Presentatie Krimwijk Duurzaam 16 september 2021 Energietransitie-verduurzaming v4.0 WG KB CT klein.pdf

Welkom Gemeenteraad bij Krimwijk Duurzaam!

Verduurzaming door energietransitie in de Krimwijk “Binnen de schijnbare beperkingen van de bestaande bouw kan er meer dan u denkt!”

Overzicht afgelegde weg • • • • • • • • • • •

Zomer 2018: eerste enquête naar belangstelling – 55 respondenten Juni 2019: ALV goedkeuring onderzoek – sept. subsidietoekenning PZH November 2019: “Kick-off” 42 deelnemers Februari 2020: werkgroep - TU-Delft afstudeerder Rik Wessels neemt Krimwijk als theoretisch model op in zijn afstudeerscriptie Februari 2020: tweede enquête onder de 42 deelnemers Maart 2020 lockdown Juli – november 2020: WoonWijzerWinkel individuele huisrapporten September 2020: afstudeerder Rik Wessels voltooid zijn scriptie September – december 2020: vertaling model Wessels naar Krimwijk September 2020 – februari 2021: inventarisatie technieken Februari – juni 2021: opbouw en gereedmaken onderzoeksrapport

UITGANGSPUNTEN • Geen stijging netto woonlasten voor energie • Handhaving peil wooncomfort • Praktisch toepasbare en beproefde techniek • Optimale reductie CO2 uitstoot • No regret – toekomstbestendig • Over 10 – 15 jaar energieneutraal • Samen sta je sterker • Baas in eigen huis blijven

Verworven inzichten (1) De Krimwijk is grotendeels positief tav verduurzaming Er is beperkt kennis over de mogelijkheden Het rapport vult deze kennis goed aan is de mening Het rapport biedt een kader ook voor andere wijken Veel vraag naar advies ten aanzien van de eigen situatie Voorkeur gaat uit naar actie bij verbouwing Probleem met subsidiebepalingen: twee maatregelen in hetzelfde jaar • Hypotheekbepalingen zijn achterhaald, houden geen rekening met investering in noodzakelijke verduurzaming • • • • • • •

Verworven inzichten (2) • De Krimwijkbewoners willen graag nu samen actie • Groot vraagteken bij beleidsvorming – RES 1.0 (50% lokaal eigendom) – Transitievisie Warmte gemeente • Gemeente staat voor onmogelijke opgave maar samen met de wijken kunnen we er misschien wat van maken • Van de 11.504 woningen in Voorschoten is 76% vergelijkbaar met de Krimwijk en is 63,2% (7.266) eigen huis • Huiseigenaar is baas in eigen huis en zal vanuit eigen overtuiging de investeringen moeten maken • Met schraperig subsidiebeleid voor verduurzaming halen we de doelstellingen met zekerheid niet

Definitie energietransitie (woningen) Overgang van het gebruiken van centrale fossiele energiebronnen naar lokale duurzame energiebronnen: Van: Naar:

Verbranding van aardgas uit Groningen, Rusland of Noorwegen in CV-ketel

Benutting van energie uit bodem, lucht en water met elektrische warmtepomp icm duurzame stroom

Maar je moet bij voorkeur wel (éérst) óók isoleren, goed ventileren en warmteterugwinnen

Eigen woning: Verwarming geeft veruit grootste energievraag én kosten

Gemiddelde label C Woning, gemiddeld gezin

Maar we vergeten altijd koeling/airco’s mee te nemen (bij verdere klimaatverandering)

Pad van energietransitie naar gasloos (& CO2-neutraal) Huidig = 100%

-/- 40%

NO REGRET = gebouw & gedrag Reductie warmtevraag (nu, onderhoud): • • • •

Schilmaatregelenen als isolatie, HR++ glas, luchtdichtheid! Vraaggestuurde ventilatie mét WTW, WTW uit rioolwater LT-verwarming…. Bewustmaking eigen gedrag én kosten

-/- 40-80%

Van gas af (deels): aansluiten duurzame warmtebron(nen), bodemlussen/ WKO’s (gebied)/buitenlucht met elektrische warmtepompen

-/- 20% Maar we kunnen wél spelen met de volgorde!!!

Duurzame elektr.opwek, zelf / sámen

Standaard aanpak is dus idealiter goed isoleren om warmtevraag te verminderen: – – – –

Dakisolatie Spouwmuur isoleren Vloerisolatie Tzt liefst ook ramen en kozijnen vervangen (HR++-glas en kierdichte kozijnen)

2. Ventilatie met warmteterugwinning (decentraal): – – – –

Vraaggestuurde, decentrale ventilatie om vochtproblemen te voorkomen Primair in woonkamer en hoofdslaapkamer ventilatie met WTW Natte ruimtes alleen (centrale) mechanische afzuiging (zonder WTW) Liefst geen ventilatieroosters in de raampartijen wegens koudeval

3. Duurzame opwekking installeren: Bodemgekoppelde warmtepomp (die ook passieve koeling kan leveren) óf Warmtepomp met PVT als warmtebron óf Overweeg eventueel een hele stille lucht/water-warmtepomp; Te combineren met lage temperatuur (aan te passen) radiatoren (maar nog niet nodig als de recente gasketel nog eventjes blijft voor de piekvraag op de koudste dagen….) – Zonnepanelen op uw dak – – – –

Meerwaarde van elektrische warmtepompen Bodem, (buiten)lucht, (afval)water,

Met 1 kWh (zonne)stroom haalt warmtepomp 3 kWh warmte uit omgeving en levert 4 kWh (100%) duurzame warmte ín de woning. Plus: de meeste warmtepompen kunnen ook koelen

De voordelen van verduurzaming – Geen hogere woonlasten bij toenemende gasprijs – Goed isolerende buitenschil vergroot comfort zowel in winter als in zomer – Passieve koeling als extra optie vergroot wooncomfort in de zomer – Woningwaarde gaat omhoog door beter energielabel en beter wooncomfort – Woning beter verkoopbaar door toekomstbestendigheid (als gas niet meer zo ‘vanzelfsprekend’ is als nu) – De Krimwijk draagt zo een steentje bij aan het beteugelen van de klimaatcrisis

Hoe nu verder? • Alle Krimwijkbewoners hebben het rapport • Actief peilen van de interesse • Groeperen van interesserichting • Inventarisatie van specifieke huiselementen • Concept uitvoeringsplan • Aanvraag bij PZH voor ondersteuning • Wat kan de gemeente Voorschoten?