleid is vastgelegd ten aanzien van de taken van de veiligheidsregio.” Artikel 14.2a (Wvr): “Voorafgaand aan de vaststelling van het beleidsplan overlegt de burgemeester van een gemeente in het gebied van de veiligheidsregio met de gemeenteraad over het ontwerpbeleidsplan.”

Pagina 7 van 9

Risico’s Voor dit voorstel zijn geen risico’s bekend. Duurzaamheid In het Ontwerp Regionaal Beleidsplan 2024-2027 is opgenomen dat ook wordt geïnvesteerd in de aanjagers klimaatverandering en energietransitie. De aanjagers worden uitgediept op onderlinge beïnvloeding en effecten op risico’s. De operationele voorbereiding en het materieel moet passen bij de nieuwe uitdagingen die horen bij energietransitie zoals brand in een mobiele energieopslag en brand in natuurgebieden. Hiermee wordt een bijdrage geleverd om in te spelen op de effecten van klimaatverandering en energietransitie. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders,

E.A. van Wattingen, gemeentesecretaris

Pagina 8 van 9

drs. N. Stemerdink, burgemeester

Besluit Zaaknummer:

Z/23/079928/367891

De raad van de gemeente Voorschoten; Gelet op Wet veiligheidsregio's artikel 14.2a gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van dinsdag 10 oktober 2023,

besluit: in te stemmen met het Ontwerp Regionaal Beleidsplan VRHM 2024-2027 en de besproken visie op het ontwerpbeleidsplan mee te geven aan de burgemeester voor de bespreking en besluitvorming in het Algemeen Bestuur van de VRHM.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad der gemeente Voorschoten, gehouden op donderdag 2 november 2023

de griffier,

de voorzitter,

drs. B.J. Urban

drs. N. Stemerdink

Pagina 9 van 9